FONTANI OPERA.
V.rdtud,fiue it Stellis libri qumqs-
Meteorcrum liber uruts.
De hortis Hefperidmi libri duc .
Lepidind,fiuc pajbrales pompie
feptew.ltem tAelifeUf,Mteon,J
Hendecafyllabormt libri /'/tuo.'"
Tumulcrim • libet
N enite dufie0>
‘Bfigrmmatx
QjSie uero in foto opere l
qui fecundi pdnng inat>it\
DVs
huif/M,
A L D. 16. COttAVRIO CAESA-
RIS AB EPISTOLIS. S.
Trequcns cjl apud graccs prcuerbiv. Ccllauri cff=
cicfiss. %tii}(e!p* u'iih Jdtrjhos n /itinnitinrfuddefl
latme,MiamtS manu lauat ,& digitus digtum- Qjio-
tuam tu plurimum fiuifn nebis afui Mdxitmlianum
Caperem pro Academa tonfiitueda, cum 1 oannesVru
ti cems eruditus initent s ifhc mso nomine accurate rem
liter ariam procar aret, et (qui tuus eftamcr in litera -
tos uircs.gr dccirimtf)dfjidue fiues, meae ejfepartets
duxi,ut quo pcjjem medo, gratum mthi extitiffe effau
tuum cogno [ceres, nam ctfi rtthil e fi adhuc fhffa.mM-
mcn.qucd &tu,& Matthaeus Longus uiri dolhss.
dc integerrimi Ciefarisa fecretis ad me fcripffhs,tum
uero Cie far ipfe benign/fJimU Lieris ftgnipcap.it , fit tu
rwm tud operd,tuo (ludio ficile jf>ero,prtejertimq; cum
rex natus dd commune bomp id maxime cupiat , ut
quemadmodum eji armor irin, ita Qr bonarum litera =
rum fit decus, et gLoria.Qjc are louiani p ontanipee-
mata, qua & meo, gr dcchrum omnium iudtdo,cum
antiquis certat, fib tuo nomine publiatrms ,tibiqi mu-
turi mittimus -Delectabit te (fdc)ncn mediocriter vra*
rua cum & ortus, & oaitfits fyderum legis ,Scluq;, ac
Lume prcgnofnca , gr pleraq alialefht digniffima.
Deletfhibunt nutecra,cum nubium, uenh>rwm,plima=
rum, grandinum, maris procellarum, terre motuum,
atqiid gms plurium ca.uf.ts legs. Deleckibunt horti
Hejferidum ctriorwm ,gr atrerv. cultuperuaric,pne
terea Macronis gr Lepidtme rufae, dulcesaj confa-
bulationes, et aetera omnia Vcntani ticfiridockt, cuU
taJelegnntidJHdrid,copiofa,gr plena ingruo, vale ■
INDEX ECRVM QVAE HOC
PONTANI LIBRO
HABBNTVR.
QjOiein primo vrdni& libro.
De Luna ehdr. i
VePrognojhdsLun et ehdr. i
Ve Mercurio ehdr. 2
De venere ehdr. 4
De Sole ehdr. S
Ve Armorum mrietate ehar. S
VeSclisprcgncjhds ehdr. 6
Cur A fello itentur pythonem ccndijje ehdr.- 7
Cur Apollo Vidua Ldfutiie filif ehdr. 7
cur dicantur Velo geniti ' ehdr. 8
Curpdfkres,ldms,phcebus , Apollo ehdr. 8
Cur Sol>Viber,HerculesJofyris,VyduS ehdr. S
Ve m er curio, gy Argi ehdr. '<)
Ve Adonide. & venere ehdr. 9
De H ebene deo ehar. 5
DeM drte chdr.VO
Ve loue char-ix
louehdbitupro deo,pro <ethere,pro dtre chdr.it'
Vnde neta ftperjhtio ehdr. 1 z
De Sdturno chter.i J
Lunam ex fe non lucere ehdr .14
Lunam fimper mediam lucere cbdr.i $
Cur Lur.ce prepriu lumen no fit tributum ehdr.iS
De Lv.rue maculis char.i $
cur Stelhe fcmtillet,pldneu utro mnimt char.i §
* H
Quibus e prmdpifs conflent SttlLe
chdr. ii
Deorum concilium
chdr.i i
Generatio rerum concilium
chdr. iS
De H omne
chdr. 10
ignis muentio
chur. 21
QjCce in fecundo Vranlc libro.
De metu ccdi,Qr pUnetarum.
De z°dtaco
chdr. 2 1
chdr.i i
De Ariete
chdr. i ?
De T auro
chdr.i i
De. Geminis
chdr.i 9
De. Cancro
chdr. 7,1
pe. Leone
chdr. 34.
De virgne
chdr .t, s
P e.Dibrd
chdr. % S
pe Scorpio
chdr.40
Di Sdgttario
Qjc* m tertio vrani/e libro.
chdr. 4?
Pf Capricorno
chdr. 4ib
■pgAfCdno
cbdr. 4S
pe ,f ifctbus
chdr. si
De N odo
chdr. s 4
pe orione
chdr.s s
peAuricg
■ chdr.i 6
pe Hedii
chdr. ii
'fpcW-^M
chdr-sy
De Capra
chdr. i S
Situm fkttarum mutari pro temporibus
char s S
De p kiadibus
&ar. fS
De vngvld Tauri
ehar. 60
De Lepore
char. 60
De itigilis
thar. 6t
De Procyone
char. 6'-
De Canicula
char ■ 6 ?
De Cratere N,
char. 64
De corona
char. 6 4
De Spicet
char. 6S
De SdgfM
char. 6 $
De Heao
char. 66
De Ara
char. 66
De Centauro
char. 6y
De ArfhtrOj& Cycno
char. 6y
De Serpentsrio
char ■ 68
De Delphino
char. 68
De Dyra,& Orpheo
char. 68
Qpta in quarto vranice libo.
De Cepheo
ehar. 70
De Aquila
char. 71
De Cafiope
char. 71
De Andromede
char. 73
De Perfeo
char. ~6
De P egsjo
char ■ /6
De Pngpmfi
char. y6
De P rijhce
char. 77
De Cola Pifce
char. 78
De Arfto
char. 80
DtAwgie
char. So
* iij
Alternari fiu ui firma animi char. Si
Stellarum fixarimuires maximas ejfi char. Si
De Stella regtjs Leonis, Aquarij, Satrptj,Tauri S i
De Stellis claris, ac limpidis, Artetis ,Scorpij,
SdgHarq,Capricerni,Pilaim char. S 5
De Aenea char. 84
De motu coeli char. 8 <T.
De figncrim qualitatibus char. S $
Deinequalitatedier’m,ac nocBim char is
De figitis nubilibus, fixis, ^comunibus char. Z6
De figitis tardis, &ueloabus char. Z6
Qjie figna qMS uentos excitent char. 8 6
Qui planitie diurni fint,& q nofhtrni char. 87
Cur altj dlbi,dlij nigri fint homines char. 87
Deoris uarieute char. 87
De uaritttte mcrwm char. 88
Qtpe figna, quales fenfiis exatent char. 8 8
Qui plancte quibus figtmmt demittentur
tridnqulis. char. 85
Que in quinte Vranie libro.
Deterris Arieti ac Marti fiibieths char. 9 2
De terris Leoni,& Soli fibiechs char. 94
Deterris Sagttario,&- lcui fitbietfts char. 97
De terris Tauro, & veneri fubieBts char. 97
De terris Virgini,et Mercurio fitbiecrts char. 99
De terris Capricorno, gr Saturno fibiechs char. 99
Deterris Gemitis , Mercurio, Libre,ac Ve=
nerifitbieBts char. 99
pe terris Aquario, & Saturno fitbiechs char 1 00
Deferri* Snrpio,& Marti fitbkchs char. ioo
De terris Icui f!tbie(hs,dc pifabtiS char. ioo
De terris Cancro, & Lvmce fiibieihs chdr. 101
Ve fiirijs,& dolor: Herculis rapto Hyla chdr. ioi
De Hercule ,& Hyld
Excufktto
Deploratio Luria filia
De fe ipfopojl obitum
Qjta in MetecroYum libro.
Omnid conflare e' q uatuor dementis, ipfaqs
elementa, vnuicem oomerti chdr.
Solem, & Lunam maxime imperare elementis
De maris falfedine chdr.
D: Solis effectibus m. terra char-
Duas d [ble eduri in aerem exhalationes, hu~
nudam uidelicet,&‘ ficntm char.
D eplmia char.
De niue char.
De pruina, &• rore, & manna. char.
char. 102
char. 104
char. 104
char.
De grandine.
chdr.
io 6
109
109
110
in
in
m
in
112
ii?
O bferuandas effe regiones terne, & fitum
planetarum char. 114
Cuttas maiores ejhte fieri char. 114
Aere receptaculu effe exhalditonu omnium char. 1 1 4
Q _ue m aere generentur ex affiratione ignea 1 1 4
Ignem ante, quam fbrns audiatur, uideri chdr. 1 1 S
Tidmims diuerfam uim effe chdr. 116
De stellis cadentibus ,& ignitis trabibus char- 1 17
txrm effe aeris regiones char- 1 1 8
* iiij
De lampadibus }& alijs ignitis figuris
char. 11S
De coloribus nubium
char. 11 9
Vnde fultmmm varietas ,ac uis
• char. ei 9
De uentis
char. izo
Ventos quofdam proumdales effi
char. 1 21
Cur uenti obliqui ferantur
char. 1 2 1
Be turbine
char. nz
D eprcalla
char. 123
Circa utntoYim cbfertuiticnemjdnni cjucq-,
tempora cb fer itanda effe
char- np
De auris
char. 123
De uenteA oritur prope A ternum fiumu. 'char. 114.
De uenfo peculiari illyrico
char. 12 4.
Veterne motu
char. 124
De Mephite Anftnch in hirpinis
char. 127
De iride
char. 1 27
Cur iris fit Arcuata
C/W. 128
De Cometis
char. 129
Ve uia lalka
cW. 131
De fintibus, &fiunumbus
efcitr. 132
Magna fiumtna e mentibus defuere
char. 132
terram effe cauernofm
cW- 13 2
Ve fonte cornu f
cfwr- 133
Vabulofi de fintibus
cfwr. 133
Aquas naturaliter effe fine colorent fapore char ■ 1 3 3
Ve fontibus calidis
char- 134
Ve amaris fintibus
cW- 134
De R tuo Venafrano
cW- 134
Vefinte Ammcrus
char. 134
De fimo Trigelia m luanU
efar. 13 J
«
Vetufkte teperi mutari fintets,ac maria char. I3J
Sitii terra, mutari ,et terras ipfas renovari char ■ ij6
Qjsa m primo libro it hortis Ktfperidtm.
Qualis fit arbor citrius, & unde cnuda char. 13S
Deconuerficne Adcnidism dtritm char. 138
De apportatione atrijm Italiam char. 13S,
Cns£ loca fint apta ferend is citras char- 133
Qjsalocn fmteuitanda,& quibus uten -
dtm-remedtjs char. 139
•; tabula de atriorum reparatione jiGHdcjs
apportationem Italia e Media regione char. 140
Qjccd tempus aptum ft frendis atrijs char. 140
Qfaafdatn redones non alere ritrios propter
fnms . char. 140
De altitudine Scrobium char. 141
Serendas effcdtrics mtittct cum terra, &
palisfuldendas char. 141
Ferro coercendam effe luxuriem char. 141
De prepagnis procurandis char. I4t
D e jemtiuc fi.aendo,& colendo char. I4t
Euagttto quadam poetica char. 14*
trucius atriorum 'alios dulcet! ejfetalics
acrimonicfos char. 14?
' Quomodo atria fiant crajjicra char. 144
Quomodo atria toto anno infideant in ar-
borefha char. 144
De ratione decoris hortenfs char. 144
P cfi rigdas tepejhttes no ejfe amputandas char- 1 4 S
De iijfcjittone atriorum
char. 14?
De opere topiario
char. 146
Arbores dtrios diutius uiuere
char. 146
Qjsa in fecundo libro de hortis Hefferidum.
Ce atrio, & eius cultu
char. 149
Qu-c differat atrius a citro
char. ifi
De limotubuSj& earum cultu
char. i$z
De infiticne
char. 15?
Laudes bndufhiie humante
■ char. i$?
De atriorum fapore dupha ,acri}ac duld char . i $6
De Utilitate horum pomorum.
char. 1 57
Qua in Lepidirut.
pompa prima
' char. ido
p cmpa fecunda N ereidmt
char. i6a
pompa tertia
char. 1 $6
pompd Quarta, it N ymPm urbanis & (ul>~
urbanis
char.
Pompa quinta
char- 165
Pompa jexta
char. 16 q
Pompa fepttma,
char. 171
Meli fetis quo uxoris mcrs deflorator char. 171
tAceon
char. 174
Acon
char. 1 79
Qjiie in primo hendecafy Halor tm libro.
Mufam Catulli muocat.tum hendccnfyllabos
char.
char.
alloquitur ,& Marinum monet, ne eos comites
in balneas fecum ferat. char. 1S6
puellas alloquitur aimonens,quii firua=
re in balneis debeat. char. 1Z6
Ve BathyUa puella in balneis char. i S7
Ad Herimenen,ut papillas contegit char. 1S7
Ad Marinum Thomacellum de lege balneo-
rwm uirgnibus dedicatorum
Ad Marinum thomacellum
Balnea loquuntur char.
Ad veianetram puellam char.
Ad Petrum compatrem Neapolitanum char. 189
Latetur reditu Brandfa Aeltj char. 190
Ad AEhutn Syncerum char. 190
Vxcrem,ac liberos imitat ai diem nata*
lem celebrandum
Ai Ariadnam uxorem
Ad Bathyllam de amaraco colenda
Aa Bathyllam
Ai Alfbnftm ducem Calabria
Sodales multat ai Martimtlia
1S8
1S8
158
159
191
192
19?
193
195
194
De rnptijs lodtus Brdchatt,et Maritellte char. 19S'
i9<?
19^
char.
char.
char.
char.
char.
char.
char.
char.
De Panniis labellis
Loquitur puella Bufatld
Martem fib; imprecatur ob zelotypiam char. 1 9 6
Turtures alloquitur, fafdtans eas de amo-
ris natur a char.
De fidqvntiffimts Lucilia papillis char.
Ad Petrum Summcntum char.
DeAlttlio char.
\cj6
1 97
197
198
De Mi mtUi amoribus
char.
198
De amoribus Vrandfa Car addi
char.
198
A d Stellam puellam
char .
199
Ve Mamili rmmfculis
char.
199
Adchartteum
char.
199
Ad Mafium Aquoftm
char.
200
De Albini mmfculis
char.
2or
Qjca in fecundo libro ytenieafyttaborum.
Ad Marinum T homacetttm
char.
201
Ad Elyflum Gattuctv/m
char.
202
De A ndrea contrario
char.
202
De Poalla puellis ocellis
char.
20?
Ad P cattam de capillis ad fronte ffarfts
char.
20?
Ad I oannem Varium
char.
209
Ad Foattam de cohibendis ocellis
char.
204
Ad Vocittam
char.
2 04
Ad pranafcum Pucawm
char.
2 04
Ad Conflandam
char.
209
1 0 Pardus ad Pcnfomtn
char.
209
Ad Podttam
char.
209
Ad Poattam
char.
2 0-9
Ais cattam
char.
20(5'
Ad V cattam
char.
10(3
Ad irandflum puderiatm
char.
io£
A a Poattam
char.
2°7
Ad V cattam
char.
2 0 7
Ad Petrum Sumtncnitum
char.
2 0 7
Stmmontius amator ai Uexram
char.
iq8
Ai Antonium Caldteum mifcum chdr. to%
Ad Petrum Crduinam char.ioS
IN VI tuntur pueri,& puelhe di audien-
dvjm chantes chdr. 2 09
De loanne P ardo chdr. 1 10
Ai Manlium R ellum chdr . 2 1 1
De PabioLopitio chdr. 211
Ad Petrum Paulum Saranum chdr. 212
Ad Marinum ThomalhmJ& Petrum
compatrem chdr. 21 J
Ad Vxorem chdr. 2 r j
De Hannibale Pumatio m balneis chdr . 21?
De Poederico rege di balneas decedente chdr. 214
De Udrte in balneis Iduante chdr. 214
DCBdthylla , chdr.ii $
De Hieronymo carbone patricio neapclitano chd. zis
Ai 1 trinam chdr. iis
Ais nardinum Suarium. char.nS
Salutent dicit hendecafylldbii hinc regtt
LeehreSjUt fio aneri beneprecentur. chdr. 2 1 S
Qjts in tumulorum libro. 0
Tumulus Drufilhe chdr. 219
Tumulus Luas filia chdr. * 1 9
Tumulus Angiirue Senenfis chdr. 219
Tumulus lefelrmns chdr -i 10
Tumulus viclanthis char.i 2 o
Tumulus Aurs char.i 20
Tumulus ili fie char.i 21
Tumulus Santue *"-• char.1.11
Twtudus Anfvnij vanhormt#
char.nt
Tumulus Theodori Gd^a
char. 221
Tumidus Trar.afci Hauri#
char.it t.
Tumidus compatrU
char. ni
Tumulus Venthe file# for oris
char. uti
Tumulus Lecna.rda au:#
char. m
Tumulus patris
char-m
Tumulus yenerill#
char. 1 2 1
Tumulus Hernia vuierid
char.np
Tumulus Harmcfines
char. ii j
Tumulus Thermonilhe
char.iii
Tumlus Mirtd# puelle neapolibtn#.Ama-
. for ad Tumulum queritor.
char. 2 44
IVM V LV S Burae ancili* Ma loquens
induatur.
char. 2i $
Tumulus Ariadna Saxon# vxcru-uidfor
umbrai& Hyacinthus cvllotpiuntur.
char .22 6
Turmlus.chrijhan # matris -
char. 2 2 (,
Tumulus LUcilij filioli. prafica puellas alio-
quiturwptwe, pueli* refycndent.
chdY'ii6
Qjsain nenifs.
nutrix fomnum muitat
ediar.ny
nutrix cum tribus fororibus infantulo
uagenti blanditur
char- 2 27
c Q^u# m 'Epigrammatis,
Depreeupo ad Deam noehs
char. 230
Ad PeriHam puellam char.i^i
I n Antonium, qui fiam puellam he ferat char. 231
In malam poetam ,quem mutato nonane Ytri
alium uocnt char. 25 *
De improbitate puella fia char 2232
Cui donaturus fit fiant columbam char. 252
Antonio Panhormitte poeta luitattc ad rifim ch.ij}
Ad mufitm ut decfiuletur Petrum compatrem,
[bdalemq:,& a fi ante alios dtledbm char. 225
luito Forti ficula char-ijj
Ad Cinnamam de eius inclementia char. 234
Ad fi ipfim exhortatio ad notios amores char. 234
Ad mu fas char. 234
Ad Panniam char. 234
Ad Laurentium Miniatum char.zjs
De L .Ccruino epifvpc Triuentino char. 23?
A d Marinum rhcmaallum char. 235
IAMBICI.
Tranquillam neptem bimtfirem alloquitur
in obitu Lucij filq char .136
Conqueritur de Luctjfilij morte eum Tran *
quilla rapte char. 2 3 £
Tranquillam neptem alloquitur. char.iqp
Conqueritur apud rcfas de morte Lucij
fili] char. i}?
Conqueritur cum amaraco de morte Lu-
eijfiltj chdm 37
Cupreffis loquitur char. 23S
ve laudibus diuinis.
De mii'£ creatio? e id Anfoniit Panhormiia char.i 5 3
Hymnus addwam Mariam char.i 40
Addimtm Soannem Baptifhim char.i 41
Hymnus ad ditutm Mariam char.i 41
Hymnus ad chnfium redemptorem char.14 J
Hymnus ad virgmm Dei matrem char.i 41
Hymnus ad dimm Irana [cum char. 2 44
Ve chrifo ad P aridem lerrarienfim ■ char.i 4S
Hymnus ad diuit A uyufnnu carthagnefem. 2 4C
Alfbnfits Calabria Dux diuo Gecrgo trcphsei
erigt cb funeratos ad Hydrunte lurcas' char .146
idem Alfbnfits ob recuperatu regnum Heapoli-
txnum,& res proceram compofitas char. 146
Ad amicos Hierofolymam profiafcentes char. 14 }
Studiofis adde fontibus-
D emo louiani Ventam poemata ingratia usfiram
edimus adoie fontes ornatiffimi.quod opus eo diiinn^
tius recogmuvmus,qucdii ucbu.qui finitioribus rm-
fis oblednri [oletis ,non Colum ad percipiendam ccele-
fhimplanetarv. rationem utile fore putamus, fed etiam
ad mgnofonda poetic<e ficultatts lumna-qua quidem
mus ill. (ut opinio mea firt)ex recenacribus optime
a ' virgho & mutuatus eft,gy in his libris exprefjit?
Qjpare uos tam degtntis ingtnij foetus & accipite li-
benter,& lente dihgnter. valete feliciter .
~ : jt ■ - - - - i
IO AN N I S IOVIANI PONTANI
ad Lucum Eranafum filium vrania,
fue de Stellis liber primus.
Vi calo radient ignes, qua fydc-
ra mundo
q Labantur tacito , Stellis qbuS imi*
cet ingens
Signifer , ut q; fuos feragmt er-
rantia curfiis,
V ndehomnu gews , et pecudes, mde aquor, et aura
C oncipiunt motus proprios, mde optima tellus
E ducit Harios non uno e femine foetus,
I t rerum euentus manant, friescp futuri,
D icT>ea,qua nomen coelo deduas abipfb
V rame, dic Mufa loun clari fima proles,
E t tecutn cafla ueniant ad uota Sorores-
D um canitis, re fonatq; cauis in uallibus Echo,
I pfe letjnm lauriq; comas, ederamq; uirentem,
I pfe aras fatuam uiridi de ceffite,& umbras
L uf rabo, tumuloq; feram folennia dona
D ilecti natis, uiridi quem mente fepultum
P anhenope, liquidam q; colit Sebetos ad undam-
I pfe chori pater, ac princeps, & carminis oufvr
P hoebe ddfis,rwEhs'qs decus L atorua uirgo,
D i'q;,deaq; omnes , quorum fkb numtnt coelum efl ,
T u'q ; adeo comes Aonidum, dux optima natum
A Ima Venus (tener os nati fat Infimus ignes)
D um coeli err antea ignes , dum fydus amatum,
Qjeo terree'q;,fretum'q;,& magnus concipit orbis,
Pont-vranid. a
DE SIEUI S
D VAn canimus qua figna abi, quod pareat aprum,
D iuafitte,&‘ mueis filix dllabere cycnis.
O nubi fi charites jfirent.fi blanda canentis
G ratia mcpfipio contingat labra liquore.
T u nero nate ir.genteis accingere ad orfits,
E t meum illufires coeli {patiar e per cras.
N antp aderit tibi Mercurius, ati coelifir Atlas
E fi mus,& notas puerum puer infimet artes.
DE iVNA.
Prima deum terras glandii fidere circum
•i una meatjcodmncji fio terit ultima curru,
D ux clara in tenebris, alience obnoxia flammee,
A erntla fraternis radijs,& filii ab ore
0 ra fbuens,qvantumqi ab Apollinis igne recedit,
H oc magis ipfhfium findit mortalibus ignem.
C ornibus auratis prymv/m,mox fonte refulget
1 am media mdi'm codidimenfit uolumn.
A tq; hinc obliquos unitus, turgentiaq; ora
N ock refirt.tandemq; uagp digrefja meatu
E xurgit Solem contra, plencq; corufcam
O xbe comam, &filuo totum caput explicat auro.
S eptima quin etiam ut coelo conceffit ab alto
M ole gratiis, fiptem ore uices,fiptem ore figuras
M utat agens arcum, &paruum comentur annu .
H ir.c mare quoi magnum terras complechtur mas,
,H inc variat rerum jpecies,quaq;humda ponti
S tagna colunt, errantq; fiis animalia filuts,
A emuLt erepenti reparant a lumne uires,
E t multo m primis implentur corpora ficto.
M cx ubi decreuere ignes, de firefat & humor
I Ue quidem, exhaujbq; uias a lumnepenfat ,
P MiUtim & uaaus {affantur faiugtine uena.
Qiicd uarij maris acteffus ,uarifq; recefjics
0 fhndunt, quod fando fis in collitus artos,
Qjiodq: falutifera fucas felicibus herbie.
Quam multos etiam fitrijs hinc fkpe uidems
V exdrijfortemq; animo indignamur acerbam.
S ape edam morbo, aut dira lanquentia pejk
C crpora decubuiffe ad humum, fhrmqs [epulchro.
Quid quod materies ,uiridiq; e' monte recipe
A ere trabes,multaq; comam turbata ruina
P raxmusjoniumq; abies uifira profundum,
A nte diem effeta fenferunt damna fenecta,
1 xaujhsq; [itu uires,ac robora clament,
C unia [nefantis ~Luna ni cornua fe ruet
A gricola, ingenti dumuellit ab arbore Halium,
E tpercuffd grani refonant nemora alta bipenni.
DE PROGNOSTICIS LVNAE.
Hac eadem aerias araisjuncnia regna , -»
T emperatjdq; liat artis cognofare f ignis ■
N anq: ubi prima nouos remeando cclligt ignes,
F r atris ab amplexu rediens, fi nubila frontem
O auluit, cornu per cotium inueckt retufo,
P r oh quantum nimbi terris, peldgoq; paratur.
Qjtanti etiam' fefe uerfintper inania uentt,
S i rutdo tum forte comam uelarit arncht,
O ratp difperfis fuffudcrit ignea famttns.
Quarta dies [me mbe,finephmd'q;,noto'q;
S pendet ad extremum cor.fhnn foedere menfern,
S i nitidis nofturna genis,fi fronte ferena
DE STELLIS
I n cedit coelo ,& puro fefe exerit ortu.
I pp. eadem, archo rigat fi tempora cornU,
X rifhs ab arftoo uenfos tibi mntiet axe.
A (i dia de parte truam tibi fufatet auftrum,
X rifhs ab aujiritw rigat fi tempora cornu.
H unc tamen ante diem fi nulla effid ferit ,hen tum ,
H eu male iackttus defenderit ancora tutum,
N i labor, placidi fucmrrit dextera P hora.
Q^uid dicam cum plena oculis rutilantibus , aut cum
H igra gnas duplici circum caput abdidit orbe
H orrida nock fuiiDt longe onerate iniquum
I mbrem'qiyplmuamq:,& agntm uquora uentos .
C uiusut acceptce uires,& cognitus ufus ,
X empla Dece ftxtuere,pcrcsq; ex ordine ritus ,
D ifcerptumqsuiri corpus ,laruataq membra,
E t multum lachrymis perfufbs coniugts artus
P mxit niltaoe tellus addiatt imtencie,
E t querulas fifira mcafp.m percufftt ad aras.
H inc etiam graij nates Aetneiafurta,
E t raptus ficulce toties jteuere pueice.
I nferruq; lcuii thalamos, lamtntaq, matris
E unere<£,erratnsqt diu terras'q;,plumci;,
V mbrarumq; domos, & fole carentia regna.
DE MERCVRIO’
Proximus at jpattjs,& long greffibus impar
A celerat Maid gnitus, celer ille deorum
N mtius, auratis nettms talaria plantis.
H ic rapidum propter folem fha plaujlrd refiefkn*
N unc matutinos agili temone iugalns
E xdigtat .felagfq; cauo caput exerit alneo.
N mc dtldntiaae matris memor , befteridim'q;
R urauidere parans, fitlmmq; in frendibus ornum
S erus cbit,fero flammlauit-cequore crinem,
E t fero her culeos linquit pofl tengt columnas.
S ei frue mrnfjis folem praecurrit habenis,
S eu [equitur, uifhtsq; terit fpdtia ultima mete,
N cnipfe ingenteis oras,non liber apertas
A udet adire uias coeli, tttania tantum
I mperia,& [olis timet abfceffrffe quadrigis.
Ergo ubi ternonasq; pldgns,ternonaq; mundi
D imenfks [atia,& curru dat lora fecundo,
S ifht eques. mox coeptum iter, ac uefhga rurfim
N eta legt, mncipfe humlem denufjusm mflrum,
N mc borea, et fummas pennts petit arduus arebs,
E t quoniam Uolucri rapitur fub fydera lapfh,
A c mnchcs vnnifhs equis, mnecomenit illos,
A ut lotiis exquirens monitus, & imnaiufjct,
C onfdia aut femoris aui, uiolentaue Martis
I mperia,& mctcsfeblatapace tumultus,
H inc pedibus nectit pennas, hinc niffa deorum
N mtms exequitur mirio Cyllenius aflro,
I t'q;,redit'q; uiam toties .mandataq; portat-
N dncp ubi delucasq ; retas, thymbreacp propter
S igna,& dpcllimcs iv.fhi comes ajhtit axes,
T wm nates reficnfa carit, tum pronus hdruffex
E xta notat, tunc gr liquidas intentus m auras
O fanis explorat cantus, &pr tepetis alas.
Atfi nocturnam vhaben,rorantiacpaftra
E t mueee tetigit fecreta cubilia 'Lmue,
A gnouit'q;deiemlfum,& mandata recepit,
a. iij
t DI STEU'1? '
N ec mcra,digrediens nwnflratns excitat artes,
D educit pelago claffem,ficat cequora carpi,
I gnotoscp tenet portus jam merce fabcea
N cutem onerat /redit & tyrio fpeftzbilis oflro.
H mc & Mercurio nomen Romane dedijh ,
Queq; et Arabs, quecj; et Babylon Stilbonta uccttfjh.
A jl ubi pmmot&sqfdcmos ,& frigida adiuit
T edkt Jenis, fblioq; nepos acceptus auito ejl,
T um pctos meditatur, & ideam Ranaceam,
D ifiamumqslegt.tum mdnera /icmt,^y udo
V nguine lenit agens, adhibetq; ad munera cantus, ' :
T mcuero jlrepitus armorum, atcphorrida bella,
A tq; enfes,ac tela placent ,tum uiuere rapto,
I tpr cedas ager e, & di findere moenibus urbes
G audet, gr effkfo eadem ir.grmw.rt cruore.
Belligeri cum firte ducis fi adfigna recepit,
E t qalea abfeondit crines, & pectora ferro
I nclufit,lateri'q; auratum accinxit enfim,
£ ert leges, ac iura fbri pacisq; quietos
I mponit meres, mandata q; publica defert,
S i iubeat genitor ,< cui auica munera cur ce,
E t patres legere,& fanftum infiituiffi fenettum.
A t fi candenteis humeros eburnea colla
E xeruit,placidoq ; fimeti Cytherea petiuit
A mplexu,madidc'q; recens e crine fluentem
S tillauit rorem, blandesq; affimit amores,
N cnipfe machice memor, aut fera uincla puellce
E x oluit, trifhq; obducit lumina fomno
C ujbdif mcnflri,aut torpentis ad hcfha Lethes
T raduatmferesper opaca fdenua manes.
4
I I B. I.
S ed re fides cantus in uertice cyllenao,
E ormcps ludunt ubi fefhc ad carnum nympha,
P er(onat,& temets moderatur pellice chordas ,
A c non cedent eis queritur tam crefare atras.
V ritur&plaadwm cantando nutrit amoretn.
I pfe canit. s tener ce cantus rifere Hapect.
DE V E*N E R E.
Hinc felix rego,mundi'q ; beatior ora,
Quam lufits habitant molles, ubi ftgnis amcrit/m
M ilitiavn matas exercet miner a mentes.
V er alit ceternos flores, pafjimq; mgtntes
1 ncujbditee ludunt per gramnanymphee.
O ad cantantes mulcent igrusua atmance-
H as. inter ficcantfht ftms, redimita papillas,
£ t rojetrn fpirans fragranti uertice odorem,
£ rrat nuda genu per florida prata ucluptas:
C ui ualitant \Umi per candida colla capilli,
A d frontem aurato religit qms fibula nexu.
£ cetatur dea, Letanti rifusqcjcciq;
A fjiliuntfimniq ; leues,C7 molitor aura, jp
H incpaffhm liquidi ambrofue rorantur hermes.
S tittat acidalius late liquor. At tcaganantum
£ udit aquis, ntifhm pueri, mia 'q; pudice
C rata cohors Veneri, chorus & genialis amorum.
T trn uideos amne in medio rutilare fmllas
M d terna face quas iocus hinc , ajl inde Cupido
£ xcufft -caluere mda, caluere natantes.
A jflatu.mcdiauehiturlafduia cymba,
H crtatur'q;,mcnetq; habiles agitare lacertos.
H ic aliquis puer enando dum brachia iadktt
a inj
DE STUIIS
I niedtq; manum fbacefurtwiq; papillis
I nfiruit,tenerorarubor per grata cucurrit.
H ic aliqua aditanti puero dum brachia mi fiet,,
M ifatit & femori femur, & fimi cfiula imxit.
I nterdum fi tota cohors m fiurnne merfitt.
N on objhtt pudor audaci, cmt lux ipfit pudenti.
X uditur,& placidis immurmurat mda fit funis-
E merget mcx,gy campis fi fundit apricis,
D onci legens filedkt manu, ac redolentibus hortis.
E rrantess fiquitur fiortm dea,amiugs auree
E lant piper, & liquidis dijhUat odoribus cether.
Has horas,atcp hac gnidia loca lata mineres
P eruolitant arcum, & pdphtj uzfkmtur olores,
N urmnisidalti currimq;,rctasq;uoUntets
Q m fitbeunt,molli'q; ferunt perinania lapfu.
H ii Cytherea ficum pofiiit pulcherrima fidus,
Qtco terra'q;,fie(umq;,& magnus concipit aer,
E t dulcets in corde agitant animantia motus.
I pfa refulgentns auro mterplexa capillos
A urone ethalamts,radiorumq;csrmla fiolis
X ucem aperit, refer atep diem mortalibus almrn.
I nterdum rapidis vheebi defirta quadrigis
E’ uocat oceano nofkm pergentibus afiris,
A dmenet & placidi per arma filema fomni.
V erumita digrejfisq; fios,fia tempora pcnfht,
E t fimofit means niueis femt cether a cycnis,
v t filem petat, ad filem uefhgta fiedktt.
X pfit quidem coeli undeaesubi quina peregit
M omenta, 'Eoo fiu cum nitet aurea mundo,
O ceani hejfenas fiu cum declinat mundas-
LIB. I. $
I pfa umbra m tenebris obtendit ut cernula vhaibes,
I pfa die radios cfhntat ut amula Solis,
£ t lucem terris, & coelo lumina p rabet, .
T antos lata fato de fydere fundit honores.
H at decus, hac ipfa e/i hcrmnumq;, deuq; ucluptas,
fine nil ineundum animis, nil dulce fatendum.
DE SOLE.
Atmdios coeli tradbts.medij atheris oram
E ens lucis Sol auricomus, Sol igneus ambit,
S ol,cjui terrarum flammis opera omnia luflrat.
I pfe idem faperum princeps ,duchrcp chorea,
A d cuius numeros gy Di moueantur ,gy orbis
A capiat leges, prae feriptaq, foedera [eruet,
A gnofaant aure imperium, maria alta tremijhtnt,
A udiat gy longe tellus fataliaiuffd.
A tcjshmc, nequa' opere in tanto decor ullus abeffet,
P rafadt luci rerum pater, ipfa nitentm
S pararet ut radios, tpfe ut luftraret olympum,
E t terras famul, & magnas liquidi aeris oras,
V nde dies,quicpm faa tengt reuoluitur annus ,
■ A ttp aui famulacra j lmnt,& tempus, gy atas.
H inc uer purpureum uefht ferentia prata.
S piceatp hmc campis fauefdt mc[Jis,& agrum
L en itura animum, ac dulcem indudbtra fo parem
D ifkndit uacuas pinguis umdenua cellas,
E t gladalishyems refolutis ebriaturis
A nte ficum molli fblantr frigora baccho-
H dtp, uices pater ille deum uduennbus annis
E ffe dedit, quas ipfat ceterno foedere faruant
t am certos elementa famul retinentia nexus.
DE STELLIS
DE ANNORVM Varietate.
Atq; alij (horrendum) qua brachia pandit iniqua
P arte poli ,chelcts'qs audacias exerit ingens
S corpius,hinc anni pri mcs duxere meatus,
E t primam fecere uiam, cum partibus aquis
D imidiimlua, atq, imbris Soldiuidit orbem,
A c nobkm paribus ftfpeniit 'Libra diebus .
A fi- alij jkutepcfh horrida frigora bruma
C wm prernt auratos nephehei uelleris artus
P h<xbits,& imbriferum redijt ner, omnia quando
A Ima parit tellus, quando omnis germinat arbes,
C wm uiretemne nemus, refonant cum frondea rura.
C oncenfu uolucrum uario,pecudes'q:,feraq;
E xultant Latie in Venerem, ac tritvnia mcn(lra
I gnibits incaluere, acer furit ardor, ut ipfe
H erreat indomitas Proteus contingere phocas.
At mi feram /copulis, [bloq; in littore quefhts
A Icyone ingeminat, uocesq; effundit maneas
M ulta querens ,excfa diem,nomenq; mariti
S eruat auis,Ceyca uocans,Ceyca requirens ,
(Ah miferam)rapidas repetens Ceycaper undas.
N ecuero non efitmmo quoq; culmine cuncti,
Qua regnat calor ipfe,& equos Sci fijht anhelos,
E xtrcrmmmuifens Arar'mq;,atq ultima ihyles
X ittera,carceribus pofw.s exordia prima
H inc anm fecere, alacresq; egere quadrigas.
A t Piuma frigoribus [ub iniquum tempus , ubi ingens
D eclinat coelum, &■ gelidum Sol agocercnta
P rorns cbit,prono'q:pe6t ffada ultima curfu,
Quifeffosinfkturet equos. Hinc viribus mfhts
6
I IB. f.
D efirii antipodum fides, digreffis & cutftro
I n boream obuertit fimofo calle, diem'q;
A «g et,& cbfatras rtoch iam firriptt umbrat,
I nfidatxp fiquens cliuo,atp aflurgt in Merae-
Hess igitur [olis metas, hac tempora firuans
E g eria monfirante,fium traduxit m annum,
V t eguee prima noui repararet tempora cur fis
P rimdpiajnec fiatijsfia finiretur oberrans
A nms,& ad Colem firmaret figna cadentem.
S ed phcebcn,phcebesq: rotas, &• plaufira ficutus
5 raternum implev.it germanie mtnfibus annum-
At Cafarfolemq; fiqui,folem'q; tueri,
E t filem ludsip auctorem dicere, gr anni,
S olis & ad metam totas effundere habenas,
I n lufinmq; fiperttacuas concurrere parteis
X uffit,& hoc latios mfcribi nomine fijbs.
Hiandum gr uarijs fuerit qui gentibus amws,
A egyftiprbnimmteres fiare bimenflrem:
M cxq; quatergemmis complerunt menfibus,inde
P er biffenapari duxerunt fydera trafbt
A rcadesiat nofkr quot tempora continet annus,
A morum numero anfebant Arcades, ante
I am geniti, quam Luna fies cfknderit ignes,
T antus honos, tanta eft antiqua gloria genti-
H is totidem adimxere animis & Aca.rna.nes altis,
T utati firro patriam, mox finere inipfb
C omecere animas, & honefh mertefiorum-
I talia liat antiques euoluere fi.fhs.
N anqsaliumprimo Komcenafantis mortu
I nfhtuit pater, & gyro breuiore aegt.
DE STEEL IS
P romouit frsatium ttuma.tiec X aur entibus idem,
I dem erat Albanis. Alium qui Ty buris arua,
Qwiq; I er en tina Cererem metit incola filce,
E t temere fu'is,habuereq; in urbibus orbem.
DE SOLIS PROGNOSTICIS.
jlle etiam uentos, tempefhtesq; futuras j
A t<j; imbrets^fhisq; graueis, & frigora monfrrat.
N anf ubi coeruleo rapidum petit aquare ccdv/m
E xoriens , aperitip diem natalibus undis,
S i nigram cbfruro fkaem nariauerit ortu
C cncauus m'cj; atram condentur lumina nubem,
E t pelago, & terris uiclentior incubat eurus,
T urbatasq; amnes in pontum deuehet undas.
Quin etiam ut nulLe denfentur m aere nubes,
S i tamen aut hebetes radq torpere uidentur,
A ut fi plus nimio torrens incanduit ardor,
C offige uentmos bnbreis -At pallida quando
A mora oceano caput exerit, horrida' ue inter
N ubila, diuerfis rumpit fol partibus, & nunc
0 bliquos effrrt radios, nunc pallidus ore
D elituit nimbo[b,(heu)rupft> foedere coelum
1 n terras ruet,& femmper inane rotata
P radpitent nimborum ades, qua grandine mtfra
A rboribus flragemq; dabunt, & uitibuS almis,
V ix ouiv/m ut claufos defendant culnuna fatus-
N 6 mihi tu wnclauftrabouue,armcnta'ueeqnarii
D ucenda d Jkbulis,non me extra terta domormn
D ucet iter-Seruandadies ,qnamriteferenam
S pondeat, oceani fera cum lucidus unda
X IB. I. 7
i ntrarit,nen nube comam, non turbidus ora.,
S ei qualemhefieric Tethys fifiirat in antro.
Qjsod fi tum quoq; nigranti ueLatus atmfht
0 cv.itnt.fme ipfi fuo quamquam emicat ore,
S i tamen aut atras mbes raptauerit,aut fi
P alleat,& macuLe fundant fefe mdtqi rugne,
v enturam expecks phmam-non te optima fillent
1 ndida,& multis nota experientia fidis.
V idi ego cum rutilos aurora immitteret ortus,
I gneus aut rofio fi tingret cequore titan,
V entorum ingntnt fidum per inane cnteruas.
V' idi & cum rutilus maculis mffergitur ignis,
P mcipitem idfmri mdofa ad littera nauem
A tmffis fluitantem armis, ac dura gementem
V erbera,& effiado nudatam lintea malo.
N ulla filus, ff es nulla uiris -in uota, preces q;
v ertuntur.mcatars.mi firce exoptantur arena,
E t dulds terree exortes tanguntur amore,
X anta mole rrnnt birmfjis imbribus euri.
Deni f cum rebus caufi>.s,am fitmna cnufis
S uffidat gruuido fecundans ui fcera partu,
N ec quicquam fine file nonas in lumtms auras
P redierit, pater ip fe hominum, pater ipfi animanti
Q uacunq, autuiridi nemorum pafiuntur inumbra,
C ceruleos'ue ficant latices, aut aera carpunt.
H inc biffiiia deo filuebant uota quotannis
P hdcbo'q;,& Nomio,Lyac'q;,patriq j Lyceo,
E t quibus ad lucos, quibus in folennibus aris
N o mnibus uenerata deum offidofa uetujbs,
i) elion,ac clarum, nec ficte nemne ofyrim.
DE STEIII5
C onfidt certis uel qui pythona [apuis
S anguine foedantem terras, uirus fi uomentem-
P lunma qua ueteres gruium cednere poeta.
CVR Apollo dimtur pythonem ocadijfi.
Nanif ubi fi infimus rerum,atcp incondita mela
D igprit,vnfi fuas abeuni elementa figuras,
T um tellus gruui; imbre, et adhuc [hgnaubus druii
E umida, anhela ua<ms tollebat ad athera tortus
I moluens coehwi mbe,& caligine opaca.
H icitte immanis Python, mmania cuius
C crpora,iamfi decs,& diuum teftu petebant,
I fjkmetiammuafitra iouem,cum Delius arcum
I ntendens tulit acer epem-nanq; agmnefiickt
E mittens rapidas torrenti e fydere flammas
I n gremtum matris lucrantem, &• acerba tuentem
I ntorfit.fi.Ttit ille tremens tum colla reumfhtm
C entum implexa medis, centum religata catenis
A d manos imos,atq; intima tartara traxit
V ictor, & obfiura coelum, caligine [oluit.
H ic Python fac tela dei,vicbriaq; hac e fi.
CVR Apollo,& Diana Latonie filij.
Latome gemini partus , bina edita Delo
P ignora,mnc que finS,pauds(aduerte)docebe .
L atonam graq terram dixere poeta,
i atonam dixere folum. Latonia tellus
0 mma progenuit, mater diuumfijoamnumfi.
A tq; ubi fi m proprias coepere elementa, figuras
1 nduere, optatumfi locum, & data munia obire,
1 pfa quidem medio manfit,fid mele liquenti
I nfiubilisfi,etiamfi tremens, quado aquor a nem dii
s
r i B. i.
I n certas ierani fideis,fed corpore mjh
P ugnarent,& adhuc nullo fub fixdere pontus,
T erraip fi duris urgerent legibus, ut iam
V nda folum traheret, tellus maria alta, teneret,
P aulatim calor tllefdeus) cedentibus miis
X elluri fi fi infimat jgremcqsreceptus,
P elicem partu genitricem mpleuit,& inde
D i geniti p hoebusq; petens, Hecate'q; triformis
E mergunt, illa adkt polo interiore re fedit
H orndtcr , glaciem fyirans,& degener ore
P temineo, mms atq; habilem fortita calorem •
A t phoebo natura mares animscp.mgoremq;
A ddiderat.V olat acer equis,atq; athera carpit
I am mtdiu- Stetit hinc fitperu longo agmne cmfbts,
E t pharetra in fignis humeros, & crinibus aureis.
CVR DICANT VR DELO GENITI.
Hos Delo genitos magna, magni aquoris oris
C reiiderant, Delo excelfa, cui uerttcefimmc
S pleniet apex, quoties coelo Latonia L una
E x oritur, tufitq; fit v/m Sol aureus orbem.
P LuBibus hinc rapidis, tremloqs emergere pont$
C r edebant, uc.fbq; maris delabier alueo,
I niulgente f. itis Delo cunabula natis.
Quin etiam ogygijs chm cum mtrfit fiib undis
P aulatim exerceret tellus caput, ocearns qs
I n fita iura,fitos fifius concederet cefitus,
E t tandem emicuit fkllanti lumme coelum.
T wm prima ex undis, uafhq; e gurgite Delos
P rofiluit.Pulfere apices,& uertue Cynthus
> DE STEtI'If-
L uafro,qud parle dies fitrgbdt,& altum
S cl oriens ,curriiq;,& equis mfgrus obibit.
CVR. PASTOR ES, IANVS, PHOE-
BVS, APOLLO.
H mc &pajbrem comerfo nomne dicunt,
Q_uo dpafcat quicquid fub coeli nafatur orti,
Qjsodq; fores nafcentu aperit, quod clauftrd relaxat
c ignentv/m,tenerosq; educit in aera foetus.
H vnc lano nomen fcere, hinc norritna phoebo
I pfa dedit fpedes,nitidoq;in corpore fulgor.
I dem quod uolucres neruo jhidente fagtttis
T ar queat, & certo defiat mdnera iatfht,
TAorbos'q;,illmkm'q; ferens, hinc notus Apollo.
CVR SOL; LIBER, HERCVLES,
OSYRIS, LYCIVS.
Qjto dfolus coelo apparet fulgentibus afris,
S olus & mmenfo late loca lumine luftrat ,
H mc Solem dixere patrem luasq;,dieaj.
S ponte etiam mrnffs coelo quia fertur habenis,
I iber. At her culeo latus cognomine, quando
Difuat aerias nubes, lucemcp mtniftrat
A erisipfe decus, decus, &fua gloria coeli.
Qjpin & threiaus diuino carmine uates
H wnc nitidum phaneta ucatt, quod frgtt eoo
0 rbe recens, quod mane nouos infhuret & ortus ■
1 nde etiam- auricomi, egyptus ueneratur ofyrrnt,
A egyptuSjOti atra deum, quod lumina mille,
M ille micent oadis paffim radiantibus ignes.
Lyncea
tiB. r. 9
r yncea quin etiam quod uti populantibus umbras\
X, munibus , quodq; & radfs jugit hurmdapaffim,
T erreflretsq ; abigt fumes ,& nubila differt.
V t lupus infidius meditatus, pafcua arcum
I nfeckttur cum rabie ferus, & fenis arrms ,
P ertentatqs aditum ,& feptts fefe arduus infert,
D entibus infrendens, & mcrfu exafperat iras.
H ime Lydus fibi nata deus cognomina fiat.
DE MERCVRIO, ET ARGO.
Quin & Mercurium mutate nomine dicunt
A rqpum fomnifiro uiflum flrauiffe caduceo
I nfomnem,centum'q; oculos, ac lumina centum
P andentem, & niuece feruantem pafata vaccee.
A regis enim coelum eft. viglantia lumina flammee
A et hertie, &• mria labentia fydera mundo,
Qjiee paffm multa fiblufirti nochsim umbrd
C c ducent. fed mox pheebo exoriente perempta,
T orpent luce nona, & candenti lampade uickt
E moriuntur, & obfcuro conduntur olympo.
DE ADONIDI, ET VENERE.
Nec deploratum veneri linquamus A ictum,
V enantem quem durus aper fnb dente peredit.
N o n illum finies, nec arma flumina Hili
I nfletum noluere. Nouus doler attigt amneis.
S eptem illi totis ripa latuere diebus,
E t feptem plenis fpumantimargneripti
E xiluere,atv.o digreffi flumtnis alueo,
S tragm agrtijlragm & pecori, { ftragemq; colonis
P cnt.Vrartia. b
DE ST Ei i I S r
C um ferrent, mi feri tantum mors angt antici.
B alfama te, & myrrha,te cedrus fleuit Adoni ,
T e Lauri ferataper hdnttm luxere corona.
T er myrtus conata feequ: miferabilefums ,
T er radice retenta fu a c fi. Ter brachia flexit ,
T er fetifera Lentos conata efe jieckre rames.
I pfa Senus, fofeq lachryma effluxere,genis'q;
D e fecit liquor, & capiti coma longa remlfea efe ,
X er menfem exanimis iacuit.Vix denicp quarto
i ucem haufityatltus & adhuc [ufpirat amatos.
T erra etenim Solem queritur de ferta cadentem,
I r.uidit quem trifhs hyems , au feeuicr apri
H orret cana plu feaes,cuiplurmus'mber
C rine madet, geminos & aim male concutit armes,
D iglomeratq; niuets,& grandine uerberat auras.
N am cum Sol rebus prafet pater ipfe creandis,
V tfife admaneti bruma: fub feigpra transfert,
T wm tellus uidua ficos oblimat in aluo,
A c ueluti uirgp abfenti cum fola marito
S ufpirat feerilem lech traducere uitam,
I Ilius expediant complexus anxia caros.
E rgo ubi Sol 'mo uidor conuertit ab aufero,
T wmgrauidos aperito; fenus, gr caca relaxat
S pir amenta, notias ueniat qua fetus in herbas,
E t tardem complexa fwm latatur Aclonim.
DE HEEONE DEO.
At quam Sebethi fontes, quam coerula lambit
P hormdle,quaq; & mufas colit, ociacp ornat
P ieridmt,& magni tumulo tegt offa Maronis
EIB-I. 10
P drthenopcyequm domus, & decus ipfd uircrum,
C lar a armis, clara mgenijs,& fortibus mfis,
H ac annis florentem, oculisq;,& crine decentem
H ebonem uenerata fies ritus, patrium'q;
I nfrituit morem, &• [acris iam rite peraltis
V rbs Hebona falutat ,agri'q; Hebo na frequentant,
H e bona & referunt fbml antra, et lutaret, et amnes.
fi ic etenim florem atatis, robur epimenia ,
E t freaem ieus,& forma dat habere decorem,
0 rdq1,luminaq,,& moderantm corpora fenfrts.
S edprius berculei torrentia fydera mcnftri
S olfhtio uiana domus, locuq; edita cali
D iffundent terris byemtm glacialibus euris,
A nte& confrient fr.mmo de cardine mundi
, E lana ly atomo firgtt Pallantias axe,
A ttf diem auerfo fubteruehet aufkr clympo,
S tabunt & ccelifeptem labentia frgna,
Quam frndo,patrem'q;hommm,re^m<p deorum
L . otidibus aut meritis tollant aquem ipfe amendo.
Quem centum celebrant ara,quem nomina centum,
V t fiquis iubare exorto photbeia demens
A ufit obire oculis ora,atq;haurire uidenda,
1 Uicet eae illi torpe fcunt lurmna,& ipfa
C aliqant in luce oculi tum tempora arcum
O ffrtndit fefe nubes, & fumida oberrans
C d!igo,ac nigra calvum eripuere tenebra.
V fq; adeo nec fis oculis comprendere cuiquam >
N ec findo terra decus, &• decus atheris alti
V nde [ibi proprios ducunt animalia uitas, .
V nde trahunt ncjlra calefha femina mentes,
y ij
DE STELLIS
Qu,o fine nec fpirat quicqjnec nefatur u fanant,
N ec color ullus erat rebus, tenebrisq; malignis
E t coelum, & terras nox circunfhfk tenebat.
DE MARTE.
E tidyn intacht mei fitperat pars maxima coepti,
A c mentem calor infligat. imat alta vagari
S ydera,& 'mmenfo propius faccedere calo.
M agnum opus ,&iam figna dei fulgentia terrent ,
A rmorumcp haurit firepitus,clangorq; tubarum.
I pfe deus rapidis mfifkns pronus habenis
T da mam quatit infultans ,ace/qs cruento
0 re tonat. pellunt agili temone tuqales
E xanguis metus ,atq;tremor.fum ferreus ora
T error, fdngumewnq; ponor quatit ante flagellum.
1 Ue quidem diuis iam formidabilis ipfis.
S ed mihi digna uiro,atqs amrni fibi confaa uirtus
S uaiet,iter,pefytusrq ; aditus intrare repojbs.
H ane non terrijono profkrnere fulmine Cyclops,
N on ficibus crimen ipfafcris mtplexa Megara,
N ec uis ulla queat flygifs emerfa tenebris-
I Ili ferratum pilea caput, inclyta bellis
A tf Deum fato maior prudentia feruat.
A t clypeo indomitum munit cvnfhntia pedtus.
S tnnt adamante tegcefofesq; ir.fufa per artus
T emperies valida fe fe metitur in hafht.
A nte umr mentem hortatur q;, anime sqtuirilns
A ere ciens magno laudv.m faccendit Amore.
H ac duce lunonis cdijs iaftutus iniqua
A m phitryoniades, tot menfira ingentia uichr
X IE. I. II
F udit.humi.Hon hmcliuentibus cbfitus umbris
C o cytos,non ffarfa nouem per iugera nwr.flrv.m,
A ut impacata deterruit incola. L erus,
Qu,o mnusinfernoscp Ltcus opaca uideret
T artara,captimm & fupera adcomexa referret
1 pfe canem. Quin afirioerv/m fibtuxtu olympwm,
X, abenteiscp domos diuum aruice refulfit.
E t dubitem mente htec ample fit, & pandere dithsl
'. Efferus hashabitat fedets deus -huic ames hceret
E t bellum, bellitpparens difardia , & irce,
I niu{htm,mfidue'c[:,& pallida tabe cruenta
C edesjncp fu vah rabies armata cruorem.
I pfe enfes, ac tela inter, radios'cp rotarum
V er fatus ferrum exercet qs,apttte[s ferendo,
E xaaiit'cp mares animes ,& fi [a tat ira
I mplaadus -Martem hinc ueteres dixere lattni.
H rnc Junone faram nullo Jcue,patre'cp nullo
0 lenijs conceptum herbis per crefia rura,
E dudhtmci;iiebri ripis rcdcpeiaad antra
C rediierant,anim bidormtu,aduerfimcj: Minem .
S cilicet atherio mens eft de fomite. At artus
C crporeos, molem di forii e femne cretam
1 uno dgtat. Ciet hac turbato in pefhre uerftns
S anguinis ingenteis cejhs,& colligt iras.
V nae auidus belli fiiror^tq infama ferri
P r ac, pitant. Jacet ingenti ceupreffa ruina
M ens fiper, at rapidus ftruet fibpeckre M auors.
H ir.c quondam magni tellus lenii it fila Crete
I enij Crete pelagi decus, inclyta bellis,
C lar a uiris, capere arm,& acutum angere ferrum
DE s mus
P rima dedit, ckmc'q; gr jpicula tendere cornu.
P o fi Thraces coluere, firum genus, affer a dura
X erra [blo,gens ipfa iugis affieta ntuofis,
E t pradas agitare, &-cp imo umere rapto.
H cc enant genitore fatus Romanus ,& lpfi
I npatrimn decus ,& belli fefe extulit artets,
X ranfgreffus l,atqfineis,tranfgreffusgy alpetf,
0 ceano fktit,& Baclris fera intulit arma ,
A tq I ndis.poft edomm fieptem hojha N ili,
A tf triumphatos non uno ex orbe Bntsnos-
S ei quanq rnperij impatiens, & pedore fems
1 Tidomto, ac ruptis praceps rapiatur habenis,
I pfi tamen folium Solis veneratus, adado
C urru fifht hanelus equos, mox lera remtnfo
C cnforquet fiatio,ncn anu ad munera redo
C omertens curfu,qprinaps ,dux'q: deum Sol
I ufferit, illum adeo umet, obfiruatq; tuendo.
DE I O V E.
I uppiter hinc folio longe ffechndus ab alto
E xerit os placidum terris, & fulgidus aureo
S ydere, felices mortalibus explicat igneus.
H vnc ege.fi qua f des ajlris,aut fi quid ab alto
A ethere cognatum ncjlris in mentibus haret,
C rediderhn fis, ac leges ,& iura.piimq;,
E t recdum manare, & amae foder a pacis.
C r ediderim infontets fcelerum, experteiscp malcrtt
M crtxlns agere, & filiabus addere ficlis
S ecula,perpetuim:'q; annos extendere in anum.
T anta Jouis placidi clementia, ni malus atro
S ydere torpent eis Saturms funderet igneis.
> <
1 1 B. rI. It
5 tmderet & lethi cuufam infelicis, & omne
M orborum genus, & infera mala plurima uitee.
I uppiter inde paler cunctor im aufcrcp bonorum.
IOVEM HAB1TVM PRO DEO,
PRO AETHERE, PRO A E R E. :
Quin uarios etiam ipfe. icues commenta uetufeas.
I Uppiter omnipotens, rerum apii femma pctefhs,
T u rerwm fator, & diuum pater, atq; hormrtu rex.
A bioueprinapiwm generis. louisomnta plena.
I Ue colit terras illi fi.rU omnia cura.
H inc tot facra deo, fumantiaq; exta ferebant,
H inc atpifolina damnator luppiter arcis,
T otqi triumphanteis uidit de rupe Quirinos
S anguine tmgenteas aram,& candente irnenco.
Quin etiam rapido qui turbine uertitur atber
I gnibus imeundens ,qui'q:aera luflrat opacum
P ro lcue rejperfas fenfit fibi frugibus aras-
H inc tener ille calor, tepidaq; ex ignibus aura,
Quo terrafy,fretum'c;,& magnus concipit orbis,
C o nceptosqffbuent turgentia femma. foetus,
D ichts cb hac late in gretmtm defeendere amata
C oniugis ,& placidam amplexu captare quietem-
A erisipfe etiam ctmpos tenet, unde per auras
E ulmheoinuehitur curru, quo maximus Atlas
X ntremit -Tonuere poli, dtp, exterrita preffrt
C ordauirtimpMor exanguis.Ruit ardwts afta
entorwm mele, ac rutilantia fidmena torquens
Ita petit, uallexq: canas in node profunda
I moluit, nigra £7- coelum caligine condit.
b iiij
Dt ST EXX IS
r umplttsia',& Urgs exundant imbribus Amnis,
S ubiechq; natant campucrepitantia grando
T 'eikt ferit. Virutti lapides uertunturin imbrem
I nflmdi.prcftrata iaeent armenta per agros,
S pirantntq; uident natos flagrantibus aruis.
M ox uno immerfa exitio, cum montibus altis
i t torrens, pracepsq; infano uoriioe torquet
0 buia,&- obflanteis anrwflo robore fyluas.
■I mplummq; ornum nidos cum matribus ipfls
P roruit,muoluitq; ferarum horrentia luftra.
1 pfi autem fltlto infudans dum imflfht arator
A mlfusfhna,mmenflim perinane rotatur
T urbine iafkttus uolucri,& nigrante procella.
I llumq; & mtferos fitb adunco uomtre tauros,
I n latus aduerfi montis iacit,& prorupta
V alkmatoremreptpino corpore uoluit
P raapitem,& latis exandit manibus urbets.
N ec nanus interea uentis maria aftn nmefamt.
A fjungmt mdte,& mentes uchumtur aquar xm
A - equati coelo, ftudhtq;exterritxraua>
S axafomnt.Pcce abruptis affui tibiis afhts
I ncumbit pelaqp, atq; ingenti Uortice vauem
1 nfligt /copulo agglomerans littera complet
E uneribus rmjerarwn, atro aut tergurgte tertam
H aunt hians, operit q; cauo mox tequore pontus.
VNDE NATA SVPERJTITIO.
Qualia du/m attonita mentes mirantur ,et horror
C oria quatit, certe nec cognita cnufa ruina
I r/.itmt nutus ipfe icuem,cui fulmna dextra
X IB. I. 13
A fjignant,ac tela nigris humentia nimbis,
E t caelo refonante lenes fer mania currus
H as iras louisejfe canit longams aruffex.
A diter fi non iequa dei fortenta faeerdos
T crrijicat.dira ingeminat fer fechra curas
K elingo /tla quidem magnorum czmfa malorum.
C tedmtur ledhefafjim de mere bidentes,
E t cadit ante arasinfelixuichma taurus.
D 1 [currunt tre fida fer temfla addentia matres,
M atres,attfuiri.Twm longt inuefk Dialis,
X bura tenens ferit exta loui, fiammsq; fer aras
E xquirit ueniam, & j umrmfJk uoce frecatur ,
I fft nouem cajhs refetens jktafacra diebus.
A rtibus his metus ille deumfercreuit,&- error
I nteafit m feras fubhcnefb nomine gentets.
Quid uexare deos fruftra imtatlOrdine certo
E ert natura uices, labmtur gr ordine certo
S ydera,tam uarios rerum farientia cafits.
-1 lia fuos feraqunt curpts feruantq; tenorem
S orte datum.V arent illis elementa ,fdem'q;
I mferij mutare timent. Sic omnis ab alto
•N aturaeflfequiturlegs quets ferif ferit cether.
I ffi deus Leto ffedktt mortalia tmtu.
DE SATVRNO.
vltima forte fenex loca fcffidet.vldmus auras
A mbit,& atemo contrijht frigere ternu.
.N igra feni ficies pardus gradus, horrida barba ,
E t cani crines ,& membra efficta feneckt.
I ngtnio tamen iffe bonus, nec mutile fettus
D 1 STIIiL-IS
C onfdqs^njhnsqiatiim^rudenscpfuturi.
H ic olim,utfama cfl, regnis expuifis olympi
P ofc uarics tandem cafa.s c<xhq;,marii'q;
i ittsre in hejferio thufai prope Thybridis amnem
C cnfeditjartbus tum primum acceptus amcts.
H ic regem requamm, reftdem'q;ad munia gentem
A rbuteoauertttuidht.Timuomeretauros
S ubimgens , demit tellurem muertere,& aruis
S ermna committi, qua mcx iam uere peracto
S trimgpret,g? fragii contunderet arida culmo.
Qjdn etiam (brobibus nites, fita muneraprimus
C ommtftens, curuacp premens iam falce ncuellas,
X enteos latices, ignotap pocula mcnfirat,
D ijferfosq; uocat populos, ac moenia porut.
H inc Latum latitante deo, hinc Saturnia tellus
I) idkt uiris-Veus hinc latijs,deus additur aris
v itifator, cumam ferttans fub magne falcem-
M os erat antiquo m 'Latio, ac Laurentibus aruis
Qui meritis patriam, muentasq; auxere per artas,
A tq acuere fatos aipublicnmunerafenfas,
v iile commenti in medum, & nona commoda uitte ,
I n numtrmrdq; referre deum,atq; hos addere teplis,
V t iamtm,Taunosq;,ut quem pellentibus herbis
V ecit auem,& mrqspmxitdea Dtedala pennis.
V t geminos etiam Zilumnia numina fratres,
V t cuius famulata domus pinaria facris,
E t carmentali tribuit qua nenurut porta-
P urpura quin etiam ai fammes ubi uenit honores ,
A mbitiocp caput coelo intulit, hinc Hadrianos,
E t deruas ,hincLteptrece tot mrmna gentis.
ITB. I. ' i4
£ t coluere quidem ,& templis pcfuere dicatis-
H eu rerum ignem mentes ,igna.rao- utri
V echra,qtud fimulachra lunant? Quid luce arenti
C orpcra,& mcenfis pacem ftt pofcere ah aris ?
V ms enim fator e fi rerum, qui. culfckt gubernat.
Quem 'qs oculis neq; cernere erit, neq; tangere palmis,
S ed tantum mente huenidf.na.nq; arduus 'mas
D ef^eckst mbets,& ctdi culmina preffat,
G m(U regens. nam eunda tulit, longe optimus nutor
P e rfacwrwm opermi,& rerii caufit una hcr.armt.
H unc neq; marmoreis nitentia templa columnis ,
N cn auri pretiofitshonos,nonindicu concha,
N ecqua Phidiaco fioirditi fitmlachra metallo,
A ut tauri ante aras fit fi ceruice eruor es,
S ed precibus ieiundpijs,& cvnfciarech
M ens placare quedt facilem, parucq; uolentem
M uner e, fi qua pij [Immittunt thura sabai-
S ed nes incertum jfatijs dum currimus sequor,
£ engtus euenwutr uenfo rapiente per altum-
1 am portus capere optatos, & cedere fafifum
A uro. tubet, littus 'q, fimum conuertere adipfim,
S yderaq; alta fiequi,certos'q ; intendere curjus.
Prima igitur niueis P hcebe Lafonidbigis
I nuehitur- P ofihmc ales Cyllenius altis
E xmrritjfatijsfiujkct; Prycma canoras
1 ungit aues,ati blanda comes fart lora uoluptas,
D iuinstm fiiUans rorem,ambrcfiam'q; capillis-
Qjtadriiugishincuefrus equis Sol igneus ambit,
Cguem procul ivfequitur rutilanti fydere m auors.
P cfi felix coeli fydus Icuis emicat ignis.
di STEtrrs
V Idmus extremo torpet Saturnus in orbe.
H icprope ter dents mundam uertennbus annis
A mbit, & inparteis anas liquerat antereuertens ,
P er currit tardis coeli momenta quadrigs
P allidus,ac duros affert mortalibus annes.
C lar a louifiaes, ac lumina? fydus armeo,
B iffenisq; annis biffena relabitur afira.
£ is Cererem legt mefJor,bis Vinitor attat,
D trnbii fexrutilus percurrit Jydera Mattors,
M auors arma fcrens.& trijha crimina belli,
X hymbraas pauloante rotas, venus aurea metam
A mngtjCUpidat acuens mpechre curas,
S tue diem Leto fecum fert refada mltu,
S eu nodem heffertjs decedens fifatat v/ndis,
H ane curru properante celer Cyllenius anteit
I pfe quidem ad cnufas , et linqv.ee promptior arma .
T er denas iter affuetum Catoma rwaens,
N octeis ,atqdies mtnfem perungi errat,
D urn folemrurjumaffequitur, nouaq; ajhruit orfa.
O ceamm interea alternos aufhraper afbts,
V ijv.ra 0- blando crefcentiajemtna vultu.
S ed qnanS properare uiam imit,ipfa relido
A etfferefcogt armr)per arma diuia Latmi
P urtim fixa petit complexus inter amatos
A ttredarefiis tenerum zndymtona lacertis,
N on tamen au(a uiri mollem turbare quietem.
L V N A M EX SE NON LVCEUE.
Sesf qttanq vario fulgent qua fyiera mundo, -
Qptafitum efl,mm luce quide Phaethontide fulgent.
t IB. I. zf
A n propries netura illis indui ferit igneis,
N on dubium quin Luna nothe fflendore fer aura
R aptetur, minuat 'q; ftquens.fugiensq; rependat
L uminis alternes haufrs,fatermtq; rurfits
O ra fiuens, nullas terris diffundat honores ,
A t procul e reptent means, tum deniq; toto
0 re uomit flammas ,& luce refulg-t honora.
XVNAM SEMPER MEDIAM iVCERE.
E t quanq uarias mutat tamen utut figuras,
N on unquam medio magis, aut mms emicat orbe.
N am cum de fertas amtjjo lumine terras
N ulla fiuet, tum plena dijs ,caelcq; minifirat,
1 wm quocpprtetumdo fufrftat J yderamltu ,
C wmnoua curuafos reparando colligit ignea.
S ydera dumfirrasq; aquata fronte tuetur ,
0 rbe meat medio, mcx curuo fy der a cornu
S ufrdensflmudofrdat mortaliamltu.
T um mllis coelum radifs, nullo ore tuetur ,
V lena frit tremulis cum fbtgna liquen tia flammis
H inc fuperis,c«lc'q; datur quod demtur orbi.
E rgo aliena fiuens inopaco lumna femper
C orfere phzbed mfquarn de lampade fulget
C orperenon tntdio,non plena lucida fronte.
S edfrcie tamen alterna, ni fbrtefub umbram
1 naderit terra ,atq, hinc luce laboret adempta-
CVR LVNAE PROPRIVM L VMEK
NON SIT TRIBVTVM-
Qua quoniam uciucri fertur filjydera lapfit
DE STELLIS
A e fimi tam fepe premens caua tergora cancri
N imbojhm tam fiepe etiam delata Jub cuifirum,
I ncandens tam fape <ejhs,ae frigida bruma
I nftaretfertxta fimm fi Lunet calorem,
P roxima ndtiuii fhccenderet ignibus arud,
A ut longinqua neget proprium procul ackt uigpre,
V rAe maris certi azefjus ,/otidemq; recefjus?
v nie gr perpetuo manantia fiumna cur fu ?
A ut alimenta trahant gignentia? Qjt<e pater ipje'
P rofeiaens, Lunam obfiura ferrugine tinxit
C teruleos moderantem eefhts,liquentiaqs ama.
DE LVNAE MACVLIS.
Qufen etiam licet atra gensts,& opaca per ora
P allor eat, tamen interior qua cogitur orbis,
D enfea fitu magis, & fcabra rubigine fbrdet.
E rgv et cum folem aduerfum fe agit mdiqs,et ipfiti »
I mpleuit radians phoebei luminis orbem,
Q ua Jqitalet parte, atq; horret caligne,denfas
O bdutit maculu,& [e feta reddit mago.
A trea qualis ubi clypei fulgentis ab ipfb
S ole repercufjd e fi, aurato flufhtat orbe
C lar a aciem flammis, & luce mrufia decora,
v erum fiqua tamen nitido juper <ere refedit ■
S cnbrd fitu, turpisq; atra rubigine labes,
S tat maculis cbduftzt diiem,fkt (qualida mltum,
N onPhtxbi radqs,non uili peruia flammee.
C V R STELLAE SCINTILLENT*
P L AN ETAE VERO MINIME.
riE: i. 16
Vra.ierea atrfbla acies wimota deorum
C erniturlcbtufui p hceret defixa ptb ipfo?
C v/m tot & illa quidem fidentia figna, micanti
S dntillent radio, tremulus cg tntermtet ardor ?
S cilicet alta illis regofedesq; repcfite.
Qjso pofiquam aduenit defeffo lutmne uifitsf
D efejfts tremit ipfe, tamen tremere ipfk uidentur
A ftra,tmcant radq, fed lumina noftra tremi famt.
A t contra uicina deum jktxo, ardua quanquam,
P roffefht falis tamen atq vmmeta tuenti.
Quo penetrans fiat certa Loco , in fifht'q; uidendo
N cftra ades,fixis'q; oculis mmcbilis karet.
DE MOTV IGNEM EXCITARI.
slumbea fi acht manu balearis pcnderafund*
C cndpiunt malegratum ignem flamtmsq; lique Jcut,
S i ferro prafixa,Qr neruo impulfa fagittn
A era per udcmmjgnefdtqs^rdetcpuolando.
Quid nurum, drainfufis fi candeat aer
P erdtus ceterno motu,atcp urpntibus afirtsl
QVIBVS E' PRINCIPIIS CON-
STENT STB L.L A E.
Prbidpijs uero ex illis conflare uidentur
S ydera, & atherium inde olm traxiffe uigsrem ,
Qjca uolitant,rapida'q; polum uertignelufirant,.
E t celeri biiugim cur fu uefruntur equorum.
Q u* pofiquam fidli perfedt firupula nutu
I Ile opifex rerum,& mundi muidabdis aufer
C ondlium necat fitperos arceffit dympo-
: DE STltllf
DEORVM CONCIIIVH.
TZjl procul 'mmenfi reno late ardua mundi
H on homini explorata , humano aut cognita jenju.
H ic [edes auguffa V>ei,ficjuando uoctms
D at leges fuperis,<uit publica munera tradat.
I n medio Jedet ipje.ajkt Sapientia dextra,
X eua Amcr,gy folio refident tria nurmrut m uno.
S ub pedibus natura potens,tempuSq;,loaiscp -
E t uarians fortuna ,attp immutabilis ordo.
I nde alij proceres conuenientia late
N utmna,& inceffu iam tum grauiore notatus
A egpcerontei referens fpoglia inclyta mcnfiri
S aturnus gratam [eruor iuxta afhtit urnam,
S aturnus, cui cana coma, cui fordida ueftts,
Que iuxta pharetram mctnftus, uolucrewp Jagtfys
X atus achentenio confidit luppiter arcu, .
S cptamea cui geminis horre fatnt baltea mcnftris-
H mcMauors rigido criffans hafhlia ferro,
S uftenditip nepam gs 'ea,conoc]i mnantm
X ibrat agens chelas.Ttm cornibus acer aduncis
A fferat,& clypeo pugnas meditatur aheno.
E xatfjktq: aries caput, & pede proterit auras.
T wm uoce,& cithara gratus, nitidat]; imenta ,
H crridiis idem etiam pharetra, ffoliocp leonis
P hoebus adeft,vhceblcp comes lux aurea, mus
M uner e, non tenebras Juperi,non nubila norunt.
A t venus auratis humeros armata fagtttis,
C anientemcp manum flammis , licet editus effet
iicnitm
riB. i. 17
N endim armr,urentns 'tam tum meditatur amores,
I am tum folliatis animes mandere atrii.
A t<p illi uario radiabat candida limbo
V efks,& m melli /urgebant lilia prato,
E tquotuere nouo tellus parit alma colores,
I nter quos tenerum tuueo candore imencum
V rit amor, nunc ille notos, dtq aera captans,
H eu male dileihs queritur defertus amores
N unc mmret uiridi infelix proieihts m herba,
I nterdwm ingenti frondofa per auia faltu
P roripitur,Jequitu/q; inuentam fortis amicam
I am Kichr, mox uifhts, et exjfes-hmc latet artire
A bditus,& mferas rumpunt jfelaa querelas.
I pfa autem media diucrmn in parte refedit ,
A utumms paribus ,qua tempora diuidit horis •
V irgnis bmcfi.cie r/ifignis.p.aucq: capillo
IA er curius , gemina nefiunt talaria planta.
I pfe puer latus ftudio,& puerilibus annis,
A c tandem rapidis uelox Lafonia bigis
A Iba genas, niueaq; nitens in uellere lana,
C andida fubrutilis redimita monilia cancris.
E rgp ubi comenere anims'q;,opibus'q; parati,
Quales iuffi aderant, intenti cp agmine longo
E xpecktnt figmrn , dtq; alacres pr a cepia capeffutti.
T um genitor folio plaadus fic cixpit ab alto.
Cunila equidem dfipen, placuit quacuqi creaui,
S ic uolui,nec nos unquam fictffe pigebit.
A utorem illa fiam referunt, nec defuit illis
I pfe opifex. operi decor, & prafemita imiktejf .
Poiti.vrania. e
•< DE STEIU-S
E ft relus (ita cuiq fides, e[l & locus. ignem,
E t terras iea primordia, quee tamen inter
A eris mmenfos campos, neptuniaq; arua,
Q jecd flbi perpetui conflaret machina mundi
C ongefft,tmndwmcj} aqua compage ligaui
N exibus alternis, & amico finqula umclo.
V cs autem cosli meliore vn parte locnui,
A etheritmq dedi infontesa habitare receffum.
N dm quanq g eniti, & coeptis mortalibus orti,
N dfeendicp Utces, & iam reucczbilis ordo
O bflfhtnt,dt noflra illis pellentior eft uii
N os rertrn mu fis, non ulli obnoxia fito.
N mc igitur, cjute ana manet fententia menti
A capite, & ‘ptie fit reliquis rmhi cura creandis-
A bfoluenda quidem Mundi inferioris imago,
Qjoanio etiam generis rerum tria femma reflant,
N ec manibus tracktre deum mortalia fis eft.
Qjsare agte,& ederes quaprmmt afeendite currus
A ggreffi mortale opus,& gerns omne anitnantum,
A eriat celebrate plagas ferite aquoris mdas,
T ellurisq; fituts grauidcs,ut neqmperacb
P ars cperi,aut rebus defit pater ipje creandis .
I n primis teretes hommum fingentibus artus
A rtiflcem nauare operdm,tum condere membra
C ura fit,cetherios diuini feminis hauftus
A pia haurire, animes coele jh e fbrmte ducks.
H i fundare urbets populis, hi ponere iura,
A ddtre & imperio fifcess, dare nomina rebus
A [fis flant, re/himq flequi,atq ; cfftrre periclis,
E t pugnare malis, & honefh uiuerepartv.
ne. i,- is
A tq mopes rerum cafbs ficperare prendo,
D tm fluidum fo luetur opus, dum arare laxo
I uffi fydereai coeli rsuoantur ai arens.
I nterea altrices operas,uifhtm'q; nolentes
V undite, & ingeatns animes accendite laudi,
R ectvretn ut nofmnt fiperis m, patrum 'q; requirant,
I t genus, & cosli jiirfum templa ardua artiant ,
A utorisqifui memores iulhtmcp.piimcp
S eruent, & placidos difeant non temnere diuos.
S ic placitum, ftc nojlra fluant certo ordine fata,
D ixit,& ingentem mtu amcufftt olympxm.
GENERATIO RERVM
INFERIORVM.
lUi prcedpites liquidum circum aethera lapfi ,
1 ufjk obeunt, uerruntqrotis properantibus auras-
N ec mera, uefhri colles, & rofeida prata,
I nnariq; aer pennis, atq aequer a caudis-
Quadrupedum & refonare graui fola conata cornu
1 agfera uindante iugo,uindanubus alpets
V dUibus ,& uindante cacumine Cattcafus ingens
L a tatur, furtis olm doliturus iniquis.
I Uicet eae caput uiridi dreundat amiebt
A etvA gjnntea delitura incendia pugna.
I Uicet tmbrefisuefhta eft uallibus lda,
I dagrauis Troiae deploratura rumas.
I rendet Athos, frondet q lugs m manibus Oeta
H erculeumuiftra rogum, creber q Erymanthus
I licibus, longnq coma fpedktbilis Haemus.
Q jkntat Rhodope comitant eis orpbed fyluas,
c H
DE STELLIS.
e rphcd,mulcentcm fi grm,& carmine lyncas ,
S ed non fotmineos moderantem noce tumultus.
M cenalio fhtfet m faltu dum mere fiere cornum ,
N o n fenfit quercu [e fi frondere Lyaeus.
G argrn m magno, m nimbifero Apennino
D wm crefcunt ttlue,attp orni, dum uerttee Pindi
S urgt acer, pinu interea fi fulleuat alta
P elion,& late pelagi fia figna mmatur-
I am uideas amentem oleis frondere laburmm ,
A ftnios fimul & codeis,clitunniaq; arua,
I am'q; cybeLeis undare, & Dkidima fyluis.
P amfiinea caput Aenarie,bimgs'q; vefiuus
P ronde tegent, tegt & fice e fi Sila fub umbra,
A c buxo narius neftitfibi ferta Cytorus.
Prouemunt late campis coelefhd dona,
P lurima nux, & pruna rubentia aurea ramis
M dla,& odoratis non indecor Arbutus hortis.
1 ngentets f atube ramos, i/ngnixa fierfum
B rachia fonigre,ac radice m tartara firri,
E t Cerafi,Pdlmacf,& Lotos amica Lycto,
A tq; in fanguineam Morus fc[l uerfii figuram,
C aper e, & mr.fi s Sorbus flacitur a fecundis -
E rumpuntq; fiolo bifera, atq; Cydonia canis
V rondibus, erumpunt fitdanti Palpum ligno,
P flnicaq-„& fragii nitens mfhfite fracox,
A c de textilibus pendentia Citri a ramis,
C itria que fimperfuiju tntrabde)uernum
S firant flore decus, fimperq; nitentia gratis
F loribuS,ac fostu,eeternaq: ■ uirentia fronde
C itria AmalfhceU latebra haud incomia nymphis .
I IB. 7. 19
C cepere &• uirides mrdri flumina ripas.
C anentm vfins falices,& flauus arena
P opule M Thybris frondeis, quiq; tequora findit
c alHca,qucndam etia lachrymas phaetontis amati
E ridams rmfturus aquis-miratur &• alnum
N ar pneceps, frondentem Almm.mtratur & ipfi
C ceruleus Liris,tum andhts arundine crinem
V ulturnus fidmmas'q: deum fenfirus ZnipeuS.
S enfit odoratos indus fiibdefixre rames
C xruleo cum gmge,cuuo & caput extulit antro.
S enfit thuriferum late nemus altus K ydafpes,
E tfia oronteie fin ferunt cynnama ripee.
C v/m rarus aurifiuc uednfur %urgte,& undis
I n mare rumpit Anas filiatio lumneutircp,
P yrenes ficpulis uiridantia robora late
P rcfpidunt uariare comas ,ddmctaq; caelo
I am nemcra,& denfasper faxa rigentia taxos.
E ice fiib hac ua.ria fefe Tagus integit umbra ,
I ffi & Anas uiridi ripas uejhtus anufht,
V rondenti uehitur fer flumina fitmma phafelo.
H aud illi imuidit Sicoris' ue,aut cultor Hiberus
G entis iuhete. quin qua w.gis aquor a findit,
H ic choreas dgt,& praandhts arundine fientem
G audet agros. trudet lenteo palmte terram
H efperiam frondere, & ale fcere uitibus vlnws‘
(Tuid frondeas P enee nonas mirare? quid umbras,
E tlaurossuifire deum per pa/cua Letas
D ucere oum,iruferos'q; cana tefhdine amores
S clantem, te'q;,& Daphnen per prata uncantem ,
V ifitre grpatrijs natam fronde fcere ripis,
c iij
t: DE S T EI LIS
T endentemq; manus ,& fiumcnanota preaxntem,
C andida dwmfitbitus ferpitper pectora cortex,
(A & m firam)& uirider ducunt di membra rigore ,
I r.terea colles florere, uirefcere ualles
I ncipiunt, late & filus mcllefare rura-
V er halat, zephyrii mulcent ffirontibus aure,
C loris odorato deuedkt per aera atrru,
I cetata & narias nemorum mcrebeficere frondet) >
S pargt hum uarics, fertur quacuncp, colores,
Qjcoq; mcuet greffusffirgunt Viclaq;,Rcfieq;
C ontifqs Croci, dttpmmcrfales Amaranthi,
C andida nec niuets ceffira Lmfira pruinis-
I pfie etiam charites fode firmi dgtmne fundunt
C ertntim illa Thynum ,R oremep, et molle Cyperon ,
H cec Cafidt,Cd!.tas'cp hac & Hdcima nigra,
N arcffi & lachrymas , Hyacinthi et nobile grame,
E t Thymbra, et quot nue tellus firt D/edala flores,
I pfe Deus leto fpechtt fia munera mltu.
Twn marishorrifoni fiuftHsJiquennaq; aruot
N eptunni pecus, & fqmmcfo corpore pifces
I nfiliunt ■ Alij feopulos,& littera pafftm
C urna petunt, Albj pelagusq:,dtq; ima profundi,
A ut tendunt fcythia m ce otica cdhofha Ponti,
I n fidum genus in fraudem, prcedamqsparatum.
E rrantev, paffim, & nullo cufkde uagantets
C ceruleus longe Nereus uidet ,aduccat udum
V rcihed,qui fidas ades, foda agmina iv/ogat.
E t ftztuitpdfhrem-llli data figna fieqmntur,
I pfe ag,t errant eis adpabuld ipfie reaudt
I ndedomm- clarum e ffiecula dat bacam fignu.
IIB. I. " io
A era quinetiam fida fetare uolucres
A rmatce acmruis rcftris,dtq; unguibus wnas.
I ffa iter intendunt pennis, & cantibus auras
D emulcent ,teche nemorum tcariantibus umbrk-
N ulla illis certa fedes.mnmbid certis
T em f eribus fime tefkc locant, tunc figere nidos
C urd fubit.mox ouafbuent,dc pignora curant,
A tq;edunt teneros plumofo corpore foetus,
0 paiasqsferunt aut ore, aut unguibus efats.
V dtidicos suium cantus,, al<u'q;futuri
P rafxts dixere, nep aut fine numine diuum
X eniere iter pennis, lena, dextra ue ferantur,
A ut canere, & norios e rdmts edere uoces
N effumes, [eu de techs ululare querelas.
Cernere erat, longam m campis iepdfder agmen
Quadrupedum, focioscpgregss vn pdfaid ferri.
V na mgpns bos, und ariesq; & fitiger hircus
C ornibus armati frontem,& ptde fortior ibat
A cer equus, iam tum m fi dias, & dura timentes
A rma lv.pi,& rabiem fieuorrniyrasqs leonum.
D i fcordes brutorum anmce ,atcp, duerfa uolumtas,
D ifeordi quoniam fuerint e femine crem-
ii mc pars indui g-nt herbis per pafaia lata,
A ut latis quarunt fyluis dedonida quercum.
P ars altis mfpelmds per deuialufira
1 mugiat parte, & pr<tdtua<gt ore cruento.
P 'ars repit terra occultis armata, uenenis-
P arandi ftudimn rudium, nec arra ficturi.
S clarhyemtmtmenslatebrofopunHcecond.it
T riticeos pepulakthormmm formea labores.
c iiij
DI STELLIS.
I dem amor,at<p apibus eadem experientia paras.
S ed nec agros populare pala, aut incumbere furtis,
C v/m imet e proprio uitam tolerare labore.
1 ufhtiam narunt [bLe,& feruare pudorem.
A equales cuncks opera, ftudiumq;parandi.
M ane nouos adeunt flores examne denfo,
C celefhmcp legunt rorem ,atq; in tefkt reportant *
M ox uamiifiypant cellis, ut ne fare largo
I gnauas ducant by emes, & frigora temnant.
Qv.m etiam tempefktes.g? fydera norunt ,
A rtmtxop repentinas uictre procellas
P enderMsfaxi molem ad cana crura ferendo ,
V fi: adeo referunt diuimm a jhrpe uigprem-
H aspater efummi defpedhms uerttce olympi,
M iratur temeti animas conamine tanto,
N mc fundare urboa, aditus , ac moenia late
M urure/jy imito portas mjhde tueri.
N mc aliam natis patriam mcnfhare parandam,
I mmuneti operum reges dare iura uoattis
I n popula, illos iandudum ajhtre fdentet).
DE HOMINE.
vltimus erupit grauida tellure creatus
S pe puet ingenti ]ed corpore debilis ipfo,
N udus, inops, quem durafolo fufcepit egrfhts,
E duchtm filijsherbdrum ,&• cortice crudo,
A ut corno, aut fi quam dederat Vodonia glandem.
M ox umbra nemorum captare, Mtficubi montis
E xeft ffecHs.bic cefhts,gy frigora prhmm
V ititrt&ptbMfe a tempefhte tueri
IIB. i. ir
M enfrauit,kfhim fhpulis,cunmt<ppalufiri.
S emina quin etiam [icas hurentia adrns
H erbanm paffim lectu,- & fintata fer annum
C onderepcma,nuas'qi hyern [ignare repcfhs
E orrmca monflrante , cadis dum condit m antris.
I pfa dies ,multus'q; labor decuere colendo
N atitram vn melius fbrmare,& peruigLufits.
IGNIS INVENTIO.
Em? autem emedijs terne fornacibus ignis,,
S iue ilk excuffis coelo pugnantibus euris ,
S eu filicis uetus manus extudit , arida circtim
C arripuit fomenta, leui'q; knpulfus ab aura
S uccenfos ramos flamma crepitante cremauit,
E t lux fioniofit nemorum diffuifit in umbra.
E xtwwit primo flammas ignobile wdgus.
P cfi ubi fubfedere ignes & fulgidus ardor,
C egnitus & tandem diuim muneris ufus ,
E xcipitur dextra fumanti fhpite carbo,
I nfirtu/q ; focis, tenebr as, & frigora nottts
(fui jbueani,culidis'q; affent & uifaraprunis.
P aulatim queqdiuerfis idem ignis mufus
T ransfirtur, donec liquidum explorare metallum
C vgtu.r,atq, nouis fircum expumare caminis-
H ir.c marrae, cumtisq; bidens, & ttofcer aduncus,
Cfum terram uertere,dt<p edomuere colendo.
H inc filas curu<e, atq; aerata fronte ficures,
R cbora quess ,tdi<e'q; ieues,& fraxinus ingens
E xafie , primas dombus fi are columnas,
S r futuere nigris angufia mapalia techs
DE ST E it IS
E x iUo cotlust jf,- bomnum,attp frequentia coepit.
V rbibtis bine pofitis fhtuunt conmbia,& cefms
D e fer ibunt leges,& dijs fita templa dicarunt.
M ille artes, rerumtp dehinc commenta bonarum
C renere laudum acoeffit generofa cupido.
S ulcatum mare nauigifS,& fydera axio
Qjteefitakxpreffuma,: cauti c montibus aurum.
T um rerum cuufie inuentie, tum copia findi
E xtnht os, mcuitqjfiro popularia bella.
T wm canere nerowm laudes ,&firtiafidht
P ierides coepere,tetermm'cp addere carmen
L dudibns,ceternam'c[sin ficula condere fimam.
21
io. IOVIANI PONTANI DI
STELLIS AD L. E R ANCI-
SCVM F I L I V M
LIBER. II.
vncage jyderibus que fit natura
intuendis
it Hatc hauri , coeliq; fitum Patre fih
duce mfce.
Et quis cuicp locus . neq; enim fari
ijht docenti
I gnata efl,nec Mufa noutm vnflaurare laborem
E effd netgtt.oa thura Puer flcmulwmcpp arentis'
S parge rofa. vos Uindade,vos o mthi manes
E fle boni, fluat ut liquidis e fontibus unda ,
G rataq; uianis Jfliret de uallibus aura .
DE MOTV COELI ET PLANETARVM*
Principio axium, ac coeli pars extima arcum
S ponte fia uehitur, prime q; oriente profedkt,
O ce ani hefferios amnenfolemq; cadentem
T endit agens -Hmc pneapiti uertigme merft
E cos rurfum rmbatheap, regna reuiflt.
Qjcam contra obliquo fingunt pugnantia nifu
A flra deum,uarifscp aqitant fi.b legibus orbem •
A ciicet ingenti retrorfim agitata ferantur
T urbine,& aduerflo trudantur uicht repulfit ,
N on oblita fii tamen obliquantia tendunt
A duerfim,tandemq;retts uiebricibus ackt
C entingunt propriam certo pefl tempore metam,
DE STELXIf.'
N tn ne uides Lutum ut quarti fefe extulit ortu
0 ceanoprcperareldehinc ubi flptima ccdim
X ufirarit, vadentem altiper culmina mundi I
D cnec ab eoo uiftrix effidflt olympo
P lena animis, plena gy radiis ,atcp &mla piis-
N ec Hero errantum'q ; acies, gy flparfa deorv/m
A gmitta, conflanti peragunt flta munera ciirflt,
S ed nunc prometis incedunt greffibus, gy mne
V er ft pedem repunt, medo declinantia m auflrwn,
E t modohyperboream curfu (urentia in arckn- .
1 n medio Sol ipfi deos moderatur, gy aquis
P afflbus incedens fluitantia tempora penflt,
D ifyomtcp uices rerum, nechtq; futura-
DE ZODIACO.
Hiecptagt dreuitusep ingens, flexuscp deortm
B iffenas patet vn partas, ac tramiti lati
0 bliqvat fefe in Libyen,mde horrida bruma
A duentat- fleat hinc medium amatus Olympum
Qjea de parti nmum ftirat utr,lnde uolutus
1 n Boream, unde a flas flauentia demetit arva,
c cmertit rurflm in medium firmatus olympim
A utumnus, paribus qua tempora diuidithoris,
H inc iterum in Libya fluentis flecht arenas .
A t hunc obliquis arcundare flexibus orbem
I ufferat ille hominum, diuumq; aeterna. pote fias,
Qjuo varia rerum fl>ecies,quo tempora rebus
C erta flrent, cbftrinpat hyems, uer flncht relaxet.
C cncoquat Autumnus quod gy ante coegerat cepas.
Cgvm gy bijfenispaffim variata figuris
n w
X IB. II. 23
$ ignauehit,piih'q; micat ZfiM aurea textu,
Z orta icuis morumentu ingens. H ac munere qu&nda
V ramee pater ipfe dedit, quo tempore leges
P onebat fugeris, arcunaq; iura ferebat.
T wm natam didis, ac munera laudibus ornat,
M ulta docens. Splendent latis nona cingula bullis
V ulna attro,nitida argento, ac radiantia gemmis.
I lia patris monitis, & tanto munere lata
I n cedit coelo, ojbntans memorabile donum -
E cceuidet fortunam urna', at qsurgntia fota
P er rnriae errare domos, mUumcp tenere
C erta locum, foertucppatrem, ac mandata tonantis.
I llicet explicuit zonam, at q; innexuit arde.
E ata'c\;,fbrtkna.mcp & nodo inclufit aheno.
I ndemanent infixa loris, qua balteus ambit
S igni for, & foabili cufhdit fibula nexu ._
DE ARIETE.
Primus ab aquali for git nepheleius ortu ,
0 jkntatq: auratum Aries de corpore uillmt.
1 ngnti late tergo,atq; ingentibus armes,
I n pedibus qi micant ignes, micat igneus ore
F ulgor,& ardenti meditatur pr celia fronte
ellafor quadrupes. Stant fitluo armata metallo
orma,& H ellcece apparent uejhga dextre.
V eftubat phryxtmcp unaghryxia, fororem,
I nfignisq; auro,& uiUis maria alta fe cubat.
A urea per fludhts folendebat lana tumente»,
C eerulaqs aurato rutilabant aquor a cirro.
K aiebant tiiueas ur.dofit uolurmna planus.
r DE JTEfcl. I ?
I Ra timens, udo plantas fitbducit abtefbi
A ura leuets,leuis ipfit fims implebat .At illi
P echra atndsntm nudant exeru papillas.
D tmq; Aries fefe attollit, dmn fibtjcit undis,
N mc mutat suarios mfilix ore colores,
N wnc effufic comas mifene fuccurrite clamat
N ereides, ficpua efi pietas, fi numina pcjjunt
V efira aliquid cohibete undas, & porg.te dextram .
C Umorem excepere Dece -Tum candida Drymo,
E t faciem rmferata,& primos uirgnis annes,
1 abentiq; manum infimans comitatur euntem,
A c placido fermene leuat. Mox caerula Tyro,
E lauaqs Laedi ce -Panopeaq;, Cymcthoeq;
E t T y[be,& mtteo confpecht Peloris amictu,
P unicecq; fim Xantho, exertisq; papillis
N ifiee,lcngtq; coma jfechbdis Atta,
A ttaq;,Opisq;,Orithyiaq;,Thefpicq;
E t niueis Galatea genis, Arethufa lacertis,
S altantes arcum fi fhmt,& cantibus auras
P er mulcent. At blanda Hyale non lumna torquet
A puero, pkryxiq ; oculis ymmcbiht hteret,
P ert reckttq; fimm,& pietatis magne mngt
O ficula, marmoreaq; onerat ceruia lacertos.
V ritur,& tnedijs firuet malefana (ub rndis.
H is duabus frume fi aries freta celfus obibat
C orni per ip fi auro,& grmtno ueckrefitperbus.
A t mater Leta e caloprofrecht eurteis,
Qua tamen &• monfira oceani, & fraus infitaponfe
S ollicitant natis metuentem.ea nube propinqua
A xihv/m parat,qy cafius amet ujq futuros.
XIB. II. 14
£ at vn&rns undante fdo late cbuia celjum
V 0 at caput ,toto'qs extons ceruicefer auros'qs
H uc illuc omIos uertens attollit, &ipfum
O re nomen s pelagus, fiuftus ad. fydcra iacktt.
S pumefiuni duree,pcntusq;dehifcere uifits,
E t lux nimbcfa miarum nigrefatin umbra.
O bfhipv.it fubito monflro,atcp horrentibus miis
A fjuetus terree quadrupes. pauitonsq;,tremensip
0 buerttt fefem gyrwm,mox rurjhs in altum
P r evehitur -Rur/um ante oculos fefi obijat atrox
B elua,& mmant fera guttura pandit hiatu.
1 Ile iterum in gyru infimans, et ab cequsre trafbis
A ffligt fcopulo latus, atq; exterrita uirgo
E xcutitur dorfb exanimis ,quam fidula nymphe
S ulleuat, & dichs pauitantem hortatur. ibi amens
A pprendit cornu dextra,tenuit'q;prehenfim.
Qucq; tefhts magis ingermnat , tanto archus illi
N ititur,& geminis innodat cornua palmis-
T er finitus cnm iUifit,ter cornibus haerens
S ubjhtit,ac ter nifa manu fe a caute recepit.
V iribus hinc defeckt fkis.excuffdq cornu
L abitur,& furias fluitans deplorat ai mias.
N ec reuocata potefl nu ferte dare brachia mater,
£ xceptamcp fim Vrymo,ac folato, dolentem,
I n nitreas defert feim,ubi molliter udee
N ereiies ducunt choreas ,pars fla remtffis
D educunt digitis, terni pars ptchne telas,
A utpifturatas uariat fub tegmine ueflea
O ceano magno, & Cyaneo 'Euxino .
H ancpofl uitigme ff atiantem litare N axi.
DE STELLIS.
C arpentem noxios cperoft inferti, colores ,
N ereus mpleuit,quo portu. Paotia magnum
P rogenuit, latis 1 fkr au ftbdidit urbes.
Quin firmo cb mentum regno domuit aquarum,
V nde hodie rapidus nomen tenet Helle flontus,
N o n ingrati quidem nufera folatxa matri.
A tpofquam aurato ditatum eft uelicre Colchos,
Quadrupedemq; fium calo Mars intulit alto ,
A c fuperi & formam , gr moramenti ingentia
M irantwrfied & ante alias miratur Apollo
T ergaq;,ceruicemq;,& pechra lati,pedes'qs
A ungeres, flupet in primis ingentia fonti
C ornua, quis pueros pelag indignanti tuliffet.
T implacido louis ajfenfk fulgentibus afirii
3 Uujhat.micuit jklldto nellere dorfum
X. anigerim.matere aures ,ceruixcp,pedes'qs
V nmifidijdc rutilo / antillat lumine cauda,
V enter'q:,& cnput igniflris fub cortiibus ardens.
Qu/qs manus tener ce corm flrinxere puella ,
H ac geminum accendit eundem lampade fidus,
A tq annis aperire uiamper fecula mffit.
I pfe nouu latus filiis, & uellere diues,
H ocfolimi fibi confhtuit,quo rite quotannis
D um rerum generi, atq; hominum , dum cofulit orbi ,
E t diot leges natura ,& iura recludit.
H ac fedesfacefl generofi rega Martis.
H inc pugnator equos, arrnatq: in pnelia dextram •
I pfe Aries quanq, fibulis afluetis, & herba,
S eckiturq; uag pafbrii in agnrne fignum,
N on minus ingentes* animes, ac rega infla,
C rafefert.
xib. ii. 'is
P raefefert,camposqs audax in/ultat atperfo
B eUafor,corm'q; ferox defertur in hcfktn ,
D uraq; f.b molli meditatur proelia Una.
S ic uauers iubst armipotens, prm cepsq; deum Sol.
Hinc quibus effulfit nafcentibus aureus Helles
C orniger primo radiarunt uellera coelo,
H os aturrn uinr inpgnesjnos libera corda
A ulias reddunt effitndo,& refm monenteti.
I mperiofa uiris maiefbs.bi pia plebi
D efcnbunt iura,& populo dcmtMntur&urbi,
Quiq; ipfi rmit parere ,& ducere ,& alta
C erum excufpffe iugum,dtcp cdijfe nocente P).
I nconfhns uitce tenor ,& mutabile pe ftus,
E Litum tamen, at cupidum rechopprcbiq;
Qjicd pale ingentes uerfent trceq:,mnaeq;,
E rgo 0“ contemplare oculis, metitor & alte
V adentm coelo domnos ftgtuq;,lod'q;,
E tfolij,& cui terna uenitper fignapctefhs.
H i tibi naturae leges,prafcriptacp figni
O fhndent,quodq; ingenium, & uis inpta ardi ,
Qjstdq; Aries oriente locv,proeftetq;,neget'q;.
T e coeli rimantem cras.& fata, domor um,
N dtalemq; locum figni f. r gentis, & ortus
X uaferos, licet ujq, deos, licet ujq 1 deorum
C cnfilia explorare, fitum,ingenium'q; locorum,
V ndefimnt & opes, unde auxiliumqiftuorue ,
V nde & honos uenit,mt rurfum indignatio irae
t> amna.q;,& inflantes mfigni clade ruinae-
P crtendant qua lata domus, quae trifae minentur,
Qua teneat loca forte, quibus domnetur in oris
P cnt-vratua. d
DE STELLIS
R. egmtor,qu<e m diorum ex ordine retgtm.
Ctkc rerum fatedt jbtus, & fors ipfa faturi,
E t quid qucdq.farat fiigmmue, locus ue,deus'ue.
Hoc jurgent? aliquis ueniens ad munera uitce,
I ngentea mnc diuidas cumulabit, opurnq ;
A ffluet undanti riuo,mnc rurjus in ardum
p auperiem coviePcus. inops 'q; arentibus rndis
V ix fedare jiam poterit. nam fyderis huius
E jl mutare uices,altern4q;fita referre.
I pfe uides mnc lanifico pendenda uillo
X erg* om,ac ditem felici uellere lanam,
N ime tonfos errare greges ,ac tergore nudo
S picula per jyluds fugitare fequends Afyli.
A t mhi nafcendjub eodem fydert mater
N on fratres facunda dedit , nec germine abum
P affk efl germanos natura adolefcere ramos,
S ed fandi libertatem, arbitriumq; loquendi
A ddidit,& dichs uirms,& pondera rebus.
O quoties fierilemq; fidem, ingratosq; labores
C cnqueror, & quod nulla meis bene gratia fiflts
K ejfiondet, fine fruge operam , ac fme munere finem «
Quod fi forte ncuas ueniens quis lucis m amas
X anigerum medio fulgentem in aiLrmne ceeli
A finadtpon illi aditus ,non limma regum
C Laudentur. prmosq; inter prcceresqj.pdtresq;
D iuerfans jninc diurnas fime commoda uita,
H mc fifces, notos atf affelktur honores.
N on illum tamen aut animi generofa cupido,
A ut relh mens certa, fibi tutabitur ,ut non
P auperiem,tem&i'q> Ures fiufairtt,& idem
xib. ii. ii
i letetur ditm mutata, forte penctm,
A Iternetq; mas rurfitm,ac referatur eodem-
A t fi przcipitem ocmfii,dtp, Atlantis in miis
M tr ventem afficiat, iam tandem cana finefhu
35 elicem dgmfat,pldadd'q; m fede quietum,
D e thalamo tamen, aut thalame, conforte qucrentem-
I nterea magnis iachttum fiepe periclis
E xternas urbets,peregrmaq techa petentem ,
D e fertis errare loas p.t& afpra iubebunt.
A ft ubi fi fi ime declinans torquebit clympo,
E rrores paffim narios.de trifhd flenti
E atafiret,carae'q; obitum confortis.aarbimcp
A ut nati fimus /angenti aut corpore morbos .
Quin m armeitias magnorum, aulasq; utrorum
X nfmuans,mnc tollit humc,/htuit'q; fidentem
I n folio, mne rurfus hutmprcjkrrut,& inde
E uehitad folitos fullato uertia honores,
X tetitiam & mosjtis,requiem'q ; laboribus affert.
H ete ariespac Lanificum denuntiat afirmts.
Hoc olim damnante noui fi.b origine tmndi,
E tfiLix <ztas,& libera fecla fuere-
N on hommm artte fides, non ulla deorum
E ormdc.na.tura illis tefhtmcp,larem'q ;
P rabebat.qua' fi Oceano nox adkt firebat,
C arpebant fiffi fomnos,& membra Icmbant,
A ut antro tecti, aut nemorum frendentibus imbris .
A tpoflqnam Sci mgrantetf difcufferat umbras ,
M irati luam horrifiram,& natta lumina ph abi,
X U-orn oculis , illum ore obeunt-betum inde canebant
P <eana,auriaimmqi deum clamore ferebant.
DE STEIUS
E ndntm impune greges per pafata late
C ernere erat. commune folim,comimnia Tellus
1 gnauis alimenta dabat. T wm focula riui ,
E tpaffim uiuii lapfi de fontibus amnes.
N on ulla renm curee,mamwm v,e labores,
O mtiibus una quies, & amor fimul omnibus idem,
C omrmnesq; tori,& dulces arcum ubera nati.
P er faltus,& opaca loca,umbrofoscp receffis
X udebant mjla puer is impune puella.
0 da mulcebant Venerem, at<p ignauia defis.
P regemes fic aucta homimm, ateg, increbruit orbis
G entibus, ac mutare habitum natura coafta efi.
1 nfurgebat enim tergo properantibus afiris
T Mirus, & ingenti auerfum fi mdefirebat,
M ugtu horrificans coelum, et capite cbuia epeaffans,
1 pfi atrox,. tamen affictus tolerare magftrum,
E t perferre iuaum,atip oneri mfidare trahende.
DE TAVRO.
Hoc igitur regnante utri didicere colendo
V urapati,uerfkrefohm,acprofandere rafiris
A equora,& affiduo mdtiMimcp,cperimcp labore
Qjsarere fra fidium uita,ataj agrefhbus arms.
Quod uero Tauri meritum, opta caufa tonantem
M ouerit,ut calo mpofitum,jkllii<p micantem
P rafi ceret ueris finbus zephyrosty dentem
I ujferit atherio renouare elementa uigpre,
Qjio natura neuospaffim fiffiret amores,
V os o uos charites innet immemorata refirre,
E t mecum occultas [ignorim expromere caufas.
LIS. II. i7
Squalebat manuum attritu defifm muentus,
V rgebat labor, ac iujfit lenii aerii egefbs
A fa S.reho,mtferi'qffenes ,fefiaq;puelhe
K cn ultra tolerare fimem, aut jkbfijkre marris,
A ut feterant rmferee juffbrre incommoda uitx.
I n'q; dies magis, atq magis m fer unda uideri
S ers hominum quantumcplabor cumulabat, eo illa
A crius m flabat. deerant quoq plura paratis.
Sed non ulterius pafjk e fi indufiria queftus
H umanos.eapreefidium ommenta per artem
S ucmrrit populis, & iniquo ex hefie recepit.
H anc olm genitam labor, atq immitis ege fias
E xpulerantteftcmfantem-Honterritauirgp
P er campos errare, hcmmtnq: uidere labores,
M emi cujus inops dum fingula lufirat,
P erquiritq; oculis, multumq; in corde uclutat ,
A duertit niueumproculd' genitrice iuuencum
E rrantem,cui cornigeris in frontibus aurum
E ulgebat,fkllatum aurum, cui fydtra fergo
$ amllantfiam tum coele qui digmshaberi
P cffet,ut aetherios olm uenturus ad axes.
H uic dea mneuir ideis ramcs,& gramma leftn
P errirgt .inititatq: manu, nunc tempera blandis
P ertrefktt dimtis,dtq ora rigentia mulcet.
N ume frontem narus redimitam foribus ornat,
A epiebaratts intexens cornua fertis,
M o Ilibus hir jutas uerbis blanditur ad aures.
I Ue autem tenera correptus amer e puella,
M wnc decumbit hurm,uertitcp ad munera frontem
D emfjh aruia,dlte & jujjinaducens,
de stellis
M figit, &ipfe fiuts folatur rmcrrrmt curas.
N ume. haret.pcndetq; oculis ludentis ipfo
L afauitgreffu txilitns, gtfht'<p'per herbas.
I r.fequitur fimul,&‘ niueis per gramina plantts
I nfiltut uirgs, gygrejfum mox fifht.at ille
I nfilit,gy pedibus struicem iwuckre tentat .
N ympha precii afpermta fugtt'<p,& lenta moratur
E t nudata gem,rifucp muitat amantem.
I Ue autem blando componens murmura quefbt,
A ffingit teneros motus,. & fronte corupnt.
H cs inter lujus uirgv mnodauit amantem
C crnibus,& duplici aduoluit funabula nexu.
N ympha trahit, fequiturip uolens,& laetus amator,
A c nigrum fponte admirans defertur in antrum.
H mcpoftqua /ociumcj; operum, afjuetumq; labori,
E t domita ceruice iugum,ac tolerare magijlrum
A gnouit vea,tum fefjos mferdta parentes,
A c mortale genus tauro donauit,& artem
I unorndiq ■ bcuis do at, ac telluris aranda ,
E t quis cuitflom cultus, queecpbcr a ferendi. ■
V otnerisheec,a{ruiq:uflimmcnflrauit aratri,
E t uerfare fol-,m,& currus agitare fonantns.
M unere que genus acre hominum fcptalcre leHdttm
E xercti rura,& terra dat iura fibadhe
A milio bcuis, atq; uptm mcx uertit m artem-
Vortehomnu mfuetas arteis, ftudiumip nomndat
T elluris,imcksq; boues,flatientiaq ; ana
I uppiter e' fhmrm admirans ffedhbat clympi
C ulmine,& humanes hac ipfa ad numera fenfus.
A flabat Yems,afhtbdt 'Latonia V.irgp,
riB. ii. ig
V traq m aflrigertvm comer fe lumina Taurum.
T wm Vems. Et meritis, flelldto gy tergore dignum
H aud pater ipfe ncuo coeli dignaris honore ?
H is Dictynna preces ,prec,bus flmul cfcula imgit,
Qjtie natam deceant,gy fint optata parenti.
A rriflt pater ,gy coele plaudente locauit.
V t coelo jktit, attonitus ncuitate locorum, *
H uc,illuc oculos uertitflaumq; requirens
A fluctorum operum , gy tanquam flbiturus aratru
V ertit ad argpltcos horrentia cornua fratres,
A e terree memor, & fyluas ,gy pafcua nota
S ujfirat.Tum blanda vems, tum Delia virgo
C ertatim obijdunt cytifos,cnpamq; recentem.
Qjt, sq; gy luaflri p a fatntur gramina Solis
(Quadrupedes . ille ambrofta per pabula flictum
S enfit,gy cetherium jhllantid gramina rorem.
M cx qua lunat ee flant horrida cornua flenti,
E t qua demiflb pendent palearia mnfo,
A tepubi durato profafja eji mtgdacorm,
Qjpa'q; genu,qmq; gy ceruix,gypefhts, gy armi,
S pinacp, gy in genti curuant fefe ilia trachi,
A eeendit Cytherea ignea, atq mmbavhcebe,
E jflilflt'q;nouis laurus flertabilis ajlris.
R etgleis addit jfaUas,acreg.aiura
1 uppiter,gy raro Taurum inflgniuit honore
P aratrum memcr.hcc etenim inflante per undas
E diderant fore, uti Tyrio de littore uechtm
E uropamjdiecu uibhr deflrret ad urbeis.
M ugiuit deus m Tauro, fleta nauit adulter,
credat;) fleti t in (fabulis adpabula umebas,
i iiii
DE STEIIIS
T antum amcr,& tenerzfctv.it ncttd firma puellz.
N mcage naturam Tauro quam Delia virgo
I ndiderit,quam corruito de gp-gft creta,
E xpediam tibi tHdte,atq; hzequcqptrdpe dickt
N atepatrii,Nate & canz fies blanda feneflz.
P rimdpio Cytherea domum, dulceippreceffis,
A t phoebe folium, filifys infignz fiperbwn
I n Tauro pofi.ere.iHiaidm regia lura
E xercentficiaq; tenent ditione tribunal.
H ime amor, hinc fhtdium firmz,dtharz'e,;fonanHs,
H ime chorez,ctntusq; placent, fexutcq capillus,
E xcultiq; fims,& multum lauta fipellex.
A duecbts cp aliunde odor,afiyrijq ; liquores,
M unditizq;,ioa'q;,& quidquid blanda uoluptas
S uadet,& ornatis rorantia pocula rnnfis.
H inc etiam hortorum cultus, & curaftrendte
A rbcru,hmc deflexa comis im mile figuras
M yrtetx,m'q: ■ nonam crcfcentid atria firmam,
C ultaqper nari as genialis Amaracus artes.
Nec uero exoriens Taurus , non ipfe labores
N afhnti acmmddt,primc'q ; in tempore partas
P erdit opes, fed mox & mollia tempora. &ipfos
S uceeffis rerumamplipcat , lemperct; idantetn
S ternit hum,p quii contra mfirrexqit.hofitn .
I dem diurnas, atq ornamenta fecundz
E crtume dabit, e medio fieulmne coeli
N dfkntem afpiaat.non illi munera regum
D eficient,non e facrii compendia temflis,
P ubhcaue afiuetz oommffanenda curz.
N on tamen muttit thalam, non florida coniux
X IB. II. tj
c cntingt, fii ams.fti Mi jendlu umela ,
A ut occultus amans ,& ncn ftneldbe innent»,
T rijhcr.ut fiffis edt ipfe hymemeus di arat
T aurus db oaatfi,prono'q; a cardine mundi
E t pdrtas Idbefiflut opes ,gr rurfis eafdem
I njhturdt,pdtyio'(ph<ereieni [i fit in are,
P eruinatcji inimtMm o iium,dc male conterit heflc .
Quin etiam rapidos flammarum exv.fatat ceftus
E x oculis, par at dtq oculis immite utnenum
1 n dulcem veneris rorem, atq m pcculd amantunt •
A ft imopcfitus coelo, dtp m pdrte prcfirda
A cthe.rU.unde ncmm fele anuertp.tgd ortum,
P lurima filia promi fit fydere nafo.
I Ile inter proceres ,atq ir.tr d lumina regum
V erfatusflcnqaq; fide jfe&ttus in aulafi"
M agnarum mraermmfitc molimina magna
TufiipieFfirederiiur opes ,cr edetur & dmpLe_
S mmadmtts , claris & famam extendet inadts-
T antus inejl Taurouigpr,gy uis cornibus aureis-
DE GEMINIS-
Hmepcjl Tyniariice amcoriiapedora fratres
V irtute illati ccdo,atq,infigtubuS adis,
Quospater ee terno meritos donauit honore.
A t tu, cui fecretapoli,cui'q; abdita rerum
V rame fint nota, ai qmsmmcrofia uetufks
V ixpenetrat, pande antiqui memorabile fidi
E t decus, & pretiwm.nam te quoqs fideris huius
T dngt honos, tangunt cari mcnimenta mariti,
C eniugs gy mentis, a ter rue gy an file fima.
DE STEtUS
V iierat i fitmma cali Cyllenius ara
P aulatim cvijffe homines, & condere teckt,
V arari medios f gnato limte campos,
E t quantum primis folers mduftria coeptis
A ddider at -Placuit mutato corpore terras
V ifere,& agrefeishommm cogno fare mores,
0 cyor dc zephyris calo delabitur dito,
E tjktitm duplices dphttauejh gemllos,
D ifcat ut hic, doceat jhamdo pectore ut diter -
1 pje ferens, ille acnpiens praeopta magftri
T raxit in exemplum mortalia pecbra, donec
I. egpamdarffit{fAiwm,rech'q;,boniq;,
V mendici; uidm ratio, ac dcftrwa parauit.
H mc artes creuere bonce, fucer euit & ufts
D auddtvrum operum- Pando cotntntrdd primum
I menta -hinc pretiv/m, duplicandi & curdptcv.li.
C reuerunt'qs& opes,& opum comes apta f pellex.
A tep his excoluit fhidtjs Cyllenius orbem.
I pfe etidm numeros, & rerum pondera, & ufunt
m enfirce decuit, fndi qttoq; tradidit artem,
A tq; animi concepta nouis depromere fignis
I nfhtuit,friptis & comtnenddre tabellis .
M oribus his exculta hcmtmm preeeerdid, duros
M utarunt finfs,& ab agri rmmre,ad arteis
I ngtnizmuerttrencuds.Tummagmshdberi
M ercuriuf.tum calicolce mortalia corda
A ffenfi laudare um,fhrpemcpdeorum
E jfe hominem, genas & calo deducere ab ipf>,
T antum animo, tantum ingenio, ac ratione mlereiU-
I n prim is pater omnipotens mortalibus orfis
X IB. II. 30
O bfhtpuit videt mgenteis affir gere turres,
A equari queq; teckt polo uidet aurei templa,
0 rnatuslqsdcum Harios -uidet oppida,& aras
C ollibus mpcfitas.Tum fic e fit tus. ut omnes
C odicehe annuerent coelo tefinda fireno
C ylleni mcmmenta-illum fzt adtre labores,
T ct mandata deum, tamen & uoluijfe reliih
A ethere per terras fi fapta parte magifcri
E xuere agrefteis homtmrn depectore mores,
H umanumq; genus cultas efferre per arteas,
V nde & honos piperis & uichma creuerit aris •
T tt/m pater in gemmas difhncb fydere firmas
S ignauit calo,ficinusmemcrdbile,gy aflris
1 ndidit ater rus :alf/q; m parte locauit.
H ii cupita effulgent filiis fitttneriq;,mams'q;,
Qjsaq; Ucerfofi curuantur brachia nodo,
C enudcpfimmctiajpedes , fedparte finiftra
I irradiat que uix coelo jflendentms ,aftrim,
V nde per obliquum Sol iam declinat olympwm -
H ic fidem ,patriam'q; dormm,dulcefiq; penates
I pfi fibi fituitucluar Cyllenius -hic fi
E xer at, proprias & figno accommodat artas.
N am rerum occultas atufas ,arcemaq; facra
R imantur,uerbisq; medos CT carmina, nentis
A dimgunt, pretio aut capti fira multa frequentant,
A utueterwm mcrumtnta docent , & fcriptauiroru,
A ut operam impendunt linguis interprete cura,
E t decus, & quicquidmonfirat fapientia, norunt
C oele fis gemini, concordi fidere iunch.
V nde fib exortum, primaq; m parte locati.
DE STHIII5
N on nuUcs tuitis mmnte abite labores
P rotendunt, tamen haud illis pia aera parentum
D efuerit.jeu blandus amcr.ccelefhbus vnde
A rtibus imbutos decorant fmgundcp fideli
P rmdpibus fhidto,& domnis placuiffe laborant.
A t media de parte poli atcpe culmine fi ramo
P rormttfint fi, dies olim nafcentibus annos.
H os findi decus infignes, hos delphicnlaurus
I lluftreis reddit populis, his infula facris
A ffirrgit ueneranda conus, capitiis; tiaras
H inc fibi diuitiasjoinc ornamenta benignee
P ortunet, accumulant, auro hinc laquearia fulgent.
H os meras peregrina, aMt tejhmenta beatos,
P rteclane ue artes, aut uirtus r ara, deum ue
R effigra effidunt.nam uirgnis aflraper ortum
S uffiaunt geminis uires, & roboraprafhtnt.
A t cum praecipitem caafum,aMdp> antra (ubibunt
0 ceani, dias ueniunt,quiluds m auras,
H i per ferre malum, & duros tolerare labores,
D amnap, & aduerfis conflanti pedore caflts
A ffuefcent, calare odium, ac [inudare parati.
N on his aut (ludium redi, aut [apientia deerit ,
1 ngenij ue fiuor,doch feu pedoris artes.
S uctefjus fed opwm firiprimaip fenecht
S ufapient tardos cetra cum prole nepotes.
D ant imo pcfitt morbos'q;,agrim'q; laborem,
A ut uitiim occultum, aut fecreta in parte dolores ,
E ripiunt & opes paratas ,cenfim'q; paternum.
P ofl tamen uberiore manu cum foetiore magno
I ngeminani & opes,& lucra ignota reponunt.
I IB. II.
S uppeditent wnde & multis alimenta mnijiris.
H os felix, fetoqi tamen cogente [enectus
A h procul a patria externis tumulabit in oris-
DE CANCRO.
nae etiam depdrtejmoq; e' cardine ferens,
S i teftudineus moueat feta brachia Canar,
H umdaq; hnprefiis figat uefhgd plantis,
P Itirtma diurno promttit munere natis.
I Uisdiuithe ingentes ,& mfiarerum
V nddbit nanarum, &■ latis pradia campis
S uffiaent latam cererem,bacchwn'cp fluentem*
I His nobilitas, & claris infida uitfts
C on feret vnftgnevs titulos, magncq; feuore
D earnit fintuas,fijhs'q; infignibus ornat •
A nmerit placido fecilis fi luppiter ore,
S ed imiat intonfes crinis, prcmfiaq; barba,
A tq; inter titulos jbrdenti jhtmne ttefeis.
Cium etiam infidias co gnati [awgtinis iram
N mtiat,aduerfosq; inimica mente propinquos,
Quos & ab ocmfe grauiori concitat ira.
T tm uero felix multa cum laude fntdrus
C entmget,tunc clarus honor prajhntibus adtts.
C um medio pcfeit coelo uefhga,& equcr
D ejpiciens bibulis tantundem dijbt arenis,
I n mare qua c anges, et qua T agus aureus intrat.
A cueluti lento fenfem per littora pafju
1 t Canar , tardus qi grava feb mole labor at,
P aulatim fec diuiticu,fic lentus honores
A autmlat , donec grauidcs complerit aceruos.
DE STEIEIS
V ix tamen ut gemino fecundet uifcera fartu.
E xoriens placidos mores, anirmq; quietum
I nocni • m ,& folers mentis promittit acumen
N afar.ii, tamen ut fiale indignatio, & ira
E xagitent, fiale iratos componat ut cefius
M ollibus officqs,ac nutipeckre natus.
I pfe acer umorum ulter ,cum fronte fenera
I uritor fcelenm,atq; ad publica munera uerfiis
P rJjidia inde demus, & uidhts spueret honejbs,
E t tamen indigna decumbet morte peremptus,
A ut gr anibus capitur mcrbis,out lumne mosjk
S pechbit raptos ncn uno funere fratres-
Hoc ajlropofl Tyndaridas fubsur.te.per aquor
M ortales fecere uiam,frimt'o; reperta
V ix aufi tentare cana tusda fiv/minis alno-
M ox ufits ,pofl & prteceps audacia textis
I n mare nauigifs remo defendit adacto,
P aulatim & pelago fe credidit. inde per altum
I gnatos portusjperegrinaq: regna petiuit.
H mc merces, &■ longinquis commercia terris ,
H vnc ueffer nouit quicquid calarat eous.
E ridano Hilus fi.buemt,& A bdua Hilo,
V t quce deficerent, fumrmferit omnia Nereus
V elifir,& fiduu/m ratibus deuexerit aurum
X ritonum chorus, ac uerfis per marmora tonfis
D iuitue narint hominum ,terr ce qcmarisq;
C unceris imperio, atq; rndte dominantibus afrii.
Vos o Nereides decus aquor is, & mea fepe
S erta,mecs flores ad littera notapetifhs ,
B t nituere cotnts argentea lilia uefirii.
riB. ix.
A tna.rio quce rure legens ,quee mtLe beato
P arthenopes,mfk:q; rofit,blandis'q; hyacinthis
I pfi dedi.cufhs multo cum thure ficellis,
E t fparfi Urgo fiipplex crateras Iaccho,
N ec mea uidrue pluerunt carmina rupes.
V os precor o' pelagi placidi ffimammma,cnupis
T entatt maris ,& primos expromite motus
I rarum Icuis, & raptum inter fydera cancrum.
Affuerant Dryades mlgp,affueuere Napaee
S yluarwm,nemorwmq; umbra, riuisq: relidis
I mpune optatos per littera ducere fiomncs.
H ic choreas dgttarefiic grato miflzt fufi.rrt
I nter fifie aperire anirm ficreta latentis.
H ic lufi.s,hic delictos, geruwmcp colebant,
E t mlla refides ducebant caa cura-
A duertit paffor liquidi maris, medo fi.mmis
E populis, modo fi firata cfkntabat ab alga,
N une fiimmo labens innabat littcre,& udis
C cerula per liquidum findebat marmora palmis,
I nterdum'q; alto exiliens clamore, uccnbat
A rmentum,& tofo cogebat ab tequore monftra,
0 Jkntans pecus indemtit,& fabula abdita Nerei.
1 pfi ingens baculo innifits cum crine madenti
S tillabat madidos per membra rigentia fluidus,
V erfitbatq; dolos animo, 0- fit ffiria ducens
V ritur,ac tacitis fuccendit pedera flammis,
A ffiiuusq; oculos mcerensq; ad littera torquet.
0 quoties uiridi crinem drotndatus alga
T entauit fialets aditus per carmma.at ilLe
1 engaper occultos petierunt miaxcalles.
DE ST It E 15
E t fibi «mfiluere fuytMags matus hiris,
C cnuertit [alitas fceamd wm pedtus di artes.
E t cum fe in uariat mutafiet fiepe fjigtr as,
A cmlla pojfet Dryadum ratione potiri,
A inauit terra caneri fub imagine tefhts?
Jj ittoribus celer obrepens. Vagus imae per herbam
M ifcetur Nymphis, uiolds ut torte legebant
C ertatim,& paffts neckbant ferta capillis
C dndida purpureo uariantes collahyacinfo.
V t Dryades uidere firxm manfiefcere in herba,
H on au fe tractare tamen gratantur eunti,
E t plaudunt foci o cur nanti brachia motu,
M clhda; diiuchs tondenti gramina mdlif.
I ile ut fe gratum agnouit ,pladdascp Napttu
R idere mtonfi carpentem pa fata campi
0 f hpedem Maris,in falfos fe rettulit <efhts
M olli ter, obliquecp gradu cava. brachia fiecht.
A c necpia rediens non ora, oculosq; iocantum
S pelkt,& ut placido rifi,ac fer mone (ruatur,
V er ft retro tenuit curuo uejhga greffi,
1 ntrat ZT ™ pontum mutato corpore Proteus.
A rtibus his terra cbuerfans ,nec cognitus ulli ,
V t quam fecreto capientem littere fomnos,
A ut uda (olam fiatiantem uidit arena,
I n propriam uzrfus repetito corpore firmam ,
C omprimt , optato & f ruitur malep.nus amore.
S ie matrem nitidi Almonis, (eptemcp forores.
V fintis fic vmbronis tria pignora ,centtimc[;
E ridani, totidem & Nili,neptesqj Timaui
T ergemtnas, neptem Xdnthi/uptemcpfifillit
Vulturni,
33
LI-B. II.
V ulturm,qua non oculis, non ulla papillis
G ratior, aut pofito tantum placitura capillo.
Quin etiam demens P hcsben tentauit , utilia
I urotce nitidos curabat m amne capillos ,
E tumpafjk foret mcnftrfni Jhrenua utitus
I n Lunam comerfa foret, ni cornua terna
A pta[fetr fronti, & nube cbhtuiffit cpactt.
A tcp illum iam complexus, iam furta parantem
S njpendit geminis pauitantem cornibus, & mox
S ablatum calo longe intulit. ipfi nigrant m
I acatus fitpra nubes, implorat amicum
N erea.fid furdis obfifhtnt ucabus auree.
H ime praceps iterv/m, atq; iterum per inane rotaturi
M cx pelago abforptus .tantum ferit ima profundi,
Quantum nubiferas fuerat fiMatus ad aures.
D ifjiliuntmdcejgp ffumofum incanduit ccqucr.
Qua cecidit, turmitq; intorto gurgite uortex .
C oeruleus,mgramqs alte uomtt cefhts arenam.
A t uirgp celeri adfiperos rtgreffa uolatu
S icut erat laniata comas, di fafjkcppallam
I mpleuit coelum geimtu,quc celfa tonantis
I ntonuit domus, & foribus fe pandit apertis.
V t medio fidere foro,& res cognita diuis ,
I ndigmm clamant fanas, monfira aqueris aufit
D ianam tentarefmcuet reuerentia diu ce
A flantis, mouet ipfe locus, uiclentaq; Protei
I n venerem rabies qued neptunia regna
N on ultra toleranda, illum nec forte fecunda
C ententum, terris inhiare, &pc fere Olympum-
T um pater omnipotens filio ter fitrgit ab alte
Pont.vrania. e
DE S T E £ L I J:
T er tacet, iratusip nouem de parte finifrd
C cerula fulminibus percuffit regna trifulcis.
I ntrermit Nereus. At territa nanum fonti
O ceanjj oblituere imo, ac timuere Refundo,
N e eam fitlfarm arderent eequora flammis.
A t decimo Cancrum ochpedem per littora curud
E nantem , fed adhuc meditantem furta per herbas t
A c natam fiatti captantem ad. faxa Lymrme
E xammat.dura crepuerunt fragmina tefht
H v.c illuc difefkt,& fume indenf.it aer,
Qji re ivlkckt pater ctxlo intulit, ac mcnimtntum
E ffe dedit fbelerum maris, hnflicts & aufi,
A c JUrram pcfkit coelo tefhmtia crimen.
0 re ignes, ptdibuscp ignes ,gT pettcre,& ipfo
f ragtmne fcxnditfei hebenti lumine tptofUam,
N on aliter, | ques pudeat ccmmffd fateri.
Quin etiam ignauos tefht ceelauit a filos,
E t Statuit pr<efepe,& mbe mfec.t opaca ,
1 nfimntq; notam ierfo fignauit inufb.
V tep recens fiemus memeriper fecula fana
N otefcat,maneant'q; audacis prtemid culpa,
P erpetutf f gnata nctts,uerrenda carinis
P erimfit maria, & rems feta falfa cienda , '
I mperi:m'q;Uiris ponti dedit, edermtcq;
A equore,per fiudbis fimofo currere uelo,
N eptunum & ftmfis laniare, & findere roflris,
E dithmep ingens tabula fignauit eburna,
Qteod notum populis der/uffus ab tetherefeit
P regnatus tAdia& terree temere uerentes.
T tm prebra obiedt m<mftro,mMmcp,fdax'ep,
riB. ii. 34
I t tuitum turbis,uarios\ ; dgtxrc tumultus,
1 ncola non conflans, pelagi non aduena terra
1 ncertus, fld aqua rervjm, terrae^ uoratvr
A ffiduus, gaudens longarum errore uiarum.
A urattmpeflhinc (bli:mtefhdine fumma
A ffixit geminis fiibnixutn utrmq; columnis-
A tq; hic oijferus auc manantibus annis
D dt iura & ffoltjs gaudens exultat opimis,
S olennmq; dgitat ludos, & uina coronat.
A t phxbuS patris edich permctus,& ira
G ermana et laehryms,et q$ Maris aquor a moftru
N utrirent,fenfk latices in jiat amaro,
D ecriuitq; fuper cancri cana ferg» quotannis
Quadriiugos altare fuos,& inurere flamms
1 njilix teftum,& fucata caloribus ora.
3 pft autem pelago ptxnas has dixit , ut cmni
T empore per numeros alterno jlufhtet <e(ht.
N ec mora, nec requies fit certa fluentibus undis.
Qkw dorfo fuper, fallacis corpore figni
A dmcutt biiuges,dtq; adprtefepia iunxit,
E t fabulum fejjis patuit de more, fibiq;
A tria perpetuum pefuit tefhntia fkfhtm.
DE DE ONE.
Q ttee frater iuxta affl flens, dum tedkt [ororis
C cmnuare parat, tcBis di /crimine nullo
S edulusm ualido pofiit ptd flgna 'Leone,
E t flruxit nitidis ornata palatia gemmis
C onflliopatris-hic thalamos, hic atria antum,
H ic ter centenis mclufit lumtna portis .
* $
> o
>S D E STEEL IS- '
A rgcr.fo radiawtpofks, adamante colwmnce
S tantarcum, et juluumfpbedet laquearibus auri.
Qjf-i fttnftfj habeant /e des. qua nummaportis
A ffideant, unde & Lybicus Leouenitad afera,
D icife V lendes -nam nos gy carmina Phoebi
E xdpitis,uos gy choreas agitatis vn aula,
E tfecreta. dei [olis ncui[as,gy artes-
iatadoimm,ac decreta Jeci penetralia [eruant,
E t rer um feries, auiqi fenilis mago,
T emporaqs, gy longis istas incana capillis,
' I mperiv/mq ■„& opes, gy regno accommoda uirtus,
E 't pia reiiigjo anctis ad tempora uittis
A nte feres, ipfescp in pcfnbus , aurea [eruat
A urerayUuferKq ; iies,gy mobilis annus,
H oracj p non certis neckns modo ficu feturis.
T vArifesmes rerum, ac oenerum mmerofa propago,
E t colcr,gy claro radians lux aurea curru ,
Nec non ante nigris ferens nox atra quadrigis,
I pfe autem Leo fydereas perlatus ad arem,
N cn ut fema refert, magno qd ab Hercule metus
E cedarit calido fitientia rura cruore,
C raiaqtiec fuluos tellus paritipfa Leones,
S ed Libya crudele f olam, qua uifta calore
I nfegnem phoebo pauit generofa leonem,
A dmouitq; arisfenxitq; in [anguine cultrum,
E f folato, fittm rtufero requiemt ab <eftu.
T rans latum calo Pe an, miratur gy ora,
I ngenteifes humeros, & lumina, torna, iuba/qs-
bfeupuitcu arrmsfexitq-, in pefmra mltum,
c memor armorum nates, cladisq; futura
II B. II.
T errigcnum, latos iam tum meditatur, &• mqutis ■
I nduere, & uilloft albis cara dentibus era,
P orpbyrion ^bus, et ferratum abfiimpfit Ophelten.
T umiouis ante p edes diuortm dfhnte corona
C onjhtuit. placuit fu.perum ir.ter figna referre
C onfenfu magno, &nomen retinere 'Leonis.
N ec mora fyderets acttr.fa efi beV.ua. flammis.
£ fjydget fhllis caput, & nuent aurea ceruix
I galbus, effidgt claro ffina ardua dor(b,
I liacp,inoaruic[;peAes,& cauda, genu'<p,
P raradistcp nouepedbtsreMle fub aflro,
A tcpmfgne decas toto fe uellere fundit.
R egius hinc illi uenit uigpr,mperifcp
C ura ingens .f.mrmcp loci ambitiofa cupido.
E rgo eui prima radiabit luas m ortu,
N otus erit .feret hic celebris prcemruafma, ■
E afeibus atej; operam dabit, atq;inhiabithonori,
Qjiieret opes ..proprie femper tamen ipf& labore.
S pelmca fremit m magna, dermnatur in altis
M entibus ,athiopv/ir.'q; fremunt deferto. Leo nem]
Quarendo tamen in [udat per deuia pafht.
A t cui defummo na fcenti fulget Olympo,
P erferet lUe gr ausis fbrtt cum corde dolores,
P cfl tamen aut demoti pergrata potentia ditem
E ff at, aMt fi qua efi domno cognata potejhs,
V nde etiam euris alimenta mtruflret armas.
V uat ab oca>.fit litem, iratosej; propinques
E ffiat,& multes aduerfim amatat hcfhs,
I urgacp, mdignumcj; torum, rmresq; finiftrcs
C emugis, & nullo thalamos dignatur honore.
DE imus
A fima de farte dabit cwfimq;,banasq;
D initiat, dabit & tabulas, jcribetur gr bares,
P artacp filici /eruat fatrinu nia cura.
S ole igtter dominante, fumi dominante Leone,
R dhgiO cafut exeruit fer temfla,fer aras -
M ulti tuter diuos, cceliq ; in /ede locati.
C ajb facer dotes cecinerunt fcriftafer orbem ,
A c fietas non fidhs v.iam affftauit clymfo.
T mc etiam imferij creuit gsuerc/a cufido
J nfcfulis, creuit quoq iufkt licentia regni ,
S anchq; maie/hs dickt efi,fmdhis'q; [enatus,
A c p.mmofatiens uirtus ccnafpt honori,
N cbilitas q; etiam duris qucefta ficb armis.
P ugnatum ef.uich uiekr frafirifft, gr acli
I n fr cedam fofuli,cecidere p. b enfibus urbes,
i ujhttd grfcftis uenit aftiuap.b hafits.
DE VIRGINE.
Oeta mcx,& delicias, mgtenu,roftsq;
M or.fr duit virgo, ptra hce nam virgnis artes,
1 nfvmit'q; pro eloquiwm, leetumqs theatris
A ureafenplibus diffidit tibia carmen,
E t tmfie infolitvs fomere adfulfita cantus.
O matus etiam dcce/ft tam di palor ups,
P ercumtq: auri uillcfim bracka textum,
E t fifbtranouo/ulftuariata decore.
T um magae cotfere artes, ftudiwnqs pturi
C rebruit,& peris admeta flentibus ora,
S ydera & iffa neuo faulatim cognita finfi ,
XI B. II. ?J i
I n numeroscpreddfca ftcs,cmnisq', locorum
Tc ortum & arti fsgncM pctent.afiti-
Qjsa Ce. i per popules multum ucrfkta dcal.it,
X ama refer, tibi g tjk heminam fibi fifta deorum
N effc datumitu nam fiforurreuentAper urbes
D migans reuccas in luam cbpurd,& honorem
D ans claris, fidis extollis, fingscp futura.
E rgp dgeium,quibus cffiajs,quo rm.nere terras
0 rnauit virgo, cur coelum illata petiv.it
J? rafidio alarum, & nitidis mox fulferitaflris.
A nne deum proles feminum ne: an mt/h propago?
C erta parens i fiea fuit, quantilla per orbem
D olhcr iratos animi competiere metus
1 nartus pater, a populo fed cognitus E theus.
1 Uam Mercurius docuit, quo tempore gentett
s mbv.erit f acris, quibus & deducere olympo
C eelicelas', poter atq; Erebo fhbducere maneis-
V oclrinee pretium amplexus yepetitaq, lecto
C audia,pofl decimo enitens Ipetida tnenfi
C alat adulterium, commtfh utreq; parentum
N emine, atmhp \ humeris alas infigni a patris
R. eideret has tacita uellebat fedula dextra
D cckt parens, mdamqs oculis non obtulit ullis,
E rerp Mercurius natet memor , artibus illam
I njhuit,& ioc.li componit peSbra cura,
C cnfhtuitq; animum, & ccelefh robore f.rmat,
T um donat ferto vnfignem, cui fyderadrcutn
C l aranouem,toiidem'q: micant per fydtr a gemmee.
V t virgo capiti mp c fuit venerabile domum,
H ctufit aiuinas artms ,didiat'cpfenndc,
e «5 f
DES TEI LIS
Q M pater ympreffs fgnauerat omnia gemmis.
N ec mcra,per'q: urbis, & compita neu tuarum
A ffitur populos focalis munera, uitee
P nec.piens,aiumumq; docens firmare colendo
I ufhtxam,& nutes ufi wmp onere meres.
I lia etiam tn templis dmorum aroma monebat
M mera prima hominum, & fi.cris iam rite per aciis
P laturi humanis ctxlefha nurmna donis ,
Qmepatria fint tura, etiam qua iura parentum,
C oniugifq; fides, le6h& concordia uincla.
v idijfet domto terram prefandere tauro
A gr:colam,qute fint fia tempora numfirat arandi.
E rrabant pecudes, pecudum docet illa magftros ,
C mchto,; diurno prafiribit munere uirgo,
D o nec eam fy luas moderantem, & faxa trahentem
V enator captus firma, & Mienihbus antiis,
I maditfirro demens haurire paratus,
N i fecum fido imgtt fia membra cubili.
E xtimituirgs, gy leuibuf fefubfulita.lv>,
I ntentam'cp fig<e fimcfo pallia limbo
I mplidtant.fequiturfiriata mente fitelles ,
E t iam iam geminis apprenfat Syrmata palmis.
A aurrit pater, ut coelo properabat ab alto ,
E t natam amplexu fiuet, ac fiperiethera fecum
D euehit,gy Leto fmtuit nouafydera mundo.
I U'cm autem minitantem oculis, ac fortia, tuentem
T er baculo deus ipfe cuv/.m per tempus adach
P er cuffit. rugiere artus, frigisepper imu/m
P efpAs ut, calor inuentos fiy uita reaffit.
M ex mugies /igtiqfiolo radicibus achs
LIB. II. 37
• H <e ferunt ,fttbqt'q: locum cutis horrida cortex.
I n rdmos abiere manus ,curuicp lacerti,
1 n frondem coma, fit reliquo de corpore lignum,
I n fintesq ;■ rigent fpar/k per corpora fitce.
N ec mera,iam fpinis horret rubus affer acutis.
S alueuir tgnlbus cceiidecus addita, cuius
V oabliS ceterrii patuerunt abdita mundi.
T u genus humanum infhtuis,tu munera uitce
D ijhngtis,falue,mnunitras uenerandaper aras.
S parge rcfam, da thura puer.lingUKqifiiuete,
A nnua dum patrio perfoluit carmine nates.
S aera finex,cafiuscp ajeendit templa facerdos.
T u uero mhi cure, oculis agv [affice calum
N ate,uides qua parte ingens fe fe exerit apruni.
V irgnis hac dextra efl cerealia munera libans.
E t qua tam claro candefiat lumme fydus
A la dea, qua fi uiolenfo ex hofie recepit.
Crudcf fub obfiuris palle (eunt ignibus a [ira.
I lia quidem extrema finuofa uolumma palla.
N on humeros pater ipfi(igntns hos affice nate )
N cn caput, ingreffus'q:pedum,non brachia liquit
I ntefkita.micurit calo jfe&mda [reno
S ydera,& ardenti fantillant lumina flamma,
Q^Uie tibi nafienti cunabulaprima dedere.
H ac quanq duros ineunte cetate labores
F ortendunt, tamen in melius conuerfafieatx
C ana fenefhttis promittunt tempora natis,
Qjtcs aut fi.cra dewm,& pendentibus infitld uittis,
I ngento aut parti m decus, ac prcefkmtia lingua,
A rtibus aut mrijs excultum pecb.shonejbt.
DE STELLIS
M diorum aut tabula, aut merces peregrina beabitt.
H is amor, his fbtdium re£h,& uetus illa priorum
S implicitas, his atra fides , pe ftusip acorum
P rajidio inniteris, denota penatibus ora.
H inc illis reffcnfd deum, dtp infiomnid ucris
S emper imaffntbus,uenerandajf fortibus dntra
I n dubijs reddunt uigJ.-tta oracula rebus.
T u uero tmhi care puer (per fiydera tejbr ,
Qpsa tibi uel magnos non inficiantur honores)
I llecebris ne dede animum, neu defide fiomno
0 da corrumpant mentem, procul efifitge,& artets,
Quas virgo teneris molles meditatur ab annis.
P ofi etenim in duros conuertetpettora mores,
E t pracepta dabit uita,& bene confidet annis.
H. ac fhfices fiac diuitias e adtmne fulgens,
H cec populis dat iura,& magnis pr<t fiat alfts,
E t tamen ingratos queritur per Jape mnijlros,
D iuitias quibus, aut primos conafjit honores.
H cc& ab occano queritur, fed candida cortiux
S olatur fiicileis curas, & brachia collo
1 mpliatans, prolem optatam, carosq; nepotes ,
0 fiuldq incurua promittit blanda fiemiia-
A tf utinam non hac leuicr,non ille nepotum
V ulms,& extinch fijf iret funera nati,
D epcjitumqifienex mutam depleret ad urnam,
E t fiufira uarijs exornet bufikt coronis
D cnafirens adueckt arabo, ac bene olentibus indis,
1 mprudens,qui non & amata coniugs atrum
E ums'q;,& * thalamos uideat fine honore relichs.
H mc labor fime et cura premet iwtemlibus antiis ,
i is. ii. 38
H ttie & feliam pr reflabunt feta. feneftam,
Qisem Iteta ex imo virgo feecbtrit olympo,
O rnatumq; animi donis ,&merabus amplis-
H tsc dea dat cur 05 animi s, dat & utile peftus
C onfilqs,datficretas exquirere caufas.
M clitu/q; ruinas arteisynentem/q; deorum
E xplorat,dubijs quterens craatld rebus,
H ilmtentatum ingenio, tui Linquit inaufem.
Quod natura tegttjemt & uif infita feto.
S ic illam pater mjhmit, quo tempore calo
X ranfhtlit,& ti/httnq; unafeoliimty loamit.
DE IIERi.
Hanc iuxta Cytherea tenens' 'tutidiffima tedht
S tat fertius radians aure gradibus q;feib ipfis.
S parfa nitent uartjs argentea linum penus.
V eris opes pendent tebhs,drcum'q;,fepra'q;
E x plicat ipfe fetis meras autumnus, & alte
S ucandht incedit mdisuhtdenua plantis,
A c notia calcatis de feumantpr tela racemis.
N ec utro Dea ccelimlii pr celata puellis
I pfa feas non culta demes, non aurea fides
I mifit,non lauta dapes, & uina quotannis,
R ufecaqhicpcfitis fmtuit comiuia mtnfis
A utumni memor ,mfohtasq:ad pledlra choreat
I njburat, mox& menfe placitura fecundte
S eligit e' plenis bene olentia poma caniflris,
Qjiis onerat fermofa toros, & odoribus afflat .
€ aufe latet, memini. Sed me per curm uncantem
DE STELLIS
L ittera Caiet£,cpua Tcrmius aurifer amnis
I n mare fe Ucluit ,uirittis'cp in margine ripit
A ured fragranti frirdnt redolentia flore
C itria,& albenti rmfcet fe laurus ohu£,
E t myrtus complexa maris rutet cernula rorem,
I Uic fiueea ttereiium fuit una flororum,
S eu Siren, quce finitimis uerfrttur m antris,
A udiffr mtonfk modulantem carmen in umbra,
C antanti mtrea flodcuplaufiffi fub unda,
L utor acu ar^ua referentia murmuris auras.
D ammbat venerem iuno,damnabat & ipfi
P alladis arrmflonce chcrM>imuiolataip Deli
v irgp,cjucd aurato poftg. lux addita Tauro,
V ulfiffrtcjs aftris, tantum illi florea rura,
E t tantum curcepratenfia dona fuiffint.
I llam inter frondes , inter uernantia prata
D efidias agitare, atcp ocia ducere inertem,
No n frufhts, non poma daret de pinguibus hortis ,
S ed filum frudi o delectaretur inani ,
M unditijs operofk,0“ inerti fignis in umbra.
S ubrifrt dea cotruleis ge neratafitb rndis,
A c niuets deldpft polo per inania cycnis
C ulta finum,grauidos autumni uenit ad hortos.
A ffrtit intranti Deus. At mtiiiflfima cultu
I llecebrvfrp armata, finemh; amplexa fitugtt,
N ecpreabus contenta. etiam blanda c ficula imgit,
V t fibi de nitidis liceat pendentia ramis
C arpere poma mam,& croceas de uitibus ustas.
1 Ile ut fi dignum amplexu, fienfitcp per ora
O ra dece, ac tener ille culorper membra cucurrit.
I IB. II. T 5 * 59
N il d nldea non no [iras lefhtra per hortos
C arpe,tuum qucdasmp uides/psodcunq; repofbs
P endet m arboribus -palis dea tum dedit illi
T rachndam qu* de germncs erat una papillis
R orata, ambrofaue fuero, ac redolentibus auris,
A' ttafhtcphaufit Deus immortale uerumrn,
C onfrfhmq; imis defluxit ad effk medullis-
T um fponte arboribus ceadermt poma recuffas
I n gremium delapfat de*,qu*cunq; uel ortus,
C2js*'q;uel oru>fus,uel qua creat humidus au fler.
Qudn famulam(jkinulce fuerat Pometia nomen)
H is onerat .itmcksq; iterum confcendit olores.
V t coelo fhtit,expcfiittq;hortenfia dona,
I midere dea.rifat Vulcania coruux,
Qjicqj mage fnuidiam moneat, librantibus illa
L anabus imponit, famul* & lienalia, tradit.
C cdicol ce rifere dfhm,magno'q; fa.uore
C onueniunt.fuluis & mutant poma talentis.
A t memor antiqui furti rhedopeius heros .
D um famulat legere e' multis fragrantia mala,
C andentis dextr* articulos , fummamq; fanifiram
V urtiuus tetigit -rubuit Vems aurea. at illi
D ecidite manibus pretium,& fujpiria rmuit
E xanimis -ciet extinchts noua flamma fruillas.
Q mqs dolus lateat, ad auirn cvmerfa racemos
O btulit , bnplsuit q; fanum fenis.ille renidens.
E xcepit neptem amplexu ,0- blanda cfcula irnxit.
A t veneris teneras pupugit barba affer a malas.
Qjsapofig. diuorum oculos mpleuit,& amnes
E mfat late fluidos Leneides unde.
DE JTHtrn
D tcreuit trjhtum afiris infigne trcphatmt,
E t longa egregium facinus producere fama,
A tfiSfau coelo, famulam ,cHm'q; ignibus aurea
I ncendsns trutinam ,trutina'q; uclubdis hajhm.
T alia cantabat memorans ad littera Siren.
Hoc igitur figne genitos prunum teqtea,prebumcp
D electant, liquor, atq; alei,& Baccheia merces,
P rteapites fed linor agit, tum pondera tradunt,
A nmmm'q;,wiguentaq, , & aquis corbibus imjhtnt,
S eduariat fortuna fois mutabilis alis,
E t molles arnrmm meres & Mira cupido
I nficiunt. Igitur Libra fulgente per ortum
I n lucem quicunq uenit,non ille deorum
C entemptor ,non reftet animi fanter.ua mentem
D efaret,Mt raris exurgens gloria fafhs.
A tuitas tener inconfaans ,morbus'q;,labosct;,
T v.rbabuni & multa nouis diferimna rebuS.
H une lites, atq immeritis certamina caufas,
H mcaduerfa fori uexabunt arma-fid ipfa
I midus foret, ac multo fi robore firmat.
Quem tamen armffis profhrnent funera natis.
A t cum fi fummo librarint athere chehe,
E elices dant euentus, dant profoera rerum
S ubfidia.& quoties aliquid fortuna malignum
V exerit, injhurant alieno funere damnum,
A ut ex alterius ia{bera,aut forte latenti
T hefaure.fad nec pietas, cultus q; deorum
D efuerit nato, quibus annua uota per aras
P erfoluat rite incolumis nec carmtna deerunt
c ulta, nec aurato refonans cana tibia bux».
> X
I X B. II. 40
une dulas lepor, & grato facundia gtfau
iimat,gy hianda comitatur gratia liaugta-
Qjicd fi r.imbcjb ccmfat,atq Atlantis db horas
I n mare pnedpitent,dant publica munera natis,
E t remm infimant domibus -mutabili! aura
H cs manet & nigris pofl alhcs urna lapillis ,
V t necti cvnfktnti perjkt fortuna tenore.
E x imo cenfim patrium jroauiscj; paratas
P er dura diuitias,mlloq; in munere primos
C onjhtuuntjUerumpoft damna, grauetsg, labores
X ucra parant, atqe tabulis facreta mtuflrant,
E t longi tandem confamant fata fenerta.
N ec aneri extremum muto inficiantur honorem
N ochpares chehe. quibus aurea cypria quondam
C onfhtuitq; & auo folium, gr fibi terta parouit,
A diecitq; hortes quorum Pometia curam
E ida gnt faemmeq; fuce pomaria feritat.
DE SCORPIO.
Q uis deus, aut quanam fati fententia coelo
T ranfhdit infalix mcnftrmi,quie aiufk tonantem
M cuit,ut acceptum 'q; polo, fhllisq; meantem
S itpdfaus terrere fara fitb irnagne mundum
S corpion,gy tofo uirus difaergre olympo,
N ec uos compellare aufm Per me fides undae
Qv.ce colitis, nec qua vati facra numina adefbs.,
V irgnei non oris opuS-Martisq ; furorem
Q^uis diu m non pertimeat? cui pertora farro
X erta rignt Jemperq; frus lateri hareat enps
F errato, cui far.gtima matius horreat hafk.
,, BE ST ELEIS
0 raap, flammuoma rutilent afflata cbimara.
V os precor, o uos cjute terrU mfomnia noctu
X u ce polo fecretnbommmfflecreta deorum
V uhgtisfueflrwm hcc opus, dtp: hac munera uejtra}
P anditeper tenebras mufam.cur peffima coelo
B elbca confhterit ,cur tetre armato, ueneno
A fflarit fuperos.ncop enim rnauoma telo
H erretis tenues umbra, & fine corpore finfus ,
N ec tefks uobis ulli referentibus affunt.
S parfit p-ipduerea rorabunt atrio fucas ,
£ t nulla excludet fomnos patefhflu Jtnefira.
S ic ego fopi tam fic fomnia fitntur ai aurem.
Arderet mtfero veneris cum captus amore
A c tantum domna tmpexiem Mars ipfe timeret,
C cfftffet (ludium armorum, fera bella tpuiejfent ,
P ro lituis Cithara, pro telis plectra innarent,
A cfohe veneris tvrcpterentpechra curte,
P onuferam domna ante domum, myrtetotp culta
S ufpendit clypewm,dc tentoria fixit inermis.
1 pje deos, ipfe heroas, [uffedkup; ponti
N umma,riudl'is'cp timet cocytidas umbras.
I n primis fide infignes ,nitida'p; iuuenta
P afbremPenee tuum, Atlantistp nepotem,
N eu dulds cithara jhidiwm,neu carmina longe
P r ce ferrent. dolor ingeminat, quod utertp pharetram
E xercet.cpuod tantum alter uir tute pala firce
P olleat.hcec miferis urebant pechra curis ■
Quid non cvgt amcrtfurtim deus athere ab alto
L abitur,cbfuras aconum & peruenit ad horas,
i gnotustp premit uirope littera ponti.
Hic
riB. ii. 41
H ic Icgt quidquid miles ,& prata ueneni.
Quidquid habent colles, acomttip plurima carpfit.
Quis contufa fhml,geminoq; inter fm faxo
D efbdit,c!ypeuma- fuperfiper indidit arma.
N ec muLtumpcft effluxit, cum prodijt ingens
£ ftxis fir'a,prouerrens & littora cauda,
E t cotium foedans fquaLore,& mmna flatu,
V t iam coelicola mortalia fu timerent.
S enfit & ipft malum firma fibi mnfaa, cultrix
I dalijfimrooq: fiper de cdnune tech,
(Ne tanti nom atufa mali firreturjibi omnem
A mbrofue uvm di ffudit, fiarfitep per aurea
D iuini roris fientm, extmxitq; uenemm-
T im fiperi fremere in Martem, dctufare tonantem,
P raapitem quod non coelo ieaffet ab alto,
A ptabdtqipdter telum, uetuere fircres
P atorwm memores, quod pralta fieua Gigantum
H uius ope extingueda foret, quod brachia monflri,
E t cauda telum lethale,quod ora ueneno
A rtnata indueret Mauors,quibuf inclytus armis
S terneret anguipedes diuerfo minere fiatres.
I uppiter attonitum ad fefe uoczt,& lethai
G urgitis admonuit. Tum Mars ira'q;,mttu'q;
1 nfhnfhts cauda apprenfim,deciesq; rotatum
A era per uacuum patrijs alii fit in aruit
N igrantem. trahit iftn graui de uerberehiatum
T erra tremens , patuere mi claufira abdita auerni.
O briguit nepa,dat'q ; atrum de gutture uirus,
M ox repit terra in finuans,cauaq; antra fana,
S Hxeditq; inboflygieq; in litare f flens,
pont-vrarua. f
DE STELLIS
I njecith; & aquas tabe,& foddliit arenas,
A t manes trepido fugere mtartara cur Ju-
li inc deus ddmoiutuparcarum,gy forte futura
B ellortm monfhri effigiem, au j; horrentia membra
A rmauit flammis ,acuit'qi m mlnera caudam,
O rappeckratp, & minitantem incendia uentretn .
H cec a:t,& madidis fomnus fe ficbfhclit alis.
P ermanfit figno uiruS,quod pechrd longe
N dierum referunt- hinc his periuria cordi,
E t fraus, infidiie'q;,& amor fceleratus habendi ,
A rmatumq; dolo fiemus, mchqs ueneno
C ratereSjcnrmenq; nocens, uisqi infita ferri ,
E t fcelerum longe infimis per corda libido •
A t quibus imprimo nafcentibus afficit ortu,
N on his dexteritas rerum, mn mentis acumen
D efuerit,uersm ira ingens ,& pectoris te (his,
E tuarij exagitant motus; multumq; fatigant
A duerfa,& tainen hos felicia fata, potens q;
E uentus manet, ac f obolis iucunda propago.
A ttputinam non & patria tellure relicta
E xternas quierant urbes, non prima fepulchro
P ignora dent, non o b ueteres certamen arrneos,
D amnatp, & mmenfos (ubeant quandoq; labores .
N am cum de fummo nafcentibus afficit orbe ,
D iffiales anim mores, fed forica preefUt
P echrafed magno claros extollit honore
E x humili perfepe loco, domne 'q; potentis
S ulleuat officio. Tamen & confertis acerbum
F ums,<& indignos affert de prole dolores,
N ecpatitur certa errantess confifkre terra *
X IB. IX. 42
v flaret uxorem optatam, prhno/cp hymenacs
L ugcbii,cui mauryfio de 'littore caudam
V ibrarit nepa fatiferum iaculata uenemm.
N cn tamen ingenio defes,ncn pectore fegnis
I pfi geret magna commffa negoaa cura.
D ecumbet terra ignota, caeloq; alieno,
E t cadet infelix uiolenta cade peremptus,
S iue repente ruens fto rapietur acerbo,
Qjsang prima gerens, & magna negocia prmui
I x 'mo cui forte loco fe ScorpiuS offert
A rmatum,ipfe ima minitans fera mtlnera cauda,
E raude potens, nitensq; ajh,dcnunocj:; fuperbus,
Sguando etiam fodo imxit fia tecta fitb antro.
DE SAGITTARIO.
Dic o dic ago fande fenex,dic maxime chiron.
H am te fma tenet fhllis radiare fbifhs,
D ic age qua te caufa polo, quis ue indidit aflris,
A tine alius tanti latetur munere figni.
S ic ego, ftc placido coepit pater optimus ore,
E ducens antro caput, & nitido igne corufatns.
S atterms pater, at genitrix rmhi phiUiris,una.
N ympharutn,qua mmbofis in montibus herbas
C arpebatfaosq; premens mifcebat g? agris
A rte fa prafhbat opem, quo munere patrem
T raxitm amplexus, quamuis frmc fa,nec ulli
C ederet aut f cie, aut longis fpedhmda capillis-
C usncp, bomnu thalatnos fugeret, ui coprimit illam
C lau jus equo deus. hinc partem prognatus equinam,
Qjsa gemit re f re. matris pars rettulit ora.
f H
DE STELLIS
H te c puerum infitv.it cithara ,doaiit'q; per artem
C egere fv.b mmenvm uerba,atcp innectere choriis ,
P c/? etiam fltcces herbarum ,ufkm'q; medendi ,
E t curare mam ittdms,atntu<p leuare.
S ape etiam Aonides fu fe cum matre per herbas,
D mnas lufire medos-ha carmina nobis
M onfharuntjna coelicolae placare colendo,
E t feiare animos, &■ uincere dura ferendo.
K ec v.ero pater dcceffit,aim fortior atas
A biecitnaii atram, nam uiuereparco
M onfcrauit ,rechq; mam,fbris'q; jutura
A imemit memorem, prafentem expendere cnfi.ni,
I ujbttdmq; fequi,tgr grata pietate parentes.
H ,tec feritans alios monui, in prhniiq, deorum
I pje memor, facro mortalia pectora cultu
E orni4uij& caJhtsrefperfifugbuS aras,
I nie deos mthi concilians. Diueriit ai antrum
S ape meum clarius nates, auiim'q;uclatus,
E t uoces diiid,quid ue exta trementia ueri
P crteniant, feriat neruo quo mifja fagttx
C erta mcdo,didia'q: uia6,coeliq; meatus
H cfpite Mercurio. quin & moramenta reliquit
D igne i deo plectrum auratum , dtharamq ; fonante,
C v.i feptem geminee radiant per tympana chorda.
1 pfa ebore intertexta,aurc'q; interlita, cedat
C ufhdis monfhi languentia lumma,uirga
A ttaftu.redit in propriam Io uerfa figuram.
T alia narrabat finiorfibifoq; retexens
A liratam clamydem fi.nt hac fuaprama laudi ,
H ce inquit meritum uirtutis,& exerit arcum
X U
IIE. II. 4?
I npgnm fdhsxlaramq; fi.b tere fagftnm,
I nfignemq; manum , cubitimct; irfigmbus afbis ,
E t caput, frfiluo radiatum fidere pefhts,
G emdp,termrdq; , & fulgenti udlere caudam*
M cx'q; fibit pcftrema dies,atqi ultima uitee
H ora tmhi.fimq; aderat iam certa feneche.
S iatt eram, pater omnipotens ciratndedit acbtm
C dndenti nubegy fi liant m ad fyderauexit.
A flra micant -candet nubes arcundatamembrii.
A etascp in uiridem mutata e fi cana imentam-
Quin & concilio patrem, numercq; deorum
I uppiter optaffet, ni pars objhrret equina.
Quod fimplex natura deum. tamen mreaiwnxit
T efm mcis.imfln efl & fratris rega fidtri.
Hoc oljm figmm.ac minltan um miner d cornu
S emthcrmnem, coeli priefertim hac parte locauit
I uppiter, ut uidit tetra mauoma cauda
M cnfrapclo furere, &• pellas foedare ueneno.
A rmauitdj manum neruo,celerem'q;fag.ttnm
A ddid.it, immanem a.:frdm,cauidm'qj rotantem
S edktri iuffit telo,atq ; inpgere cofbs,
S i qua unquam poftis ceffiffet bellua claufrU.
inc primum coelo admotus, fammtshp corufeat
entaurus pcft hac etiam me parte recepit
F raterme pietas cur ee, nari tum'q; laberurn.
Quin etiam precibus matris, frudi c'q; fororum
A cnidam, cantata, etiam eb certxmmcidimm,
R es'q;hcmimm bello illuflres & firtiaf/ca,
V irtutes'c:,ldbcresq: decora dmpla uircrum
A urato in coelum curru, at* in mbe frena
f *
DE STIILIJ
S ufhdit,& meatm hoc templc facrauit h cmtrmi,
V rcefbntemq; tuba,gy umcentem cnrmtne cycnos,
A c matrem infigtu referentem noce exmoenesm.
A ae pi uatem hofbitio leetus'q;,libcnsip
C antorem ueteris belli, ac pugnacis Achillei,
Quem puerum cithara ir.ftitui,docui'q: uel Arcum
X, unare, ac pugnare pede, aut certare quadrigis,
E xtmfhim hic cecinit, cuntuq; di fydera uexit.
P ofl Venerii nattprecibus ,meritoq fi.mre
A ene<e indigetis, magnocq inflante Quirino
1 nfigmtum aflris, fulgentem m nube Maronem
1 uppiterhis techs,noflra'q;m feae locemit.
H ic ubi biffenis circum redeuntibus annis. ,
1 nfhtuitq; dapes pater, & cmrehefia libat
T itamm pugna memcr. hi oertumnauoce
I ngermnant.plau/u refonant ca.ua tecta fomro.
M irantur fhperi Vdtes,& carrmna fetis
A uribus arripiunt -tacito tum corde Meletes.
X. atatur , tacito Icetatur pechre filix
M incius,& liquidis irrorant atria lympha,
p oculaq efpcfis tergent argentea riuis.
N e uero nojhi patria ignoretur Homeri,
V erglij aut taceant proprio fine honore parentes,
I Ui Aon patria efl. genitum mens fufcipit antro,
E ducens nemore in lauri, dulaq: liquore
C afhli<e,alterm'qs fmufbuere (orores
P ierideSjOtnfuq; leuem induxere foporem-
M incilis huc genuit conceptum ex Andide nympha,
Ortam Phoebe [ociam, atq anguis de minere tardam
C emmendat Mantoi, furum fedcoerulus amnis
IIB. II. 44
X antpuentem ,&■ fala tacitus fab rupe tacentem
I mpleuitpofaq ex utero iam prcdqt infans,
Qjio partus lateat ,denfb pater ipjefaiiciv
0 au.ltans(ut farte locishabitabat miliis)
P ignora folliatce commendat cara Melifaee.
H ac' natum grermc excipiens, fiatsentia mella
1 njhlldt puero ,&■ dulci rore illinit ora.
I Uefaui ducens tenerum de nechtrefa.cmm
P dulatim fomno capitur, circumep frequentes
0 ra mqantur apes, leffumpe' ficre Liquorem
1 ntimgmt labris, & rore madentia fingent.
A tqs hmc coerulei nantem ad mia nota parentis
N treiies (nam farte P ado prorui aquore nabant)
I nfpeftum rapuere aderat tum candida Siren ,
Cpuce uocis mento, & blanda modulamine Ungue,
F ormefam dono pueram tulit, inde per altum ,
S ullatum'q; humeris ponto plaudente ferebat,
X ittera finitimo repetens oetumchtvefuo.
H cec puerum in fhtuit cantu, ac mox capta pudere,
A rft,& affaetis fauit male fana fab antris
P arthenias ime tu. nomen de uir gne manfit.
N ec temere huic figno tantum tnbuiffct honoris
I uppiter, iratus tu contra tela ggtntum
C entaurwm indueret -mnas arcu corpora Leto
4 nmupedwm biffena dedit, biffenaq; equinis
C alcibus ,<& foto uiftor difhtrrit clynpo.
H itio etiam natura lotiis fab fydere manfit ,
N atn recti (mdiv/m.atp atiitm prafbntia magni,
E t fratrum commendat amor,uis'qs infla cordi
D vicis amcitue- famulat gnerofa cupido
f »1
‘ DE STELLIS
N cminis,dc pretium fima, & certamen honoris, •
A rdtetiens anos ipfe pto tutabitur ortu.
I udicijs idem infignes ,opibus'q;, operaq;,
Q^ui prodeffe uelint alijs,qui umore rnrint
C ertantes,quicp & lucris amffk repenjent
R. urfus,& ddutr [b fitodifperfa reponant. •
Nate uides quid arta fides. quid, docta fenefhts
P remittant .meruit coelum ,mma Jydera Chiron
E fful fit, artant qs deo comante poetae
I n laudes Ai'q; mgmijsprafkntibuS afjunt.
P au hortum, axlfejitum, et fua mrnna menfirat.
N ancp heros pepeandteus fimeentidd diuam
I nuifenspthdldmo geniali exceptus, & aula,
C cllcquio fruitur domnie,charitum'q; choreis
I mmfbts canit Aeneam, tum fedtda mater
J nanqttcp comam, frondem gjr* tempora myrto,
I mitntcp hortis, ubi mellis amaracus illum
P loribus,& dulci jfirans cvmplechfur umbra.
I nde ftmm pomis onerat Pometia & ipfe
A utumms Jpeliis ramorum, & fructibus implet,
A mbrofueq; flmcnt per prata uir entia riui. .
I amprimo quoties ccdo fulgentia Chiron
0 ra effert, quicunq; nonas in luminis auras
p rodierit , quantum ille maris? quot flurmna obibt?
Qute terra errantem exapient,ques uiderit hcfk.i
E t tamen infperau etiam patrimonia ddibit?
P ubliatq; injfedht geret ipje negoda cura,
1 ngerie boms,dta; artstsitifiruchs honefhs.
E rrcres etiam uarios ,hofkm'q; potentem
I ndi cutjinfidiasq;, gy* imita pericula, coelo _
S i medio afficiat, patrimonia perdit, & idem
R efntuens aliena dabit, ftudipq; fideli
I ungt amiatiM,conceptaci} foedera [eruat.
E xerans habile vngeniu, & mentem aptat agende,
S cena tamen pueri tela, 'mmanem'q;pharetram
I rati ciet.dtf incenfos uentilat igneis,
P era; cculcs placidimdemttit ad offd uenemm ,
I ncolet externas urbetf,peregrinagtedki
I affatus fito tandem patriam qs, fit osq;
I mufet dimm ipfe memcr -Sed pecnra curte
E xagtant,& fepe dolor per corda recurfat -
S entict iratos hofies,cladiscp (iterum
E xitij aut fratrum , magni feu cauja pericli ,
I Ile quidem occiduo chiron cui mergtur aflro,
H mc codifiucr arridens, honummqsfiiuorem
C cncilians fkctv.it templis, & prafiat aris ,
I ngenijq; bonis, atq; artibus ornat honefhs
C uifiuet ex imo fenior Centaurus olympo.
Quin dulcis nator wm amcr,& iucanda propagt
P diam efficiunt. nam quatmis pignora prima
E ffir at, optata rurfum nata gaudia prole
S u fapiet. cumulabit opes pietate (iterum,
D ebeatut cetris cenp.m,& bona parta propinquis.
M ulta etiam m fitperos pietate utetur,& aris
P hir ima promeritis perfoluet nota, benignos
T hure deos uemratus,& igne calentibus extis .
H ccfigno fefe coelum regione fitb ima
P raecipitat ,mergtq; cano nox atraprcfundo ,
H ybermmcp latet caces culignis antrum-
V Ittmaf obliqui fqualet procul orbita mundi.
o a
di smns
Qjf o poflq Solpracipiti uertigne mrjus
ecliues mpegt equos lanquensq; .madens q:
efifjus curru, & lontgtrum errore uidrurn
S ijht iter ,pronaq; caput ceruice reclinans
D emirfos fiedktre locos tonet, inde Jupitws
A ttollens oculos, elato lumne climrn
I nuentem late climm timet ,& fufipirans
S ufeepti queritur tantum fuperejfe L tboris.
R urfisut ajhmm cliuo rediturus ad axem.,
K inc laffos mjburat e quos, & firmat euntet).
N os quep defifjcs operum, rariq; laberis
H ortatur Sol ipfe operis duxfijtere currum ,
E t iwgt fumanti taurorum demere collo.
X IB. III. 4<f
IOANNIS IOVIANI PONTANI
DE STELLIS AD LVCIVM
FRANCISCVM EILIVM
LIBER TERTIVS.
\ a nona bonus annus tat . iam
ptfpice nate
l Borantets P baetentis equos . en
aurea cano
Purpureos aurora fitius de gur*
gjfc tollit.
C arminis bite noflri fuerit dux. fic tibi oo niux
P erjkt in amplexu placido, uiridemqs imentam
I nduat,& fit nulla tuis urtiuria tedis ■
S io nati facros manes, fic Memnonis umbram
A les ab antiquo celebret uenerata fipulchro,
P ande uiam qua. Solis equi,quaq; orbita currui
L v.cftri affurgt.tibi enim, tibi credita prima
C urafbris.tu mane neues ad frena iu^leti
E xagtas ,lucemq; cauis e pcfhbus effers ,
V nde dies foto paffim diffunditur orbe.
'Bruma tibi ueteris ffnem, na fcentis & anni
P rmapitvm dux certa dabit, quo tempore phoebui
V Itima Centauri peragrat momenta bifirms.
M ox celeres impellit equos in cornua, qutnsfe
A rmatum ingentis cliui de lutmne primo
A egoceros off rt hac incunabula Sciis,
S urgentisb; anni prima efi infantia, dum fe
I nduit in uirespaulatim firmus adultas,
P hryxeiqspremtt radiantia uelUra mcnflri,
BE STELLIS
x. t lucent ,nc(km'q; p an diferirmnat hora.
A tq ; hinc digrediens animis imenilibus ufes
I nfeltat calo, fpatusq; ingentibus achs
V ix aliquid tenebris linquit, feffesq; iunlm
S ifht,ab tefhfero fpargens incendia cancro.
H vnc fenfim Lux fernpitur, tenebruq; malignis
C editfeffct dies , tamen ut conftfkre centra
A udeat,impref[s figens uefugd chelis-
S ed mox prona fegt, uiolenti excufp. ruina,
E xuperantq; hyemes,pafjimq; horrentibus umbris
S qmlefat coeli facies ,cum luce repulfa
I ngermnat nigra nox importuna tenebra ,
E t cadit infelix ceuo uariabilis annus.
I pfe tamen redit in gyru/m,uireas'q; refermt
I mpiger,aterno femper remeabilis ortu.
H ir.c mortale ovnuspaffim cadit ufq refer gens
P er Jfecies tamen, atq auo reparabile durat.
DE CAPRICORNO.
Principium Capricorne tibi debetur & anni.
P er te nancphommtn generi lux optima fergt.
P er te Sol terris iteratos fefalat ortus,
A nnuaq; ingenti parat incunabula mundo,
L a latura; nouo fergens infentia coelo.
T e uero Horrendum corm,cauda'q; minacem,
P rcefecit coeli foribus prudentia diuum,
I anifor & feto pofitus magna hcjha [ruas
P arcarum monitu. Nans; olrm a fhnte deorum
C onalie fegesq; orbi dicente [enatu
T aha confhnti cecinerunt uccs for ores
X I B. 1«. 47
f ata colo, rerum dc foriem qucepollice ducunt.
C celicohe pruate fores, uiglesq; locate
X imtmbus furit irdtis nona belbtd terris
B oedare dffidtu codwm,dtq; irrumpere olympo,
A c thalams repture deum,& fpdrfofo v.emno.
I dm pefoes ,dtrox'q; irrumpit limma P hyton,
S parfaq torpenti liue fami hefhd tabo-
I avn manus dnguipedum caloq; irata imentus
I npiltat portis, iamq ex adamante fecurm
P orphyries quatit, & pefoes diffingit apertos,
I mmttitq; ades Briareus, atq; agmina denfat.
H M uccssfejkq; comte, lachryrmeq; pqumtur-
A ttoniti fotis piperi m dijerimne tanto
D iuerfas dgitant rnriato pedore atras.
A c tandem e' multis una htec pntentia [edit,
C urarent.feniorq: pater Saturnus ab auo
1 dm fapiens ,Marsq; armipotens cui pechra bello
A fuerant, nequid portis pandum ue maWue
A cuderet ,nequa coelo uis extera cbejfet.
C ujbdes ledi foribus tentoria pgunt,
C dflra locant, uiglemq; pium in potione recenfont.
M ulta queq inter p uaria ratione uolutant-
D tvm fertior cupedem erebi,triplicemq ; latrdtum
C emmemer at, placuit coeli quoq limma mcnpro
H erripeo armare ,& terrerem adiungere clauforis ,
A c pibito i/n Lilyes fixerunt lumina terris-
E m uident nomadum vn capis tritonida ad undam
E rrantem,ac gemino cornu capita hirta forentem
S quamofaq; feram cauda, atq horrentibus arrrus,
S ulatntemp ama, et pedibus iuqn alfa prementem.
> «
DE 5TEEIIS
1 Uicet accitam coelo Jlammtsq; micantem
P rteftdunt fbribui ,radijsqs ardentibus armant,
X iminaq; ignito uallant fibi credita nwnftro.
C ui nares effiant candenti e' fydere flammas,
E t caput & ceruix geminatis ignibus ardent,
C ornuaq, hirfuta Jfarqunt incendia frente,
C ui pefhts radiat flammis, uenter'q;,pedes'q;
E t clara innumeris fantillant tergi fiuillis.
A ccenditq; globos flammaram in miner a cauda,
Q« a quondam Coeam implicitum, dedes q; rotatum
A mbuftum flammis, & tinctum membra ueneno
I n mare prouoluit.Coecq; ruente fhuiRas
C c ntraxere aurce,incenfusq; incanduit aer,
V nae hodie ueteris remanent uefhgd flammee
N ubibus in medijs, quoties aut fulgurat aer,
J gma'ue cetherios percurrit Linea tractus.
ec utro non & pelagus qua corruit ardens
nmpes cbjlrepuit flammis, flrinxitq; fiuillas,
I ntortumctihaufit fumanti gurgite mcnflrum.
H orruit Oceanus uifum, obriguit q; capillis-
S ptimeus eq; humeris tremulo detapfus amictus.
M o xira accenfus fumantem, afhssq: uomentem
P ercuffit feuo lacerum fub corda tridenti
V ulnere,quo(namp heee inerat uis imfita telo )
I n fquamas abijt rutis, atq; e' corpore tanfo
P rodqt immanis /wpulofo' tergore Prifhs.
A (l umbra infelix erebomq;,& opaca fubiuit
T artara.ferratasqs domos ibi uincht catenis,
A mbefoq; trahens adamantina uinada collo,
E ert mentem fumantem humeris, raptat q; caminos.
Z IB. III. 48
H fnc igitur sol ipft uias orditur, & aquis
P affibus incedens, medio fe temperat orbe,
N cn leuum , defirumue petens latus. Annuus init
K uc redit,af[etumfi iter,affuetosfi labores
I njhurat, portis fi nomiS bipatentibus exit,
V iciriasq; rotas cliuo [mrmttit anhelo.
Hoc igitur figno getutos,curiefi,laboresfi,
E xercent, cultus fi [oli, terrtefi domanda.
H os dulces uerborsm aura, tenerifi lepores
D electant, fed multa tamen mendacia tumes
E fficiunt,ncq enim difhs conjhntia perflat.
Quin etiam foedi mores, urens fi libido
S oilicitat cupidas mentes, fiudium fi nocendi.
N am quibus imprimo [urgens apparuit ortu,
H is [per at res ampla domi, fed fronte per orbent
V 1 fendi ftudio aUe£h,peregrefi uagmtur.
H is amor in teneras [uctendens corda puellas,
S ubijcit imperqs domna -Verum arida pofii
D efieuit fitis,& longe exatiata libido e ft,
S ecktnturfi odijs,gy iniqua noce lacefjunt.
D egener his animus -Sed mens famulata deorum
0 bfiquiis precibusfi aras, ac templa fingit,
V erum ir.ftrucki dolis, fraudem fi in corde uolutans.
1 ngratisfi operas ipfr,& benefich locabunt.
A t fima pretium nobis, & gloria creuit,
Quod medio fulfrt radians Capricornus clympo.
H ime etiam ficretu poli,atq; occulta, deorum
P andmtur,uarijsfi manent axommeda robus
P eckra,& ingenio queefitum nomen ab ipfo e fi-
li hsc mulus alimenta damus jnofirofi fiuemus
DE ST E E EIS
P refidio,& magnis primi qucf pra fumus aths,
E t primi ueterum colimus monimentauircnm-
p roms ab occano mentis portendit acumen ,
I ngmimitj} icupxx,& uejhgmtta longe
C crda,fed occultus languenti infarte dolores
C orf crispant animi Harios denuntiat igjbis ,
C rimnaq;,infidid5q;,grduiq; fericula damno.
E quibus emergit tandem, flaadeq; quiefcit.
Sede iacens 'ima patrimonia uertit,cpesq;
A Iterndt patrias, frofrijs quas uiribus inde
C cU’ gtj& diu peragit fuajita fenccht,
A c fibi uel natos alieme fbrfis adoptat, ■
A utfrolem ignoto genitam de femine tollit.
A tq htechyberno frafht cafriasrms ab antro.
DE AQVARIO.
Hinc tener humentm refupinat Aquarius urnas,
A c(mtrum diffai) riuos e fydere fundit,
I pfe puerQic fama refert) gratusq; tonanti
M armorea rmfcet rorantia focula dextra,
A tq; deos rara trahit ad ffecktcula firma,
I njignisq; auro,fhUisq; micantibus ardens.
N anq; comam geminis circum caput implicat aflrif,
E t latos humeros duflicafo fydere, & ambas
I nfignitq; manus , niueamq; ad pectora mammam,
A tq; utrum p gcnu,cibmm'q; utrmq;,fedesq;.
N ec non & lumbo, nec non & crure refiilpet
S ydereus fuer.& rcfeusfer membra corufcat
F ulgpr,& auratis fantillant ignibus artus.
Quin dextra, leuaq; hmc illinc fkliifer amnis
■ JLabitur ,
riB. irr. 49
L alitur. fuluc radiat fluor aureus imbri,
i nanfastji uehit ftmcfum flumen arenas.
C uius ad exortum primoq; a' fonte renidet
S tella means ,unde irriguus deuclmfur amnis,
M ufcvfomq; patet pidhe tefbtdinis antrum,
N aiadum thalami, dulcesq; ad furta latebra.
I n primis habitat mollis lafauia tectis
N uda gem,petis'q; oculis inuitat amante u,
E t praefert niuea rofea ceruice papillas.
S ic uobis nympha aeternum fit ludere in antro,
N aiades Nympha, fic ipfa ad (gaudia certus
A ffit amans, jkttp intafh) fob fatdere ledhff, „
E t primi femper maneant in amore calores,
D ic:te(nam memorare imat)qua foderis huiut
C aufa,quid aterni manent de fodere fontes,
Q^uo mecum ueftri maneant cum carmine honores -
Hcc flgno jktitit portas natura ficundas
A etheris,& codipofoit fimul altera clauflra
A duerfos rapidum Pythcnajrasq; ggtntum-
P nefiat his fimul sem egregium Saturnus , et ambas
S eruantem portas tuta jhtione locauit.
I Ile ut erat cura uiglanti,gruiribuS amplis,
P ramunit foffk nallos,& flumina foffe
A ddit,& mmtttit uiclenti girgtis amans.
T er.ts.ntns igitur muros, & moenia long
A riete qua flant eis, & ui rapida arma mcuenteti
A nmipedes, codcqfoces inferre par anteis
I) iluuio mtncrft muenis ■ Nanq: aggere rupto
F efferum imrmfit rapido torrente fluentum
V ndiua<gim,quo late ingens fob uertice torto
gent.vrama. g.
> t>
DE STEtllS
A bfktnpta eji kgo,& rutiU natat agmen in mda.
A tq; ibi tum in gmmos diducens fi ipfa rotatus,
A Itero, ffumcfim Alphejkm, fludbtsqiiiomtntem
A eraperuacuim nimbo comitante fer aurae
P raapitat.vt.mt ille; ruens atq; 'rnbnbus auras
I mbv.it mfickis ,phmofum atq; atra tumbis,
V nde ceterna manent mo uefivga cabo,
I mbrii'q;,& pluuiee,& torquentis fulmina nimbi-
A (flictus tandem fiopulofis montibus fingns
I ngntem late fomtum dedit. inde lique fans,
S oluitur in latices, gnerofisty ammbus aufhis
E ndanus,flauisinpontum rumpit arenis.
Iphefhsq: alpes traxere a nomne nomen.
Itera prceapitem Minanto, per aera cbufhcm
F uhmmbus iaat.Hic obliquo tramite raptus
C cnapit hw/Kentm auflros, quibus affa.s & ipfe
A etlniopum per fi.mma iv.gis inflixit acutis.
Qua iacmt,uomt is largos de pe flore fludbts.
T dbefhtnt & mox artus, ac margine longo
N ilus it, ignotas noto vax fonte per v.rbets,
I ntrat & ionivm fipteno gurgite pontum.
H is dchs.poftq coelo pax parta, forum tem
A draomit decoris tanti, gratusq: (enatus
V ecreuit meritis fidium ittufirare trophieis.
E ffidfit fkUis iuiienis,dijpdfit & amnis
C cnfpicvus ,fidms'q; manet regalibus afiris
P erpetuv/m, et magni celebratum eft nomen Aquari -
V nde deum fibi prafidvcm difcrimne m arch,
Quanq nulla hominum fiperat (pes, alite dextro
S enitet, ac magnum diuina forte periclum
riB. XII. ye
P erttadet quicunq oriens orientis Aquari
F elicffl radios, &■ drmcvs uiderit ignrn.
I Ue bonas artets jolers trachxbit,opesq;
I nde parans dabit & multis alimenta miniflris ,
E t multos f arto pafcetjnagmqj fiuore
j ,-"V j
■ Y j? a /
I amdtias f rimer wm ex urbe
M asCT-rf cfam etwm /criptis co m mt(Wta tfiu, k-gg ^
S i«e rfeam templis, & facra nejtjad q(ra»sH:,h\ \
S entiet imiidice mlms,liuentiaq:;Jtrvtq.f, ' -*
P erdet opes. parta amittet, qute t4htbnsi4fiss -
I ngenijfy bonis fiiali ratione repmfif. it . r-
Qjiifide medio nafcentem dffiexetyferBf,
F aieWc & liquidos amnm de
D z«i&e undabunt illi, rerwmq; pari
A ffluet & multa qucefita pecunia •
P ubltcn dum tradktt, peragit a; negoaa jo ,
P ro^fer , /?Wef aut rebus non fegrus aquojis,
R egi bus aut placet , aut domtva.ntum hmna Jeruat.
S ed nec arta fides undis, & flumina fispe
F inittmes populantur agros, egreffaq; ripis
D ant Jlrdgem,& mfen fruftrantur uota coloni,
0 wm fata prieapitemq; trahut fpem gentis,et anni ,
F ert & opes ,adtmitcp datas atlantide ab unda
X ucraqfiamnaq; mutato de fydere prabet.
A tq; utinant quaatnq; illi [ud wntigtuxor
S eu uidua,& primi thalamos defiinckt mariti,
S eu uirgo fiirtim ille abras qua nouit amantum,
S iue antis, &• penfo qua dud-.vm afjueuit herili,
C onmrden agitet tedasfieruetq; puderem.
N il illi gratum a' [ocijs, gratum' ue ab armas
i i
DE STILUS
S peretur ,fkrilem ipfi fidem, fiufirdfy delebit,
S iquem deuexo nefantem uidit ab orbe
I dauspuer,& liuem inficerit amne.
H inc fiuuios,& jbgm timens, non aquor a lentet,
T yrrend ue cuifit fefe committere flufbu.
I rnidia imznem inficit Sdturms,ut olym
D efbrmem fi auo atq; effatum uiribus,& iam
I nualidumq; artus, & fqualida membra rigentem,
A fi illum fide infignem,& florente imentx,
A e uidit placidis /elatem dueerc curis,
C aptantemcp umbr<u,et agente adfleftrd choreas .
H inc figno manfit huor,quem peckra longe
N atormi referunt. manfiru nt cddfinersq;
M ollides,dmrmscty igna.ua degener umbra,
Q ucd figno Cytherea dedit, nam fiedula crinem
D v/m Ltuat, Uridamq; caput depectit ad undam,
H anc grauior difhsq; finex inanfits amaris
A erupit, quod nulla coli,cjuod fola decoris
C ura fit,atqi uni tantum placuiffie laboret
P dfienti niueas prope' tuili flumna uaems.
T rijhus hoc venen nil unquam contigit, & fi
S urripiens, irata comam difperfit,& amne
I n medio iecit ftrophium ,& cumpechne gemmas,
A urea quen nitidum religabat fronte capillum-
A tq; ait heee. Quantum ille finex durus'q;,rigensq;,
(Quantum trifiitue firmlato in pecbre ccelat,
M cllefiant magis hoc illis fienfitsq;,arumq;,
I ntp uiri fpeciem referant fine honore puellam,
Qpticunp hoc geniti figno fi hoc amne Iduabunt •
D ixit,gy in geminos flexit uefhgapifces.
X. IB. III. St
DE PISCIBVS.
Excepere deam famuli, dc lenire dolentem
C ontendunt. Simo capit fic diter db ore.
X empore quo ignita es.conchaq: vmpofkt nitenti,
N cs Pdphcn,& carie prcuecktm dd littord Cypri
T> etulmxs,fdlfbs & imch enaumus amnes
C cerula uerrentes fmuatis aquora cttudis-
I ntered nas ipfa manu mtdcerejuigleisq;
A ppellare tuos, nobis & amaracon ipfa
p crrigre,& blandam ambrofia mftillare liquore.
Qum etiam mutis uoces,& uerba dedifh
R eddere,& ingentem findo lenire laborem.
1 pfa loquebaris .tumdijjtbfidere mentes,
A tergo jpirare aura,atq impellere flu/hes.
C rijfabat tibi tum molles lenis aura capillos.
I Ui pe/q; humeros uolitant,per'q; ora recurrunt .
C olligs ipfa Imi digto, ad frontem cp reponis.
T umpafjim Leti ex oculis ffirantur honores ,
S dntilhntcp ignis ignes, tremdumqy per aquor
1 rradiat rnueo fufts depethre candor,
C cerulaq mdiflua ludunt fab jbgna papilla.
V i fendi fhdio manda funduntur ab antris
M ereides. Stupet hac teretes mrata lacertos,
I Ua manum iwfignem dictis, pars ofcuU- at omnes
T crpe fami, placidos flechs cum lenis ocellos.
O aurrunt huc tritonum chorus omnis, gy omnis
A equoreus grex, excultum dum fidubt carmen
C cnanis ,drqutaq; fa.uent- concentibus aura-
C antantem taciti exopiunt fhtfefafta imentus .
s 'H
DE STEEEI?
I mmcfosbg tenent modulata ad carmina unitus,
M cx incenft oculis, rofeisq; incer.pt, labellis
C cndpiunt flammas uems,certant'q; canenti
0 foda quis rapiat primus, quis pedor a tradet. .
R ififh,teneracp mamiamlatx ftgttttm
C ertanten pxifh ,atcfippo minere transfers
C cnctptum m Nymphas imentli ardore furorem-'
1 Uiat muadunt fictas fofiq: per aquor
I Ile fiam rapit, illa fuwm complexa, per undas
1 udit, & angitis refionant uadafalfa cachinnis.
I pfia inter medios ueheris placidiffima tufis.
X hractus hac. udo Notius pefibdidit ore.
lpfa memor dea cum tenerum nilctideinherba
P afbrem ad lupas & munera grata petebas.
M este per proni deuednm fluminis undas
X cllimus,& neta laetantem fifhmus umbra-
I ppt memor tibi cum ripa ulteriore lauanti
1 nfeeratum adeo imtenem, fotiesq; uecatum
A ttulvmus iaculo ir.pgnem, atq, e cade madentem,
A mdfemq; apri caput a' arui ce ferentem.
I s te rmprcuiptm amplexu domuit, & apro ,
0 fculaqin rcjhs fixit male fana labellis-
E x animis cadis. ex animem fbuet archus ,cri'qi,
A mbrefueinfeirdns auram, &• de pedore florem
1 dalirnn reuocat,reuocataq; pedere blando
E x cipis,& mdlem amplexu dum nectis amantem,
H uc illuc cupida ex oculis incendia iadtxs,
Quezspaffm tofo caluerunt flumne pifces,
A rfit&ipfi imo feptemplex gtrgte Nilus,
A e Nymphce infilitos antris fenferc calores.
IIE. III. $ 1
M ox & acidalio lauifh rore madentem.
A c uiola fitper m[ratum,rofecqs cubili,
T ecum fkbldta duxijh ad gaudia ucfle,
C andidaq; afjueta nituerunt membra fi.b umbra,
M urmuraq; mfomert- [opor mox imxit amanteis.
N ec non ipfa animo refetens comiuia magni
6 aam,menftscp paratas litare bibero
S cis dea coeruleas nabifeum naffe pe t uniat
T yrrheno in magne, & tartcffidcv fece [fu,
D urn fecum dtuumacafft gtnitor'q;,tuus'q;.
I pfa etenim complexa patrem pifade terra
(tiancj; aderas cum lecta domi Pelopea imentus
C ertabat,plaufitcp Uelis,ripcsq; [nabant
A lpbei,bimaris'cp lfthmcs,uianaq; ponti
i itara)~Cwm complexa patrem ,fitpplexq; rogabas,
L imquzret aerios tra(bts,axemqs tonantem,
E t tecum biiugo filcaret cosrulapifce.
A nmit is,placidusq; (itee dedit ofcula natee.
E rgp ubi ad hefpencs fitper ato marmore portus
.V enhmts,Mrifericp Trfg! nos regia cepit,
N ereidwm chorus hic cmnis,uiridisq; luaentus
0 ceani, madidi q; amnes, tacitusq; [enatus
A [htit ip[ parens undarum, & rettor aquarum
T er domnum ueneratus.ibi clamcre falutant
C ertatim populi, atq imo plebs ach profundo,
E ucanaq; mfonuit, rauco & tuba conenua cantu,,
Qjsofonitu fit peri acati dum forte morantur,
A ppreperant mtnfe appofitee ■ Sedet nutor olympt
1 n medio.acmmbunt alij certo ordine reges-
X uxurianiq; dapes, uina liquentia rorant.
g iiq
M >
DE STEIXIS
K aides his centum mcin{la,totidem'q; minifrant
N ereides .uacuis funi muta flentia in antris-
A tpcfiquam fummcta epula, menfaq; fecunda
i uditur,ipfapatripomum,gy cnrchefa libas.
X ibantis comiua ocules ,atq; cfula,gy ipfos
C andentis dextra articules, Imbumq: fluentem
M irantur. Calices Marti cecidere remiff,
D v/m{htpet,mq; genis heerentia lumina f git.
1 nducis mox & choreas, medijsq; choreis
ura lenem tunicam fur a f.biuxit.ibi ille
nituit planta decor ,atq; argentea nudi
E o rmapedis,fulft'q;gem pars prima nitentis ,
Qualis nofturna fulget tuus heffer m urr.br a.
D im tenuem planta acclinans induas amictum ,
A e fimori pudibmda times, ptlisre papilla
P e fore de niueo,ac rarum decus aera luftrans
P rafrinxit fpeftnntum oculos, texitq; ruborem,
Qjsi tibi per niueosfurtim furrep ferat artus.
H icf nis chcreis-Citharam mox aurea funus,
I nfigne & plectrum gemmis , chordascp fomntets
I pfa leui digito fenfm tangisfprennsq;,
A c uocem neruis,digtis queq; carmina ne(hs
E modulans, siluere duraffluifhs & mda,
V enifhsq; alias imnu ta ad carmina cautes.
J am fopor mdufht; cantu compreffrat ipfos
C cnuiuas-lum dockt lyram, tum fla recurris,
A tqs abigis uolucres mrianti polii a fomnos.
T um natam pater amplefkns his uocibusinfit.
C cnfenjit fuperumftmmo ,aqucrei'q; f natus
D ebetur forma pretium, & decus omnefibity
Z IB. III.
C incedant & Hereides , concedat gr aqua
P alias, & ipfa meo ponit qu£ membra cubili,
V na inter q; deas,& firmcfiffima nymphas.
E at tibi, athdr dtp potens, duxq; ipfe choreis
C onadit phoebus, citharam qttcq; tradit habendam ,
I ntextamq; auro, & daphneide ftonde uirentem.
Z at tibi ficiles cedunt in carmt'ie mu pe,
E t tua frendenti dramdant tempora myrto,
V na & firma, una <gr choreis, & carmine princeps
E t mhi filias inter amfjhna natas.
I audantem plaufii exapit Mars. Inde [tenti
H erces.refono affenfi uacua antra refultant,
A c nomen veneris refirunt ad fydera uoas.
H is tum mulabat dominam zephyrmdapifds.
Hos i^tur pater omnipotens, pojlq aquor arurfim
S ulctmit ,{kttt & pifieo m littore mfrer,
C emmetus precibus nc.tce,mritisq; nahmtum
I mmifit coelo, Jkllisq; ardentibus aptos
I ujfit in cetherio <grmnos jplendere reafiu,
Z udenteiscppolwm obuerfts innare fitgiris.
I nde manet jbidiwn natis peregrina utdendi,
Z ittoraq;, urbes q;,& longinquas ne fare terras.
H ime uariatmens„atq, anaps in corda uolmtas,
Z t non una quidem dubiis fintentid rebus,
A fjuetvsq; malo dulci pojl aura reafiu
Z xciptt,& pladdi componunt pechra meres.
H is generis facundus amer, (hmtdansq; libido,
A c refides animi, mollcsq ; ad pocula Lufis
I nominant & Leta amens ad uina puella
£ xatnt unanimes concordi foedere [omnes.
DE STELDir
I Ui autem icr[o,&pmnis,& tergpre toto,
0 req;,cuuda'aj mjferfis firmi ignibus ardent
S ed fmteofa Ireui diducit linea trafht,
A Iter ut in boream furiat , cadat alter in duftrum-
1 pfa quidem triplici flexu .triplicet s'a; fer ignm
E ulget,& hinc claro nexum ligat tethera nodo.
lUe igitur. quem coeruleo de gurgite pijces
N a fcentem afficiunt, coelcqi tuentur eoe ,
M ultum urbeis petet ignotas, longumq;UitgntUs
N ctefcet peregre externis novus aduena terris.
Quin etiam fngenioq; valens ,&■ pechre plenus
M unera trkcktbit fbiers,quibus mie peractis
A d maiora gradu properabit rmnia certo
C ertus amcitijs , cognato & fawndne certus,
V Icijknsqshofiem facile, atq; ex ordine felix.
A t cui de medio fquarrwfts culmine nantes
A Undent caudis, illum fa.a flumina nofcent,
V icinteqi urbes pelago, cenfamq: alienes
Qui paret ex opibus, multa & patrimonia gaza
D iues agri,diuespecoris,neq-. finibus unes
Qui ferat, ut duplici firfan dormnetur in aula
I mperitnns,gemnas'q;pctens mederetur et urbeis.
A flhunc pemteohe Hejfurides fi gurgite auito
A capiant ,udo'q; lauent fmeel eequore pifces,
E xternee nofcent urbes .peregrinaq, tecta
P rofiintem ingenio, &• facilem bene rebus agendis-
Qjfan etiam Veneres, & gratia magna faquetur ,
O bfequio ut nuelttpafltm famulentur amco.
N ec uero non iUe fatis acwmmcdus actis.
C iuibusaut notus, aut fido pedore clarus.
XIB. III. S4.
A ut cuius certa credantur munera curte,
extern aleres imo pifces tueantur clympo,
N ec non & thalamum merfans, Lefbsq, hymenaes
A aufit,nteritv'q; illi damnabitur uxor ,
K i filix placido fiueatfaturnius aftro,
S pondeat & gratos blanda cum comuge meres.
Hoc igitur te nate itertmq;,iterum'q; monebo,
0 bferues fimper pgm qua parte tyrannus
E elix ue,vn filix ue fio cirntmuolet axe,
S tet'ne ,ruat' ne cades , fumme aut demneturinorbe ,
1 tquoquifq, medo innet, aduer fitur & heros,
H cfinte quo laribus ne fit ipfe acceptus amicis.
H U etemm uariant uires fita locorum,
C erticr aut certis perflat fententiadidhs.
A t<p hac te toto iubeo perquirere calo,
Quidquid a-gis ,qutecunq; tibi fintfi.ta canenda.
DE NODO-
H ce ftgnofiluq; uiarum,atq; ambitus anni
C lauditur ,idq; (ito tejhntur fydera Nodo,
I ulgsntis clypei in morem ,quo colchicu frontem
E xercet,cvrnu'q;firoxinJiiltat adunco
E ellua,& aurati fitrtgmi in pr celia uilli.
H cc quondam clypeo diuum fe ajhnte corona
Quadrupedi Mars obieat.quo percitus ille,
C cllegt fefe in uirers, mox ter q:, quater q;
I nfilqt .Sonuere aura, jwm fidgius umbo
E uomet lite flammam, & lux ignea fidfit.
0 fmuc Mars excuffiis de uerbere pallens,
1 natmbitq; uixpecbre fifht anhelo ■
DE STELLIS
A t quadruf es cedens, ^ fefi'q;inmlnera firmans
C onfifitptoqs oculos umbone fererrat.
S ublatus mox & faltu fi fer aera duch
I niedt /e/e totum ip clyfetm'q;,deim'«p,
E xcuaturcp <gm deus, dtp m fergs reuerfis
L abitur,& fiferasflams diuerberat auras,
P rcftratusq: folo dolet ,ac nomfraha damnat.
R. i ferunt fiferi,& ficui fim catta tecta dedere-
M ox clyfeum illuftrdnt aftris, morumentacf beto
A ffigtnt ccdo,ceternam tejbntiafugnam.
T alibus ,atp, dlijs nitet intertexta fibris
Z ena louis,Zona aurato circumlita textu,
I abtp, firtunam'q;fii{ qua temf erat aflris-
Nmc agite oftales meum qua rura N dfaa
I ncolitts,qua frondefts in collibus hortos
A jferitis,cvlittscp uagos fer deuia fintes,
N une agite o raram infgni de [lore coronam
T exdrms,myrfo<p notios iungtiMshoncres,
Qjio tumulum, et magni uenerermr temfla Maronis.
S farg rofdm,ldrgt'<p manu findamus odores ,
P laccmuspuiri manes ,umbram'tp flentem-
S aluete o cineres fieri, lontgimqsfib urna
V er jfiretjtefidaq ; bytmes,& mollior ajhts.
I ncrefunt tumulo lauri, ac bene confita myrtus-
S fonte fia maris ,& fores noua mila nunifrent,
E t nymfha arguta carmen modulentur auena-
V os manes mht filices gy adejh uocanti,
E t mihi quod reliquum cotli, quo ue orbe ttagnndum
P dndite,fttorim'q;uidA,gy cfertn monete,
A c toto rerum feriem deducite coelo.
X IB. III. $s
S emper fiore ncuo,femptr uenerabimr aris-
A udiuit pater ,&■ tota, fe fitfhilil urna ,
E t rmhi certa J uofulferunt fydera munio ,
Qjsd'q; arcas riget, &■ qua fe tegit hurmdus oufkr.
Ergo agt care puer , rofeo primum dfpice db ortu.
N oxfuet,ocedno'q; (ico uagu fydera fungent,
E xertatep, Aries caput, & fera cornua quaffkns
I napit in gelidos fefe obiefktre triones.
I Hinc aurata nitet elm textu figura
N duii.&tpfa [ho fpumefunt caerula fluctu.
A ureu materies, & clauo nexilis aureo.
I pjh quidem memor oueclce de Colchide pellis
Quadrupedem obfermt, uerfup m ueUera puppi
P rora latet, maloq; (itis fbcftnbilis ajlris
P rofpedktt ditem felici uellere lanam,
Quam coelo pater mpoft&tm regnare per undas
I uffit,& effepclo uoluit,quo mflra moueret
P effora /ulatndcep mari,retms'q; agitandis,
M er cibus & peregre per littera curua petendis .
E rgp cui primo muis fefe obtulit ortu
I n lucem uementi/hmc aquor a falfa' magtjbttm
A gnofeent -reget ipfe manu,clauum'q ; tenebit,
X yphin gy infarta re/iret J peculator m unda.
I pfe gubernator fic fi Palinurus agebat
E xpLcrar.s uenfos,atcp auribus aera captans.
X alis &• a capreis uillcfo mteffus armfht
V eia dat, obii quat'q; fwus,& colligit euros.
A fi ubi f occano '/mmerft,fifn(ndd cani
S telld fenis radies impegit forte nocenteff ,
I Hos euboicce cautes, dirusq; Caphareus
DE JTEDrr?
1 xpedhtnt. illos nigrantibus dfitt procellis
H aurit hyems, latus aut fcopulo diffringt acuto.
H oc te nate docens iterumq;,iter:<mq; monebo.
V ia tibi, motusq; anim querendus ab ortu.,
V nde etiam foto Lux ipfa effunditur orbe.
S urgt ab aztifu mors hn.pcrtu.va maligno ,
Qua. tenebra, qua nox nigrantibus aduclat alis .
E rgp animum quod confutuit, quod continet artus
S ydus ab exortu, mutato foedere rurfam
P eriit,ab occiduo fi telum emi ferit orbe.
DE ORIONE.
I nfequiturpofl Oricn,quem rettulit ajtris
V enandi \hidi%m, dtp aftarv/m in tela ferarum.
I pfe enfem auratum manftus uenabula ge/htt,
S ottiatusq: anum mentem, dubius h,; fatigat.
E t parat m fultus iam iam fe inferre repcfbs,
G emdp,bracbid<p exertans,gy pectore anhelus.
V nde & quem primo nafcentem afpexit eoo ,
I Ile pedem atrfh mfigtiis'q;,& corporis ipft
M vbilitate uigrns , habiles fe exercet in artus,
I Ile animt dubius, & mentis peratus ceftro
T u 'bacis .igitur famulis ■ uexatq; flagello
C ura recens ymtatq; locos, mceptaq;,& <eger
P rindpis ipfe aulas limma nota frequentat,
D ipurfatq; fbro,& populos rumoribus implet.
P rcnus ab oceano.uitretsq ; Atlantis ab undis
E xercet mentem curis ,uerfitt'q; agitando
K uc iluc trepidos reuocans in corda Pamultus.
M uner a quin etiam populi dum tractat , & abfhts
iib. mi a $6
0 rator peragit magni mandato, feriatus,
1 n felix procul a patria, atrisq; propinquis
D ecumbet moriens ■ Tamen htec folatia fecum
H aud ingrato feret, parnaqs relatus in urna
C cndetur populi lachrymts .pofitusq; fepulchra
0 rnatur titulis ,nomencj; refertur in a£hs-
A nte rogum fletmoefk parens confertu feneckt,
1 nifcit fy canos totifo de uertice crines-
A t comux contufet genas, difciffa capillum
I nfelix coniux, catlum & crudelia damnat
S yderafeq; rogos feper imefhtra iugnlets
L abitur exammts.uixfeffi a morte parentes,
A ut reuocard germni qui flent arcum ubera nati >
DE AVRICA.
Hincferuens Auriga uam fefe exerit axe,
N ec fine re ncmtn traxit -Si fibula coelum
0 rnauit,, tamen ipft itfem commento fequmtur-
H uic currus, huic arma placent, iunchtp iugales,
(rum alphea fecus labatur flumtna uirtcr .
Qualis ericbthonius currus, & quatucr aufes
1 ungere equos, rapidisq; rotis infejkre uirtor-
Qualis & A ufumedcn currus moderatur Achilli,
Quiq; etiam medijs domitor trux audet m aruis
S ifkre equuan,et gr anibus ctruice onerare capijlrif,
C egere mox donutim,& firichs agitare lupatis,
N unc curuo obliquans gyro, nunc uerbtre (orto
I mpellens-fecat ille auras, atq; aera campo
P eruolitans-dorfo interea dejultor equino
A d [Iratus, torquet ederem pofl terga fagttem.
DE 5 1 S 1 1 1 }
M cxhdfbm terne dccliuis leuat,& iadt-inde
D efelit alterius dorfo leuis,alttrius'cp
P reffdt equi cofeas,& Idtvs perferat armes.
N wnc humlii, mnc eldtv fe pectore tollens,
N wnc ceruice feper, duplici, modo tergere fufes
H uc illuc agitat atrfum,& ciet agrmna dextrd.
A t mm praapitt oanfeuyapidiicp fub undis
M ergiturfocanamq; uidetper marmora Tethyn,
1 n felix tunc exitium meditatur, & axe
E xcufjo, rapit duulfos de corpore truncos,
A c arcum ilideos Idcerwm trdhit Hedvra muros,
A ut parat immani fetum crudele ruina
P ulmnis aerij ,Cdpaneus ut turribus ditis
I gne louis ruit, dtp, uftus defcendut dd wmbrdt .
I nfemt nunc fetppbao fe.fpendit.gy arctis
P eutdbus eli(os datanti uentildt aura .
C oruugis ut laqueo infelix fitb noftt pependit
A nireas^uanquam italids rex magnus in oris-
H ree & deteriora ferox auriga minatur,
C wm malefelid ocmmbens radiatur ab afero.
DE H E D I S.
M ac etiam de parte d feris fulgentibus H edi
A ttollunt caput, & coelo ffattantur dperto.
1 wm melleis agitant lufets ,fufe'q;per herbas
I nfetltant falijs ,dc torna fronte minaces
P r a tenta nt pugnas, tamen illis mcllid cordi ,
I mbellmq; agitat tantum lafciuia fenfus.
P ronuttunt igitur duros a fronte catenes
N dfcentes Hedi.turpi fed inertia mentem
O ctupat,& tnclles Languent in pedore cure.
Trijh
r iB. III- ' S7
T rifh fuperdUum,tnclli fid degener trnlra
E fi animus luxu Unguens, & defide fbmno.
B rbns fi&t,obfcoeru mores, petulansq; libido,
A r merum & defis juga,nobiliumq; Laborum.
H inc mortem fibi confafiunt.infirms & umbret
E rratlethteos nontranfmttenda fer amnes.
S ic errant mferi manes, atq; umbra Neronis.
S ic Otho, quia-: in fi ferrum firmxere nefimdtm,
E t mille errabunt annos fua corpora arcum-
N ec uero non argutis m uallibus H edos
E ifida ielechxt uacuipafhrisin umbra.
A grefkm hinc tenui mufam meditatur auena
F crmojam refonare docens AmariUida fiyluas
T ityrw>,& fiquem olento de fydere fratres
N afhntem blando culanti dignantur honore, ■
V t quondam tereti Damon muifits oliute,
C cniugs indigno queritur deceptus amore,
Quosq; refert ficulus filia carmine pafbr
M ulcenteti cantu pecudes, & arundine fyluas,
D v/tn flupet fiibitis caput exerit Aetna fiuidis.
H is, cuntu commota, rmoq; Arethufa profundo
E mergens, udaq; comam ciramdata ab alga,
I ntexitq. ; apio firtum,ac uiridante Cypero.
A fi alijs malefitms amer nona crimina fuafit,
I uf[it& e' proprio dextram foedare cruore.
S ubfirmxit laqueo collum, atqi ad limen amate
I phis Anaxaretes immania fita peregi,
A c mtfira ante diem zona crudeliter ufa
P hyllis ab intvnfo pendet rhedepeia trunco,
T antum mollities Hederam, & fydera poffint
Pont.vrania. h
DE STELDIU '
I n fceluS.At pdjiti Oceano, atq, cadentibus aftrif
S aturrns fi firte minax ajfexerit,ipfo
I nfilix infins partu morietur, ut cegram
V ix ope rufa fkd [eruet Lucina parentem.
C cedetur mifer ante arai,gy uidhma cultrum
I mbuet,& fufo placabit fawgtine div.os,
S i Mdrs fbrte juwm prafens uibrauerit enfem,
N ec lom,Mt Venerii felix eat obuius ignis,
DE HYADIEVS.
Mox Hyadum chorus coii emerget db undis
F r atrii Hyee,quM perpetuus dolor indidit aflris,
V nde illii rufi trijk mhil.non corda quietem,
N o n animi fialen fomnos , non membra [operem
A capiunt, & cura nouos parat ufq, labores,
Qjtm chorus hic ipfo na.fantibus afhtit ortu.
H os tumidos pepuli fiuor,& plaudentia rcftra
S dilatant, ferere arma inter plebemq;,pdtres'q;
E fi amor,& pefifos rurf.m mfhurare tumultus,
C iuilrnq; manus artnare,& flringere ferrum,
T antum [ditio placet. Atqfmec pafdt auentm-
Q uid Gracchos tibi comniemorem, aut asotia bella?
N on deerit populo ludius, fbr a ue ipfa quiefeent
r urbinibus, quoties urbu moderentur habenas,
(fu os Hyades paffo mxfice uidere capillo
N a fcentms-Ipfk oceano capita alta ferentes
D antep locum Tauro,uianaq; tempera mt fient-
I nde gregis fi lix fudi -'An , atq, armen ta [quuntur
E nantes. E cetus canit ad muldtraha pajhr.
I Hos exitium infelix, wolentaq; fi ta
r i b. ni. s$
E xpedhmt, raptos artus, laniataq membra,
A mlfitmq; caput eeruid, humer es qs, mamscp,
B radoiaqs,exaps'q; pedes mfiujh,fimur'q;,
C ordaqpui fceraq,,atq ipfis cum pedor a copis,
D iffirt armato plebes excita tumultu,
v t m!ld rmfiri munes claudantur in urna,
N ec certum uolitet ctrcum lenis wmbra fepulchnm,
C m tripes amne heperio Lutere (orcres,
D ijptfitsq; comas, fitienii gy mttture collum
I mmerfere undis, quets ctut mauortitts heros
I nnatet,aut nigri inficiat cum tabe ument
S aturmsliucnti. oculo, liuentibus urnis.
DE CAPRA.
i, P o(l hmc et pecus olenium, et Icuis inclyta nutrix
I pfd. fitos offert radios, nec longus hedcs
I nfiiltare pio patitur fme matre Mp*nt<T4.
S ollidtce natorum dmor,dc noxa cura recurfat,
T um metus, et que fient timide prafaga matri.
H inc ingns formido, gy confiernantia longe
C onfilidjncurfansty tremcrjoer membra, per artus
0 catpat,et lenibus mens ipfit exterrita atufis
D ifpngtcp,dudit'qs graneis infktre tumultus,
S atafurcp notus res,& fichttur eafdctn,
Quem tenera olende lachxrint ubera apr<e-
A p obiens, & cum befperio fi g-irgte tingt,
R ufi tat netfantt dat praedia, [rura atpelLe
N anq; colunt)dat opes, dtp ipfi in httvre partas
N aMjrdgfs , procul aut ripis fhtuialtbus achts.
1 lia colit ripas gaudent et fimuna ripis,
h q
DE STELLIS
R eUigo fei jpreta D eum,uiolataq; templi
I nfimumi^artipollutaq, dextera facris-
SITVM STELLARVM MV TARI
PRO TEMPORIBVS.
H os aries fecum fodes ad munera quondam
N aturce ducebat ,& una ad fignet uocabat,
V na etiam egreffi caflrti in bella ruebant.
P cfs uero coeli ratiofexusq; uiarum
M utan.V ariant ortus, fpatiwm'q; locorum .
A dextrajeuaqs3nec uno fy der a trafht
V ertuntur ,fimper'q; aliquid mutatur m annis.
I n certi fines, certus fed uoluitur ordo.
S ic uariant & fista-manet uti lubrica fiti.
H inc nunc Tyndaridi} comes additus , aquore tollit
S ydtreai Aurigi rotas ■ Qssatit aureus enfiem
O nonprcefirtq; loui fellantia nutrix
V bera,gy olenios curiffima pignora fratres.
Quin & carpathio monftro Itu is adnatat argo ,
S ujpir at q; petitam eurti3atcp cequore pradam
P hdfiaci finis Joorrefatq; incendia late. . ,
Q^uce Leo de'q; iubti firus de pecbre fundit.
DE PLEIADIS vs.
I amq; oculis nom lux offert fi nate uidendam.
F aUor,an illa parens magni cyllenia partus ?
N mc fydus.circumqsaliee ex Atlante forores
P leioneq; mcaMlQfiidt &■ proflantia fbrmce,
E t diuorum amcr,gy clari decora alta parentia
N o bihtant cotloyefiruntqs in crinibus aurum
r ib. iit.
M irata «iridi quondam ff lende fecere rame.
O bkcktnt & adhuc artes, (hidiwnq; colendi
0 rif,& antiqui reuomnturpeckre fenfus ,
E t cura molles ,& grata focula mtnfa,
L uxus'q;,iUecebraq;,&* olentia tempera fertis.
H os nati mores re ferunt, quibus aurea crinem
F ibula fe.bnefht,refe o quibus enitet ore
P urpura,quafetus'cp decor. femlis'q; puella
C ultus, & afeyriam redolent lita pe flor a tnyrratn.
N yrea fi; perbibent, & amatum a uate Batillum
P ictum oculis, fufem'q; coma,rcfeumq: labellis.
V , ina placent, hilaresq; ioti,& petulantia lincjua,
M crdacescp fdesjntmfktq, utrba ueneno
$ etnper amant, & cura mucs exufatat ignes ,
A c dormto regnat uifirix in corde libido.
N ecrnms ambitio tenet, & artamenhonortm,
P «niteat generis tamen, & fe Cenea malint,
A ut in fosmineam penitus tranfire fequram.
H ac loca cujbdesq; atlan tidas arboris emi
1 una colit, memor & fuluis pendentia ratms
F ulgerent qua poma, quibus 'q; e frondibus ardens
E rdfka perftreperet,rofeas'q; incenderet auras.
E xoritur quoties niueas complexa j breres
I Uujlreis reddit natos, magno'q; fe.uore
N cbilitat.cui fe felicibus incola mentis
T arpeif, ac iugtfemma tenens creteidos ida
I gnibus afh terit, maucrtid fegna fecuti
I m plebunt ualidas mimerefo rmlite turmas,
M ultaq; felici committent pralia dextra
D ufteres auro infegnes,ejlrc'q; decori-
h iq
' DE STELLIS T
M ulla mari quoq bella grent,ac aede rubentem
N erea,fi>umanteisuidebunt fancgnne fiufhis,
A rittacp, remt<g:im'q;Jdgttata.q; tranfira per undas,
X ittoreq impofitis jhtuent mcnimcnta trcphcets.
E elices,fi non irato principe tandem
A capiant iugnlo gladium ,aut arma ficurm,
V mbraq Lethceos jieat indignata fer amnets
D efiruiffc [clc lacer im,& fine nomine truncum •
H iec eadem exoriens, denfiscpinfirta choreis
P leiadumfi Saturni mala rnlnera fenfit,
I ffd quidem luce exhaufia, ac uix cornibus extans
H eu fortem rmferandam,& non fiiperabile fitum,
C apti oculis lucem m tenebris fine lumne ducent ,
V t Thamyra vnuideant. Et enim folatia uitto
P ierides ,quod'q; & uinci fuit ujq; decorum
P ajbrem a' mufis, tamen ilhfiihla collo
S emp adefl,Thamyraq;gregs,Thamyrdq; feqmtur
P afbres/lhamyram fylui£,wllescp refkltant ,
E t fine quamllum carmen [bnat,Ardhidareddunt.
A nthida, ana non \dceo fi.b uertice ad umbram
X exuit, aut calathos, aut ferta decentius ulla,
S iue arisjme heec cupido uariaret amanti.
S i quis in ccntfu tnfieas, ccelcq; cadenti
P leiades uideat,u:olataq;poma querentis
A Iddceclaua, &• ffcliatvs frugibus hortos,
T nfifktq ; malu/m fydus, radica: nocentes
P er cuti ara, ille iorurnn ne ruiuita pontum,
A egcewmue fi at, Tyrrheno aut linteapandat,
N cnide Eridano utlum, Tybenq; per (tfhtm
E xplicet,aut futues remo petat mpigr altos,
„ , 1IB. IIX. 60
' e ftopulojUicbis prc aliis
N ‘My^^t.^rjfarjk moriens tumuletur ab algt.
S in felix firml,tnfilix'q; affixerit afirwm ,
I Ile inter cyathos pofitus , pater amcp coronans
D ecumbet lenifimno,uinocp fi fultus,
P urpuredite toro recubans g? nirgnis arfio
f ufits in amplexu, dum mcllia gnata carpit,
E t venus ex imisfhllat refoluta mcaullif ,
I Ilius in rofiis linquet fita fita labellis-
E t mors ipfa quidemplaad.ee cognata, quieti.
DE VNGVDA TAVRI.
necuero non & ccdo fata fimna cernes
P ifturce mriantis, epuseg quod extulit clm
p raxiteles,tabuiis'q; fins infigms Apelles ,
R efhtuitcj; nona miperqucd lebhus arte ,
I oflntf lUufhdns Arnum ylcrentiaq; ama.
N am cui nefanti fi fi er erit ungula Tauri
P urpureo ex oriente, qr candida fui ferit illi
C yntkid,tdrpeiuscj; pater, ficilisq; Dione
A ddiierintfbduon wnimcht mefite fluorem ,
H ic venerem nudam. ac madidantem rore capillos
E xprimet.gy uerosfiabus fuevenderit igneis.
H ic Thetidem fluchts (andentem,aurasqs dentem
C rimbus,& nunc fibduchs ex cequore mammis
E x tantem,& fparfis rorantem pcckra guttis,
N wnc mento tenus intecktm referentibus mdis
C andorem,&uitreo fluitantia membra fib amne,
P mxerit,ut uiui ff irent in imagine finfus,
A tq; oculos nana trahat ad ffecktatla fbrmte,
h iiij
DE STELLIS
T antum arte, htntum ingenio, digtisq; ualebit.
A t quando hojhleisjadics de farte nocenti
V trdcj: fidit nocens iaculabitur, omnis & mde
C onaffitfiuor, hic media gladiator arena
A d pugnam fi fie in fhtuet filiabus arnus,
v iiiricescp manus gladio pugnator & hdjta
C ladibus m medijs alte exeret,dpplattjuq;
S fechntis pepuli, uickr entia lumina condet,
E t populo plaudente nigrds de fiendet di umbras
E uhmneus .trepidi fugent denfio agmine manes
A r matum, & prickt minitantem un!.nera dextra,
H ac ali pleidies prtejhtnt,auiei<p mgtlatauri.
DE LEPORE.
Hinc lepus attollens lenibus uefhga plantis
T yndaridas [equitur, celer atq; per tetber a atrium ,
Quo fungente rumas uettiens m lumnis oras,
I Ile pedum curfu infignis artauerit auris
P rauertens uentos qualis priuernia uirgo.
Quippe uel itiluche figetis per fumma uolarit
C ulmtnd,nec teneraplantis cmuarit arijhts.
H ic/kdie fefe exercens, ubi martnts ardor
A ffulft, nocet ipje pedum in artzmtna atrrus
0 encmai,uo!u.crem'q; nocet aneidos axem,
1 tpretiwm uickr refiret plaudente theatro,
N cbilii & difx>,& totos quoq; flexilis artus,
A tq; breui ficilis gyro concludere corpus ■
A t cum fi fioaum addiderit Cyllenius heros ,
P refringet ludens oat!cs,ut arta uidenti
I dm fiant inarta.mcdo quod dextra gerebat.
X IB. III. 6t
0 fhntet iam leuafeit paulo ante quod auram,
T ranfeatm liquidum feb eodem corpore plwnbu.
S ttippa uomat turdum fumum, qv.ce pcmarubebant,
E ffiuat & febitus mile it mittere fandus ,
1 n rubilwtnq; abeat digtts quam flrinxerat cffkm,
E t mirum ipfe feo de gutture uentiiet igneis,
Qtsa quondam Deus ipfe Deum fur arte fefellit.
I Uepilam ttalidis impellat utribus, ille
E clliculum excuffi iaciat per inane lacerto,
B rachiaq; affiduo quatiat fedantia ludo.
A t quoties Cytherea illum complexa feuebit ,
N on deerit tibi qui faltet per pulpita, quiq;
M imum agt,<py molli teneat JfedktcuU cantu -
B erfonam quancunq, uolet fimuldre paratus.
S vn arcas, queecpambrc fiam de uertice fundit
A fpiciant,feueat'q; fio Saturnius aftro,
I Ue nouas artetsfolers tradktbit,& ipfe
P erfeaet ftudio,ut mentem fetus approbet ufes.
A t fi t tuent et s radies impegit iniqui
S tella fertis, fiendatq: atrum de fydere uirus,
I n felix qui flente fea patriamq;,lareis'q;
D eferat ,agnatum'qi felum, cineres q; parentum
P ofthabeat ,tantum'q ; illi fugi prata, nec ulli
I nfideant animo finfes, aut cura feorum.
P renus ubi Hefferia petit, et uagus tequora lambit,
Qudnquam illi feueat filiabus ignibus ather ,
N on tu fi asm magno uenient alimenta labore.
Cgucd fi ferte minax longe aduerfabitur afirum,
D imdfesrabidi mandetur dentibus urfi,
A utattaonio ueniet mala praia Melampo,
DE STELLIS
A ut catulos rmpafm trahens iea ieuoret artus.
H <ec leporem nam fata manent -hinc nomen et ajlro.
DE I V G V L I S .
Nec ucrolepcrem tantum , capreas 'uefuonceis ,
A ut timdos agitent preeclufa indagine damas ,
Queis luqv.be mfrirer/. aurcu, gy amicus Orion,
0 rien dextra iaadu-m^tc uenebula gefhns,
1 nfignis balteo, & longe radiantibus aferis-
Qwmipfis mfyelimas,nirupe camta
E xcipiant rurfa.m impouidi,gyuenabula contra
0 biecknt,denfis'cp actum de [altibus aprum
1 nmfiexpecknthafhs.it calle [lenti
E ffarus,ac fufo frumant uircultz uenmo-
N ec uafh) timeant aut comminus ire leoni.
V enatus instat audaces. agturcp iuuentz
I n Jy luis, intercis canes, & retia, nec iam
A M eoruHx placet, aut thalamis nox acht fhb ipfis ■
H os animes magis, at q; magis maucrtius heros
A ceendet, rutilo fi forte afrexit ab aftro,
A nnu at & placido facilis quoq; luppiter ore.
H aui etiam fiqm hcc ipfo fob fydere uirgo
L ucemhaufit, dubitet penarium luftra [rarum
A M farro petere, aut fultus intrare repcftvs ,
J pfa horrens taculo,tyriisq; ad terga fagitns,
Qjsalis in cetvlum campis Meleagria uirgo
S trauit apr wm, prima m'q,manu flringen te fagittzm
I nforquens,aufa eft frumant1, occurrere monftro ,
M ox Leta gy frohjsfamcfx gy cade foperba.
Qualis gy cethiepum quondam fitientibus aruis
XI B. III. £1
I nfulmmregnagregmfefe armat, & audet
S cld pedes fefe irato 'cbie&ireXeom,
I nflgmq; arcu,& duplici zjncbia telo.
Quin etiam monjira mdifoni fluitantia ponti
S clUcitent,uiclare irm gr penetralia Nem
H and timeant, dum ferratis per marmora antis
C ifcnrfant.peldtgi'a> trahunt hwncntia lina,
A ut alta fcopuli efflentia fi xum tere tridentem
E o!pediiint,ferrdcj gregem & pecuaria Protei
P er ooJhts,per tergi ferant- fluit cequore foeda
I Umits.lmo trepiddtttr ab ufp profundo.
T antumadeo lugularim ortus, per teU.cruoremoj,
I n 0iluis,in jflelmds ,&• in tequore feuit.
P rafemm fifelce fenexradiarit ahena
1 ratus pelagi, iratus nari antibus undis-
A tf aliquis pe-ft multa tamen diferimna , Comno
D um fruitur , cupit &placidamfer membra quiete,
A cupiet iutgt! c gladium, &■ delatus ad umbras,
X etheeas tcmbrdsjrigdsm ac Minea, ncgbit
A utorem noffe,& certam depefeerepoomm.
I r. certa: neas. Hoc Martis ferus efflc.t ignis,
S iquanio biiwgs tenet ad prafepe ligatos,
E t Cancri fera tergi premens Atlanta fittgt
© <ea.no approperans. deerit iuralafnr omne
T elorvm ornus. ad maneas tamen lilefbpore
X eui/tus uenkt -Sopor illum ad fltmra ducet,
C -cudet in ateruam Ltr.gtema lumtna nodem,
H ac loca fi pater idaus fi Cypria uirep
3 nfideant ,atm coeruleas it cancer vn amneis,
N anopfapari fleram pariant hac fgna quietem.
DE STEtXIJ
A ttemo'cf fremunt mortalia fe&ord fomns.
DE PROCrONE.
At eui natali Procyon fcfe extulit ortu ,
V Itima cum cbuerfi curvant fe brachia Caneri ,
N cn iff ■Mr.brofos fultus indagine anget,
N on cumbus tirndos aget arda in retia damas,
S ficula [ed,lato'cffarat venabula ferro ,
N cdofascf flatas ffedtbus auoct; uincula necht
I nfdians, acrem' ue dolet ftuire Melamfvm ,
V mbrcnemcf fiqui,rafiditm 'g; ad fefta Ly carban.
Qu-m lfan,catulos'q; \fa firmabit ad artm
H umanas , tacitum ad nutum Afkriona uocabit
B landitvr, dignum & M ufis frajhbit alumnum.
H mc olirn vrania m gremio, cliustf fer ulnas
L udentem ferfefe alta invidere for eres,
E xctftumcf fuufurtim admovere labellis-
S afe etiam I ovis ante fedes jhttuere,finu'<f
A ccefit fater,gy blando fumi ore renidens,
D emlfitcf mam,exc.uitcffrocxcius iras,
D um ludit, lata flaufereiocuntibus aura.
B lysijs nunc m cnmfisfer ofaca uireta
X, udit agens jtiemorumcf acer lafauit m umbra.
C omeniunt anima ad lufim ille imfiger ar flat
H uc illuc curfum. hinc notas fefhw.t ad umbras
D ente ferus, prmlisif irate, & faltibus horrens-
M ox blanda lambit lingua, at immurmurat ore
S ubfiliens,caudam'c[: det gratator amicam-
I nterea uiridcm adfontum,ac febethida ad undam
D elic.as aufer a amffas,& luget ademf tum
1 1 B. Ili-
M elpomtne A flerima. refert nemus , aquor a reddunt
C laniatum Ajhriona.lmcq; e gurgite nympha
A cmrrunt.hic mtxfk iterat iucbimq;,modosqs
A oriis infelix. Iterdt chelis amula cantum
B uncrtewm,atq, genis plorant N ereides udis .
A fi ubi ad oceammpraceps ruit Atldntetm,
S enferit & rabiem Martis , dum luftra ferarum,
D um latebras petit, &uencbula corneaiacmt
I ncnutus,per inerme latus, per <p ilia dentem
A capiet fpumantis apri ,trafhts'cp per arua
P rada auibus.prada ipfe feris lanianda iacebit.
V ix contux,qua’cp una illi, primisq; fub annis
M tfcHtt gr curas,& certos iunxit amores,
V ix mater difperfk locis inuenerit cfjct,
Qua mandet terra lachrymans,coniat'q; fepulchre •
P orfetan e morpt rabidi canis , acmp uenis
D ira lues agit m furias .illum ora liquenti
A denotantem amne, fetantem, mdasfe petentem
E xcutiens torrem ambufhm,attp e gurgite Erinnys
I am medio caput attollens fugat horrida , crinemsy,
A ngiineum intendit,- reuocat fititma ab mdis
0 ra mfer, faciem auertens fetmlisq; latranti
D at fefe retro, & fp urnas ciet ater ad auras.
H inc rurfum fhmulantc feti comertit ad amnem
A ppr operans, dubius 'tp gradu, atq enefhss ab afhc.
1 nfejhms rurfem admota fece turbat Erinnys
A ttorutum,acnigrasuccat ex Acheronte feorores,
D enec eum rabie abfumptum uis tetra utneni
V icerit, & mtferos foluat cum corpore fenfets,
Qisos Procyon Martis 'qi furens incenderit afhts.
DE STEEEIS
DE CANICVEA.
S i coelum nate afficiens. memor ipfo Leonem
A gnofcis,qute fhlla rumis mtcnt ignea flammes,
I U.i quidem carus efi,qua corniger uritur A mmcn,
A ffyritm'q;latits,cuius defodere forttet
A egyptus,toto'q ; calent incendia mundo,
C urus O" afflatu tellus gr otiis, & gratis aer
C arripiunt morbos ,paffim'cp cadentibus agris,
S trata Ltceni armenta. furit uti effera in omnem.
C bntirno gentem.V iduat quocp entibus urben-
V t'q; homimm generi Canis has denuntiat iras,
S ic nafcentem aliquem primos infgeekt per ortus
I ncendit fidmrms,& pechra concitat csfht
I ra ingens, dolor atq; ingens ingentibus tufis ,
I ngentesq; tument anirm. imperio fa cupido
N ii cequwm patitur. foruet fms arida habendi,
I n focimsqj uocat,U’.olentacp tela mmftrat.
N cn pietas mcuet,aut- amer, aut reuerentia dittum-
P refertim fi threiaus fefe addidit heros
A dfi.ams,fkbditcp faces, incendia tiitet,
E t fyluasfdum tela foris immanibus audet
I ngerere,&fotluo lam commtms ire Leoni.
Q Uod fiperniacfa fonis fobfhinxerit enfom
B extra, nec ipfa fo.es ilii fobduxerit ignoti
D elia,na fatur mtdiis qui in j, altibus urfom
A itentet,qui foondcfs in ualhbus apro
C ongredtatur ,& incluja decertet arena,
S pecktntnfoi trahat pugnaas robore dextrte.
A fi ubi ab oanfoi rabido adiatrauerit ore.
T, I E. III. £4
I n filix nato exitum parat. unde ferarum
D ente lacer cadet m fiyluis urfi‘ue,lupi ue
P rdda,uel audaci pereat laniatus ab tvmbro,
S i Mduors rnlidam afficiens ccncuffcrit hafkm ■
DE CRATERE.
infecjuitur Crater Bacchi decus -huius in ortu,
A tc [; ubi coerulea virgo caput extulit undis,
A uturnms fife acangit .umdefraa cellas
1 nflruit , & grauibus ceruicem implexa racemis
I pfia lacus, &• labra nouat,& dolia ter git.
I nde meri genialis amor,[htdiimfi bibendi ,
H inc patera fidit affitrgens ffumantefilermm,
C YJteresfi auri infignes undante Lyeeo.
H mc Baccho Leti coUes .flexa fi fib ulrms
P endula textilibus mcbmt umbracula uites,
I nfitiofi alios, aliafi ex arbore ramos
A dmficens,fludiofii ncv.um per germen adoptat,
I nfitio foecunda,nouasfi ingrefid per artns-
H inc & nexilibus uiieas e' frondibus hortos ,
I mpletcos late muros, & moerua circum
P crriovrt,& latas e ramis firgere turres,
D eflexam & myrtum mpuppets .dtp aerea rcflra,
I n buxisfi undare fretum, dtp e' rore rudentes.
P arte alia frondere filis tentoria caflris,
S cutap,fficulap & iaculantia atria uallos.
N ec minus irriguos fbnteis per opaca uireta
I nflrepere , & dueks non una in brachia riuos,
E t properare cauis opero fa canalibus undam
S axa per, <*r liquidos jhllantia marmera flucbts.
DES BIIIS
P ifcofas quoq; fob teffa fluitare lacunas.
Qjsin etiam aruorum cultus, & cura frendi
H os innat, atq; agri [rudium non fegne nouandi,
H crreaoj annofa cereru-luuat humida meras
M utnnda fptaes foagno fu ueckt liquenti,
Cguamue paludefts tellus alit hunuda campu-
li ac crater, quibus affuerit na flentibus, affert.
Citti tibi Kate tuo afpirans,non defuit ortu.
A t ferus coelo occiduo,ac refluentibus undis
0 cedrii focilem liet* inter pocula mortem
A fforet,ac fobito turbabit funere menfits.
D efitnfhtm lugent mmiua.Afl ille nigrantem,
1 ngreffos Cymbam, ac fidentia labra relambens,
S ufpirat Bacchum, atq: unda lenceidos amnem .
C uifi fklla nocens vnuiderit , hunuda fota
P ortendit , fu lenao fob gurgite. fue
F lumine fob uitreo,ca’ido'ue in fonte Iduantem,
S iue cauo putei gradientem dbforbet hiatu,
C cerula fiu uer fis findentem marmora tonfis.
DE CORONA.
E «ge pater Lenae euan.Tibi Carmina nofra
A fforgunt.mormmentn tua nam coniugs ajfonf,
I nfignitum auro textum, ac radiantibus aflrts,
E t primo fplendet coelo memorabile donum.
Quod Dea tum rore idalio,ambrofa'q ; liquere
S parfrat,et cypria madefocbtm intinxerat u/nda,
T um flore ornarat uario , intnftumq; hyacinthum
M ifcuerat,uiolamcprcfa, cafiamq; amarantho.
H inc natis fludium tenerorum manfit odorum.
Conficiunt
ZIB. III. 6$
'c inficiunt unguenta, & ficrea ferta coronant.
M imdiaes indigna uiro, comptus cp puella
P crfiml!S,quaq; et veneris molle imperat afirtm,
I nie etiam occultus fiibpe&orepafatur ignis
I n uetitumcp ruunt, & amer ncua umcula netiit.
Qjio circi Nate ardenteu compefce furores,
P t leges incinar e, & honefh concipe firmam.
H ic finis uitie filix, htec meta petatur.
M ergsntem fi fi oceano quicunq, Coronam
V iderisipfi oriens, primo fib fioreimtent<e
0 cadet, expofitusqs firis damnante Senatu-
P ro tumulo fauces' ue ornum, aut rabida ora leonum
A capient, tumulo Saturnus condet, ubi ipfe
1 n fidit loct,fiu gr auibus mala fydera fignis
A duerfis iaaant radios, & fita minentur.
DE SPICA.
A duerfis meres, & peckra dura per ortum
S pica dabit, frumenta feret, graue figet aratrum,
M ellafiuis exprefja liquet, nihil ufp, remttens
A d uitee uaries ufis-Maria alta ficzbit
P i fator, nunc affe cbum,nunc a tnparat hame .
D at mrios anims eeftus,& peckra turbat
0 cntfim dum Spia petit, dat C? ufij; labores.
C ui filcem fifirte finex fibieat ahenarn
1 ratus,mtferam'cp fimem,iUmiem'<p minatur.
A t Mauors furti damnat ,populo'<p, repofans
A nnonam,dichs ,&• poena crimen acerbat.
I Ui nil Ar ens, ml proderit aurea Virgo,
Quamuis Spica manum gr anibus fxcundet ari fis,
Pcnt.vrania. t
DE 5TEUIS
P crriqf.t & plenas filix Pometia Unces,
(guim pendat fiacrwm Unia tu carpere furtum ,
E t populo ffech.nte lacer det fianguine poenas.
DE SAGITTA.
N on Teucrum, Paride ue arcus , non Heckra teli
S trin gente m,ncn idaumfi.b nube columbam
T ingentem, aut lyaa iaadtm rmrabere dextra ,
S i cisium afficiens oculo ir.tueare Sagittam.
H 06 etenim natis uires, hac dona minifirat.
E xercens ufiis probat ,& rr.cx uertit m artem-
I Ue igitur iaculo mfigw.s , celeria; Sagitta
C entingrt pefitum quocunq; in lirmte figmm.
I Ile etiam ffeculantem alta de turre columbam
D eqdt aeria contorto uerbere funda,
S quamefimq; petit arto fi.b vulnere p ifiem,
C ui fiuet eoa fingens de parte Sagitta,
E xtremo Aegoceros cum fi aler aquare tollit.
I Ue autem firagemq; inter, cadem'q; uiremm
D efidens cadet antealhs ex ho/k trophaif,
V ulneribusq; fiU, illata & cade fuperbus,
Cgitem procul occidua uidit de parte Sagitta,
I pfa quidem radijs percuffk nocentibus aque ,
A eque prafidio nitens .gy firtis amico.
V endetur mtfir,gy foedabit fa.ngv.ine arenam
I ndtgno pretiofi Mars.fi pinniger Arcas
H ac loca eoniunfta fch ditione tenebunt.
A fi hunc damnatum cauea ad ffsckwda:md<n
O bqc.et .gladifq; dabit Saturnus ad ufitm,
S i male filici aduerfa.s minitabitur aftra.
Hoc eW» e' coelo, chelisq; meantibus Hedus
E xilitj& molles nafcentibus imprimit artas-
H ii, inter qi epulas, & ferta madentia uino,
S cortacp, imcce jbs thalamos ,ungienta,rofam'q;
V iuitur,& Hamis mulcent profcema ludis-
D elidie inficiunt animo s,pr te eepsq; cupido.
C onfilium incertum ,ac varians fintentia, & ipfit
M ens nunquam fi cur a nouas parit anxia curas-
C cncubitus fuge nochtrnos fimmasq; fineflras,
T echrum hngntev, lapfus fiffieq; profundum
P recipi tesq; locos, mpoflaq, rupibus antra ,
ii eu te [olliatent funabula ludicra -neu te
I ntortis capiant altata rudentibus arma ,
S i tartefdco minitabitur Hedus ab orbe.
DE ARA.
D icamus bona uerba.Deos ueneremur.an illa efl
Qua furmt,quie confpicuis venerabilis aflris
A ra Deumidate thura ficis fi adolete fitbaas-
H is genitrix Hariadna Icas hoc fidere lapfa efl,
I mpkuitq; uterum tener te leue pondus 'E.lifle.
H imo illi cvitusfi Deum,£r reuerentia cafh,
E t tantus fitcr orum honor, a tq; hmcipfa per aras
R ite precata litat, firmi &• flata ftcr a frequentat.
T u matrem puer, & cnjhts arceffeforores.
T httra adjunt, coelum fl>echte,atq; crefiuete.
A ra Deum, unde efl religo mortalibus orta,
V nde pium quodfitntfJ& quod ucncrabile terris,
* H
DE STELLIS
S alue Ara,falue innumeris eructu tropheeis,
S iue hominum gefin inffici<u,fiu ficta Veorum,
I pfi te reges templis, & marmore donant
M ygdonio. Tibi purpurea fub uefk ftardos
S aera fiat- fidet &• tyrio fipeanbilis oftro
A ntifks lituo vnfignis .adtuscp tiara
E xoluens uota,& carmen prafitus,ibi omnem
A ffatur turbam, & amorum arcana, retexens ,
I ufiitiamcp fiqia monet, gy non temnere diuos.
T eprepter cafii nates diuina per orbem
S parfiruntpreeceptafiacrimcphaufire furorem-
P er te cajh placerti ,per te plebs templa falutat,
A ntijksej; chori Princeps uenerabile nomen
I n populis, dat iura deum, et noua carmina pandit.
E xcriens hac ipfia tuv/m ficis Ara per afirum,
S i fiueat pater altitonans, fi nata Tonantis-
A fi obiens fi Saturnus.fi bellicus heros
M aluerit, tu fitcrilegos,tu magna prefinos
A ffligs poena merita, & mala crimina purgts,
A dijeis aut templis, aut uoti umcula neckns,
O bfirings fitcris,facros aut fidula ritus
O flendis, prohibet quoties has luppiter iras.
M e me igitur Dea, me coeli decreta firentem,
P andentemq; Deiim leges, & carmine natem
A fira recenfintem.feu tu dux certa uiarum
P recede, aut faecula refidens fitblims in alta
O flendas reliquum coeli, atq^ heee nomine figna.
V os a>ntux,uos defiffi tria pignora patris
H cec orate eadem ,Diuam'q; in ucta. uoate,
D et mentem fiudiofitm aqu:,legumq;uerentem,
i ie. ni. 67
D etq; animum ,&■ patrios retinentia pechra mores,
S acraqi, filenneisq; Deum feritantia cultus.
DE CENTAVRO.
Err? Mtem qua farte ingens fe S cor pius effert,
A tp acua plus parte pclifia brachia iacktt,
C en taurus grefju madens fe tollit equino,
M ifhcs eque uir,quam naterv.m pettvra firmam
A rtibus ey referunt , gjr quot- fiamunera iwngtni.
H inc currus, et frena iuuant,queis f.eckre in arcti,
Crueis gr eques moderari, et aperte immittere capo,
E t valeant celeri ad metam exaltare citatu
I njhntesuecis clamore, & uerbere dextris,
A d pugnam fiue infrruEhs radiare fi.b armis.
Qjoinetiam fr Marsfirifh mmtabitur enfi ■
B eUa ciens. bellum exercent, armis qi deceri
P ugnaforisequi ccfrasg? tergi fitioar.i,
H ojhieis'q; aces aut hafia, aut enfe laceffint.
S in Arcas celer aff icat, qucefita per artem
A uxilia tegroto pecori, fictum qi medentes
A dnufant.ipfi hcc morbos, & miner a curant.
1 nfilix alto ruet, ac de culmine tabens
V ixDiv.um auxilii impleret, preeaps uequaarigt
E xcv.titur , lacer ipfi fir.s aut immanis hiatu,
S iuefiroas equi uiolente minere tardus
X ethaes marev.s portus petet, attonitus cp
Qjiadrupedes timeat iam iam properare citatos,
H aneat penos minitantia culmina lapfi.s,
H ejperioqus Centaurus portendit ab orbe
I ratus, quoties fieuoaduer fabitur afiro
B elhpctens, aut Saturni falx horrida fieuit.
VE STELLIS
DE ARCTVRO,!! CYCNO.
Atpcfiquam octd.no chiren fife extulit iam
A ntra memcr uidet , gy cultos, quos fiuer at, hortos ,
A rfhuri clarum affides fkper tenuor a fiigmrn,
P ldufira,bcues'q:fi.as agere, & fi tollere in altum.
H uic figno (ludium fidei, gjr reuerentia hcnefii
C ena fibefihmc illa fides nefantibus hzret,
E t ueri non fifhts amer, gtnerofacp cura-
H inc illi; CT opes regam credentur, & ara,
E ttyriaue fies, auri gypretiofafipellex.
K inc cenfits patrij a populo cufiodia,gy omnis
P ttblic n thefauri cura credetur, & aris-
A dfiabit foribus cufivs,& adhcfiia regum
I artitor, aut trepides uocet ad mandata Quirites,
P eramant infiltcis cum mrnirus afira.
0 ce ano fi praapita ns A r {herus, ubi ignis
A jflarit tegeaus, Saturni &• noxius ardor
S uppliao infimi afficiet, uinfhtmq; athenis,
C crififhtmcpprius finaliore, gy carcere tetro.
P refaniit tauro figetcm,fiia condit aratro
S emma.qi.Qy toto ui/Ttum parat anxius anno
A rfturus mundo exoriens, idem aquor a linquens,
E xoriensq; homini, & primis natalibus afians
1 pfie fidem ,rechimq:,& honcjhs edocet artetf-
C ur o atr fi.pen tantum fors lem locorum?
C ur tantum occafits cladis uehitiaquus ab ortu
A rfherus, parat infilia carcero mortem
S tams ab oavfit-Surgrns ttatgts sequere cycnus
I nfidias auitm generi, & ana retia tendit.
1 1 B. III. - £8
A ucupium'q; docet ,mcllm'q; ir.feckre cantus
I n anteii, ncfir-tt nanam & gutture noces
R ed.cL.re, & humanam referentia murmura lingua-
H ime deploratus lcng,dtq; ad fydera paffer
L ufetat im gretmo domna, fealemcp Corinnam
P fittncus,& hiandos Vatis tepetur amores-
H bnc mea non feeuit rcftro, non ungue columba.
A fc obiens aliena, quidem fechare parantem,
E tpradat agtantemhcjtiLi carcere damnat,
S iue reum fitrti.feaudisue,doh'ue mtniftrum
P lelht.gy auperaspratorii concitat irae.
DE SERPE N TARI O.
Si rnarfos ,domitos'qs anguei*, & carmina quarti
C o lchidos,& uichttn fomnc,uerbisq; draconem ,
H ac tibi [urgenti dat Serpentariui aftro,
A egpcercs cum coeruleo caput aquor e tollit.
S i quarae forte nurydicen fer gramina Iceto.
E nantem, atq; anguis de minere multa gementem,
P aulatimq; udo claudentem lumina [orr.no,
L abentemq; artus ,& tempora nube tegentem,
A c circum anguicomas potitantem ajhreforores,
I ntortum dum crinem auri de uertice tondent,
S erpentnriuf hanc obitu fignabit inique
O cmmbens,cum trifee fenis fefe cbqataftrwm.
DE DELPHINO.
Saiarw fe ferte procul de littere cernes
D elphinum ludentem, gy terga dzurua plicantem,
N unc undis fe attollentem, nunc gurgite toto
' i iiif
DE SIBIUS
M ergntem fep,& cauli maria alta, retantem,
T VAn dices, reflrent natorum pefhra meres
D elphini exorientis .ubi malus ufferit ignis,
F alci feri fenis hunc uitreo pbmirgte nantem,
R eptzntemq; cattis populis mtrere,& ab imo
V clientem rubros ffinofe cautis echinos ,
N une rapidos fdnientem aftus,& peffvrenudo
I afmntem vnprnmes rorantia brachia fluftus,
T auromenitanam nando & piper are charybdm •
S m Arcas cum threicio duce fuerit, illi
E xercentdgli pdantiamembr a. petauro,
E t curp artant uent\s,per'q ; tsquora currunt
N dtiibus, & curtta piant uada falfa carina-
A t cui atlanteo Delphin condetur ab orbe,
S dturrnq; malum fydus minitabitur, ille
I Ile Mari,uluofd ue lacu.feu flumine in alto
M erps in ceternam condet pa lumina, noebm,
V mbracp nodhrno errabit per littera gr e fp.
DE IIRA, ET ORPHEO.
lUa(ttides)quce Nate breui Aegecercntis in ortu
A ttollit fefl peldgo,& procul aquor a linquit,
I Ua Lyra ep. fenus tremulis ut fluchbus uda
A d numerum fahant Nereidesiut tulit aureo
E thalamo prmofa pedem cceaneia cvniux
A d plecinmiciet ecce nouem cumpechne chordas,
E modulans, mulcet q: ncuo uaa fydera enntu.
Qjto apta naflentum drama, concordia ducunt
p e6hra,concordeis'q; animos -pnt ciuiczcura
I ura, placent leges -pacto flant, aqud probantur .
LIB.III.
T crquentur fontes & duro crimina nexu
P Uftuntur yuftum ip firc dominatur in ipfo.
A tfi uergentem cced.no, atq Atlanta. frementem
P dlce Lyram, fate enfs minax percujferit aftrum ,
0 cudet infb.tm letho,dc pr cetaria lufjd
£ xpeckms, tortus cp diu,tra&-.sq; catenis
C wm germtu uitam effindet fird ue ipfa eruere
P odabit lacer, aut animam crepitantibus auris
N igrantem fume, at a; ambujhm torribus atris
£ jflabit. flammantem illam, fumes cp, uomentem
P ccrtitor horre fcet picea traducere cymba.
P aaldttm ajl illa in [copulo tabefit imam,
A tq: abit in tenuem anerem, extmckiq; fi.uilla,
N il reliquum, no firma quidem, no corporis umbra,
1 artum declini pr ce ceps Lyra feuit ab erbe.
Qjca quondam rujbdem erebi,ac nigrantia Litis
A tria,crudelcm & potuit placare tyrannum
T hreiaus uatesffiperasq; reuertere ad auras
C cniuov cum cara, & Lethen remeare canendo.
I Ilum & nigrantes manes, turbesep [dentum,
1 Ilum etum heroesq;erebi,&‘ regina profundi
A ttoniti uenerdntur.Eumfympkalica tncnftra,
E t Lernce manus, & centumppmms ophialtes,
I merfa.nsq; rctam Ixion,Tityus'q;,Giovsqj
S edkmncr,pc[to'q; ajjunt ad plectra tumultu.
F elix forte fia.fed amer, [d contugs ardor
F ruftrantur cantus, & uota ncuiffma uatis.
A t pcfquam fhtit adpatrij uada fumatis amens,
A c tandem dolor indignata flentia rupit,
P rima illi nox luridya,meaq optima cornux
DE SIEIII5
E urydice infelix, quid irum feta, affer d ddiui
N efeiusfimmanemqs canemur carnum uid
I mprudenstqui non dium queq iuffk furentis
P eruidime me ferro,me dbfitmtte matres
T hreidce-Qisantum heu fuerat, dum lumina mudi
I ngrefjus,feuerer thalame complexus amato i
C ur non & retro redijitugra flumina rurfetm
T entamburfum & manes, Regemq: Jicperbmtj
Q viem mitem inueni, rurfum placare paraui
I mmtmcric meme ferro, me abfumite matres
T hreicue- Poteram infelix habitare fetb imbris,
E t dia felix. faltem o. pultem umbrafuiffet
S olamen,rmhi per tenebras lux ipfa udanti
F ulfiffct lata vn ustlqus mthi pletflra mcuenti
P laufijjet nodem heu demens, ludbtmq; par aui
A eternam nodem & nullo cum fine dolorem-
M e matres me me ferro, me abfumte matres
T hreicia. canerem ad thyafios,tum culta canenti
A flaret, femperq; noucs hauriret amores,
F aui ffier/.q; rmhi manes, mterq; canendum,
A pplaufumq; inter mtlp rmhi brachia collo
1 wixijfet,tenero'q; finu fbuiffet,& ore
E xapiffem auras drumceindulpeniis.ibi ingens
A pphuifets. rurfum ipfe noucs per carmen amores
O rdirer,totoq:erebomea uerba fenerent,
M ulcerem &• ueteres heroum carmine poenas.
Me me igitur, me me ferro, me abfe.mtte matres
X hreicue, caput atq; humeris Mellite noftris,
E t linquam Eurydicen clamantem, ac ucce petente,
E urydian,uehat agnas uagv.s Hebrus ad undas ■
I I B. III. 70
IOANNIS I O V I A N I PONTANI
DE STELLIS AD LVCIVM
ERANCISCVM FILIVM
LIBER IIII.
Nfr aram Jhtue H troi, florctnq;
recentem
et Sparg? fiiper, nec far ce arabo re-
ddentia cofb
V mdere dona manu, Cypricsq;
inferre liquores-
H U heros mui.et donis ,lauri'q; tutqantem
P er nemus, hdc jo litam m fidem mercede uecabis-
E nflrepitant myrteta- fyros ag Nate liquores
I nfhura,crepitent'q; rwm altaria fiamms.
T er arcu Nate ora tegensfuetat umbra uideri )
T er circum plena manes uenerator acerra,
M ox fippkx tumulo affiflens fic uoce precare.
M agne parens, rui Calliope admoduldta canenti
I pfa chori decus, gT princeps nona cnrmna didat,
I pfa fuofirit v/nque lyram, nwderabup, plectrum,
E t raros meditata medos, cui ferta Napete
I ntexv.nt,V>ryades'q: datant per. prata choreas,
C ui Phoebus lauro denfitm nemus, amula myrto
D tffefuit Cytherea, fi. os cui fimper odores
D ant uiche.CT toto ffirat rofa fertilis anno,
S alue Pieridutn vates decus. 0 mihi fi quis
C ollefiib hoc uariam per rara foramina buxum
D et Corydon,uidedt fpreto Sebethidcs amne
N aiadis,uideat deferto Cauridis antro
DE STELLIS
R Ui>ti Hamadryades chorea celebrare utrem
P aufihpt m faltu,dntmUn<ei(cp refitis,
E tcajb flores legere, ac variare Maroni,
I pfe merum,mueocp tenens jpumantia lack
C ymbia, placabo manes, umibramq; [dentem
E t tumulo condam, & tuimlo fitd munera fundam,
E t mea Pegi fides uerueni ad jacra uccutie,
P egtfid.es compta fertis, & crinibus aureis,
E t quibus eoa radiant per cingula gemma.
I amcp lyra tenuem fmpitum , iampeEhms auram
A capio.ridet Nymphis venientibus aer.
A rrident fylua,& ditia flat odore receffus.
C mne quo filix opus, & tunsa carmtndfirgdnf,
E t coelo ffatiemur,& orfit mmenfi. fequamr.
DE CEPHEO.
Jam [ol hefberidum fyluas.erythraaq; artta
C ondidit ,ocddm'q; dies fi merfitt Olympo.
N ox coelum tenet, & fitfiis iugd tterfit habenis.
N ate uides primo fungentem Cephea coele,
Qjsaq; Aries caput, gy pileis caudam eequore tollit.
R egales illum uefks rutilantia* auro
S ceptra docent regem, ac genti mperitnffi fubacla.
I ride uenit nato frontis fiamgtfiuera,
E t dura imperia, & unitu mens affer a duro,
N ccfich meres. qualem fi Porcius clim
R omanoq; fbro,& refirit popularibus eg it.
Aut fi quem nec nana initant, itsuat horrida virtus
C ontemptcrq; animus, munitaq pectora rech.
X IB. IIII. 71
E t M allij iu(Jh,& Bruti irreuocabile pedtus.
N ec utro non & reges faslera improba lege
I) etefbta ncttnt.lmtur ficta impia uoce,
E t tragico. exclamant per pulpita nota cothurno ,
A uerfios filis currus ,& prandia fratrum,
T ereacf abfiimpti reuomtntem uifcera Nati,
I neoftumep finem flammis, & Phafida nubes
S andentem cxli,& rutiles per inane dracones,
X extaq;, herculeamfi; pyram, & priamtia regna.
A tq: enfis pheeniffi. tucsfiammamcp Creufie,
S i quibus eoo nefantibus afhtit ortu
C epheus , arride tq; Venus, CyUeniatpaflrd
A dqdunt radies, & candida lumina pr et flant.
H inc acer Vemfinus amaro fublita fille
V erba iadt,rifit in tingens. hinc rugit Aquinas
T rifk J uperdliim,ucmt & de pedore bilem ,
C mn uidet archetypos pluteum firuare cleantas.
N ec non & maenis mordax fiale tinctus etrufio,
1 nfiquiturq; hominum curas, & gaudia mlg,
A cmruasq; in terram animas ccelefhum inanes.
B crfitan,& pepuli mores defcnbet,& artas ,
X ibericre ioco ludens ,rifumcp mcuebit
P er fcenam, atqikumtli figet uefhga foceo
P er finem fimulans, teget & fib nulle uenenum,
S piculaqi in falibus tinget denfior amaris.
S icolim lufit finior, quem numine dextro
P ierides fbuerefacro cui lenis ab antre
C litunnus,ctrtatq; Aon fudiffi liquores,
Cgutmromana fitum ueneratitr lingua parentem
R identemqihotmnum mores, & crimina, gy artes.
DE STELLIS
H i tc Cepheus dabit exoriens- fai Atlantide ab unda
0 cmmbens, fatum in /copulis crudele minatur.
A ut prmo feuvjs na fcentem extmgiit in ortu,
A ut unco vnc-efhtm trahit, dtp, ev.ifcerat artus
D ilanians- mi fi randa quidem mors ipfa uidentt.
DE AQVI L A.
H ime ales louis,& phrygce timor unicus I dx
P repetibus pennis coelo fe credit aperto
V ene.trix,pr<edam gg rojlro meditatur adunes
A lituum regna, & acutos exerit ungens-
1 ndefaras curju exagtant,fayluisop fatigant
R aptares, gaudent frenis domitare coactas,
E t imat hofhli fanum afperfaffe cruore.
B ella placent, & prceda jubafto ex hojk petita,
E t faolijs uitam,& uiolenta agtare rapina.
N ec dubitent etiam armatos incurrere mhojlets
N udi armis, mortemcpudmt pro laude padfa-
T antum animfaret iduus nafaentibus ales.
C ui fa filicis radios Icuis addidit ignis ,
H ipatriam decorent armis, & ab hofae tuantur
V ichres ,&• opima I ouiin capitolia figent,
A uratumq, bouem Jktuent.afhcp triumpho
O rnabuntep domum exmijs,gg templa tropheeis-
S in Maucrs,attt Saturni attejhbitur aftrutn,
A rma quidem pharetraqj placent, et fartibus au fas
X aus aderit -tamen ceratas ad figna tribuni
S ub duce difaonent turmas, aliena faequentes
A ujfiaa,dut regtm tmperijs data iuffcl cnpeffeni.
riB. irn. yi
K dntp Icui fkcer accipiter fid teld nunt ferat.
A t cum fe occano 'rmmtrfkt,merfkbit £7 undis
K dfcentrmfintetstj; fies fu a fumma uerfit
T ros puer ,& toto laticem diffundet ab amne,
V fi; ddec occumbens fieuit 1« uti impiot-r ales,
A ffietuscp auree pontum indignatur ,gy undas.
DE CASIOPE.
Em? autem nona lux ceelo fe fundit aperte ,
C umfie Aries , cum fe Taurus fiper aquora tollit.
C ollucent auro fiammte-mcat aureus eether >,
B rackacpipfk fio fe uentilat aurea gyro
I nfhepitans.Lcdkts eoo m littore conchas
E lorere arboribus u:deo,atqs inolefcere gemmas
P er rames, purtmqi ex coBts mentibus aurum
I n riues fluere, ac terni mox fircipe duchtm ,
M cttitum'q;imanu,& fhfo leniore rotatum,
R epa textilibus percurrere tegmina filis,
Qjtie dea nunc radio per firica udlera mficet
I ntexens ,Mncpvr,<gt a<nt,uariatq; colores
A Iter nans. Ititet aurate nona purpura textu.
I pfa fidens filio infiigm .fklliscp corufiv,
S eligit aut gemmas terra Gangetide ueftas,
A ut batnts forat in fertis ,pmpt’ue monile
M ulta docens. Nymphe inflantis praeopta mapflret
D extra obeunt, taato & fhdiodata fila mtrafirat.
S alue Cafiope-nam te quoq; fiydera coelo
I lluftrant,codiq: uetus decus ipfit puellis.
O matus tu diua n<mc s,gy firica templis
* DE JTEtl II
B ona paras, (blicct; deos ueneraris eburno-
1 u resmm intexis trabzas.tua numera piche
P almatte,faptrumqs auro.gcmmtsq, decorum,
B aattumqs monile, facerqs in ponte tiaras-
M ec ubi non Hebe , tibi non chorus omnis amantum
A ffir^t,comptusq; tuos tud dona requirit,
D ifhndkts Miro ueflev,,& singula bullis
A jpra fiis,cuhtsqs comte crinale decorum,
C hryfolithcn digito vnfigne, atcp in pote finaragdu.
I n p rimis maturd uiro florente imenta
N upta tuos Leta expeckms depofdt honores,
I Rufam bdds chlamydem,illuftrem'q; coronam
C ceruleo fulovre,& purpureis hyacinthis,
A rtiet & vn medifs qute pendula gemma papillis .
I pfa manu ligat ad fontem (tudicfa capillos,
E tfijpendit acu terni uelamine uiffam.
I Ua uolat ,uolitdnsq: leueis exufdtat auras.
0 ra nitent. ebur exter fis in dentibus albet.
P urpuraq; m rofeis effulget grata labellis.
P erq; genas lafiduit amor, qui fficula torquens
1 ncenfim ferus ex oculis iaculatus & ignem
V ulnerat incautum tnftdians,uritq; maritum .
G audia tum tacito uoluit fib pechre uirgp.
d^ualis ad Rridani ripas jhmialibus herbis
S tella nouas agitat choreas-Ruit excita pubes
E x agris mirata deam-Ruit accola Mir.cij,
H ddriaaq: fimis hercs,cmnisq; iuuentus
A emlite,fpumant nymphis properantibus amnes,
N cn fatyrisfint arua fatis, non prata Napais.
S echtntum fhidqs defini locn.wtater amorum
Prcecedit,
L 16. IIII.
P r a cedit. moliat* uirps fert fedtda greffus-
D extra amer, a' lena charites comitantur .at ilia
R idet lata, dolos q; oculis meditatur, & ignem
H uc illuc iacit. uruntur imenesq;,(enesq;,
D efiaunt Satyri exanimes. I pfo tefhtat amne
E ridanus -tremula ludunt per ccerula flamma.
A t nates Nympha carus fidpechre uerfat
C audia fi.b tacito, atq, immoto lumine perflat,
D elidasq; animo repetens memor ipfe futuras,
I mideat nec prmdeis,& temnat amantets.
E xeriens hac Cafiope dat munera natis
E x auro, gmmscp sntertextisa; figuris.
A tej; utiram nunquam oceam fe tingudt vn amne
O ccumbens, nunquam telo, nunquam enfe minetur,
A ut e praepitx filtum crudele ruina .
E fjet nec calo ffedkmor altera uirgo,
N ec qua plura fio peperiffet commoda cultu.
DE ANDROMEDE.
At contra trux Andromede nona funera, et atram
M olitur mortem, ac feuis cruciatibus ir.jhns
S uppliaa exquirit, neq enim aut lamenta parentu,
C btugs aut mcueat lachryma,aut data muera fle =
Mors illi pretm,et tormenta immania cura, ( dant
V inclaq curcerq;,gy nodofo ex are catena.
V ir.dichtm dea pro populis, ■ quibus ipfa pependit,
D epofhns, (htdia hac impetibus improba mcnprat,
C armf.cesq; manus ,& acutam vn colla fecwrm,
D iueUitqs artus truncos, & uifcera mandit
Pontvrania ■ k
DE STELLIS
S aena mp-tjht fime- vel cum mitius improba feuit •,
P rafat effffs grauida c' tellure metallis.
H os mores dabit exoriens tiepheleius ,ut fe
E xerit e' pelago quadrupes, proper at qs citatum
T aurus etipfe gradu attolles. Sed AtUtiie ab unia
S eeuior,obijcietq; frti,& corpora tnsncis
A fpgens,animatn extrems eruditibus aufrt .
P erpetuti etiam uinclti gr arcere tetre
D amnabit.fi frrte rmnaxhmc,inie benignum
S te t fyiuf, dubio certans utrinq; fuore.
Hanc olvm fcopulo affixam, & crudelia ponti
H orrentem mcnftra ac fine fpe,auxihoq: parentum
V ndcfo erumpens pelago, atq; e' fluctibus imis
S e follens , laniare immani gutture pergit
B ellua aiacktfrru,iuffis'cp mpulfa deorum.
T er monflru/m aput erefkt ceruice tetendit
H ac illuc uoluens oculos -T er pandit hiatum
I mmanem.Te/q; <&• ritfhtsftr gutturis antrum
V niiuormm,fpumant'q; rotati e pecbre fructus.
H bic finuofhm uniti peldgusfecnt. a fhtdt aquor
P ulrmneo audie traftu.fpumantiaq, afh
P rofdniens utero impellit rapida agrm.ru>. aquam.
L ittor a planguntur frufki,& udgus intonat aer,
A c mgro circum horrefeunt maria rniiqs nimbo.
1 Ua ut primum oculis hau fit uenientia menfira ,
T antum non extmckt metu, tamen ultima corde
H ac agitans ,uix adunans ea protulit auras.
V nde mthifi me duri expefere parentes,
A uxiliumdefertapetamtMihi terra negatur,
P rtefiiismq; hcrmnum-Scemt uti effra ponti,
X IB. IIII. 74
A rmoturq: in me pela gz D eus,ulttmocp affunt
S upplida,& iam uiuo nono decretu fipulchro,
A tqsutinam defleto prius. Vos c precor auree,
N anq; hominum [blitee dd fu feros deferre querelas,
A capte hoc p aenam mtfiratce , py uirptus annos,
A c deferte Icui-ofi quee Ionis inclyta, proles
H <ec adeat loat.atcp utvnamfirus ille Medufk
H ucaffit domitor, quem fima efl Gorgone cofa
R aptantem folia, & caput cjkntxre fororum
P dlladis auxilio fretum ,ac tertum agdcs armis.
V ix hac. q qua plura parat. R uit cequore monjlru.
I mpulfit 'q; graui littus tremit, affluat eethcr,
V idnaq; fremunt nolles -illi inter oborta
S unt oculis tenebra ,atq; ipfi fine finfibus artus.
F orte oram pelag cbferuons 'Danaeius heros,
Qua quondam fima inachiam tranaffe imencam ,
A duertit fefe ut ponto raptabat ab alto
B dluaprcfpiaensq; actos ai littera fluctus .
T anta mele ruit prceceps,& littore curuo
S axa petit, quo fi cur fu trahit illa dtatv.
V idit ut exefa pendentem in rupe puellam
E xanimem iam,et fintjultu fira fitta trahentem,
O bflupuituifH,& fita mox oonuerfus ad arma,
N oniam enfim.neqs.n.enfi opus.iUa utcadida uid.it
P ectcra ,fubriquit fiuam ,ac fira qp.ttura pandit
S pumefar.s.Afl Acrifio fatus intulit artam
F auabus in medfls pimm,qua forte iacebat
X iitare trunca,marvs quondam iartata procellis,
Cptantam uix paria hirta boam centeno tulijfent.
E tertam rictu antennam curuamne caudee
k tj
DE STEEEIS
S ufhlit, inter fitqi mimicum in Verfia 'eripis-
D eclinat uenientem heros ,rurfus'q; receptam
I nijdt in monftri latus. At fera belltta tergum
0 buertens filum effugt ,cnudaq; rotatum
1 nfregt (copulo pura quod caute repulfum
H erois fiptem armigeros, fiptenaq equorum
C crporaprcftrauit trmco ,galete'q;fuperb)m
V errit humi commeet lateri fieurnn abripit enfim-
T umfurijs acht m populum fi gurgteteU.it
D ira lues,rofiro infrendens ,&• puribus hipens,
Qjuadrupedu tabo,atq; hcrmnu rabida ora cruentat.
A fhtit attonito irneru. D ea,uvm'cp mttuftrans
C onfilio imat.Ric populo, qui firte remdfa
C aute iacet, dextra obiecto, bipatentia condit
0 rafirce.tamtn illa diu rmltumq; reluriktns
R etjrit ore fuper,uacuasq; erucht in auras-
1 nde ruens populo populus conflixit, ut omne
I ntonet et littus, uianaqifaxarep.ltent,
E xtimeatq; imo Nereu* fbtpefirihts in antro.
N il ultra cunriiadum heros ratus , aptat habendam
A cgda,fitbne£htq;humero, atcpita firtur inhofkm-
C oUigt in guttur fi fi fira.mcx & in ipfum
A crifieniademhifcens ruit. Aduccut ille
P alladis auxilium, clypecq; interitus aheno
S tat nitens, &■ tela firox. 'horrentia qnafp.t,
S iqua firte uiam lateri muenitjlla repente
O bucrtit fi fi in Xymphen.Sed firuidus heres
A rite uemt, fhtit & medius nymphaqsfirieq;,
A egdaq; obijciens, caput, anguneosq; Medufe
P ratendit crines -fpar fit coma tetra uenenum
riE. mi. 7 s
P er fiuces -tumuere fene tum gstturd.dt ille
P rtejhrmgttjs oculos umbone, dtp agmine denfo
S erper.tum implicitans, pulfat cujus, tempora adacb
I mpauidus clypeo, ac mox lumine lumina condit .
0 briguit menflrwm obtutu , duatep repente
H errentis molem fcvpuli,atq; e corpore tanto
S tat rupes olm aquereis pulfanda procellis-
S derd \oui,rw.tce'q;louis parat O rga Verfeus,
V irgmis hinc teneris ex clmtuin cula plantis,
E xanitnem prius effzttus-Me candida uirgi
(p one metum) Deus heee tibi demere uinculd tuffit.
1 uppiterejl ge nitor, fert fua nomina PerfeuS.
I Ud diu cunctata filet. Sed nomine P erfei
A udito,pdulcttim catlos ad uerbd Icquentis
S u%iht,& tacitus uigpr dd pracordia ferpit.
Q piale fub ajimm foltm ftiembus herbis
L dwgiefat meriens forum decus ,afta repente
I t ca:lcpltmd>& Urg de nubibus imbres
I rr orant; redit ille uiypr, redit ille colorum
M ollis honos ,fpirantreuocutis floribus arua,
E t lata cultis uiole renouantur in hortis.
E rgo ut primu oculis lucem haufit per freta torques
L umina, perquirit mcnfhvm,fed A ban tiUS heres
P ro mcnftro cautem offendit- Tum candida uirgo
P errexit imtev.i dextram ,cnlidits'q; per ima
P echra rejfirat fanguis,totos'c;per artus
I t tepor, & mutos tingt noua purpura mltiss.
S ubrift coniux, fixoq; m lumine fenfls,
S citatur qua cuufd mali, quo' ue orta parente.
N ympha fibit,non ulla heros mea culpa. Dearum
k iij
DE ST Et DIS
I ra mtbifirmacpparens [ibi confad damno e fi,
A ufi maris fi mrg.nibus prcefirrefiumq;
O fientans decus cequoreas armare fbrores.
H inc Nereus fur it. hinc fenorum rector aquarum
0 ceams monjlra eximo ciet horrida fundo.
Obtice natam poeno expe/amt, nec te impie Cepheu
M cuit amer .Silethic lachryrrusrmfiranda coortis.
C cncipit his flammam iwuenis- mox talibus vnfit.
A bfhnecU lachryrms oiammta,nectibirmter
E lenda, firusue parens, aut ira inimica Dearum ,
D igna Icuis nurus, & filix iam cvniuge P erfio,
1 niec.tcj: manum collo, ac fica mudia pandit.
I Uiperip oculos furtim,percp ora cucurrit
A ura recens,qu£ finfim animi, quo gaudiamenti
E xplicet&toto depellat trijha corde.
Qualis ubi deprenfit dies fib nube maligna
D rnn fqualet coehm,& nigra Sol conditur umbra
E xurgpns lato oceano, aut e montibus altis
A ura mcuens , fugit & tenebras, & nubila late
D iffkndit, redit ectepolo lux ipfit fireno,
C onanuit thalamos filix hymemeus arce
C orydos cluere crocos. Ruit undiq; ab ipfo
N iloq;,mdoq ; ad tedasfifhna itmentus,
P erfiacf;, Andromedenq; fonant,et littvra,et amnes,
E t cafji ipfa arabwm non hoffita fixa,
P ulfitumq; nemus Serum ,rupes'q; Vromethei.
E rgo coruH<g-vm optatum, dulcis q; hymenteos,
C oncordemq, forum, dtp, unos coluere penateas,
I mperiumcp una fieptre temere fiperbo.
A f* hinc tr alati ad fiper os fulgentibus aftris
DIB. IIIT. yC
I rradiant-mernor hacpoen a fird uinatla fimper,
S emper torturas dgptat.CrudelidV er fius
F uner a. Sunt en fis illi.funt miner* cura,
C crgpnei capitis fimperq; inpgrua prafirt.
DE PERSEO.
Quo firgente dliquts ueruens in luminis durat
S i P hoebus qucqtgprgeneo fefe extulit ortu ,
S i Mdtsors telo infeLxrutilante Idceffat,
Quo Sol, aut quo Luna loco ,dcmmm'q; locorum,
N ec felix fkUa ccmrfit, ccelo'ue cadenti
S efe dqat occajumuerfiis regione fecunda,
H uic caput atmlfum collo molent* bipennis
A ujeret,ut media truncus ffedktur arena,
A ut etiam exc.fs manibus pedibu/ue queretur
C rudeleis Gemnos , crudelia fiyd.era Pifces.
V ulnere feu crudo iRachrycmns ,& corpore toto
S auo.us ,incufet phoebum Aiclynmacp arma, J
S i media cxlt e j fecula lunsuerit arcum,
V fp adeo Inachides in ncfira pericula feuit.
DE PEGASO.
Necuero mcnimtnt s hominum intepet* reliquit
I uppiter. At coelo illuftrans tiefhgtafima,
V irtutis'q; aperire uiarn ad notcet nomina iufjie.
P egtfits hinc ccelc mtcnt.hic exordia fbnti
C lar a dedit, de que fo.cres fudere liqueres
P ierides, quibus ora pvj pisentia uates
A dmeruni potus q; pcer liquor Hippocrenes
1 mpleuit mentes itu fis , & A polline dignas.
T wm fima quaptits hortos fi. a reddita fima
k iitj
DE STEIIIf
P ramia, picridum decus, & daphneia laurus.
P c[l autem ementes calo expcfcente Uberes
P egafis effulget flellu. Tamen ipfi laborum,
A c fime rntmor ,afjuetas in peckre atras
N a fcentum ingeminat, quibus ormafkuesq; fe qua fur
Qwadniuges ,uerfent’i 'q; agles in futuere currus.
N unchofkm mfeckntur equis, mne hofhca caftra
E xplcrent,dubqsq: loatm Jfcculentur in agris,
N ec utro pedibus tantum, /ed et acribus alis
P eg ifits infdijt campo, & fi fi intulit auris.
H inchis ingenium uelox,& rebus agendis
D exteritas ,ac atra uigl-Tum notior ufus
H orbarum, rmdicee'cp, artis, queis ogra fieraru
C orpora,quefshomtmm morbos, & vulnera curet.
Quandoquidem afjuetus pratis, affictus &herbis
I Harum fbtdia ingenerat, nec inutile fitcci
P rcefidium meditatis, & opem mortalibus ogris.
Quorum opera illatus ctxlo, inter fydera fulget,
E xoriens cum Vi fas aquis rutt,aureaq; udo
V ellere per fiummes effert fi btllm fluctus.
A t contra oceani proceps delapfis in undam,
0 ceam finis undam,atip antra liquentia tierei,
E xamt aut curru lacerum, aut e ' calce cruentum,
A ut dorfo eiectum jlygas deturbat ad undas
p allentem,& Honos fundentem e pectere quefbts.
DE ENCONASI-
Hunc pcfl exoritur lunenis ,qutm fiffd trahentem
Q emauidesne,ne Alciden hunc rere, fugacis
1 fia uiri Jfeciesjfratidumq.; inJlrucia,doliq;,
tIB. IUI. ^ 77
P racepstp in ficims, non ut tela djperd contra
JL lia paLitn rufa hamtnto iaculetur adacto,
N ocie quidem, tenebrisq; atra grafpAir in umbra
I nfdians,feuisq; inhiat fmulata rapinis-
H os animos ctirua effges nafcentibus iniit.
C orpfaq. extento iacknt pendentia fune,
I n gyrum cogant artus cerea membr a,
P erq; enfes moneant miis ueftiga plantis ,
S i Mars,& Dictynna fis fpeatlentur ab ajtris-
S ams ab omftfrTwmjnfdiaiq: mertatur.
S in Mdiiers qtfop fulnuneam contor ferit hajhtm ,
1 Hos famma furens,uentoq; agita ta f.uiUa
V fhdet,(gy picei tv[b> de uifareptim
A gglcmerent,firpdt fnccenfis cffbus ignis
I eruidits,atq;mis crepitent incendia uenis.
DE PRISXICE.
Aft ub: coeruleo tingit fefe aqticre Prijhs
0 cmmbensfi tunc hafiam quoq Sithonius Dux
1 or ferit. exterm fugant uagn furntia N ili,
T yrrheniq; maris jiufhts,& littora Calpes,
N e turpeaspafant focus, armentactprotei
V ifcerepdfta fuo faturent,&hiantia condant
C uttura,fed rurfum Icnijs in fuchbus ipft,
A egeoq, ftnu ,magno'cp in tgurgte ponti
V enenturuafh>sfoctusmaris,undiq-claufos
A ggtribltS , quoties eoo e' littcrc frgns
C etus,0“ipje Jiio fueat nafcembus ortu.
C ernert erit latiepclagp uolitantia lina,
5 t ciratmtr/plici ancto s indagne faltus
DE STHIIIS
A equcrecs,mcnflra induitis trepidantia fiptis,
N ecpcffi aut reperire uiam, aut prorupere claufiris-
I pfi ac rate turrigera, aut e' puppibus ditis
F enatis mjhnthafhs,iaciuiuq; tridentes
p innigrrcs. I me referunt fefe tcki profundo,
I nfixoscp trahunt fquamofa ad tergora contos.
V iribus hinc defickt fuis,& uifta dolore
V ulneris, albentes rurfum tolluntur in undas,
S emineasq; trahunt artus. At nautica pubes
R et ibus muiglans, funes agtt, aut fera contis
A gmna perturbat, uideasq: indagine in una
V rgeri armentum uafh cequcris- ille trucidat
E nfe ferox, hic fnblatu fient offa fi curi.
H ic meo trahit ad littus, pradacp fuperbuS
I ngenteos media tauros refupinat arena.
p ars laniat cultro infultans ,& uifcera nudat,
I npradamq; uocut jocium.pars agmine longi
P er remes, per tranfialeui uolat incita faltu,
R etiacp, tnclufasq; feras ad littora raptat
1 pfa fuis diffufahutneris.fidleckiimentus
A uxilio uerut ,acuiano e margine tortis
R efhbusmmtens,&ue£hbus cernula ductis
O ceanum ficum, cceani &■ uiuaria tracht,
E tuerfit pelagi eximi ce exponuntur in alga.
N ec mora, cum rapidis in equis ueckmtur ad urbea
P initimas /cflro & caudis minitantia monfira,
H ic latis ftrata in tabulis, fu ffixafue ad meos
P erratos duplici horre fcunt pendentia derfb,
E t fqmmefa rigent duris ad tergora pinnis.
V rbsipfa armenti* ad ner et, et jfolia effera currit,
L IB. IIII. 78
A c montana ruit longe ad fbedktada pubes.
S tepe eaam [olem ad rapidum fimos' ue uclucres
S ujfiendunt file [ion prius per q; oppidd late
E xportnnt.lt falfa maris frra per mugt merces
I n frujhseoncifa,&lanabus adh repandis.
E orfitan & falis arentes durare lacunas
C ura fit, & laticum fenfits conuertere amares
I n falfim- medio purgantur httvrc campi,
S tratxq; arenofis includitur area feptis.
H uc fapor ille grauis, trtfh/q; induatur humor
I nclu/us lata Gtuea,& arcum aggere feptus ,
P aulatimfhb fole liquens exudat,hurm'qs
i ente [cit, donec fitiens .rapidcqscoadhts
I gnefilem uctriosq; hominum amcrev.it in ufits.
DE COLA PISCE.
H tec vriflis,fed quo coeli (i-.b fydere natum,
Q ita ue poli fub parte Colan rearialta Peiori
S axa Hirtum genuere, aluit quoq; falis Aetna,
E t puer humanos haufit de matre liquores,
I nfirudbisqshomtmm curis, & ab arte magfird.
S ed tamen ut paulatim eetas tulit ,auia montis
N ulla petit, nulla ipfe feris uenabula torquet.
L tuoribus tantum affi fht, neptuniaq; antra
S da placent, (olis gaudet pifiztvr arenis.
S apepater fi mantem hamos, phvmboq; onerantem
R etia, nexilibus mater ferfiepe fagtnis -
I ntentum increpuit, dilhsq; exarfit amaris.
I Ue autem irato fefe committere ponto
A udet ,Nereidum thalamos intrare repcfhs,
de smirs
T rifonum penetrare domos ,claua'q;recs]Jus, -
I t tenture impulfans claufa hojha Nerei.
S tepe illum Galatea, cauo d-am prodit ab antro,'
M irata eft,jmpuitcj;uiri per ccerula grefjum.
S tepe (has Arethufk comas dum furat, euntem
0 b-hpuit, firmi & uitreo caput abdidit amne.
N ec utro nutris occultos inuadere ftltus
A ddubitat, ferro aut latebras uiclare ferarum,
E nfe canes, en fc gy tauros, enfe horrida cete,
1 t fotas fefe ante acies agt muf,gy antr is
I ncludit. natat elato per tierea telo,
E begnocp mari ficula gy regnator in unda.
N ano: etiam quo Scylla cauo fremit abdita in antro,
C ui latrant centum ora canum , centum, ora luporii
E xululant, ferro irrupit. fluere rermfjo
0 re canes fluit rabidorum turba luporum
v ifm metu. Scylla immanis dum pandit hiatus,
P er for at hic gladio dffurocns caua guttura. ibi illa
1 n latebras fugt,gy ponti procul abdita qucerit.
1 ngreffusq; antrum mnenis Catinenfis,adefa
O [Ja bomnum,dttrites'cp artus ,gy pabula cernit
D ira canum trmcasty manus ,et pefkra,et armos,
T um puppes uidet effradkts,dimlfaq; tranftra
S axa fitper,rofra aratis fqualentia truncis.
E t iam tertia lux rofeo furgebat ab ortu,
C um imenis latus fpolifs,unto'cp labore
S umma petit, fumnue nanti famulantur gy unda,
E t pelagus pofto prafhrt fe ad iuffk tumultu.
O comit lata ad littus Meffenia turba.
G utuntur matres reduci, inmptaf puella
iib. mr. 7P
M irantur,fhcpet effhfum per littera migus.
I Ue fucs peragit atrfus,a(hiq; fecundo
£ t portum petit, & curfii portum intrat amico.
V ichrem pelagi e' muris urbs Leta, falutat.
P radaq; per fioptdosftratzq; exponitur aLgt.
A lea Colan, littus 'q; Colan, C cUn antra [boabant.
H inc cmnem pelago tutam, atcp vn flulhbus egit
N treidum choreis mfhis,quem cosrula Protei
I am norant armenta, uagicpper aquor a circum
A dnabant delphines Ionio m toto
M ulcebat nano Trifotutm bucdna cantu.
S cepe etiam medijs [bb puchbui alta ficuntcm
0 bjhipuere uirwm nauta, quibus ipfe repcjh
M cx [copulo , madidum exictnns fbb [ole capillum
H crrentem caco fignat fitb marmore cautem
D eclinent qua arte, & cumulos uariantis arena.
Qjpin etiam maris ocrultvs inflare tumultus ,
1 ncumbant quibus aut coeli de partibus euri,
Qjsaq; die cogant atro fi turbine nubes,
1 mrmneantqihyemes pelago, et nox horreat umbra,
N eptumq ; mnas,inceptaq, triflia mcnfirat.
H vnc illi uela in portum, expediunt q: rudcntets,
A c limem ingentem Baccho cratera coronant-
I Ue autem gratam ut cepit per membra quietem
S tratus humt,pelagp'q ; atrox defeuit & aufier ,
N on mera, [fumantem in laticem fi deijcit alto
£ fitxo, relegens pontum, nadap vnuia tentat,
S cla illi ir.tackt,&fitum exitiale Charybdis,
H ane timet, huic aufi.s nunqua contendere monfiro.
forte diem [biennem urbi federicus agebat.
DE STECtIS
E tprotniffk aderant celeris ffedhtcula cymbae
V icbri meritum chlamys. ac fiber aurea fer quii-
H mc certant quibus eft & uis,& gloria nandi.
P riemia calatus crater,atq; infuber en/is.
I ngentern tum Rex pateram capit ,atq; ita fitur.
V iftorem maris ifnt Colan manet, & iacit illam
I n pontum, qua fape ferox latrare Charybdis
A Jfieuit,cum coeruleo fefe extulit antro.
I nfonuere unda iaftu.ac lux candida filfit
S ole repercuffa,& flammis radiantis aheni.
C unchttur imenis fitoq; exterritus hceret.
A t rex ni pateram ex mofirat iUe profindo,
V mari iubet afbttum, expediunto: catenas.
V meant fita inquit, fato &• Rex durior.haud me
D egnerem afficiet tellus mta,fe'q: fib vMdas
D ermfit ,quantumq; acer per mane columbam
D elapfis coelo accipiter, fequitur'q;,ferit'q;,
I amq; alis,iam'q; ungue petens, tantum ille rotatam
P er fiufhts ,per faxa fecansjmum u [q; profundum
S eflatur pater am,atq, illam tenet impiger. ecce
D e Latebris fera proripiens, latrantia contra
0 biedt rabida ora canum, quibus ille nitentem
P roclypeo ebiecit pateram, fe'cp, enfi tuetur.
D umq; aciem huc illuc ferri iacit, gy micat acer
P ere f; Lupos, per q; ora Canum uer fatus, gy agmen
D at 'q; locum; rurfisq; locum tenet, ilia nbnftri
1 ncumbens telo flrmxit. dedit ickt fragorem
A Ita cutis, fqua.ma hemfonas natat acht per undas.
S tridorem hic illa ingentem de fiuabus imis
S ufiulit,mfiemuit quo aqucr.ca.ua rupibus Aetna
I IB. iiii. Sa
A fifiltat , tremt aeratis fib pojhbus antrum
V ulcani. Sicula nutant cum moenibus urbes,
H orrefatq; nouos procul Aulonis era tumultus-
T ttm camam explicitans tetoq: tllata Charybdis
C crpore,ter pauidv/m affiltu,ter uerbere torto
E xcujjttq; fiblo,cauda'q: uolumme cincbtm
I Uifit tandem /copulo, traxitq; fib antrum,
I mpafkscp canes, & hiantia metturapamt.
I Ile igitur coelo impulfis tellure relidkt
I nponto degit ui tam, & fotum aquore claufit.
DE ARCTO.
HdfttvMs hac, mne illa puer mihi fi fifiice plaufira,
Qtca nunquam occano tingunt ,fid cardine firntru
V cluantur ,paruoq; ferunt fefe incita gyro,
V t nunquam occnfi, nunquam rapiantur ab ortu ,
A tep illam metire oculis,qu<e uertice m ipfio
T linquam fixa micat nofh, tamen ufip uamtur,
0 bferuatq; polum, dtq; axi uix mebilii haret,
S tella Lycaonia referens monimenta puelhe.
V rfk etenim quondam in fyluis errauit, & antris
D elituit. Sed uitki fime memor ipfi parentum
S cepe domos, ac rura petit ,comm[hq,uacds
D ecubuit fibulo, & fitit ad foenilia uinca-
1 llam pafikres,dum pabula nota frequentant ,
S ape gregis inter duxere ad pafcua.gy inter
E rrauitpafbss fera Mcnc crina imcncos.
S enfififict uacua mcdulantem carmen m umbra
D amenem ,u acuam fi Itu properabat ad umbram,
£ t cantum immeta fiufipendit arundinis aure fi
DE STELLIS
£ laniiturcp oculis, ac finqula utrba anentis
O bferuans ,Umbit'q-; manus, fequiturq; uocnntem,
G audet gr ipU fui Laudari uoce magiftri.
H ime quibus affklfit yusfcentibus aradis urfie
S yduf,& e' fumato prcfpexit ardine uirgv,
H is aptos domitare urfos , immania corda,
H is psu-iVTgnus ir.domfos frenare Leones
C ura fit, gy (ocios anibus conimgrre pardos
p er nemus, infrene mq; manu tractare Elephantum,
T sm nerbis firmare, acrem ut tolerare magftrum
A ffuefat,fociwm armato dignofare ab hcfk.
H ic illis amor, hoc fhidiimjic imperat afirtwt
E xcriens. At fi ocnsfitm declinet ad ipfum,
I mpafbis leo.fcu uiolentts metibus urfus
D demet, feti uichx fime fera dente cruentet,
S i gruue inreicij minitetur jhlla tyranni.
DE AN G V E.
Qjuii qui per tg-mnds dnquis comertttur arctos,
E t trahit ingenti fmuofa uolumna cauda?
H ic Marfos dabit exoriens, qui miner a antu,
Qjsi fanent rnorfus, nigro qui forte uentno,
V rvniine p<eonic,& fitens medicentur, & herbis,
Q ui ferro. atq; igpi,referant'q; Mdchaona dextra-
A fi ubi ad OTttfum flexu leniere rotatus
I n ffiram petit hcfperij uada lubrica ponti
L ethalttt paffim mtrbos.gy utdnera dente
T abifico meditatur gy atro frlle fagittus
I mwrens w ferta; ;na ’ •••*» per pocula uirus,
R egtletfq; epulas tabo infaraut boleto -
P r emunt
IIB. III*. Sf
P remittit certem dubio fl-.b funere mertem.
K <ec coluber fata occumbens mortalibus adiit.
AITERNARI FATA VI
FIRMA ANIMI.
Talibus, dtq; alijs fiu declinantia in auflrum,
S iue ai byperborev/m (urinent que fyiera tradbtm,
E xerantbomtnem fatis, mentescp orientum
S . enfibus afficiunt uarqs,uanosq; altatus
D ani anirms,mde & nanos firmantur aduflcs,
E ftq; fiiv/m mnttts Ibidium, & fata cuiq; uoluptas.
S cepe tamen uis firma anim,res'q ; extera,Ux'ue
A Iter nant fata, aut gnio aduer fatur egefixs. ■
S tat fatum tamen, & fato uis vnfiita perflat.
N ec natura flas unquam mflaabitur arteis,
I n re(btm,prauum'ue ucat,uefhgd firuat
V fai fitd,& facilis per numera nota recurfitt,
S iqua forte locum dedit aduer fata patefias.
STELIARVM FIXARVM VI=
RES MAXIMAS ESSE.
Multum opis obliquo fiptem,qute lumina cur fit
L abumtur,dant fyderibus coniunckt repofiis.
D iuitias tamen impentetsjnopinacp regna
D ant ipfd,rmperi:um'q; ima de plebe tegitis,
E t fieruos folio fbtuunt,faptrisq; decorant.
S ei nec fida manent, arto nec foedere perflant.
N am quantum calo tolluntur ipfit repojh,
Pont.Vrania. I
DE STELLIS
Quocploco maiore aliquem fktuere,magis'q;
E uexere,atcp ex imo ad conuexa tulere,
H cc magis afflugtntq: [olo,calcxr/q; iacentem,
E t m fer 'k fatuunt hcmmm fpectucula rebus-
DE STELLIS REGIIS, LEO-
NIS, A QV ARII, SCOR-
PII, IAVRI.
Ume iterum Io uti ai zpva.m,biffenacp mcr.ftra
N ate redi,patrif'q; memor pracepta cttpeffe.
R egia nanq etiam regalibus ignibus afira
Quattuor e coeli figms, regalia iura
E xercettt-ardet hbyci ad praecordia monjtri
S tella ingens, Stella auratis arcam ignea flammis,
S tella lem decus egregtnm, & tnauorna cura,
C uius m exortu, feu cum tenet ardua mundi
S ydera,cmmtc fefe illi imxerit arcu
S yluipotens dea,fyluicolis dea cognita. Nymphis,
D mtuuilliimmenfdS,ftfces'q;fitperhos
E ata parant -ille e caftris peditemq;,equitemq;
E ducens, bello domitas quafp.bit & urbeis,
E t populos late uichr ditione tenebit.
I Uum etiam moentema: animis ingentibus orbis,
0 rnabuiK Regem fceptra,& trabea aurea quonia
1 nfignem dabit, & [olio lUuflrabit eburno,
S i cui ab hoc ipfb nafcenti arriferit afiro '
D elia,& auricoma turge fcztni cornua fronti,
E ella tamen, bclliq; afhm,duros'q. \ labores ,
I rartmqe graneis caufas pertendet iniqui
t IB. IIII. Si
S tella finis yutiloqj furens Mars fettktigni,
C wm napum Nemees olhn properantibus annis
D mertent antr;vm,& fjfiLea horrenda reutfent.
X une etenim fraudem 'q; fims.uiclentaq: tela
T hreicvj iuue nis.fi.ffe fkttp comminus arma
X ndignans firafifi in ceruicemqsjiubasq;
C olligt ,obfiuroq; fremens fi proripit antro,
M MgtfUty auras,gy coelum territat ore
H orrificans.pauet ipfi finex,at firrea Mauors
0 bieftut fcuta ,gy tortam firtss excutit haflnm,
S eq; caua condit giled,gy fetum exerit enfem
E ulmineus , quatit horrifonis L eo dentibus ora ,
E t parat affulta iam iam feinfrre citato
Quadrupedans. ruit excitum ad ffedktcula coelum,
A Jfenficj; D eum uario frermt afjoms eether.
Hi tc eadem aduerfa e' parte ,atq; fiuennbuS undis,
S ydertis undis, & fonte liquentis Aquarij,
Qjsa regtle nitet uillis radiantibus cfrum ,
N afeenti euenient,ubi Celia culmine ftmmo
A ut coelo exoriente fko adfhpulabitur ore.
Si quaras ficuli mores geniamq: tyranni,
E t regnum crudele, aulam q; cruore madentem ,
S par fao; per duras hominum prawrdia fntets,
M artius horrenti feret hac tibi Scorpius apro
E xoriens.fiu cum medio dominatur olympo,
E tuicina micat erepenti lumine Phoebe.
H on toto quifquam coelo crudelior ignis
V c/ fieuit fice,uet pamma uiclentius aprum.
H ir.c & opes fitmmafimmo gy cum iure potejhts
1 nfidiis armata ,gy cadibus ufa nefi.ndis,
l H
jT DE STEDliy
C r a flator q; animus, & flarfit cruore libido.
H inc Acragas tremet ,&■ claufusbcue mugit aheno
1 nfilix filer populis gemet Aetna fibdbhs.
At contra oppofitis tauri de fidibus ,ardent
E elices fielhe, non una in farte locatae.
D e quarum radijs cum fi,& [ea cornua vhotbe
I Uufirans medio incedit pulcherrima coelo,
A ut thalamcs Aurora tuos fomno excita linquit,
H inc auri uenas fluitare, Hermum'q;,Ta.gumq;
V ndantem, cumulos & o pwm,per'q; atria uerri ,
P era; aulas fulgere [is auleea Britatus,
i uxuriare dapes menfis,[ uoq; metallo
T ech [per radiare, ipfis penetralibus hortos,
E rcndenteisepumbrastefhuvAn excludere Solem,
E t uideas tabulata ncuii fulgentia fignis.
H inc populi fiuor,hmc indulgentiflima aera
I n populum , et data per plebem [a dona uiritim.
H inc etiam templa idceisimuifa columnis
C endmtur.fplendentq; ebcre,ac teftudine pofies
A urati,radiant'q; adytis donaria [acris
E x auro, argentoq;>& phidiaco coelatu,
A c fima externas arcum uaqo labitur horas,
S iati filicis ortus Latonia dextro
D e cornu bcuis,atq; e' fidere fi cerit aureo,
A ut reonle decus medio cfientant o ympo
I uppiter,& Letoplaadus reflexerit ore,
I Ilum urbes mederante,iUu maria alta trahettmq;
A rmatus in bella rates, illum arma,uiriq;
H crrebunt,Qr equis uditantem , & figna fierentem
I talaq imperium tremet hoc [b uindice tellus.
iib. im. ?$
De stellis claris ac lim
PIDIS, ARIETIS, scor-
pii, SAGITTARII,
Cdpria>rni,Pifaum .
Nec «ero reliquis cbhquiinpdrnbus orbis
S ydera non rmltnfulgenS radiantia luce,
E t cldrc illuftrant tenebro fam lumine nockm,
I ttuflreisq; uiros ,&• ficfailluftrtd reddunt.
N dtn cui ndfantt generofo effit! ferit dflro
H elLeus quadrupes, primo dum cardine furgt,
I Ile -potens opibus regum note fcet in aula,
E t multo terrdm diues profandet drdtro .
I Ile reget populos, & magna potentibus drmis
D ux oeret&fdchs fmam fibi qusret db ipfis.
D ecumbens fktoplaado,mfigrus'q; feretro
E jfrturjdchrymas tnter'qi,atq; ultima dond,
$ i falis placido annuerit quoq; \uppiter ore.
N mc non horrentis Scorptj de tergore fulgens
S telld meat, late ardenti ffeifabdis igne,
E cuius radijs & cpes.& larga ptpellex
E wnditur& multo comitata potentia jhfhi.
Q^ucd fi felias radios louis aureus ardor
A difciat , longe fummt cumulentur honores,
E t longe primis ornentur fifcibus cedes,
P rim etiam longe procerum extollentur m aula,
E t primi regunt foliis loca iv.nckt tenebunt.
S ed mors peud manet ,offenfi principis ira.
S ermferi q uoqs teffa fenis fulgentibus aflris
C lar a meant, nitet & ficibus radiantibus aula
l iij
f ? DE STILI IS
H inc illuftre uirum gpnusjmc gnerofaprop agi
E xurgt ,magmp potens fefe aperit achs.
I mperio pbiget populos, ncua mania condet ,
D iruetbopileis urbes ,& claffe profundum
I npruckt leget, gr fodabit fanguine pontum,
S trage Uirum inpltans,gy multa cade pperbus ,
V idricesq: manus terra'q;,mari<p potenti
I mperio reget, & donato tandem hofo cruentus
0 ccumbet letho infigm, at cp ante agmina uiftor.
T arpeius cui forte pater chiremo ab antro
3? ulferit,ac nitidis fefe mnimxerit apris
E xoriens, placido & moneat pa tempora mtu.
Aegoceros quoq; nigranti pb node per umbram
1 Uuprets effert radios, queupechra nati
I gnepunt, mentis cppr em tenuatur acumen.
E t firtuna domus multa clare fat opum ui.
C tuus in exortu fi p L atorua, fi fe
A ddiderit peium belli Deus enfipr Heros,
N dfcentur qui cade hominum, qui fanguim pf>
Tu retentur ,quets bella anime, & crudelia curre
V r celia pb quorum imperio, peditam <p, equitum q;
I ncedet lego.gy campis gradietur apertis,
E t quos pta manens. ipfi quop debita bello.
1 rradiat pcfi pb phrygij momenta mini pri
S fella nitens, qua iuftu anims, reCtum <p, probwmcp
S uadeat,gy magnos clm promittat henores,
Cgu£ populos late pbdat,qure regna, merenti
D ccernatfilijqj decus pMimepperbi.
S i Santrmus hanc radijs pater apicit aquis,
S i r.ito ctdiun-gtt uiretf Saturnus amcas
84
riB. mi.
E t pdtriproprios ano 'Latoii h oneres
C oniiingrns Leto ofkntat fefe aurea msltu
C ulta comam, staripdj. caput arcundatagymmis,
Quieq, [oror Phoebi, gy poffit Ioue nata uideri.
N ec utro non & veneri fua curd,duasmcp,
B ellerumq; nec arma ti met generofa uirdgo ,
Qiste Martem ilypeo}mledqs,ddamantidecp harpe
I nflruxit, dum prima Gyges in dauftra tonantis
I ntorfit faxa,& ferratum in Limma ueckm .
Qjsa face ter iaculo immanem gladioq ; ophialten
A mbuffitfiim mento illi riget horrida barba
I Urnie fctdc.gy ppidlentt emarada como,
Quanta nec hir futis ter centum pendeat hircis
N idortm incenpt,& fastam dedit ujh uephidm.
Qua fomnofitperi exciti, rapido arma tumultu
E xpediwit,ciet ardenti Venus agnum torre.
F orte etenim Cytherea toro furrexerat, & fi
M artis ab amplexu licfhirnis ufa tenebris
S urpuerdt .rofioq ; diem properabat ab ortu ,
<Quo furta, & longe calaret gaudia nochs-
P rima igitur uenientem hoftvm Dea finfit ,opemqs
P rima tulit, fed longe illi laus maxima ,qucd tam
T ernbilem galeam tracktre,atqi are rigentem
C oniferam, ingentem, atq: igneis, fiamasq; uomente
A ufa, epici, iratum comitata ad mania Martem
A nte ilium iaatlata ficem,atcp e' turribus igneis,
N cbilii & ficte, & gemrofis nobilis aufis.
E rgo ubi candenti fi fi Deaissnxerit ajiro
E xoriens fulget notus quo fidere Pifas,
E t pheebe tutido fiLix decurrat clympo.
DE STEttU
N a fantur, quos relligo,quos ce qua, pium q;
0 blecknt,cultus'q; Deum;& reuerentia cnfh.
N a fcentur, qui cldffe maris uada cotrula uerrant,
Qjii terrarum obeant narios vatio ordine tradus.
1 Ili tuam ingentas diu mos ingentibus achs
A dimgunt, & bella dntms ingentibus audent
I t pelage, & terris gerere, ac fera pralia rmfxnt
V iflvres fed amer media inter telarecurfat,
V ichjremq;hommm fhbigjt Dea uirgnis armis.
A tqs mnam non regum cdijsmn fena fer iram
C ontingtt mors j&pfordfidntur iniquo.
DE AENEA.
Talem olim rapidas phrygij Simccntis di mias
A emam Dea progenuit, quem fortibus arnus ,
I nfgnemq; animi imtnem tot adire labores
I mpulerint,& ft.ta nonas exquirere fedes.
H inc humeris patrem, inde Deos. gyfacr a fer entem
I dcktfumq; mari magno, hibycosq per afhts
A capit uirgo hoffitioymxitcp hytmrueos.
M ox finas quaerente Atamm, Tybridis'qs receffus
I ntrantem. regna excipiunt, dotalidq; ama-
ti inc atrox bellum exoritur, pro conluge certat
H inc rutuli manus, hinc fulgentibus ar cades armes.
A c tandem ui£bor potitur regno'q;,foroq:,
S ed ftfo cadit infelix cana ad antra Kumci.
H ukc Dibyte quondam errantem per dsuia Mater
T utataefl, hunc turbatis aquilonibus atffa.m
E ripuit mediis e' fluChbus, hunc gy m arcto
B ellormn cujis, Simcis cum & Xanthus, & ilii
X IB. IIII. Sf
S anguine manarent campi, & mare cadibus horres
S cUta uiriim,<gtleds'qs,& firtta corpora uerfkt,
I pft enfes,ac tela inter, flexusq: retarum
A fhtit,& graucpro ndtofitt faudd usdms,
N onpctuit tamen immitis placare fluenti
C rudeleis latices, prttfixacp faxa fib undis, <
V fiqueadeo nec fkta Deum mutare pote fluis-
DE MOTV COEXI.
D igrediens hac ante puer non diiht docebo,
T u moneri mea uerba anime, ac fibpechre conde,
0 mnia clauduntur coelo.codv/m omnia ficum
M ole fitd rapit, & celeri uertugne torquet.
1 mmctumqi nihil patitur, tamen intima tellus
S tat fimper ,mc.div/m quoniam cor.ceffit in orbem ■
S tant axes, quibus ipfi fiper uer fatur clympus ■
I pfk quidem oceani ciraim'q;, intraq; fananti
A lluitur ttUus fi.ufht,ac uelut infida toto
I nfirgt ponto, &mtdifs fkms prominet rndis,
Quas cur fi udgn,& alterna fib luce refulgens
X una ciet, luna afhfircs motura tumultus.
I am terras,pontumcp una compleltitur aer
H uc illuc nentis agitatus, & cequore aperto
R aptas imbriferos piceo cum turbine nimbos.
Quidquid enim tellure ima, ac rorantibus undis
E , xhalat ,paffmhuc fiblafo corpore firtur
E uefhim Sclisq;rotis,lmce'p qmdrigt.
D enfatumnwxm nubes, pluutamcp,, liquefiat.
I pfa autem Luna in primis fluitantibus auris
I ruperat, & coelo dumos cum torqueat axes
DE STELLIS
A c ffdiii breviore retes agt,ufy Deorum
C onfilia explorans ,&• opes,& czftra, frenos
N ume prafrt mittis, rutilo nunc udat amictu,
A ut ferruginea procedit mbilapaild-
M liltum etiam quibus mfigrus digreffi feratur,
A dimat,& peragret [igni qua parte Tyrannus.-
DE SIGNORVM QV A-
LITATIBVS.
Ignea uis pecori phryxee,& cornibus aureis,
I gneus & Libyco uigor eft,rabiesq; Leoni,
C andentiq: fetjex iaculatur ab igne fagffas
P hillyrid.es, nam terre fris uis mfta tauro,
I nfita virgnece Spicee, Aegocercntis gr aflris.
N am Geminis placet aer,aerei'q ; reeeffus.
H cspuer ideeus probat, hos Vometiauirgj.
A t Cancro / Imiorum amer, cequoreaqs laatnee
P er man fit, mnat mia, imant Jtagnantia cLuiflm ,
P ifctbus idem amer efi,eadem quoq; cura Hepai.
H incuariant Lmeeuires,pugnam'qsKic,ffim
S igna fimuL,nec certa fides variantibus auris.
H mc tempeftates,atif imconfmntia cmli
S ucceditq; auftvr bore£,pluftimn'ci fer eno-
A c medijs pirfepe caloribus horruit aer,
C um grando m folidis pcrcrebuit horrida techs.
DE INAEQVALIXATE DIE-
R V M, A C NOCTIVM.
Qjttn etiam uartant folii uiresq;,uiasq;,
Quod coeli fitus,& fgncrutn prafhtit ordo
X IB, TIII. ss
0 bliquans ,mde alternam nofksq:,dies'q;,
A c tempus circum f/attjs fi uerfitt iniquis.
Qjsatuor in parteis quamquam diduntur armus,
A equa fed a' medijs ducuntur tempora fignts ,
Q »ew medium lud, atq; umbris fiol diuidit orbem,
p riecipiti Icat celfit gradu, quaq: ima dehifiunt, .
D v/m artant inter fefe , fugunto;;, fitjnr/q;,
N wnc noch cedunt luces, nunc fbhbus umbra,
A iuerfisq; uagintur equis & fiiqus ,& xfins.
X E SIGNIS MOBILIBVJ, H-
XI S, EX COMMVNIBVS.
Omnidprindpio properant, mcdioq; morantur ,
A t finis neutrum retinens moderatur utrmf.
X emporis hmc uerni quadrupes Nepheleias autor
1 t properans ,femper'q; fias fijhnet ad herbas,
N ec mora, nec requies, manet ad prafipia taurus,
v er manet, infifht bos indefi/Jus aratro
I ncumbens operi , incumbit quoq; purpureum uer
P er fy luas, per prata, & coepto per fiat in tp(b.
A t geminis modus uer decimat, & ardens
P r cadit coelo indomitis firuonbus tejhs.
H ime pecori aurato uis nubilis, at fi.a tauro
V is conflans , (olidum robur. /b bili sq; pote fias.
V is media e fi gtitUms utroq; a ' fidere dwfkt,
C ommmisq: uigprfiux extera figna fiqmntur
O rdine nexa fi.o /eruant hmc certa tenorem .
DE SIGNIS TARDIS, ET
V E X OC I.B V S.
DE STELLIS
Nec uero qua: figna auftro digreffk feruntur
1 n boream, non ipft obliquis curribus ortum
A ace Ierant, ra p tz ni 'a; habiles ad. frena iugalas.
H inc ortus breuius fpatvom obliquantibus a/iris
H inc properans Aurora rubentibus aduolat alii ,
I ngermrvtt lux.ingemnant opera, atq; labores •
A t contra quie de Sored regone recurfknt
I n i-ibyen.ea decimi properantia curfu
0 ceancmmrfkni fefe .obliquant <p fub tequar
A ethiopumynde v.b. gingeos referuntur ad ortus,
1 n finiant cimo, ac furfum reibo axe fbpinis
V ix referuntur equis fitbithinc mora Longior teqtie,
A ugpnturq; ortus fpatid.gy nox crefdt in umbra.
D ecrefdt labor, acere fdt requics'q;,[oporcp.
qVAE SIGNA QVOS VEN-
TOS EXCITENT.
Ventorum quoeguistearidi variantibus aflris.
I gnedpreeapitem Boream & minitantia clauflris
A rflois fgna emittunt glademcp, ntuemq;.
S cepe tamen uiemo Aries de tramite, Comtos
I mmtfhum Zephyro, ac Boree genus euoatt antris.
Q vis credat .gelidos fiatus I cuis excitet aflntm?
E xc.tet humentea Mars,atq; Atlantis ab undis?
S igna etenim maris humectis referentia (ludus,
O ceani ocaduos eefhts.aMramq; Vauonij
S clliatant , tamen & liby as procul excita arenis
T labra aent, Zephyro cognata frequenter, et atiflro,
H mc prono e cedi tractu , atqshyemlibus oris
tiB. im. i 27
L dudt "Deaxcmtlec quondam edita ponte,
I ducunt afira duripedi confortid tauro.
Quin eurwm'q;,notum'q;una' Capricornus utrintp
C emmfhtm ge ms,exabit bimioribus alis-
A fl eurum q;,eunq; do mos, nabat aaq claufhd.
S dturms tenet pangende regnet in duld .
N onnunq Solisradijs czlefhcbis ,&• igni,
S ufatnthorrifbnds findenti Aquilone procellas.
X v. utro terraq; fitus ,& flumina, & ipfos
A Ifice drenofi trachs maris, affice mcnten
M entibus impofitos,& declinantia in imas
C o malleis lom,& derijs fiper indita ftxis
O ppidd non idem obtutus, pcfitur dtp mmdi
0 mmbus efl eadem -nec Sol uattus omnibus idem,
N on fimilis natura J oli, non aeris aura-
li inc uariat coeli uis,& natura locorum,
Diuerpeq; utces rerum, atqseuenta per orbem-
A (Irorum queq; difflmiles uiresq; uictsq;,
X emperatp inconjhnsq: dies uariantibus imbris .
qVI PLANETAE D.IVRNI SINT,
ETQVINOCTVRNI.
Sydereis rwfh.rna umbris 'Latonia gaudet,
C audet Nocturnis tenebris "Erycina, fuumq;
illecebris trahit hac nofhcrna ad qaudia amantem.
1 Ue dolo latus furtisq; accommoda captans
O da, per tenebras graditur [peculator opacus.
L ucem odit, memor & vulatma uincula, & artes
P habeas atuet,& caa vnfidiatur in umbra.
DE STEIIIf
A t lucem currus q; aurorx,& lampada filis
M iratus pater altitonans , miratus & ipfe
F aldtenens Deus,omdtas odere tenebras,
E xultantq; die, giudentq; patentibus auris.
CVR ALII ALBI, ALII NI-
GRI SINT HOMINES.
M iretur nigrum Aethiopem cnfpante capille
A lbis,& algenti Germania fitbdtu coelo.
M iretur lommmq; comam, cundentiaq; ora
G trmani Nomas, &• lati ruger aavld Hili-
I Ilum ficm.fm.fkuopexufht calore,
T orridap affitiuo uiania fiolis ab cefhi
V rit,gr incoflo tingt nigra corpora fume,
C ontrahit & teretem per adujht foramina crinem -
H uic concreta gelu .niutbuSq; oppreffd malignis
Qjsa rego riget archii fitbieda pruinis,
V icinum e glacie candorem afipergtie cana
I Uimt,& niueum diffundit i/n ora colorem,
A c multa irrorat madefitfhim fanguine corpus ■
I nie fluit coma longi, & o pacant era capilli.
H ime uariat gens ipfia inter fiammam'q:,nium'q:p
A tq; alios referunt alia in regione colores, >
Qjaos coeli mifcent igneis, err antiaq; aflra.
H ime phoeben niuex Letari uellere lanx,
S aturmmq ; atro rurfum fqualefare dnucht
D ixere,dc rutilo Martem exultare capillo.
DE ORIS VARIETATE.
N tc tantum color, ora etiam, effgesp utrorum
83
e ib. nn.
D ifjimiles inter fep prolis'q;,patrumq;,
N ec matri Jhd mia, nec une e gtrrmne creti
A ffimles, nec neptis ano, asit foror ipfa for ori,
V p adeo coeli qs fitus,& fydera,& ipfi
D tj udridnt.de figna quibus paplauflra reuoluut.
DE VARIET AT E MORVM.
Qjsm uariant etiam mores, & pechra pnps
D iuerfos agitant, \ (btdia & non una pquuntur.
H inc animt pereta dito p.b pedore condit
C or. filio gratis, & capis timet upp futuros,
E t parcit partu, & prouift negocid differt
C isncfafor, quoniam Saturni hoc imperat aflrum.
ille fidem, teflen/<p deos,ccnceptacp utria
P cfthabet, & rabidos irarum concitat cefhts
I mrmtts,prompnts'cj manu ,uiolentus ,& exlex,
H os mores quoniam Martis frus indidit ardor.
A ft alium mpgnemq; animt, et pnefhmtxbus Mips
N cbilitat Sol,& generop corde pperbum
I nuitat fhidio imperfatq; extollit in altum,
P lacantemq; aras diuum,&pia uota prentem.
Sunt quos et pledor iuuet,atq; exculta ppellex,
0 rnatus'q;domt fulgens, Idqueariaq aurea,
E t tyrice aeps,uillop &• purpura limbo.
H os populis longe acceptos Latorua Luna
C ommmdat.fucr hmc,& diruere gratia plebis,
1 ngeniumq: habile, & rebus uis apta germdis.
E (i illis mte ingenium, fibipeftora rech
C cnfda,pnt animt praclara ad munera nati,
I ufhtiamq; colunt, O" itieft reuerer.tia utri.
de smns
E tfynarus anwr,pen[i quocp fedula mi,
N il praeceps fterum I ouis bos fic temperat afirunt-
Temperat aft alium veneris nitor. bine nitet illi
C ultus,& aurato fulgens nam purpura textu.
X uxuriat domus, ac lucos flant tecta, fitbaos,
E tpafifim nitida cbarites dominantur in aula.
Scitatur rerum cmfas,& fufatat artea
I gnotas[bUrs,fiaindacppe(hrd uerfiat
M erairius , ue teram repetens monumenta uircrmt,
D v/m lir,<gi<e pretttm,dwn fima affodiat honorem,
I gnotum & patitur nihil, & contemnit vnertm-
H os mores nafcentum animis errantia jeptem
S ydera darii, fed longe alios rmmifk uidffim .
I ngenteshincuirMcs,mgentia mrfim
T> ucuntur uitia, & nufqmm mortalibus mim eft,
I pfe idem fibi diffimilis,iuuenis'qs,fenex'q;.
QVAE SIGNA qVAXES SEN-
SVS EXCITENT.
Signa quotp aduerfo fibi diffidenda nifu
D ant nanas animorum artets-nampr edita metu
S igna cito, celeres JenfeSjdgfatef longe
I ngtturant fhtdia , & penetrabile mentis aatmen,
A tq habilm ad Laudem animos, duiliaq; ackt
A mndunt.Hos atra deum,& folerda coeli
R rmanlm rerum cuufas innat. His furor ille
I atianus mentes dgtat pandit q; futura.
A t curas animi tacitas, fiontemcp feueram,
E tpecbts graue an filiis, rigidumq;,tewxqs
I udicnmqs immotum, & turba fionanda uerum
Uxa
EIB. IIII. gij
T ixrf dabunt, eade argentias , eade gemula honorum
T omenta adijaunt amrms.hmc denfa clientum
A gmina delectant. hinc & certamine in cmni
P eruidffi uolunt,commentag; pecfcris acri
C ontendunt [hdio,atq; opera peragenda tenaci.
S ignei bimrporeis rurfitm variata figuris
I nflxbilm reddunt animes, finfitscpvdgatiteps
A Iternant.nil certum unguam variantia corda
I » fe guitur, non firma quidem finientia, verum
M ens habilis ,res'q; ad varias uerfatile pefhts-
H os amor ,mbe(les'qs Lyrte, Scmmsq;,vemsg;
0 ciaqs ignauos reddunt, & Salmaris,& fims,
Qptag; tegunt nitidum fiondofa umbracula fontem .
QVI PLANETAE QVIBVS SIGNOR VM
DOMINENTVR TRIANCVLIS.
Qjsin edam Leo gtttilus,nepheleidq; a [ira
H amonio cum heroe, fagittifirisq; pharetris
E xercentq; maris animes ,& imfcula tura
T utantur, gaudent 'qi die,duabus'q ; diurnis.
H inc luas pater fiorarwm pater atherius Sol ,
T arpeiceq; arcis cu[hs,qm nubila uerfat,
D ustores adem hanc uiolenta in pralia raptant-
1 Ui duchry/mq; dnimcs,&pralui,& arieti
I mperio afiueti refirunt,grntcm'q;,uiros'q;
H is animis, his & ftvdqsfiis pectora curis
I nfiituunt.At fcemtKee Cytherea cohorti,
Qjteeq: foporifiris uehitur Dea Cynthia bigis
D ant figmmfednox tacitas imat-imperioq;
V tuntur leviore duces, figniscp cnpefjit
pont.vrama. m
DE JTEItlf
I ufja phalanx 3fertur'q; atiims muliebribus haerens.
I nde jkos populis mores, a m mos q; fucum 'q;
P rcefcribit leges, decretaq; munera fanat,
H mc lego geminer arti, arguat}; robora fratres
I ngrntet; tollunt ani mos, ingentia}; audent
L uce paldm, tenebras odere, atq; abdita fida.
H os anitmsjnos confdijs,hos pechre,& armts
H crt&ntur Lati} Deus,atq; Atlantide cretus,
C ommunemq; aaem concordi foedere curant,
E t fcribmU fi a lura urbi , plebit};, patrie);.
A ginen agt quartum belli Deus t.rmajubaq;
C ircunfhtnt.Cytherea illi comes heeret.gr alto
Qjtee Cyntho dea frt rigdos uenabula m urfos.
H te Martem comitata his agminis altera cura,
N odhtrnisq; dolii in tuftra immtea feruntur,
Qjste nam, qute; rogo,atuft deus, mortalia ubi arma
0 buerfans inter ,r a fidas ags enfe externas
1 mfeUes,cuneos'q;uirmi,firacpagmtna equorum!
I mrnamrn nunc te tigrim dente, ungue cruentum
C emere erit, rutilos foedantem fangume campos.
H unc latos referentem armos , amacq, era leonum,
I pfr.m aaemidenfosq; globos, ipft xgmmci ferro
S ternentem. fumi enfe equites, peditesq; metentem i
A t coelo iiuitm ante oados muliebria fecktns
C onfilia, illarum obfequijs tua tmnera,& arten
B ellorutn, bellorum artetf,crepitantiaq; arma
A fribii-qiidntw’.illecebrte,qi<a>ti-,m aurea pcjjunt
C yfridis ora tue: quantum noxutlaq; nochs
G auiiaiquin etiam, in tenebris,in nube maligna
A fpirans P hosbes thaUrmsfimua per umbras
riB. iiii. 90
O fcula, et atfachis tenta fi ddfeckra mcllezs.
H inc frater, quem nulla homnum res, nulla Deorum
P rudentem latet, hcec jhlido maledickt tyranno
0 biechtre attfits, dictis q: adimgre pondus.
P urtis te natum, illecebrU'q;,doluq; Dearum
C aflra innent nofhtrnd,et fatntnei comitatus.
C ededie.iadhtntemte,&tuafchjbnantem
C riftato capite ,m tenebris, tibi nocte, tibi umbris
P [audentem, jfoha e' thalams fine aede f arentem
M iretur cbaritum chorus, & Vulcania coniux.
C ede Polo,fitms<3; gnarum, mgentaq; amantis
1 fequere,atcp alium J yluis meditator Adorum.
tn ij
DE STELLIS
IOANNIS IOVIANI PONTANI
AD IrVCIVM FRAHCISCVH
EIUVM DE STEiiIS
LIBER QVINTVS.
V»c mbi que uiridas colles , rc-
rantiaq, arua,
n Cgu.ce iugt gratorum nemoru/m,
dc uindantia ripis
tlumrut , queq; udgss colitis per
deuia finias
A trite fiirate oure,atq; fiuete uocanti ,
T etbyos aterne cldrivm genus, inclyta piis
P rognies,quas Oceani bipatentibus antris
E vijh e fi, decepta dolis & Apollinis arte,
D tvm T ethys mferrnn toties excludit amantem •
N anet, quiefcebdt claufo Dea mia fnb antro,
C tm Deus adpojleis tacitus rimatur & omnem
E xplcrath: aditum, fi audemq; in pedore uerfat
I gne colens, fpedhit, furni & timet ipfe uideri,
M cx abit m ternos radies,rimam'q ; per arctam
I ngrefius fiuitur thalame, & noua gaudia carpit.
I ntumuit Dea mmprejju,at(f abfente marito
C celat onus, deamo Oceanus dum fydtre Calpen
D ijfrimgtt, pontum & terris immittit apertis
V iftor,& extremam pergt tenture lAectim,
C ommetus firnia,& gener ope virginis annis-
P rodifhsq; utero tacite, gy Idtuijhs in umbra,
O ceano redeunte. etenim pater ipfe uideri
V os uetuit, tenuas animas uix fenfibus audias-
N odk quidem latitare antr'is,at luce uagtri
L IB. V. fl
E t pelarc,Cr terris, dtp aera currere apertum,
S ola riq; tcfhts hormmm, & mulcer e laborem ,
L ongtrivm & ucluit curas lenire tuarum.
E rgo apte o mthi cultie aitr<t,oceanindes aurae
E t Tethy proles, & Apolline digna parente,
E fle mhi comtes terris, pelagpqiuctgmii,
M eatm iter incoeptum terite, &ff irate canenti.
V os ero Benaa ad ripam ,atcp ad flumina Mantus
S ifktm audax -Hic Andiadum feleckt florarum
C armem, & acnios lata excipietis honores,
Quos clim memores dimm referetis ad aures-
I pfe mletewm ad fluidum . flnyrmtidap undam'
p opuleo Jhtuam thalamo, atcp umbrante flalich.
H ic Dryadum teneris imet indultore fifirris,
C ernere&errantm per mollia prata napaei.
H ic plectro reflomntem aureo, tejhtdine & aurea
C allicpen, caput ad uitrgi & cana cornua fontis,
A tq; amnis ueteres referentem carmine curae,
E tuacet audiffl&Hdoiarepetiffefub umbra.
N anq; fio & gelidus arflt quoniam igne M eletes,
P ierius dum fltpe chorus flfe abluit amni,
E t merfat liquidas argentea corpora lymphis-
C cncipithic Deas arder.tets fibpecbre flammas,
M ceret, dmat.lblcq; amens tabefat in antro.
V irgrrubus fides eadem, atq; eadem omnibus atas,
1 dem habitus, par & uox,& uariantia cantus,
P ar amor in cuncms.unam flquiturq cupitq:.
V na tamen qu<e fit, dubium, gy fententia differt-
Qute Clio fiut,efi Erato. quieq: ante Thalia,
M elpcmtne efl, errant flammce,furit ardor in una.
m iij
DE STEDDIS
I U.a quidem incerta, e f .urit uaqus ignis amantem.
E latebris parat vnfidids,ut nulla Dearum
N cn fiierit tento.to. huic o ficula rapto per amnem
A bfulit.hanc fyluis jugentem aggrefjus in altis,
I mplicitotq; manu ceruicem,cneratqi Lacertis
1 am iam,fd dura remorantur brachia (entes.
I Uam fpeluncn in mediabant uiridante fiitb umbra,
V itontemq;afus,ay- mrasuoce levantem
N i pafhr ruat auxilio clamoribus actus
C cmprimat,& prima potiatur jiore ementa.
X andem fiue ea calliope(fic fama putzuit)
S iue Erato, aut longo decepto Polymnia fiomne
V mpafjd ejl.tumere uteri, aft ubi prodijt Infans,
Q uo jibbim commune chorus calaret, in altum
I t properas H elicona. chion mox, hinc Colophone ,
I nde Rhodon, repetitq; tuospojl Smyrna receffus ,
H mc ad centifhrem N ili fiubit hofiia Theben.
I ndicnt Aegyptus partum. At memor ipfc fororum,
E tfima memor , gy quoduis m crimne tantum ef,
M ufiarumnequis prolem putet, aufer Apollo
E ripuit puero lucem, & cana lutmna condit,
V nde oculis capto nomen permanfit Homero-
E t patria incerta ef,dubioq; autore parentes.
H une uos o,mthi culta aura, Oceaniddes aura
I mplentemq; tubas, cuneos cp in bella uccnntem
M irata, Xanthu ad rapidu,aut Simcetida ad unda,
E t fi fetis iter,yrlido gr refiuebitis amne.
I pfi fedens uiridiin ripa, ac variante fb alne,
N mcdiuos.mncheroasuocet acer in arma,
N mc defis mna, & choreas, & pocula cantet.
Z I B. v. yi
A ut venerem , &• blandos recinat lafcmis amer es,
V ulatncq; dolos ,& coelo cognita, furta,
Ccu-eq; olm longo memores repetatis in ceuo,
D implacido firmeneuiam ,ingratos'q; labores
E t muat haufiffi,gy grejjits molliffe canendo
F ando etemm Lcuat.gzr labor, &uia filht eunte*).
H oc nos, hoc N ate aujfitium, dataq ; orfa fequamur.
C antantes iter ingredimur, comitantur & auree-
T e uero nuhi certa uia Dux inclyta cantu
V ranie,dwm longum iter, & ffatia ardua dreunt,
D um tantum maris, & uafia telluris obimus,
P erej; locos cultu nocuos, fqualentiaq, arua
E rrarmsffuperanda etenim luga frvgid Tauri,
T ranandacp dlpes,promctaq; culmina coelo
C aucafia,& piperis iamiam calcandus ImaUS,
Qua Gangem large undantem, gangetienq; antra
E mittens hinc, inde per horrida faxa rotatum
D euoluit'q; Indumgccllechsq; amnibus auctum,
I n mare P atali um fiptenaper hofh a fundit )
I nterea canere infietum innet, & initet ipfis
D igredientem orfis,& carmina culta fiquentem
T errdtq;,aquoraq; muliere, ate^ aera cantu,
E t finii decus extremis adimgtre rebus.
S ic tibi Sebethi, crefat qv.ee ad flumina laurus,
N on auflrum urentem, non fieuos findat imbreis,
S ed gelidi fbueant rores, fid mitior aura,
E tpaffim riguis moh fcant lilia pratis.
I pfi quoq ; ignotos refiram per carmina lv.fi. s
D igrediens fiepe, &■ captis dilabar ab ipfis,
Qjte labor, infitdatttm tter,gy uta iniqua leuttur.
m iiij
DE STILLIS
DE TERRIS ARIETI, AC MAR-
TI S VE I ECT I S.
N am tibi terrarum q; fitum,et mi Jttbdita mcnflra
CgUce rego,©” fibi quemq; Iccii quod uendicet aflrit,
E xpedtam- lacet extremis in partibus orbis
0 ceano dndkt,& pelagi refonantibus undis
C ens Orco fata, gens Ditem commenta parentem
C ceruleis quondam tellus habitata Britanis.
H ane contra iacet alenti Germania campo ,
D iues aquis, diues nemorum undantibus umbris ,
S cemrumq; parens fxatnda,altrix'q; ferarum.
M artius hac quadrupes gente, dtqshac littor a feruat
B ellator quadrupes, fultus qui cornibus horrens
A d pugnam uocut,& torna det agmina fronte
1 nfignis uilldjfed longe infignior aufis
P ugnarum.ipfe e' codojpfe & de limne olympi
I am quaffans caput, ©■ tereti ceruice corufcans
I am frontem ferus examens, iam cornua iafmns,
S ydereosq; Deum campos, rutilantiaq; artta
P rofubigens ptde,& aurato fub uellere crifpans.
H ime Gallos femm genus, atq; immania corda ,
Quos Rhodanus fecat,atq, Liger refluentibus mdis,
H mc gentem indomitam, & gaudentia pectora ctede
B djkrnas aet ad pugnam fera fitfdtat arma,
A rmacp, pilam , hamentataq ■ tela Cateias.
Tum Deus Armipotens fecu rwua gaudia uerfans ,
I nffedhtqs firum,&pugnaaa cornua laudat.
M cx hafkm dextra examens, ©• uertice conum
H <
XIB. V.
T lammantem,ac longe iaculantem incendia crifbt,
E ngt in pedibus fefie'q;,& concutit arma
H orrifbnans ■ Eot hic gemma de uertice flamma
S dntillant.ha agitata euris per inane feruntur
I ncenfie,ficbusq; auras, dtp aera fignant,
eutonicosq; petunt fultus, nadatp irtuia Rheni,
t circum populi longe, late q; colentes
I gnefiunt calido afflatu, gyfixmartia fieuit.
S anullis etenim alterius temtrdrius drdor
X ncenfus furit, gy truculentia fortibus aufis
E fpra. at alterius effert caleficktfiuillis
I ndomtum caput, ac uiolenta fiperbia uoce
I ntonat,& nigro rabies armata ueneno,
F ceda wngues, impexa comas, & dente cruento.
Qu.a greffum mcuet,& fi.ltu fi tollit trimnys,
C r me minax, hac erranti difiordia paffi,
I raq;,uefamsq; furor comes additur, & lis-
I pfi quidem ardenti jflargens incendia dextra
E uocat e' latebris belbini,acfifi mfiruit armis.
S ic ubi jfirwfis in fipibus horridus ignem
I nijc.t agricola, & flammas agit Eurus erant eis,
0 mnia candefiunt arcum loca, candet & aer
X gnibus -infolita firuer.t fila fibdita flamma.
H ic antro exatus coluber, mmitantiacp ora
A ttcllens, oculis ignem uomit,gy ruit alto
P eckre caruleus,fqmmcfkp tegmina uerrens
P uluercum fi: Icat jfiris iter, afluat ira ,
1 ngemmc.t culor, & rabies nigrefdt eundo.
A tqi illi collo, atq; dato pectore huet
V irus,& erranti maculantur terga ueneno.
DE STELLIS
N wnc caudam expliatans,finuoftcp tergora uertens
L abitur ,& tofo capite exilit,acuolat acer
P er frondes, per Taxa ruens, nunc pectore foto
E minet, ac tergo feje exerit,& micat ore
T orna tuens, Imgniscp ferus, iacit atra tri fulcis
V ulneraliuefamt fparfo nigra pabula file.
E rgp mcompofito confefhm tn bella tunuiltu
C urtitab arebis fcopulisjurialis iberne,
E xerit e' ripis Tamcfts caput, exent Ingens
A lbif,& incertas uoluens Gariems arenas.
V ifhtla<p,& fumme decurrens mente Suems.
E cie uident Senonum populos, latecp ua.ig.nt as
V amgenes trahere armatas in pr celia turmas,
X ug)scp,Croconas'cp,& certo Elueonas arcu,
E tCymbros gladio infignes ,& S axones hajht.
A c filicata truces qui raptant effedaCong-
T u Cattas, Tagratoscpfabtlemcj; ad tela Sicambri ,
Qjtiq; fremunt Cauchiprreter uada neta Vifurg,
I amcp, alpes metire oculis, iugq; edita coelo ,
S ubiecksf iugis campes, gldcialiaq; arm,
A c primum nemora illa ingentibus cbfita (yluis.
H is Belgas enji ir.mcks, M orinostp, Bdtauosqs,
A ruernosqs.ferum gvnus.his Venetos'<p,Remcscp
S uftulit in campis C* far belli Deus, atro
S anguine cum rubuit Liger, intepuit <j; cruore
M ofa uirum,& capiunt mx ipfa cudaueraripce
O ceane indtgnante, comam & merfantefib amnem-
A fl illis(manet aeternum decns)interijt gens,
E t fyluis prognata & fJneno eduih parente,
G ens ferro, attp hojti primis affuetu fib anms
X TB. V. 5+
H eluetij, V ppetesq;,atq; effera corda Sueui.
(guets un -irr, prada fhiditm,ac durare pbipfs
C erpera flurmnibus ,telc'q; afpefcere dextram.
N on urbis ,non atra domus, agri ue celendi.
V enatu ducunt uitam ,atqi e lack liquenti,
E t quod M arte fibi jpeliatv ex hofe pararinf.
B ella placent, ppsq, hojhli e' corpore fanvuis.
H c; motus ,animos'q;,atq; hac certamina pmmo
G radims coelo inpetfhtns ,crepitantiaq; arma
C onfliibt pugnantia ,ct equis decora alta, parentum
H ajh'q;,& gladie, & par fo piper arua cruore,
M iratur fimulipfe equites, pedites'q:,ducesq;,
T antarum & melem renem, ac conamna tanta.
M ox flammante hdflam,& calui telahorrida Iuli ,
C edo inquit firmi artna,frml mia fgna nepoti,
V elappsq; Polo pugnantia, atq; en fe prenti
A ftut. adejfe deum fentit deus.lllicethojles
V ertuntur .uolat acer equoq; imfgnis & ofiro,
P er midicuq; ades exltltxt uichr Iulus
C cede madens -natat in medio Mars ante cruore.
Hos lups tibi Hate uite ,ccept\q: laboris
E fjeuiaes comttes, quibus, et uadapmma Lemanni,
N imbifiratq; alpes, quibus et fra regna Brigantum,
R hetorum & celps hilares penetrav.imus aras.
E n Druf morum.enta ,tui'q: Auguftv labores
I nfintes auro gratiidi, fluit aggere ab alto
X abens, Vindelicos qui diuidit Aenus agros.
H oc effert antro Reatus caput -eucmit illo
V ndaru-m rapidos infarso trmrrmre fluchts
V ambias- pumfaPadtm pecus altera uerpt.
DE STEEIIJ
M ens partu filix tanto, totq; amnibus auchts.
H is [ociis dum mree fiirant, dum ridet &• aer,
K ecfijjis placidos nent aortis unda liquores,
C aptum iter,ignotas'qs atiperqnrms ad oras.
N anq; etiam Solymorum arasjateq; [nentem
I ordanem (locet nota deo ) Syriieq ; receffus
E imtimos,palmceq; firacem germine idurnen,
C armtliq, apices, quin &■ Libamtida Cedrum,
Qttceej; [uentifbno cur fit ferit cequora CorfeuS,
E t quam chryfiacras Lento [ibit amne paludem,
C crmpetens Aries rutilanti uellere [ruat,
E t M ars ipfi fio gaudens profpeftat vb aftro.
DE TERRIf X E O N I, E T JO-
XI JVEIECTIS.
At Hetntcefira tutatur famnitida terram,
E t Latium, tetricceq: deme s.atq itala regna,
E tditetfVmbrorum agros,opulentaq techt
A emltct,qttce'q; arua fi'att,qttasrq; irrigat urben
M mdus buic uympkce Ar.diadesjeciaqfircres
B enad mi fient uiotat,moefhemq; hyacinthum
1 ntexunt-ilie inceditper prata fiperbus
1 mitans ficilets lakbrofia ai furta napttas.
Quem uel mtortij cantus, afirceaqtplecira,
V el Sibaritis auena,peloriadesq, ; ctcutce
1 nflarint , notum & choreis, & amore M elifie.
T utatur quop, quos labens de montibus altis
D iuidit Eridanus populos, & territatur beti
A bruptis ferus aggeribus, digreffis & alueo,
S eatm agros, fecum agricolas, fecum obuia raptat
L I B. V. c) f
A rmttita. ip far tim f fagui celfa domerum,
E uerutq imo fundo, excuffettq; f.b undis
V afh fremens. uidet infelix fitd pignora mater
I mmerfantem amnem. uidet gr de ferta parentem '
N ata fenem btuolui rapidarum gcrgte aquarum.
P ignoribus diim fraparens,dum rtataparentt
A uxili-im parat ,hic ambas arcumafra uorag
A bforbet,atrmle'q: ingenti uallat arenae.
P arte alia fumans albenti afpergme pajhr
D um pecudem pelagi onerat, dstmtp arcet ab amne
I nclamans ,fdmq: illi comes afht aluta.,
0 bliquo rapitur torrente, & hiantibus undis,
S ublatus mox aeria fuffigtur alno.
G rex iuxta natat -hic {effis foaa agrmna aluta
C ircuit. Afl illum abritpens magno agmneuortex
C ceruleus ,trmcum'q; trahens ucrat,& uorat una
L anigerum armentum, truncoq ; vnucluit alutam ,
1 atrantem'q: etiam, ac domno, pecoriep timentem.
T um mt fer te e ptmmis luctum vhaetontides alnis
1 ngemmant ,mtfer<e phaetontia turba for ores
A brumpunt lamentauident electra fitarum
R elliquitu lachrymarum, acris monumenta dedaris
A mne rapi,rapi & auulfis fia munera ripis.
A c noua dum ueteres reuocant difiendia lufhts,
I pfe iterum vhaetonta, iterum phaefmtarequirut.
P initima trepidant urbes, fbraq omnia circum
D iffigunt,errantq; greges tufhderelich.
A t lachrymans,at fuft amas , ac fechra plangens
D efferans hcmmm'q;& opem terrana,& ipfbs
V r genti uix peffc deos cbfLre tumultu ,
de stelli?
P Yredidcj;, oppidaq;, urbesqs euertentibus undis,
I ndomms rndis .fummum haud fatis efje tornantem,
E xddl-.m p amet dtttmita:, dtp, immania fi.tz
D illimem expefmt .ceu cum mferabilis dies
V inrkt pedem laqqco pcnncsq; interlita, uifco,
A cdpitrvfq; fhmem, truculentia; aucupii iram
K orrefat trepidans, tum candida turribus aliis,
P urpureosa; fmus .niucasq; vnteckt papillas
A Ibentt jlrcphio fbrmse fibi confda,amcr:m'cp,
E ridanifefe ofkntat .fua lumina in amnem
1) ef.gt stella arridens, ac flumina melli
0 btutu irradidt.fentit fua gaudia, & antro
P roripiens ,anchunq: alno caput exerit undis
E ridemus . Tunc nympha ondis idat aurea milii
T ren ueneres,treis illecebras , quibus excitet ignem,
E xdfumq; fua fuccendens uentilet aura.
H ■ ic uideas flammantem amnem , longas agitantem
S anullas, uorntre rapidos incendia fluctus,
1 Ua iterum illecebras fiterurv nemres'q;,liquoremq;,
A ] Jiat dciddlimn,- queas feuos temperat igneis,
M cx rijum fpirantem auram , ambrofueq; fluorem
L ceta monet- leni fldmmte intenduntur ab aura,
P cjl liquido ambrofne fparfe.de rore made funi-
H isse imteni m medijs liquuntur pedtura jlamims-
V t magnes ferrum in fefe uerfatq;, trahite;.
S ic iiirgo trahit tridanum,uerfatcj: tuendo.
D ecj; finu laculata facis fiicrer.dit amantem
C ernpit ip.fe novam [tamam, dtp; tgnefeit in amne,
E re ingns pcfi' terga fragr fanat , intonat aer.
D iffdunt ripa&Ruchis ft tollit ab ime.
r i b. v. c)C
A gnofcit Deus infhmtem a arui ce ruinam,
A tinnitae]; timens domina, dtp in. an fu s amere
C effdntem fluitare amnem tubet ocius. ipje
A ttdht dextra elatum triplici iere tridentem,
C oncutiensip caput properanti elabitur unda,
I nfignis curru ,0- terno cana tempora cornu,
P rcjficiensqj undantem alte defeendere nimbum,
V ellentem arbujh, & fecum rncud arua trahentem
A rmatam attollit dextram, & ferus imperat ore.
N il ultra tentandum unde, atep abfifhte ripii.
P arate agrii umtj; aggeribus cohibete fub ipfis.
H cec ait. illa fpumanteis tumido aquor e fiuchts
I neludunt alto alueo,& placido agmine curfum
M dturant, pontum & tacita ingrediuntur apertum.
I pfe locum celer, optatosq; reui fit amores,
E t ceLfa dominam latus de rupe falutnt.
X ibera fyderea plaudit lerrana Nympha
D ena ferens, mox placido gratatur amanti,
H ac uos haud ingrata uice folatia Nympha
A erus, dum l Limma tranamus & amnes,
E t colles V iceni, & non uada tuta Truenti,
D um Pracutinas cautes: , cauap, hofha Aterni,
P elignumcp (blum,cdebratuq fiununa rrnfis,
D utn Marrucinos oilleis,ftientiap arua
G artgnl peragramus ,& arenti Aufidon ora,
E t mtcum ceaniffe,& iter lernjfe canendo,
A c durum iunet accentu mcllijje laborem.
S ic uobii Nympha aeternum fit ludere- fc uos
E t gelida accipiant miles ,& flumina fi [fas.
Ipfa etiam ardenti gaudet aejtnfa leone
DE SrEIIIS
V fht Litis fundens fi Daunia campis,
Qitaq; vitet pigro tellus made fica Galefo ,
E t tellus late ingenti crrcundata Sile
D iv.es agri.diues pecoris, longe optima nutrix
L enaa uitis,ditiq; argentea gleba,
C larorum mucntrix fhtdiorum,atq; amula diuis ,
M agna uiris, magna ingenijs.atp urbibus ingens,
A cparuo difhmfbt freto, oblatrante Charybdi
I nfitla terrificis Aetna celebrata camutis
C yclopim demus, gy cupido loca peruia Diti,
D v/m ferrugineo rapiturProfcrpina curru,
A d manesq; iter ingrediens nona fubruit antra-
A tq ea,quafitampc(i natem, ereboq; repertam,
M onjlratum & fegetem mortalibus, horrea genti
C onjhtuit Dea, qua ficulis dominatur m aruis,
D e'q; fiant quoties hominum genus omne laborat,
A ntrdp;horreaqi.(y cerealia clauftra relaxat,
A c fatur at latas renomtis fiugbus urbeis-
H m genfm Leo fyderea dwm fpedktt ab ara,
E lorenteisq; manus uidet,exultatq; uidendo,
I rigentes iUis animos ingentia ad afkt
S ufiitat ,imperij'q; animos accendit ad arma
H orrificus- Sentit tacite noua^tudia corde
D elius ,admvransct; armos ,& pe&ora fieui
Quadrupedis, late fulgentia lunrtva mlftt
E igt in Italiam, & genti gratatur, & urbi,
Qua quondam euro prajerip fit, zephyrocp , ttotcicp,
% E t borea mpofitit leges, fitact; intulit arma
O ctawymnc templa deum,& folennia curat
S aera colens, magno gy ritus iam prafidt orbi.
Mox
t IB. v. 97
M ox terrdm,altricem'q; uirum,mperij'qs parentem,
E t iegcj concientem, & dijspia fitcra ferentem
C cmmindatq: ioui,atq italum fbuet auter honores.
A nnttit his precibus diuum pater. inde fluit [ors
I mperij, magnarum & cpum,et reuerentid lecgtm.
CE TERRIS SAGITTARIO,
ETIOVISVBIECTIS.
P hoemfjas etiam grntets,chdldiedq; regna
A ntiquum gems irradiant fulgentia monflri
V ellera phoebei. nam quos de rupibus dius
V yrene fiecht populos ,qu<e'q; aurea findit
V nda Tdgt,queeq; arua ficat Sicork'q;,udgiq;
F entis Arui s, multe q: trahens fe gurgite Hiberus,
Qjca uaflo circum pugnax Hiffama ponto
A Ruitur, quaq; ora maris fi celtica tufae
P crrigt in portum Lm*,dc tyrrhenia cultos
0 fientat coUei6,at<p in mare [oluitur Arnus
C larus opum,felix'q; operum, dtp infignis henoru,
A urea quem gemmo imgit florentia ponte.
P arte alia folem ad rapidum, clymeneiatp dfira
L nudatos Arabum campos, pinguemcu Sabcetvm,
E uiocmon qua filici nitet inclyta gleba,
(b e tuis hanc ramite fluens lauit herbigrr amnis,
E t qui thura Laris facundis mtfcet arenis
S ti Rantem euoluens in perfica littera myrrham,
H anc ripa frondente uagus firmantibus undis
H ormams foecmdat,& in uadd circa Prienes
S efi agitans dum coeruleo preueebs ab alueo
1 ntraterythraumperpafcua Leta, profundum)
H eemoruUS fibi iura fi nex hac uendicut- inde
Po nt-vrania. n
DE STEIIIJ
I Uppiter hos populos placido fiuet anxius a fero,
A c terram M yrrhie matrem, ferpUq; parentem
T huri fer a, miratur opimo germine Lcetam,
B k ferat ut fegetes anno, his poma mmftret.
D £ TERRIS TAVRO.ET VE-
NERI SVBIECTIS.
At Parthcs genus aere, prcpimquaq, perfidos arud,
E t latos Medorum agros taurina tuentur
C crnua,quaq; Afi<e littus fe porrigit ,& qua
C yclaies mfamm tundunt mare,notaq; Cypros
0 [kntat papbitu candenti marmore turres ,
A c fedePS Ericina tuas, quibus aurea quondam
F ulgebat.hinc ipfet urbes, hinc oppida, gentemq;
1 mifens,gy blanda fiues,& armca tueris,
E tfemtif memor, & nemorum, quets fidula natum
F ormabos, docilem hamate fe aptare pharetra,
T endere mox arcum, & celeres tenture facgttns
I n uolucres prima expertum .illee ut amabile telum
S en ferunt, placida ldalium mpleuere querela ,
M urtmraq ingemuere leues. Strepit incitus ales
I n Venerem -certos iter at puer impiger iftus,
I ndefenu,pecudes'q; petens grduiore fdgttx.
I pfa feces laculata, ncuwm pofl mdnera uitlnus
I njhgs caluere feragrexq; omnis in ignem
I ncenfets ferit. hic audax puer aptat in ipfos
P afevres ramum , quem fhrpe Athamantiie uulfem
M ater Acidalio cor.tmxerat amne-ibi mlgus
P aficrum pecudesq; inter'q: armenta fero/q;
1 ngemit-fyluis mjblita femen querela.
XIB. V. 98
T wm C hariles fudere nonos e fonte liquores,
V ulnera quep},gcmttus'q;,et acuti in corie dolores
S edantur -T mc ipfit fitmm nudata, papillas
E xeris-effilfit iubar,ac de pectore eburno
A fflarunt gelida Zephyris felicibus aura,
Qjt&saftus recreas imunum ,lenis'<p dolorem.
H ic uideas amnem ai rapidum uiriiante fib alno
p ajbres mifcere nouasper prata choreas.
H ic primum cecinit teneros nona fifhtla amores,
I nfittumcp fine carmen modulatur amica
V pilio.affisuere choris dryadesq;,napeaq;
E t panes focbj,& nemorum montana propago.
T um primum Nympha Heroem, Heros Heroinen
A r fit. amant heroes, amat pajhria turba.
I pfa inter medios imenes ymdiascp puellas
C ompta canis, fyluasq; mcues,& flumcna fifhs,
E t arcum pici a uariant fia rcflra uclucres.
H as artas Cypros,at<p hac incunabula nato
P rima dedit ,prmos'q: tibi mcnfirauit amores-
N ancf in addalij frondofb margine fintis
D ucebas nitidum properanti pollice plectrum.
C onueniunt Nympha ad cantu , properate]; imetus
P afbrmnfimul Heroes fimul Hercina,
E t panes montani cola, quosq; acer in ignem
E gt amer. coepta chorea.uox omnis ama ritum
V na fuit, mihi par ce Puer, mihi parce Puella,
O ruuto candore Puer, rofeo ore Puella.
E (t? autem phario utniens de littcrre Pafbr
C ommetus fima chorearum, &• honore canendi,
A [htit,ob[hpuitc]; una .cbftupuere Puella
DE STELLIS
M ir At cepafhr em .etenim coma mellis, &illi
Cpui coelo peffent fuperos deducere ocelli,
Q^sea ignem Dea, guess finfus inftinguis amandi
E ixa tuens ■ arfit Dryas. hinc arfere Na fece
I ndignantem animis, & trijh corde rigentem-
H ic amer ipfi duas gutta ex amathufide tinckts
S elegtep arca ir.mtcns .firinxitfi fagttas,
Quo ui flor duplici geminaret miner a telo.
H <s ualidis agitat £ euris,& uiribus a£he,
C cnjligunt fitml,& celeres ftrinxere fituillas
I ncenpe ilhfit rapido, &• fitx ignea fitlftt
A ucki noto. At tacitos intus caler urit amanten-
A Itera niligena.m puerum ad preeeordia fixit.
0 briguere gelu ueme.Sed flamma medullas
V rit agens -correptum addent incendia pefhts.
1 gncrat tamen, unde fices unde afln fagttx.
H unc pallor, mne purpureus color ore recurftt,
A c multa e uario uclitant fifpiria corde.
A Itera deforfitcp iter, ac uefhga ab ifhi
L eua petit, leua finfijh e' parte fagttnm
E nantis mater pueri, longe vngtms, ille
R idet,& mpUatus collo, blanditur amanti,
A dtnctu}'q; fim nudato, atq; epula figens
I gnctum matri difficdit in offa uenemrn.
C uius ubi hbi uis eft cognita fngs Qrillo
D o fla fices, quns corda afflas, mentexq; Deorum,
C egM g? humatus fiperes pallefiere curis,
I ng: bcuem mugrre patrem, & freta longa fi are.
T e nati telum patria tellure relicht,
p afhremg; figui iubet,& pajhria iuffit,
IIB. v. 99
T e Memphis dolet errantem prope [lumina N ili,
T e N ilus mtferatur ad herbidi prata pernentem,
C vm tenera exanimata fbues lachrymaris Adonii»,
E t Marti profers pafhrcm,& fiurmna coelo.
Hox numeros celebrate Mrte,caanihdes Miret
E t Cypron cantate, & fontem amathufidis undte,
V nde meos & fbui teftus miner a Luti
C wm miles Ariadna, nemus q; Ariadna referrent,
E t mtjirdta graumiterarent littera queftus.
DE TERRIS VIRGINI, ETMER-
C V R I O SVBIECTIS-
No» Babylon,no qua ora inter Tigrm'q;,uagu'qs
E uphrdten,non qua afiyrio riget ora calore,
N cn Crete quondam louis incunabula magni,
N ec ueferes Graiomm urbes, nec achaica regna
V ir pinis inpent eis aha, ,& brachia unitu
N cn late ajfidunt.ncn uirgnis inclyta dextra
E rotegt has, non Mercuri /' uariakle fydus,
I ngtnijq; bonis, & limqua laudibus ornat.
S c.licet hicpdtrum antiquam, dulcet sq; reafjus
C yllenen meminit, lufusqs in montibus actos,
D um pueris puer mmjtusper gramen ad umbra,
E t choreas agt,gy dulcem modulatur Menam,
E tprymus nuda meditatur dona paleflra.
S cepe illum pvnitrix jyluadum qusrit in alta,
H irfuta committentem agnum vn pr alia fronte
1 ruier.it muta reuocantem in v.erbera dextra,
S ape fafleui cur as in cortice Fag
T e]hntem,& feriptv fignantem carmina trunco-
n itj
DE STELLIS
Qjtid fugs o fbrmofa D ryas,qui te puer optat ,
L ilia cananouem dono dat, dat 'qs hyacinthos
F lorenti intextos amaratuho,& cypride fronde.
H ac puer, a fc oltm cupidas queqspebhrif auras ,
0 fbdaq intactis [eruat ubi rofada labris.
DE TERRIS CAPRICORNO, ET
SATVRNO SVBIECTIS.
finitimis uero Thracts ,v.hoicpeiaq artta,
H temum'q;,Hebru'q; et ntacedu quoda inclyta regna ,
1 Hyrieos etiam tr albas,. vagtq; ora Timaui,
E t Gangem late undantem, & gingetida terram,
G an^ridrnnq; domos dites, Adamantida^ oram,
Qjta'q; Arius pugnante uado fluit, & ruit inde
G emmt feros ucluens latices, atq; aurea faxa
A em ceras imo afeendens proffedktt ab orbe,
F dlafirccp feni & populos commendat, & urbet*.
DE TERRIS GEMINIS, MIRCV
R I O, Librae, ac veneri fibiechs.
Kon Mariam, non longfiui lata hcfha nili,
A ut campos Aegyptetuos,out pimgeia culta
C yrenesyum marmaridum loca torrida ab <efht,
H yrcamue firutm maris, aut quos affer a ftltus
A munite Tigris colit, &uaqtts ambit Araxes,
A ut Arcas puer, aut pmtnortm cura Laccmm
N egligt,aut Letes filia uellere Seras
D e ferit alma Venus, iu/he aut trutina aurea Librae.
H t ec ques Cardamonis populos , quos gr zariajfes
A llttit,*? ripis Ochus vnfignstus opacis-
IIB. V. 100
E t t \u<e turrigeris infurgunt mania 1 IdOris,
H ac quos e fcythias delabens mentibus mduf,
S andabalisqi rigant campos, cafperiacp arm,
I ndus aquis, iridus populis, auro effluas mduS,
R egnatorq; bommm,eoi & rex maxhnui orbis,
A tqi alio fubfole nigrantis Oafidis oras,
Q sta libyco fubiechs iugo fqualefat,& atris
S tagna.t Muris aquis, uafia gy mons furgt arena,
A tq: abit vn celebrem Mareotis lymphapaludem,
Q [uaq; uetus Thebe centum jtetit inclyta fortis,
I mperitans moderatur, & ufkt caloribus antra,
Cguets paffim nudi imenes ,mdcecp puella
0 piatos agitant lufus,& pechre nudo
C cmplexifocio ducunt fua mudianexu-
Quctt & pauperies comes eft, comes alma uoluptas,
E t folem odere, & tenebris Utantur opacis.
DE TERRIS AQVARIO, ET SA-
TVRNO SVBIECTIS.
Nec phrygo imeni ftudium, aut fua cura recrfjit
r errarim. Nanq; hinc gelidos regit axe propinquo
S aurematas arcu mfignes,txy Kcma.ee euruo,
1 t quos Oxa palus, quos gymda longa fecutus
P excurrit , nanae mifcens fecum Oxus arenas,
I ttinc Aethioputn campos fitientiaqs arua,
E tuafhs Arabtm fnes , immania Tefqua,
I mtmtetsq; Elephantum cras Aharna regna,
Q^sa fe barbaricam inpelatrus fpumant: framre
R tptus agt, Itent & rapidi fera littera, ponti,
A 1 trachts fecut, humano qum fangui lep.-.fht
n iuj
DE STELLIS
C ens errdt mmorcfct ferunt cm pabula aedes,
E t polum eruor, exp refteq: ex offe medulla.
P arte alia rurfum in peldgus fe proripit ingens
Z iwgs,& immanes pafcuntur iuxta elephanti.
P cjl Cclod jhgnante navus fluit tequore aperto
A jfapus,& forioimgtpta flumina Hilo ,
I ungit et Afhbor te, et Blermit hinc populatur arenas,
I Uinc memnonios atrjk featt improbus agros.
H osfbuet iiaus puer ,ut nec ffurus iniqua
S armatidos,nec peuafinex incendia uitet
A ethiopum extremo afficiens Saturnus ab orbe.
DE TERRIS SCORPIO, ET
MARTI SVBIECTIS-
Afl Tingn,Bechi'q; domos, habitataaj inauris
T edkt,Veos'q;humerii,codKm'q; Atlanta ferentem,
X nfigneis'q; auro, & porrus radiantibus hortos
H efferidwm,ac de ferta ftti gtuldjeommq;
A ruet fime, Mdrs armipotens ,& Sarpius ardens
I nffecktnt Leti calo,& fua iura tuentur.
H ic chelis, ille enfi pctens,quets culta Syrorum,
C appddccumq; agros, qumCommagniarura
D efinfantimcresq;uirisJ& munera monflrant.
DE TERRIS IOVI SVBIE-
CTIS, AC PISCIBVS.
finitimam Cilicum gentem, iugaq edita Tauri
E t flexus uage Cydne tucs,faltus'q; malignos
p amphili<e,& • fultsas rapidi Eurymedontis arenis,
E elicesq; Hermi ripas, runlantiaq; auro
X IB. V. z oi
X ittoru Pd{kh,& ficrenteis Mceonas drmts
C ura louis fi>uet,infignitnq; pifabus ufiru
I rrudiunt-colithos Curumas, iefirluq; tellus
A etbiopmti,mlit exufits Nufumenhts uruis,
T ufpifyArengoriq;, mcenftup fohbus ord,
Qitiq; tenent nutatu urua.et fole mcoftn Anetgpmbri.
Quiq; mihi fitieiitem ugrwm,uidnu<p Syrti
X ittoru ¥azdni,defirtuq; vnhofpitu uerfunt-
DE TERRIS CANCRO, ET XV-
NAE SVBIECTIS.
At C uncer, mftiscp decus I dtcniu uirgp
X otopbdgtm fides tenet & qucs Srugsda fultus ,
I nfidus'<p fient c ymps,& punictt lute
X tfk-rd.qttaq; uagus fi tollit m aquor u Triton,
E t jbrmtdutas clim Cdrthugnis urceus,
A cldtebrdi Mdfinifid tu^amac^untru leonum,
A etaosetidm fines, fqmlentidcp arud
C olchiios ,& fieute non hojpiu littoru Ponti,
Qticucp cras pf tufis rigtt,& quas fpeftat ub dito
V ertice fini ferti ide arcunddte. fyluis,
I de ultrix fyhtdrwm ,lde fosatndu firunvm,
I rrigios lde fundens de rupibus dmr.eis,
Q uos iuxta pbryga per opuett wmbrdaild Nympha
A ejhtem prohibent, mddtaqs corporu lymphis
P r ceapits.nl. tutet vn medijs drgtnteits tmdis
C undor, gy ex imo fulget ua-gi purpuru fonte,
E t refius color. Hic tremula per ccerulu fiumma
S antiUuntjCpuis illa oculis iuculuntur. ibi ucer
O bfiruans umor uar,ibifiu teldfagittns
DE STELEI9
V fhildt igne muo.flamrmsq; recentibus armat,
A c nona per phrygcs meditatur pralia campos
I nfiltans. calet omnis agr, calet Apa,& ipfe
E xtreme uoluens incendia fonte Caicus.
DE F V R I I S ET DOLORE HER-
CVL IS RAPTO HYI A.
Bithynas etiam colles, ius^cp alta. Cytori,
E t freta cyanea inter currentia cautm
L una tenet, fummcqsnitens inCardine Cancer,
Qiiaq; olimpegtfka ratis loca legt, ubi ingns
A 'ades actus fur ijs.mcfasq: dolore,
I mmtmcr ipfe futyclauteq; oblitus, & amens
E rrauit, cum ripa illum,acrefbnantia faxa,
I Ilum amnes, illum antra procul, uallesq; referrent
C lamantem,rmh’. redd. te Hylan, toiies'q; gementem,
T undenttmq; Hyla nemus, aquor Hyla replentem,
H as illi poenas Cytherea irata parauit,
Qjtodq; apio infignire comam, quod tempora myrto
A bmerat,cum lata illum ad carchefia nictor
O enides ,omnem'q;una Calidcnauoaffet ,
G audentemq; apri fpclijs,& uirgnts achs-
S it mhi fis Kymphie Aonides ,dy/m litterra curro,
Qjiie quonda cithara modulas pcurrerat Orpheus.
S it fis Alcida lulhtm, pueri q; rapinam
E t canere, & longum cantu muicere laborem,
D um ttoam Halles referunt Aum g ipfa amentem
M urmura reffonfant,& ripa,& littera &ipje
C cnfciuf erroris fbns ,(gr loca confda quefbts,
V eflrutn opus, ut fefhe reparentur carmme utres,
I IB. V. iot
A (Jit & extremis decor, & Jba gratia di Bis.
DE HERCVLEj ET HUA.
Appulerat Myforwm agris magneti ac argo,
C tm tenero comitatus Hyla, petit impiger alti
A lades iugt per denjitm frondentia mentis.
H ic feptem capit err anteii per deuia ceruos,
S eptem arcu, pedibus binos, gy robore planta
I nfignes maculis primoip ad tempora cornu.
H os puer attrectare mam.palmscgfouere
I napit.gy tereti fubneBit vincula collo
E xultans prada,& maculofis pelle gemellis-
H tcheres fiffus cur [h .per gramen ad uniam
I ngenten artus fkrnit, clauam '<p trinodem
S ujfendit trunco, & pharetra caput aptat omfht-
I nuitat (omnes labor, & uicitua fontis,
V mbracp textilibus circum variata corymbis,
I p/e autem fons per fticais argenteus undis-
A Ibefcunt imo fjarjijmlantcplapilh,
Q mos huc, illuc fi.bfdiens uomtt unda, quiefeunt
M oxiUi,pidncp foly.m vanatur arena.
L a fantur uitreis errantia lumina mundis-
I n fimmo natat imbra,nc.tant ramcp, comag
F rondentes. Sol per tenues* vaga lumina rimas
I rradiat. variant umbra variantibus auris-
P endula per nitidum currunt v/mbr arula jhntem,
M urmuracp in (olis firepitxnt refenantia fyluis,
Qjca levas movet aura,mcuet recinentia rams
O ra Miwm,gy uario refovent ca.ua guttura cantu-
A t arcum, ata; ipfo crepitantis margine rm
DE STILLIS
V er halat, rcjeuscp decor fe fundit ad auras,
X iliaep in uiridi forant amentia thyrfo,
E t memor ingratam moret Narcifjus ad undam.
X wm uiche e' patulis redolentia numera rams
P rcetendunt leetos flores, implexaq; ferta
S pirantis rarumueris de ens- enitet inter
I Ihiflretspafjlm flores, mommentacp diutini
P los rarus, flos ipfe horrntium uix cognitus ulli.
H eroes norunt, &femideiq;,dei'q;.
I upptter hoc thalamos iubet ,hoc iubet aurea coniux
R orari genialem aulam, cum latus utere];
X cetadgtetftaosepparant commgerefomnos.
H os inter gratam Aladte per membra quietem
S tillarat fopcr,& fefjos recreauer at artus.
I pfe autem fomno grauicr,uifhnqs [opore
H orrentem'q; animam late de pedore anhelus
E ffiabat- nympha mfolito de fonte fragore
E xat£ liquidis caput exeruere fhb undis.
V tq; utrum uidereper herbidaprata iacentem ,
T endentemq ; artus, mento, fetisq; rigentem,
C laudentemq; j kferalijs catta lumina, rifum
I ngemtnant. Letis interftrepit unda cachinnis.
R idebant alice pertentem heroa, fedhterens
I n puero, non ipfa oculos, non lumina torquet
E landa ‘Earisffenhtq: dea Zephyritidis arcum
T abifcum,ultrices'q: mams.ea colle propinquo
I nfidians , telum iialiwm, immedicabile telum
P erflrinxit fhblatum alte yntindbmq; ueneno
F entis acidalij.hoc etemmdea Cypria telo
V ti tur in nymphas, queties mortalia nymphis
X I B. V. IOJ
0 bijcit erajnomimmq; dedi pertentat amore.
1 nterea catulispuer ad prafepe ligatis,
X udebat,pzxos'pmam rmlcebat ,& herbat
S eleflns dabat, & mjh inter cornua jiore
I ntexens ,uiridi caput in fignibat acantho.
M ox ipfo infelix puer, ipfo in margine latos
I nfelix lauat,& uitream depecht ad undam.
R orarim udo lati ce, dtp affergne cana.
S enferunt catuli furiem notum A h puer, ah fors
D ira deum Saliere feripuenwrq; fib undas
T raxerunt-Terq; ipfe mam, pedibus qs, humerisq;
O brutcns clamauit herum. Ter candida Nais
0 ra manu preffkns liquid ■im ui traxit m amnem,
A tp amplexa fuis pauitantem condit in antris,
E ulgentem tamen ora,oculis'q;,coma'q>decentem.
1 Ua quidem puero fruitur. Sed fiaua biychia,
E t nigris Zunice oculis, petulans ct;,procaxqs
A tp umbra Melis conflicta, Adranea receffu
P ifkt gena s, tortis q; cornis nuda papillas,
A c mnc multa fuo fundens fufpiria corde,
T abefcunt mi fer ce snuidiaflatitanta; fub antris.
S eptem "Earis malefana diesfeptem anxia nocleis
C um puero infomneis agit, ut nep parcat amanti,
N ec parcat rurfitm ipfa fibi , fed perdita, gr amens
D eperit illum oculis, amenti & deperit ere
P erdita,mex claufb exanimis wllabitur antro.
A (l heros fomno excitus ,pauitansq;,ddens'q;
Qjsierit Hylan,repetxt'q;et Hylannemcra auia loge
R effonfantj iterartq; et Hylan Vuer abditus antro
I pfe quidem reffonfa refert, fed nympha, fed antri
-DE STEIIIS
0 cclufieq;fires,iM>Usqs immanis aquarum
A duerfans, prohibent fiperas attingere dd aura.
1 ucktfitr fed. nox, intus cpoffinfa re filtat,
A tip obfiura procul, reuolutaq bembit 'rmagp.
E rrdbdt mifir Alcides genutu cbuia complens.
P racipitem nunc ardor a<gt,mnc uickt dolore
G enua Labant, nunc mugitus per faxd repluens
I mentum prormttit Hylan, medo lupis, gy expes
A ratmq;,clMam'q-:,ueneruficam'q; pharetram
T urbathum-mors amt/Jo pr a fertur amante.
I amq; oculi, iam uox de jecerat. Ext per amnem
V ifis Hylas. V ccem ingentem dedit excitus heros,
I n medtosq; falit fudtus,gy brachia tendit.
1 xili tum uoce puer ,mthi gloria vn amneeft
C are parens, abfijh queri fat terrajat aquor,
S atq; tui (ocium me iam ncuere labores,
S at fit Hylan pdaffe tucepb pondere elaute ■
I am requies mihi parta, et hymtn,et rnrnein mdd.
V tue memor, neftrcsq; animo firuabis ameres.
H ic lachrymas dedit , atq; extendit dd ofaila unitus
P urpureos,uani rapuere fed ofculd uentt.
S edatur properantem heros-fed cocrula coniux
S echntisq; o culis mbern obi\dt,gy uetat antro
I ndugredi-T ales reddit de pecbre ucces
A lcides.ia.ihi care vuer tua gloria laudi,
A tf undis iam parta quies, gy numen in amne.
I nuidite coniux ,gy amante, gy coniug? filix.
I n claua mihi nomen H ybe,libyca'q; pharetra,
P ulcher Hylas, regnabit Hylas in pedore noftrc.
S is palis, nefirosq; mites in parte Labores.
EIB. V- 104
D ixit,& ingentem uiridi de ceffite collem
E rigt,attvlht'q; manu, componitur ara
I n medio.lech flores ,&■ olentia ferta
S pdrtgiMur.gr/hti arcus, grauidteq; pharetr &
S tant piper , & rutilas uolmnt incendia flammas.
I pfe aram nouies lu/lrans bona ucrba precatur
C wm oemtu, nouies & Hylan de more ftlutat.
V ifits Hylas media flores quoq, pitnere ab ara.
H vnc iter ad pbafim ingemmat,mmitq;do!orem
I pfa dies defyderio uis addita crefdt,
M ensq; refrgentns renouat f.b pectore curas,
Qjttefi/Jum excipiunt uariie,& comitantur euntem,
L ittora dum properas legt, et cnua flumina tranat,
S olantur tamen in tenebris infomnia,& umbra
O buerfans oculis, & Hylee amplexantis imago.
EXCVSATIO.
Vorfitan et quos quifq deus per pectora fenfis
E xatet,et qualeis nafcentifydera meres
P or tendant, canerem, diuerfap fila uirorum,
Qji£ f aes,i!iqor aut membris, qua robora cuicp,
Qjtod ftudiim,quodq; ingenium , uisq; inpta cordi,
V t rerum feries, et coepti carminis ordo
P c[h.lat,& toto paffim ferremur olympo,
S citantes que uis fuperum, ac fortuna locorum,
A Jlra deum quid iwickt fimfquid ab orbe remota
D um certant, quid, cum radio intueantur amico,
P remittant, qua parte fiuor,qua'ue ira deorum
E ueniat,mors unde repens, aut tempora uit<e,
Qttaqs hominum generi coelo ducuntur ab ipfo.
DE STELLIS
V erum ingens dolor, qt fitum mfolabile magni
H erculis,ac totum Umenti auditi fer orbem
C refcentemnat<elufhtm,mmedicata<$duro
V ulnera retradktnt ferro ,ac nona, robori fumit
C uri recens, jemperq; nonos dolor incutit ifhts.
H on potuit famulantem Heros,foaa arma ferentem
V ickr apri,exciJor'q; hydrie, domtorq; fer irum ,
N on noluit pueri cnpm,nymphte'q; npinas
E erre Deus Mihi nata feni,mhi filiapatri
E ripitur -crepat dolor, &■ nona curi re furiat.
P arcite Pierides,nojlrc'q; abfifhteludbt,
V os Letes agitare choros imet. Itepuelbe,
I te De<e,tuq; o toto duxprieuia coelo
V ranie, proprios repetens age dim recefps.
I pfa tibi dulcem in thalamis meditabere cantum,
E unen nos,lachrymie'q ; decent -Procul efh Nape#,
E fk procul Dryades,culta'q; in carmine nymphae,
X iquentenq; amnets colite, & colite ocia pluis.
E crfitan & te Aurora imet, dum M emnOna luges,
E t noflru audire, tuiaq; iterare querelas,
S ed dolor, & lamenta nigro comitentur arrnfht,
Qjsaq; erumna meos non deferit anxia quefbis.
S ed comites efbte aura, atq; puete querenti,
E t uocts g emtnaie,& lunum intendite noftrum,
F icbe aur te, comites peui,tefks'q; doloris.
DEPLORATIO XV CIAE FILIAE-
Certe eroftlicm tedas,duUeisq; hymemeos
N ata tibi,mrosq; parabam e prpe nepotes.
E ingebamq; & ani lupis, mmcrcfaq; uerba
Ad
tlg.v. 10?
A d cunas, cattus'q;fenex meditabar aniles.
E n rm fer te patris tedse:hos’ne fenex hymnies
A ffiaoifitntheecfoldtia grata nepotum?
N ata idas, nec blanda fetum, nec filia patrent
A [loqueris, fid mula files, fid lumina condis.
H oc meruit pater inflixi Age nata reclufs
E t fijblle oculos, & me filare querer.tem-
O Udmm defyderiu'/n,& fpes patris inanes.
E n tabes -Decor ille tuus quo nata reaffiti
D elicite matris rmfirte-Tibi dona parabat
E t lufits dignos hymenao,gy coniuge uefletf.
P ro donis,lufi.'q;,& pro Letis hymenteis,
L iquijh lw!htm,& lachrymas, dtp aera nigrmt.
0 nabam tibi ferta dom,fyriumcp liquorem
A d thalamos gemtnte , gemmee tua cura jor ores
E tundebant Qjfd pro fertis fiyrioq; liquore
1 iquifhtfine Sole dies, fine fydere nocieis,
I nfbmnets noffes.fifjo tibi nagt ab ore
E rdter,& in cunis quefhts exercet amaros.
H as illi illecebras, hac ludicra blanda relinquis .
A t patri netus ulcus, & in fana bile minus
I iquijhjtetemos lttfhts,mferamcj; parenti
C dniciem-O qui me patrem, qui [orte parentem
S yrtibus in medijs Jhtuatfiaxis' ue Promethei,
Cgui rapidas infliget aues,& (tuituris ungues.
N cn mihi te belli r abies, nen affer a ponti
T empefhs,non rruffet polo flagrante ruina
E ripuit,tellui'ue grani cvncuffit tremere,
A ut qu<e fient mifiris di ferinum plurima terris.
I pfe mihi flos atatis ,ffedes'q;,pudor'q;,
Pont- vrattia.
o
DE STEIIIS'
E tgratiitas pnercfa,oculisq; afflata v.cnujhts
(h eu qi imckt firmi du funt bona plurima , certant)
E ripv.it tete. \pfa [ibi prcbitasq:,decormnq;
I meare manum , & fato fua tura dedere .
Qjta f.pen.qure peuitiesi molitur ab ortu
S cl cHrfum.pengtbp iter&fjpatia ardua luflrans
C onficit , occiduum dum progrediatur ad orbem-
A tuita fpahvAnineertum,&- per fepe fenedbts
I ngruit m medio curfu,ueUit'q ; inventa
Z anguentem florem,& fpoliat jfe diuite ramos.
A n'ne mthi ante oculos grata cbferuatwr imago,
Qjoa mihi te quondam mea Zuaa,qua mihi tete
Z <eta oculii, blanda a flpefbt, pulcherrima culnt
C cnfiter as offerre? En ajpiao ora}decHsq;
E gregum firma tcthoneftis frontis honores?
Z atantem amplexu excipio, & patria ofcula iunge.
A ffirti iam blanda fenem, offido fa parentem-
E xcutiunt mhi iam lachrytnas notui qnudia.Demes
A h demens pater, vnfelixcp parensq;,fenexq;
F unde notuts lachrymas,ne te iam ludat imago ,
E t fenfits memor & mentis fpes credula uame-
N ilheu,nil reliquum iam Zuaa.CefJit in auras
V elfomno firmlis,uel inani corporis umbrie,
A ut iaat in partui tantum anis abditus urna.
N um calo fbrfanq; recens nitet aurea Jydusi
I Uam codioche injfedktntiillam Herohue
M irantur? clarum nota inter Jydera lumen ?
I pfamait notui lux calo decas addita, & aftris?
N ata queror .reptantem auris ,ccdo<pudgantem
A ftrarecenfentem, mmeroscp eir figna notantem-
> X
XIB. V. IO(f
eufiUax natarum amer. heu male gr au, nec cre
ppellans,nec uoge petens patrem ipfa uocafh.
S altem o' [altem oculos ad lumina no[ha re flexes.
A h diras patrum [pes ,& foldtia dira.
N e coelo, ne Difs pietas,. an forte nec ipfo
S plendefiis coelo! tenebriscj; adoperta profundis
C alipas nigriennsipereat lux.omma ncckm
I n geminent, tenebr aci; cnuo dormmntur olympo-
S ediamo fiddeffb dolor rmhiroftida (Ltuo
E xurgens aurora nonam iubar aquor e tollit.
P rteradiat caput aunmmm,rofius'qj per auras
I t decor, elp penis fallat ros fufits eburnis.
N mc axem Dea,mnc currus dge pelle uolantea ■
F mde dicm.fparpe eoam dux prauia lucem.
P ande [mus. natam afpido.Tecum aurea curru
X ttdfiro,& focijs tecum fient cethera bigs,
B landiturcp ocuiis-lachrymas quop Leta parentis
A fpecht cietjgr blando mea Lucta ab ore
A ppellatq; patrem ,[u m mo & fua brachia curru
E xerit,inuitat'<pfinem.iam filia fulges
I nfnetv.m iubar. arde fcunt iam tempora. iam iam
I n radios absunt crines. e» fulgidus ora
A ccendit jplendor.rmcat en lux ignea arcum
P e/cp genas, totvp nitor fi fundit olympo.
E xontur iam fol.radijs en Luciafiolis
E xdpitur ,rofioq; finit complexa, nitentem
I llufiratq; diem,& Juper cethera fulgit apertum ,
A ffl; nomtn coelo decus, & nona lunanti terris
D iffundit. lucem inde aura finfire recentem,
C larior & [olito dijfulfit ab atbere Titan.
o ij
’ DE STELLIS
DE SE IPSO POST OBITVM.
Ergo ubi pcftremum m anerem , fquallentiap offk
S oluerit, longo tempus me abfumpferit ano,
Qjtatq; leuis tumulos arcum obuer fabitur umbra,
A bfcondet nox,gy nube obdenfhrit opaca,
E orfitan e coelo afficiens, nec pafja parentem
0 bdud tenebris, nigrantia nubila late
D ifferet,et patrium longe indignata fepulchrwm
N o ck premi, & denfa manes caligine condi ,
E ffundet rutilantem alto de culmine lucem,
E t totum bn radios clara inflammabit olympum,
1 lluflrans mcnimnta patrii, decora inclyta fama.
F ama ipfa affifhns tumulo cum uefhbus aureis,
O re ingens, dc uoce ingens, ingentibus alis
P er populos late ingenti mea nonuna plaufit
V ulqnbitptuloscp feret per fecula ncflros,
P laudentesq; meis refonabunt laudibus auree,
V iuet & extento celeber I ouiams m ceup.
N ec deerunt mutum ad anerem qui grata locuti
O blecknt manes cantu,atqs hacpechre uerfent-
H uic puero quantum Aonides tribuere puelle,
C afhlq quem fontis aquis lauere, & opaca
T empora cinxerunt lauru, fhuere et in antris
A fjitetum choreis muftrum.hmc pechre anhelo
L ufirantem idalimi nemus, Qr loca confita ameris
E t charites docuere uiam, noluere & amantem
A tqs fias traftare Oece ,atq; Cupidinis arcus,
M cx Paphia canere ad cithara.procid antra canenti
A fjultant-Kefbnct uirides fbrmcft per umbra
L I B. V. 107
F annia,perep fudi flrepttant fit ff iri a myrtos,
E t percuffa graneis iterant nego frondea curat.
P cft iuneru patuere adytis marujeja reclufis
T empLa, quibus fecretn Deum fapientia pandit,
N dtwtecp drteis docet, & prxcepta recludit
V iuendi.hic illa e' media teftudine templi
H ortatur'q:,monctq; uiros,fbribus'q; dddpertis
A dmtttt meritos , excludit mutile m’gus
D etcjhns- inde ipfs diurnum fbrmaw.t ,&• omneti
E xplicmt uttie meres ,mcnfrauit & artets
1 ngpmMjotumcp audax Uelicona pererrans
N il intentatum ingenio dirmfit. inertem
I s digito merepunep lyram, lufitq; emendo
A d cyathos, idem ad thaldmos hymenacn amatos
P ettexit cantu ,ceanit'q; admota cubili
A ntmiana fales notos, nec defuit iUi
R ufhcttquce tenervm modulata eft ffhtla carmen-
I ngemuit firmi ad tumulos, lachrymofaq; amantum
E mera, dum e' folii uiohe affiauere fepulchris.
I nfmtxitq; dias equintm,ac fertoria figna
E xtulit H efferi# in campis, ttnxitq; cruore
A rua (hper ,tunutitct; amnis, dium gurgite merfat
A rma ,v.ircs .phaleraicpr.t corpora quadrupedanti*.
I dem aufus maris v.ndiforws intendere campos,
R ettuht ,av.fkr£ flfits ftpor mde lamna,
R ettuht , unde cadant imbres, unde infottet eether.
P rodeat mde comata, auo qudue iris ab antro,
A ufus memotos aurarum irrumpere tractus.
M ack animo, macce ingenio, mi lamna, cceli
S tellatce & patuere fores, quem cardine laxo %
e iif
a, U
DE STELLIS
E atatpffirtunasq; uirum,acdecreta Ceorum
N ojje fuitffiperumq; aditus mtrare repojbs
R ircum tem,gy enecas refer antem mfita Latebra.
E rgp agtdum nympha Sebethides,eia an nympha
E myrto tumulum ornate, dtp, manate lauru,
urpureamq; adhibete rofatn, dtp, effindite nardi,
anentem Cea, frondentem Dea img; & elinam ,
Qvi&pdcem Cea eonaliahic odapacemq;
I talia peperit fe[he,uiolenixcpbe!ld
S ttfttdit,mvurfit'cp chao,dtp in ualle maligna
A bdidit,& duplici relipauit umckt catena,
P rofcripfitq;erebo,portisq;inclufit ahenis,
O aacp, hefperias iuffit regnare per urbets.
i
ioS
IO ANNIS IOVIASI PONT A-
N I AD LVCIVM ERANCI-
SCVH PILIVM METEO-
RORVM LIBER.
Inc ego qua nubes caufe,qu'is
jfiritus auras
h Sclliatet,qu£ uis agitet liquida
aquor a ponti
Expediam, & falpe dicam fa~
por mde lacuna,
Quid denfas eognt nebulas, denfumq; relaxet
A era, cum laeto de fcendit plurimus imbri,
A ut abit tnrorem,aut crepitanti grandine techs
D iffilit,<Mt ttofb coelum quatit omne fragore,
V nde & pradpitss liquidum per mane ferantur
S iuefkces,rutili'ue angues ,aut ignea lampas,
Qmopmcant' ue cadunt ue corufri e' nubibus ignes ,
A ut ccslo quce mpuljk ruunt micania tela.
S eu quiper dirum rmferis mortalibus otnen
S fargit [anguineos flammato uerttce crineis,
I Ile quidem morbose;; ferens, inopina q; bella-
V nde etiam tanto Jf irent cum murmure uenti
A era per uacuv/m, & pelago demmntur aperto,
N mc altis in ffelmds tellure fib ima
I nelufi [peras quatiant cum moenibus urbects-
A tq;hinc digrediens, fbnteis,quaq; amne citato
P lumina diuerfis erumpunt partibus orbis,
V nddmvmq; uagps latebrcfo e' pumice dufhts,
E t qua [int liquidis memorabo exordia lymphis-
o iiij
n b>
■ METE OR O R VM
T U modo, qua digrefjd polo Sebethidd ad wnddm
D iuertens , tacitas inter facunda for ores
V ranie,repetisq; iter, &• tua fyderanarras,
p ande edam imtnenfas coeli uariabilis oras ,
eris & motus aperi Dea. sic tibi ripae
lituntii teneras gignant per littora myrtus,
E t tua perpetua crepant ad faumind lauri,
I nape. purpureos florum idm ffargit honores
E n tibi Sebethos ■ V emunt dd atrmm culta
N diddes , dum fontis opes, dum fununa cantas
(g rdtumopus)mJcripto texunt tibi farta hyacintho.
E n properatu udis Jufaeper colla capillis,
Qjtaq; tibi raucis pingunt redimicula bacis
N ereides.Tibi magna louis fata regna reclufat
E t foror, gy mniuxfocretuq; certa profundi.
T u nero Regna Deum, nu mille mrnfbra
A era per uaatv/m famulantur, cui pater ather
I ungitur, gy.focifs implet conceptibus orbem,
N e defis yoeptiscp uenipeie diua facundo.
N ateuides,age nate • oculis, age fofpice rnmen,
E t uenerare-uides mltu qua tnfhs honefb,
E t lento incedit greffu, nec licrmna torquet
F ixa tuens, nec nutlta loqui, nec garula curat ?
H ac ratio efi proles magni louis-huic pater utu
Fi cjfc dedit caufasrerv/m,atq, aperire latenteis.
H ac duce nubiferas mundi penetrabimus arem-
T e coimus Dea, thuricremam tibi ponimus aram-
S parov rcftm,da thura puer, lingutiq; fauete.
V cs quoq; felices tu-nuli, manes q; parentis,
Q tto duce Romana Jhtuunt foafigna amoma
LIB. 109
T arpeiapro rupe, canit tuba & cenea Martem,
V cs manes mihi filices & adefh uccanti.
S ic uobis uer perpetuum, uioLeq:,rofe'q;,
S ic jf irent gr amoma, fluant Sebethides mi*.
OMNIA CONSTARE E QVA-
TVOR ELEMENTI S,lpfdtp
elementa immeem comerti.
Principio gc ms omne homm,gms omne fer arti,
P regnat ce & fyluii uclv.cres ,<ptce'q; eequera ponti
M enflra colunt, qu*’q; herba (olo florente uirefat ,
E t eptee fublirms cre fans fr.bit arbor ad auras,
Quattuor e primis ducunt exordia cttufis.
H ime etenim proprias fremunt animantia v.itas.
H uc redeunt, quoties fragiles mersfroluerit artus.
I pfa aternd manent elementa, uices'cp mniflrant,
D um fua iura frtml cedunt, aut cef]h repofeunt ,
A Iternosqj agunt conflanti foedere motus,
V ertuntar'q;,eadem'q; aut moxdiuerfh refiirgunt.
H inc rerum fatus ceternus ,*terna<p erigi,
A eternam quoniam fortem, £7- data fr.ta repenfarj.
H is parent nafcentum animet, Icgt-sq; fequmtur,
Quas dederint elementa fnos retinentia nexus.
I pfa autem coeli metus, ac frgna tuentur,
I mperusq; affunt ftiU.irum,& iuffd ctpefjunt.
SOLEM, ET LVNAM MAXIME
IMPERARE ELEMENTIS.
Itanq; per obliquum mundi inuariabilis orbem
Qumq; agtavA Harios errantia fydera cur frus.
ME TEORORVM
A duerfsq; rotis fubeurA ducd.ena.per a[ra.
P rafidethis pater ip[e hormmm , princeps q; Deerit
S cl rerum fator, & tmmercfi temporis aufvr,
Qjii ccelum,& terreu radiis, atuetcp aquor a lufhat.
H mciuxta comes incedit Latonia Luna
N cetis honos, lunsqs aliena haud arta, rmniftra.
C uius <Q* imperium late maris aquor, & ipfi
0 aarms rex undarum, aermuryfia coniux
A ttonitiuenerantur & rndofo equore Nereus.
A Iternatcq [emens fiufhts,& temperat afbis,
D wm Triuia inflnbileis [eruat per tempora currus
H inc etiam largo turgent fata femtna fuca>,
H ime manat liquidus per uenas humor in artus ,
H inc fluit, ac refluit per membra tenerrima [anguis,
H umdaqsinfufo lente fhmt corpora rore,
C orporibus quoniam pra[it Latonia rnflris-
1 Ile & v.itnlets fpirat na[centibus auras,
A tq, agit in membris animas , & [hllat in artus
E emitis atherij axle[chtper offd uigorem-
D enitp Solpatriu/mius,officiwm'q;paternum
E xercet.peragit matris Latonia partas-
QjSte bigis inuecht; uagpqs per tethera lapju
D i[cur[ans,prenfat nunc hos, nunc defiritiUos,
A uxilium implorans , & opem acceptura Deorum,
C orporibus quam materna pietate refundat.
H is ducibus parent elementa, hac [igna [eqmmtur.
I n primis aer multa cali^nedenjhs,
M ane notiis radijs,& luce rubefateoa,
C im necdum orta di:s,&nox fica [der a condit,
C um ficrgit iubare exorto Litania coniux ,
' X I B. IIO
M ox clarum ffarfura diem lux f. fata t almum ,
i ux Solis comes ,& ccniux,& filia Solis,
Qjpa rui mobilius, qua rui uelcaus ur^ttam,
N onleuis aligera mentis pernictcr aura-
Quin rapido Jitb fole liquens rare{ctt,& ignem
C c napi t.manfktn q; ab humo rapit ufq; calorem.
I pfi etenim ternis penetratu, & corpore raro
X abentem coelo radium fola ad ultima terree
X raqcit.hic duro frangens umbone refv.ltat,
E xiliensq; cuuc fuctenditin aere flammam.
Qj^cct; locus cuuus ipfi magis ,quo denfioraer,
Qtto propiore Ceus prcffefmt ab a tc er e terras ,
H oc magis ignefcit fiamrms,&- concipit leftum,
1 nandetcp tefmte , tepet jub Atlantidis ortum.
Cluo rudam m tignis peregrina reponit hirmdo.
DE MARIS SALSEDINE.
Vos etiam maris uniifom fluitantia mcnflra
E t folem rapidum, & latices fentitis amares,
Qruanieqmde obiedkts urens fol dum coquit undas,
E t radq s Wifejbt agens neptumaregna,
A ffidue dulcet s epulas, tmuemq; liquorem
K aurit aquis, fuccosq-, rapit pcpulatvr amteos
C rata fiqutns,fen(hm longe indignatus amarum-
H vr.c fxlfus ppcr,atq: affer fluit aquore amaror.
Quippe etiam ut ncftro fluitat de corptrefudar,
I Ue quidem dula e' baccho,mdluq: liquore
E xdufy.s uenis.& enim ftis ipfa culor q;
X euilus indulgeni fkccls,& amara ; ecufant-
Quin etiam fima efi captum telluris amre
METEORORVM
© ceamm,tadtvs primum oauluiffc dolores.
P ojl ubi concepit (lammam,pemtus'q; tntdullii
A rfit, & ipfa vmii htefere incendia uenis,
0 quoties prime fixit ftamnerapofh,
P in-xitgy e vario non mollia linum flore,
A c cecinit nu feram lachrymcfa uoce querelam ,
X. ongaq; per uacuas rupit f.fpiria rimas.
1 ndeubi iam longo patientia uickt dolore eft,
M ulla quoq; iratus foribus comitia dixit,
C rudelem & dominam per uerba indigna nohav.it,
N wnc f.pplex ueruam petit, gy conmtbia pofat ,
E t thalamum optatum, & focq fua gaudia lech.
A tpoftquam nil dona mcuent,prcm[fdue magni
D os peldg,dtdj preces fruflra ceffere mariti,
N cn ulhe fupra fies, tum furiatus, gy amens
P erculit aduerfam nodofo verbere Calpen-
I ngeimit,traxitq; grauem a' radice ruinam
M ens cauns, ille imo uictcr aet aquor a fundo.
A gmna denfentur campii-tum rupe folutx
I rrumpit pelago, gy terris irfultat apertis.
A t tellus trenufidkt nutu confugit in altos
N ube cava montnsjtutobp in v.ertice ffht.
E xanime exapiunt Hymphce, refbuentq; pauente.
V t uires rediere, deosq; exduit agrefieas,
E t quis fit dubijs nota eft fententiarebus,
C cntimioe medis terr -e penetralibus actam
A Uoquitur S aliam, et preabus nova numera imgit.
X wn Dea comentum medio dux ipfa repcfks
E xcluit uena.s, tctocjs e' uifcere terne
E ruptut falefaxafiper fudanaa amaro.
LIB. ixr
Qjuidqd ubip, dfprum e geritur, fluitat q; malignus
A equora per,fapar inficiens undasq:,deosq;.
I pfe etiam Oceanus retro dare figna coactus.
3 nde manet (en fi, fa.por affernandus amaro .
DE SOLIS EEFECTIBVS
IN TERRA.
Vr&apue tamen in gremio telluris amata
E xercet fiia iuradeus, Latonia proles.
S emtna nam rerum campis ob(lrufk,fiil ; auras
E uocatjincp nouas wmertit germina frondeis ,
E ducit ramts tenuato codice flores.
M ox agit in crudos beneolenti cortice ftufhis.
H inc fiid iucundo maturat poma fapore,
E elices latis fegetes infpiat anfhs,
V efht pampineis baccheia dona racemis ,
E duat fata, nata fbuet, qua fiu animantum
P dbula fint,fitcns'cp [itis alimenta, miruflrent.
Qguin etiam ipfius e uenis,terrce'q; auernis
S urfura a git edu&vs dita ad connexa mpores,
E quibus aut rores bibula funduntur in herba ,
A ut atrae incumbunt nebula cor.uaUibus imis,
A utpaffim calo fu pe ffarguntur in agris
C aruka pluuue .aut multo cum uerbere grando
p er fanat, aut carus dlbefcunt rura pruinis,
A ut wuibtis fimum cinxere acumina mentes.
DV AS A SOLE EDVCI IN AEREM
EXHALATIONES, HVMIDAM
VIDELICET, ET SICCAM.
n n
METEOROR VM
T erra etenim duplicem exhalat Jaturabt uaporm .
H urmduS hicjcrafjcq: madens fe corpore uixfirt.
A ridus calido fuffrmme profdit diter.
A capit hos late in gremium arcunfiuus aer.
H tmcipjkm triplex rego fi cat, altera candet
I gnibus,horrentiq; gelu riget altera. vtrm<f
P rima quidem, cejhitemq; fuamfi.a frigora fintit.
DE PLVVIA.
ille igitur per inane vagum [ublatus in auras
C enuertit fiefie infimans ,pafjim'q; coacbts
D enfiatur magis, atq; magis Mm nubibus achs
F rigida per loaifr.b cali regione maligna
I d quod erat calidum , fenfim effluit, & uolat altu
S ub loca, qua pofitis frrueni incendia cujlris-
I pfe autem cogente gelu tabefiat, & inde
i iquitur,irriguce'q; cudunt ex aere gvttce.
Quin & frigida uis propius cohibente calore,
eligit in fe fe, maicraq; robora furmt.
ogtur hmc fijgarfits paffrm vapor ande coacbts
S cluitur, & pluuij rumpunt de nubibus imbres.
I nterdum rapidos amness eft cernere paffim
D iffluere,& fotum in plmias defeendere coelum -
T antus in aerie fe fi globus orbe coegit.
DE NIVE.
A fi ubi defluxit calor omnis, & omnia circum
H erre fiunt hyeme ;0~ folem loca iniqua negabunt,
C onere fiunt gelido nubes e frigore, & una
C oguntur,mctceq: loco,atcp e' pondere preffe.
I IB. Ut
D efiendunt paffim trache,ceefim'q; rotate
A cniuibus iugnfumma tegunt, & <ti 'ma firmtur,
A Ibentes, quoniam albefat concretus aquarum
H umor ,at dimoto quamprimum driore liquefiunt
S tiridq,,gldaes'qafolutaq folep ruina.
I n riuos abeunt fiifi de grandine rores,
I n'q; niues tranfire imbrem, at q; imolefctre tignis
I docet, & quod zona illae qu<e torrida nefiat ,
F rigida quod canis horret Germania campis-
DE PRVINA, ET RORE, ET MANNA.
At tenuit mpcnlle quidem, nec utribus auctus,
N ec dum fitmmcfos habilis contingere montem,
I pfie die excitus, gelida mox noctis in wmbra
C cg itur,m canas hyeme objtrmger te pruinas.
I dem abit m rorem liquidum fitientibus herbis
A uxilium coelo tepido, at cp in nocte fierem.
Quin etiam calabris in fialtibus ,ac per opacum
I. abitur ingenii Crathis, qua coerulus alueo,
Q tsaq; etiam fyriis fylua conuallibus horrent
F elices fyluce , quarum de fronde lique (eunt
D iuini roris latices,quos jeduldpaffm
T urba legit, gratum auxilium languentibus agris.
I Uic eejhte in media, fib j ole furenti
D um regnat calor, & terree fndumtur hiantes,
T um tener ille uapor finfim (ublatus ab a [hi,
V erfatusq y die,mmc'q; incoctus ab igni
C cncauaper lccn,& arefcentibus mdiq; fiyluis,
I ngratum ut fenfit frigus fub nock madenti,
C um mllee fiirant auree, '& filet humtdus der.
DE STELLI?
C on trahitur paulatim, gy lenta humore codflur
I n guttas dbit.&filijs fidentibus harens,
X entefat/rurftmq; diurno a foltrecofhts
I nduit &• fectem cera,mellis'<p ftporem.
Qjeo d'cp & apesprajhmt arte jmgenitoq; fiuore,
H oc medicos naturahomtmm producit m uf.s-
T u uero imevis tenerorum ajferfor amorum,
M ane tua qui ferta paras Intexere nympha,
A ut Veneri ante aram lechs infergere f eres
P ratorum decusjhcc preabuSc];,hoc fufdpe uods,
T hreide ut boreas tacitus requiefat in antro.
H ic miftre rorem inffat crudelis, & affer.
A tprado,& facilis, & rapta coniuge mitis.
N anefi per aerias pend dimpraterit oras
V cta ferens, uiditprcad in cotutaUe remota.
P lanitiem uiridi late fore fere campo-
A dmomit locus optata cum coniuge noctis-
D efdit,ac molli lachrymantem amplexus m herba,
E xplicuitcp finus,mtnus'o,s impleuit amantis .
I Ha gr aues oculos ab humo uix anxia tollens
E lebat,eam tnjblito cov.iux flatur honore.
H is ero pro lachryms forum,gratus'cp,memcrq;,
N c furnos fartgtm rores ,eapramiaftnfo.
D ebeat hoc rapta pontus memor Orithyia.
S ubrifit ,temrim<p genis ftffudit honorem
i ata utri dichs tanto munere coniux.
I Re nonam fnfit labi per peckra flammam ,
O p tatas repetens pmnos ,molli'<k quiete
X enijt arenfm complexu coniugs ignem-
S alicet & 'Boreas calido contrarius Auftro
Occurrit
LIE. ’ II?
0 mrrii calor hinc, rigor ir.de exurgit & alter
D v/m tepet, ipfe humli dermmt ab aere rorem.
A fi diter firrngit magis ,dc de frigore furat.
E xudet ne languentem twud gutta fer herbas.
E rgo frigida ws ponto ir/m vnfidtat,gy aereis
C otiatus contra calor obifcit ,dgmrw,<u extra
N oxcj; firmi, bcreascj; infigant, explicat eae
1 pfe fitas calor intus cpes,& utribus ductus
I n fhllas tenuem uertit fiub mane rigorem-
DE GRANDINE.
Grandinis hinc cpue fit paucis natura docebo.
S tepe per cejbtem coelo mcandente,fedipf>
A utumno magis ,<Mt iUo fiib tempore, quo iam
i i tkt parat rndos prcemntia ueris hirundo,
N wnc patiam e' culmis late deturbat arifktm,
N wnc Letas nemorum de culmine decutit umbras,
N unc firagem molita etiam pafioribus ,una
P .rcjhrnit ualidos fitb eodem minere tauros-
A c primum ut gelido erepunt humere liquentes
C ry jhlli ,quaspo fi frigentia rupibus antra
I n denfum cogunt ,guttisq; rigentibus anni ,
E t longo durant labentia ficula curfu.
S ic rigido compacta gvlu per inania grando
C cgifur,& (Irifle concrefiunt frigore guttee,
P cr.dere mox tracte frangunt fi, et ad ima firutur.
I pfit igitur grauitate fiia,acfitb mole dehifcens
P rona cadit, fiepe ingenti demtfja fidgpre .
Qjuand equidem fiibhme ruens, frangit q;,feritq;
C v-ti gemiti ftje, medium q; umbone rotata,
Pont-Vrania- p
M ET E OROR VM
0 btunditq; ddem.glomerataq; uerbere, feclis
D ira. fonat.fepeipfa lenem haud procul dch.fotwre
D dt ueniens -etenim tac-to rcgicne propinqua
A gmtne de fcendit .tanto /e d corpore maior ,
E tficie horridior, aptanto breuiore rotatu,
E t Jpatio propiore cadens ,mms atterit alas-
V ere igiturfeu 'Libra pares cum diuidit horas,
T um tractu leniore feruntur ad dita uapores
1 ncenfi,dc loca fitmrmpetunt, ub: frigida jefi
V U cohibet, quo non radiorum offenfa refultat
S ceua daes. ubi pigra gelu torpeto;; riget q;
T empejhts,ubi frigoribus domus alta repofht efl.
H ucpoftquam uapor afcradit .calidus q;,madensq;
C ontimo rigetattnfhi regionis inique-
Qjicq: uapor magis incaluit, pofl quam ipfe refrixit,
E xtinfhusq; gelu culor. aut euafit in auras,
H oc magis ddrmffum trahit in praecordia uirus.
I mber enim multo large deooEhts ab igni,
C cntrahit & citius glaciem, & mage frigora Jentit.
D efdit inde uagp praeceps per manta Idpfk
I n uaUetf,quanq, iuga fepe petit, nec aprica
I nfefkt licet ipfe magis loca, frigida nejat.
A n mage cum paribus calor hinc, hinc fe infrruitar-
f rigus,& r aquali concurfat uterq; uigore, .(ms
I Ue fitis late in campis exultat&bofkm
I nfequitur. cogit uireis,&rcbcra frigus,
I nq; globum fpdrfos trahit hinc,atq; inde maniplcs,
C onfirmatq, ; aciem, duratae!- tergora contra
O biecat. quantum q; culor fe tollit in altum,
H oc magis aeria praeceps delabitur arce,]
I I B. 114
D uraq;,frigdaq;,crepitanti et uerbere grando.
C ogt opes natura fias,& robora uiclrix
I ngpminett, quoties cbuerfis utribus una'
C oncurrunt ,rmpulfa fio contraria ni fi.
OBSERVANDAS ESSE REGIONES TER-
RAE, ET SITVM PLANETARVM.
Erga d<g,ne ue anni partes, neu qua loca terra
D efficiens ,uarios 1 una fic mfpice cur fis,
V t neq; Saturni gelidum neglexeris aflrum,
N ec qua fklla cadet coelo, qua' ue exerat ortum ■
C cntemplator item terras fib tempora bruma
F eruere ,& urentem interius cohibere calorem.
CgUod putei, fbntesq; docent .nam frigora cogunt,
A ft aperit calor, gy uenas diducit hiantns ■
A ethiopvm manant campis fiaentibus imbres.
N on amnes capiunt ripa -ruit arduus ather
I n nimbos, & Sole tamen Leoferuidus ardet.
An non AUobrcgum gentes, rhodaneia pubes,
E xcidiim attonita extimuit, coeliq ; ruinam
T empore quo Sol ipfe humeros, ac terga Lacvmtrt
T orrebat fitiens ,fimmo gy radiabat olympoi
H ic e' praruptts mouet alpibus atra procella
I nuoluenshyemesq; fimul,tenebra/q;,polumq;.
H orrefcunt nimbis aura, nubes q; dehi/cunt
C um tonitru -micat igni feris fulgoribus ather.
I ntremt infolitrs fib uerbere concita tellus.
A c coelum ruere, & terras fibfidere artum efi.
'Eae autem per inane ruens cum turbine uafh>
V cluitur, horrendamq; cadens trahit icht ruinal»
t f
METEORORVM
I ngentis moles [a xi,gldae'a,;,gelu cjj
C cncreta,ac bifqumpp edes porredk>.,et in ditum
QU/dttUor,dt feptem protento margine lata,
T ernbilis uifu,ac diram mortalibus omen,
X dntum adeo uariat rerum natura, fitus'tp.
GVTTA S MAIORES AESTATE FIERI.
Quid grandes ajkte atdunt fiiper aere guttus
A n rarus uapor,& fiilhe paulo ante nunutee
M ifcenturscrafjus adit hinc e nubibus imber i
A n fparfmfibiteq, grani feruore/ib altum
E ueffas, primum ut fenfit mala frigora coeli,
A fflatusq; gelu, nec denfa mbe,nec ipfe
D enfus,hutmpropior defendit corpore maiori
AEREM RECEPI A CVEVM ESSB
EXHALATIONVM OMNIVM.
Nrfte uides Jfdttu mmenjitm , tr actu sqj profundos
A erifjdttfi una terras, pontum q; cbeuntm.
R ara quidem natura ili:, ac penetrabilis dite,
I> enfa.tur tamen, & crafjum fbuet ufqmaporem,
Qttemq; et aqu£,que'q: et terrae exercuere f e auctem .
A forant quacuncf; etenim AUceamq, uaporant ,
S uffatheee pontus . ponto et circundaU tellus ■
C undhn finugrauidc recipit diffitfior aer,
V ertit gr hutttentem in rorem plttfdasq;, iduem cp ,
Qjli fuerit gelidashumor f. hiatus ad auras.
QVAE IN AERE GENERENT VR EX-
ASPIRATIONE IGNEA.
IIB. 115:
H dlitus ille dutem,largv qui percitus igni
E uclat, ac ternis rmlturn Icca frigdd tranat,
I t longe ad [edes uichr perlabitur tefbis
I umdus,incvtfhts<p,atq; arefcente fluore.
N on nunquam tamen bwnc nubes arcumenit Atra
D eprenfi.m,& firichs frigus aramfondt armis-
H ic ille inclufis uallo,& arcum aggere feptus,
P erquiritq; aditum intentans, &■ fmguld luflrat ,
E t nunc hac aciem oftvntat ,mnc imftruit illae.
P arte ferox, parte &fh£hs,& uinbus impar.
A jl illum denfis mucronibus horrida nubes
v erbsrat ,mpelht'q; premens ,fruftra'q; parantem
S ummetas intrare demes. & ad ardua ferri
D ei),at ipfa fiper impa&o wmbcne.ibi ictus
I nantem effralh finitum dedit aggere, mulfusqs
1 ntpnat& coelum tonitru quatit.mde mrufcus
S efc dgt in flammas, & coelo lubricus errat.
I nterdum tantus fragor, ut concurrere monteps
I am timeas, ut terra tremat, ccelsmq; dehifcat.
T wm quod erat frafhtm difcuffrt nube, repente
I mpulfum ruit, at cp obliquo tranute preeeeps
I t flamma rutilante, ingenti & uerbere fimmes
A ut petit incaffrm mcnteis,aut aurea diuum
T empla ferit , dirum trepidis mortalibus omen.
I nterdum leuis ipfe,lsuem itammamip,fimm'q;,
A ut finitum [me luce dedit, fine uerbere flammam-
I nterdum erumpit crepitu fine.fed tamen actus,
A iutrfi.m in nubem, ucdidos hinc pertulit ictus,
V nde tremunt nigri pofhs,& limina coeli.
p iij
METEORORVM
IGNEM ANTE, QV A M SONVS
AVDIATVR, VIDERI.
N ec utro frior excufjo dc uerbere flamma
E matt,aut ip(o fonitus fit tardior iCtu,
S erior ad nojlras quarmis eat 'rnpetus aureti-
J pfe mdes pafbrem alto de colle fi atri
S ternentem quercum, cwieiitj, in flttfk fecantem.
I pfe qutdem idtkttum altepojl tergi fecurim
A nte uides, mox ingenti ammlfa jiagpre
V oxfonat,& rupta ludantur m auribus auree.
N on ali ter, cum exatfjk polo flagrante ruina
H o rrendwm tonat, ipfa fio prius afta tumultu.
C oncurrit nimbcfa acies jfrangtcpfiritq;
I mpellens.hmc fulmineus ficcenditur ignis
C ollifi. Tandem ille fragor ruit, Qy ruit nnd
I npltmam,& largos comer fis luppiter mbreus.
Vulcanum fima eft , cotlo cumpulfis ab alto,
S ub terris fine honore diu, fine numere, claudum
V ixiffe,& ficula exilium traxijfc fib Aetna
S clantem cnfis noto genitricis amore.
Quem tandem meritam uertxt dolor aar in iram.
Qtcoda etenim Cybele in magna Berecynthia mater
S clenneis de more dapes, ac uina par arat,
C cnfhterantq; Dea ad tnenfis,ac pocula nymphte
V Itimarmfcuerant, cum fic v ems aurea capit.
Behcem mea me fcbcles fiat. hac mihi diuos
S ubijat, hac mortale gcr.-us. quam pluraparantem
O ccupdt his Latona, decus nodtsq;,dieq:.
C umpeperijgy lucem terris, & lumna cocio
H H
IIB. xx6
wmpeperifoto g? tenebras excrbefuonui,
ucedt ut fer me tellus ,refp!endeat athra,
E xornentqs udgcm luflrant qua fydera mundum.
D icentem increpuit Iuno,atq;hcec uocibui infert.
I mmemores noflri Latona, gr adultera ia&ts
I nfdmem fobokm,& media inter uina fhperbi$.
I lld re fert. Tua te proles inutfa parenti
N cbilitet regina, gy coelo excuffus ab alto
I Ue ille e lunent fatus, quem fumida Lemnos
E xercet fibrum, aut nigris incudibus Aetna.
D em fit luno mdtum.mcx indecor ira,
M onflrofos partus,jv.mantetnq;cbijds Aetnam,
C ui gener Alcides , cui filia nobilis Hebe ?
H and proles mea Vulcanus .Plutonia proles '
1 Ile ille efl,enifa cano quem fbrmce tellus
E xpultt e' latebris, quem uix in luce receptum,
N on erebo pater admtfit,non cethere diui.
Tei ferum mcenfam altce in comitia ducam.
I r.doluit tamen una C eres.quteq; afbtit illi
E ida comes Lypare,Aeolidv,m quee prima fororum.
E rgo ubi zancheos portus temere, & amicis
T rirtacria accepit terris, Aeneiaa; antra
A dmifere deafolitum & Vulcanus adignem,
N aftaibi tum Lypare tempus, comitia matris
R ettulit,gy partus inimica mente necatos,
M entitamq; Dece prolem ,ac Plutonia furta-
I ntttmit diths iuuenisficcen/tts gy ira
V Lchrem minitatur, gy acri in corde uolutat
M atermm uulms,odqsq; inceffit amaris,
X nep dies auget uires dolor, ac memor artns
p iiij
MET E OR OR V M
E xc/M, expier at q: iter, ac uefogia matris.
D wm Samon oceani menfisd.igref]d,per d m
I re parat, mcuet abruptis fornacibus Aetnam
E xitiwm intentans. illa acri uifizt delere
1
L
I
T
I
A
ngermt,& coelum infolitis wnqueftibus implet,
enijt iratam complexu latus amato
uppiter,& placidam accepit per membra quietem,
wm Deus ignipotens vnuentofolrmne.prymism
pfe foum miratur opus. mox limna gratus
aedit \cuis,& claudato munere donat.
I uppiter o b meritum Lemnon dedit- inde trifolcum
M olitus dextra folmen,ccgnouit m illo
V fos quantus eratfoeq* hoc audentior armat.
H oc mea periuros Leto dat dextera dixit ,
H ccegp terrigenas extinguam aliquando Gigmtes,
H cc etiam conitix timeat facrwmq^potensq:.
T wm mcuit cztput,& frontem percufflthcmram.
I ulmnis hinc ingens, & mira potentia fortur.
rVLMINIS DIVERSAM VIM ESSE.
N une etenim afflatu terni peatdemq;,bouemq;,
A Ut uirides tondentem herbas .aut ilice ab arcta
A rcer.tem nimios animo fi foderis <efhts
E x animat, mlla ut maneant uejhgid mortis ,
O piatum ut credas armenta haurire jbpcrem,
V t plaadwm uideas pajbrem duare fommm,
N wr.c ujhs artus, atq; offa rigentia cernas,
N onfoaem,non cra hemmum, non corpora naris-
N mcipfis etiam in jhbulis, mirabile dictu,
Quadrupedem excluit, pedibus qttoq, forrea demit
LIB. 117
V incnla,& intacte terram quatit ungula cornu.
1 Ucf.s fonipes alta adprajepia mandit.
V idi erv,aon m colum fetus pede calceus ar fit.
S enfecunt aliifulimn effluxiffe metallum
E loculis, tanta eji uis mfitafulrmms mris-
R ara etenim denfis cedunt, at denfa repugnant
I pfa ebiecht fibi,contra & lia pr celia mtfcent.
C or.ad.it duro tenerum & penetrabile acuto.
D iffipat affatu fitbifo lene -trudit ad rmum,
Quod grane , diffringunt rigda , atq; cbtufa recludut.
I nf nuant tensa, qua: difpleduntur ab aura.
Cguir. uariant etiam utres, &• mlnera teli
E ulmnd,feu marmoreus fe in turribus altum
1 mpegit.feu littcrea defedit in aign,
A utqueeper mediam fumant faenilia brumam-
STELLIS CADENTIBVSjET
IGNITIS IRABIEVS.
Sape per refutem calo fi forte filente
A ut carpes iter, aut mauoriia figrn fecutus
T raduas uiglemper iufjk [dentia nockm,
C oUucere faces, coeloq; cadentia anes
S ydera,<& mcenfosper fidum albefare tractus-
H alitus hic mcdicus'q:,& caco rmpulfts ab igni
I nadit hi gelidas ut prmum frigoris oras,
N ec potis meretum longe exuperare rigorem,
T orquet iter fugeris nunc huc, nunc mebdis illuc,
D cnec conceptam traxitper uifcera flammam-
N wnc proprio bncen jus raptu, nunc ter 'c- qzaterq;
E xagtata ferens ympache uerbera nubis-
METEOR ORVM
A (l ubi fummefosq; locos, atq; aera feminum
P er xa fit, quot continuus comertitur orbis ,
K ic rapido impulfes ocrfx,xertigine &■ ipfit
I ncenfus,uana fplendet per inane figpira.
A nda concipiunt ignem, feruetq: agitando
S piritus. incendit pugnanda corpora metus.
S tue igitur lato amplexu,, rmltuma; coafm ejl
M atena,atq ; ingens feries,& longior ordo ,
S eu contra breuis,& tenuem fortita uigprem,
Qjttefecies,qute firma etiam, qualisqs figura,
T alis in aerio perlucet vertice flamma,
N wne iaatli in merem,ualidus quod tvrferithofhs,
K une quales filendent lychni laquearibus aureis,
N ume qualis temes ignefat fhtppa per auras,
K ume fiecht fefein fiiras [innata draconum,
N une meat, ut celeri fellantur lumtria fenfet ,
N unc cadere ut timeas ex ipfo Jydus Olympo.
S tepe etiam torrem ambufhsm rutilante fenilia
C emere ent,cod»m'q ; cauo fe fandere hiatu
T um,cu feb nockm obfcura, atq; im nube profinda
N igrefat uapor,& permultum coirula fumant
E omenta., trahit grfebitem uis ignea flammam-
X Hiat e' medtjs tenebris, fimeq; frequenti
E rumpit flamma, & coelo fe findit aperto,
V t timeas ncbkm ruere, atq; fe.tifcere olympum.
p r te fertim cum prteapitiuenigine torris
E xcuffes cadit at-q, cadens nigrum aera findit.
E lamma etenim asm coeruleo fe mtfcuit,& cum
L ux atro inpnccat, penetrat q imm [fi profando,
X wm nubes patet, & lato fe [oluit hiatu.
IIB. Hg
I limina q; ipfia mtm ptbeunt admiffh reaffum,
A c pateficfa. amo pandunt fi fi abdita tradbi.
TREIS ESSE AERIS REGIONES.
E t quoniam tretf in partes difhngiatur aer ,
P rima aque patiens eft frigoris, atq ■ caloris ,
A Iternasq; ulces alterna forte rependit.
V ere tepens, eejhte calens, eadem horrida bruma
P roxiraa ab inflexu radiorum amcta, malignum
E rigus, g? algentem late complexa rigorem,
1 n quam axruleus paffim uapor aftus inerrat,
V nde cudunt imbres, unde & vix concitat alas,
V Itima torrenti fimper fimt ufia cnlore
I laminarum confiueta mgps inuoluere tortus-
H alitus ille igitur longe, mlidus'q:,petensq;
H uc penetrat, fiipsrdtq, kyems,& frigpra uidbr.
DE LAMPADIBVS, ET ALIIS
IGNITIS EIGVRIS-
E rgo aut efl parteif aque diffitfius in tp fias,
E t lato areficens incendia fiufapit orbe,
X ampddisin fiaem,qut£ plurima nodk refulget
A nte deos, aut in latus inclinante figura
C cntrahitur -magis hbtCjinde altera prominet ala,
V tcraffum aut credas lapide, aut igne fcere trmcu,
I pfi quidem dextra pellem trahic.illa trahentem
I am fiquitur protenta manu, fid parte fimfir a.
S ubtrahitur,quodq; hac accedit, demitur illae.
H ir.c titubant duplices fitb iniquo pondere lances,
A ut fifiarfimfufiis,rapido'q; abreptus ab igni
T- M E T E O R O R V M
S cintiUantem animam uomere,atq; efflare KiiefUr,
v t quando in [hptdisfurtim navus incidit ignis, -
H uc illuc dijperfa udant incendia jfiec fi
M ifcet flamma, falit'c >; leuets fer firuida culmos.
S ed necf; tam temis terrarum efl halitus ut non
E t denfits habeat fumcfo in corpore partets,
Qjj« firfini rapti/otocy uclumincmifia
D enfitntur.leue in aerium fe tollit acumen
C onfi.rger.s -graAucra fic fefe ordine ad imum
D ttrudum, donec cunei fib imagine flammam
C enapit rutilus rmcut inter fy der a conus.
T une aliquis limcfa altans ad flumina. N ili
P ifiator ,du.m nock oculos ad fydera tollit ,
0 bfhipuitjdolmtcj; firmi fi.per a [Ira referri
P yrami.dai:ueterum'cp rapi monumenta, uirorwm,
A egyptumq; fiis fiperos ffeliare trcphais-
1 nterdum lonpam erethis anfi> in hafhm
P arte lenis, parte cbducln caligne denfits ,
N cn tamen ut maiora trahat uefhga cauda.
H cc quondam telo Tityon per ui far a adacto
S trouit hutm,ftrattimq;nouem per iugsrauichr
E x tendit. thalamos ^dtus.tentataq; matris
P ulcra,nec indignos flv n-ens M ars ferre deleres.
i audarunt fiemus fuper: , atq; hinc ipfi fi.perbus
■S picula non ponit manibus, non defirithajkm.
Aeris hac parti m media regem feruntur
I pft fi. is in an fit opibus filum minere crudo
C ertstim exercent uneisf r pr celia impetit.
A efhfirispast.m in campis yegone fuprerna
Qjs* coeli uerup dg.ts.ns rapit, unat corufat
-XIB. II 9
T ralb.m flamma rubens, dtp, ignea. fulgit mago.
DE COtORIBVS NVBIVM-
■hcc age ut omnem _
A era percipias, ut uenfos deniq; nepas.
A Iba parum denfa eft,rare'q; immftn uapore,
Qjsam Sol irrumpit radias, <&• ad intima tranat.
N igra grauem traxit denfa caligine fumum,
N on illam ut penetrent ne mea i Lutmna vhabi.
p unlceam multus ft.kjt culor. orupat humer
C aru'.eam,grMiidam'a: imbri, longeq; madentem.
H as collidentem jequitur fragor ,&■ fimul ingens
p orta tonat coeli, rumpitep ad ta.rta.ra clamer.
E quibus ut fefe enufit uiolentior ignis,
E ulgurat,& denfas rutilus diprimnat auras,
N onmnq ut longum nubes diducat hiatum,
A c nigri pateant prerfus penetralia nimbi.
N ennunq leuif ipje leuem pne mdnere nubem
E- uadit.tamtn & frlendet qua /imita monftrat,
A c meat, ut celeri pilantur lumna fenfu.
F lamma rubefcenti multum fatur ata colore
A dmenet adtmjhts puuiali e ' corpore uirets,
H umtdacp ingentem presbere alimenta uigpre'm,
(gucd probat exiliens lignis uiridantibus ardor.
A Ibefans tenuem factum, dtp arentia monftrat
E omenti, & alerem peracuti luminis auram.
A t cui [anguineus color in fidet nigrantem
P rafefrrt late obftura fkb luce eruerem,
H tec ualidsts terree uirns, iurataq.iadlat,
R cbsra,gy immanem uafrn cum mole ruinam-
nubibus eft etiam coloret faus
METEOROR VM
P ulminis hinc uarians ,&• tanta, potentia fertur.
VNDE IVLMIMVM VARIETAS, AC VIS-
N anqs ubi nube caM,temis'q ; & plurimus dite
T ruditur , mantis & fe fert Jfiritus alis,
I Ue quidem lenitate fita penetrat <p,ruitcp
X. ubriais,& tenuis multum locaperuia tranat,
V t nulla incenfe linquat uejhga flammee.
N ec mora fit telo tenui ac penetrantibus auris.
A era fluent tamen afflatu, ac uia mineris atro
X iuefcet fumo, et picerni dabit ufia nigrorem,
A eratis quoties clypets impegit, & ipfe
M ole piger lentis it tardior impetus alis,
D uraq ; pugnaces obiedktnt robora conti.
C ernere erit flagrante iteru H ucnlegpntajet opimis
C umfbolijs templa excifis auulfa columnis,
A c furere attonitas incendia fietut per urbm.
T anta mole ruit,ianta'q; rnpulfa ruina
T umida uis, procul acta palo, dtp c nube profunda,
S iquando extrufus,multo'q; accenfus ab isfbt
S piritus it tonitru horrificans, dtp igne corufens,
T rafht ingens, tardusq; gradu, et loge aufhts eundo
S dnditcp, uritij;, & longi feazt aera hiatu.
T wm montm quatit impellens , diffindit & arem ,
E t correpta micant diris narnlia flammis.
P riecedit longe '.minus tremor, ufqueadeo uis
I mpellens furit, atqi intendit ff intus duras,
E t late arentes coeunt ad uulnerafumi,
V t cum irata manus tormento exclufit dhene
DIB. ItO
F limantem pilam,uerfiat'q; uolubile fixum,
X nclufi erumpunt ignes nigrantibus Miris,
X it tremor, horrendutnq; fonat. tum plurimus ante
S ternit iter fragor, & gemitu fiaxa iektrefultant,
D ifiecheqs ruunt prcfiratis manibus arces.
DE y E N T I S-
ventor ;m nunc te ctmfas,patriamq; decebo,
Qjsaq; illii natur a, & que fit cuiqpotejhs.
A ridus ille autem, atq ima tellure renujfus
H cs gener at, uiretsq: animis, robur 'q; min-ftrat.
S ol pater educit. mater dedit ubera tellus.
A furnmo 'Boreas, Notus imo (f irat clympo.
0 ccttfhm infidit zephyrus .uenit Burus ab ortu.
H cs arcum uarij dextra, leuaq; firmtur,
A tq agtant temni diuerfis flatibus auras.
E t quoniam medium lufirans Sol arcuit orbem,
P er duodena naro digreffis figna meatu, •
1 dano quidquid gremio telluris in altum
E duxit ,partim algentem fifhnat in archm,
P artim ad decliuem L ibyx diuertitur oram,
D tvm radios, ac feua timens incendia uitat.
A n dextra, leuaq; firens fi, impune uagatur
F umida uU, quando hinc libycos,afi inde recejjus
A rlhcs fiemel in tofo Sol ambiat anno ?
V nde fibi uis ipfa& cpes,& robora firmet?
C irn tamen affiduus media r egene reaerfit
E o um,hefieriumq;petens Sol annuus orbem,
V rat gr detenfios quos ipfiper aera fumes
T raxeratlhide frequens mne hinc,nuc effurit illinc
' ' MET EO R OR VM
V rigidus dut aquilo, aut tumbis uiolentior aujhr ,
A ujhr [olfbtio ueniens ,regnis'q; perujhs-
V nde calet magis , & p en rus madidantibus ufus
I mergit largos agris [mentibus ionbres-
Quin vmo quoq; digredieris & fffus,& in [
S <eperepercujjus grauiores concipit aftus.
A t B ore <s patriam horrentem , fiigusq;,rigorq;
I nfederc-bmc terra gelu concreta uaporat
T ernius ,h»rrejatcT: aer,uolat inde ferenus
S piritus,& ficas uefhgia committet alis,
A nquia [amnia tenens coeli loca, multus, & kigpts
I nie ruit, pellit cj; miras & mbila differt,
N u^la ut Hyperboreo maneant uefhgia tra%t-
S ed tamen gy longp uefnts trans tequora curfu,
I rrorat caput, & madidus ceruice fluenti
E mdit aquas, [eruatq;olrm qua foedera [anxit.
Nanq ; olm prouefbim auflru trans littera Rheni
0 ceani pima,& toties refluentibus undis
E xdpit incautum Boreas, & uincula nefht.
1 Utut [e captum agnoultfenfitq; eathenas ,
N on ego te [iculdue mari, nec finibus aphri
X, itterisarmerm, liceat nam te quoq, nofnam
V i [ere Cyrenen, libycosq; intrare receffts,
A cnofiro terram arentem fatiare liquore.
H mc quoq; [e eurus fer regna aliena reaerfat,
E t madidus pennis [itienteas irrigat A phros.
H oc quoq; frigidior, quod per decliuia labens
O bifcibus mitis ~-r[.s agit ibfe [eundos.
V ere etiam regnare uolunt,quo tempore primum
O ptat£ erepunt i:ias,gy lubricus annus
Ccnuertit
H X
ZIB. ui
C onaertit terga, dtq; hyemtm pcfi egit iniquam-
T ivm liquefacta mcv.ens ferratum claafcra, caminos
S cl aperit laxos ,uoluitcp per aera fumum,
iefomno excitus, commetisq; impiger alis,
ineptit Hyperboreos decliui tramite montetf-
Quin ubi Sol propior maiora incendia mcuit,
F lagrantenep impegit equos per uifcera Caneri,
C um nebulofa auis fumat Germania campis ,
A c multus uaper ad fuperas fefe extulit auras,
Quemqs frigida uis Borea comes addita cvgt.
I Ua etiam de parte granea incumbere nimbos
C ernerc erit,fufis'qs augefeere nubibus amnes,
I n medii sq; natare etiam feruoribus agros.
H cc etiam e calo, ac Jemper radiantibus archs,
£ t gelida incumbunt auree, ac uehementior urget
V entorum uis,finitims regionibus acta.
VENTOS QVOSDAM PROVIN-
CIALES ESSE.
Omnis in aduerfos uentus non peruenit axes,
E t quidam certo fedempofuere receffu.
C ircion hifpanas fima ejl regnare per urbeis,
E t pecori jirages medi tantem, & pr alia nautis.
N en alpes hunc A enia,non frigida norunt
t angaa,aut nimbis nunquam ne turbidus Hamus.
V ixfeffum Entella excipiunt, cauaphofhd Macra.
S entit uidnum filem nabatheius Eurus,
A rentetsq; impellit equos comitante calore.
D iuerfum zsphyri fpirant aquilone propinque,
E t Solem feffiim excipiunt, aliecp cadentem.
pont.vranU. q
METEOR ORV M
E rigidus hmc,p!tmus'q; uigor .fd turbidus aufer
I, fje agit undantea nimborum prelia turmas,
D ux ipfe plusdarum,^ longe maximus dU for.
E ductes nanqs immenptm regione pertijkt,
D enforum flurb.s longinqua ab fide naporum
I nuoluit , rapta tqj agitans. qui deinde [bluti
F undunt prtecipites abruptis nubibus imbres,
D iltmoq; una dbforbent pemdes'q:,uiros'qs.
T antum Aufhr difotfa furens per nubila fetat.
CVR VENTI OBLiqvi FERANTVR.
Cur autem quando huc toties difurft,& illuc
S piritus hic, nanos agitans pae /ege tumultus,
C ur non & fuper as pennis petit improbus arcessi
0 mnis, in aerias quicunq; elabifur oras
H alitus, rnmfb pauldtim educitur igni.
Q ui pofquam gelidam jimmc cupite attigit arcem,
S erifit & aduerfi contraria frigoris arma,
1 Uicet ipfe pedem retro fert,- pondere & ipfo
Q ttod multum traxit grauida de matre uolutus
A d matrem trahitur, eot hic nouus aduenit ignis
A uxilio.re txnet lahentemdle arma refcrmt
F orfior ad pugnam pmulhuc perlatus ,& illuc.
Dumcj; cudit, re fdit'q;,leuis tum pellitur der,
E t quo maiores d frigore pertulit ifhts,
M aioremq; trahit fcecunda e' matre uigpretn
H alitus, hoc maiore ruens frit aera pulfu-
V f cum mieoniie m campis uada ad alta Meandri
P afhr agens, baculo jbgnantem percutit undam,
I Ua fugt circum, & grauidim dat pulfd [onerem,
ac h
tiB. iii
I mpellitq; mdarn illabens nona pyctims unda.
E rgp paulatim cMgefensft maicr eundo
I mpetUs,& uires.gr cMioraa: robora frmt.
v t cum de tenta primum fnte effluit humor,
I t rims,pcf cvUechs promi imbribus Amnem
I ngen tcm raptat ripis, longum'q; profcbts,
T wm plenus rapidis in pontum immittitur undis.
A utumno fed enim uenfo uis plurima largi m
C um ffirant terra. cum plenior halitus exit,
erreniq; ntags fffndunt avrafurm,
cc iter umcq, i ter umq;,etidm, multum <p monebo.
I ncendunt mmij leuiter fumantia (oles.
I ncenfa exurunt ldte,prafertim ubi altos
P hotbus agt currus fluccj; e fydere luflrat
E xigiif habitata locis Mafflia regna.
I darm latera ad mundi, atq; extrema uiarum
T errejlris cnlligp habitat , quo languida (olis
V ix penetrat uis, Z? radijsmnus urit acutis.
I pfa etiam partim leuis affiratio,ut alte
E umida, partim etiam grouis, ut tellure remifjd.
A tq illinc fitcile admittit refbluta calorem,
H inc percufjd gelu riget, ac denfata grauefat.
I nde etiam tranfafa ruit ■ nam frigore abadht
N e fur fum penetret, mtjbq; calore retenta,
N e cadat in pneceps,tranf er fm impellat oportet
A era fiue quod extremis in finibus orbis
K. egna tenens, cnflris illinc j e fndit apertis
V ifra &• medias mundi penetrabilis cras.
N am neq pulueream in pluuiam defcendere par ef-
N ec tamen abnuerim Lunitm'q:,errantiaq;aflra,
i n
METEORORVM
Qtsce medium affiduis peragrant difcurfibuS orbem.
I n medium qucq, ab extrenus caliginis auras
A ttra'nere,m uariasq: orbis depellere parten-
E rgo cum arentm rapidus Sol ufferit agros,
E t cum uidkt gelu queritur malafigora tellus,
T wm tibi tranquiU.ce permittant ocia luces ,
G rdh tq; fedatceprcefhbunt fomnia nocks,
V dcntisq; impetis requiefcet flatibus aer-
N ec tum poft largos imbrex, plmiamcp, madentem
C cmpcfita ceffdnt auree, tttatus'q; quiefdt
S piritus,& rnlli ueniunt in prcelia uentx.
H oc quoqpoft Bo redtn algentem, atq rigettd flabra
C ernere erit, quoties crudo fub frigore tellus
C oncreuit, fumi & durato tergore feuit.
S pir amenta, foli claudit rigor. cbjlruit omnem
V is aditum -nullus ffirat uapor,aut fluit extra
H alitus, mde nouis uemant alimenta procellis-
S i tamen expe&s ,nouus ut calor, & ncua flamma
T crreat humentea latices, & forte per altum
I re paras,uideas turbantibus aera uentis
M agna mole gr mo-s urgeri ad littora flufhts.
A 'ternis dat enim tellus, aiimitcp alimenta.
DE TVR-BINE.
Turbineus firtaffe glomus miraberis mde
E ruat etodfam fltmms radicibus ornum,
N v/nc f angens mente dduerfo,mmc nubibus adkrn
A gglomeratq;, agitat q; frequens .tandem illa ruina
P rona cadit, longo plangens fola fenta fonorc .
I nterea denfa obfatrus caligine firtur
XIB. , II?
P erq; uias,perq; arua frnrnl fkrnit'q;, ferite y
P uluereus globus muoluens ccdumq;,diemq; .
N dnqiper aduerftm dum concurfantia uenu
A rnta mcuent dnitmsq; pares.gy umbus ,ecce
C ertamen magnum exoritur, ille impiger mfkrt,
H icclypeo cbnitens longe adv.erfatur. utrmp
I mpetus ,utrmqi & robur. mnc pellitur ille ,
H ic pellit ,mnc fors rnriat rmtata,tuc ullus
S latue loco, ad.it ue loco .nunc ille fini [ira,
H ic dextra inacrfat feriens, & vnorbe gerit rem.
N une ifhts clypto exiliens petit aer a, mmc fe
I ntvrquens terrdtn ingenti diuellit hidtu,
D v/m uel utere]: cadat moriens,uel cejferit diter , ■
A ut imgant focids concordi foedere utres.
DE PROCELLA.
Qjsin & fitmid uis tellure exclufa,leuem'q;
A erdper fubldta,fuo'q; euecht calore
C cnfiicktta diu propter terrdsq;,folivm'q;,
A ridaq & multo firmans fefe auftn umre,
V exatq;,infringjtq; dgtans pulfitm aera,& une?
A equcraq;,&- fradhs difflo ft tonitrua coelo
D is ij at ,ir, fremi tatq; aquor, cmaq dntrd refellant.
T crquentur nemora, & ualles ad fydera clamant ,
P uluereus q; diem fcg t intra nubila nimbus.
CIRCA VENTORVM OBSERVA»
TIONEMj ANNI QVOQVK
TEMPORA o bferuanda ejfe.
Tempora quin etiam certa ratione tenenda,
i >i
DE STELLIS
V i cum fi m prsceps aut uer agt,aduenit sfiss ,
A ut cum declinat rapidus fol,ap petit sger
V entorimpater^autumnus. fiufiigda bruma
A utummm fugat, aut utre aduentante fugatur.
T urbat enim, uer fatq; omnis mutantia renm.
I ddrco fi tum nimbo fi aut fyderis ortum
V ideris, aut properare cttuo procul tenuere mtrn
I nfilix afinm,atf acri Lunam hofie teneri ,
ii ercurijq; graneas fydus portendere uentes,
N e dubita ingentem coelo mriante procellam
A jpre,qu£ firmi muclttatterra/cp,fretum'cp,
V ertat audaces m uota mfernma nautas.
DE A VR IS-
Sape edam rapidis ad Solem,mediosqsper sjbs,
C olleuel aerio, aut udi prope' litteris oram,
A ut propter liquidas nebulo fi fiumtnis undas ,
A ejhttem indomta increpitas, Zephyrosq; filetets
A uranm gelidas fenft properare cohortas,
S olis anhelantes pellunt quas axe quadrigis.
I pje iter vntenduntqs fugt,traduntq ; repulfnm
A er a, qui. temeti motujvuet incitus auras,
A elimat & mare commotum, fimtijq; receffis.
H inc mulcent tener s fu mmotis sftibus aurs.
N ancp etiam umbroja in fcena cum incanduit aer,
O raq; faltantes tergunt [udantia Nympha,
E rendentem fiquis ramum,ramaliaue arma
V entilet, aut terni dimeuerit aer a penna,
Qwdmprmu Zephyri frigentem eosauerit auram.
C ircum etenim qui nofira frequens fi calfrcitcra
II B. 1*4
S piritus jmpulfit fhdlifitgt.aduenit aer
I nde ncuus mora nulla, alter fhctedit,gy alter,
V t nequeant arcum ora noua recale fare partes,
C um fugant pbitis exdtce mpulfibus aura.
N ecuero uallesqscauce.recubantiaq; antra.
A c coelo ttctriante fitus terra'q;,mariq;
N on rmltum adijdunt uentis denfttifue, acuunt' ue.
. I nde falutiferis fpirant afflatibus illi,
H i/grauibus tentant morbis lamgtentiamtmbr a ■
N am uenti mutant quoties, mutantur & una
C crpora cunckf,habitu perjht natura necv.no.
DE VENTO, QV I ORITVR PROPE'
ATERNVM ILVVIVM.
liat faltuspcjl pelignos,qH4 ucluitur mgsns
A tertius ie mile catta, atcjhumtmbus antris,
I pfa quidem fib mane nowm cita Solis ab ortu
A ura recens, qua culta tutent, quapcma fcuentur
R atras Leta ptis, largo & fata [amne turgent.
H eec eadem rapidum ad flem, medios cp per cefhts
N ec lonn ffdtio proueckt,aut utribus auchs
V anefat primo monens, & foluitur teuo.
V fqueadeo mriant uenti ,uis'q; infita uentis.
DE VENTO PECVDIARI lllyrim-
, lllyrids fbeats efl inoens in finibus, antrum
V entorwn tmmane,unde tr a, immite sp prccelLe
E rumpunt , quoties terris fera feuit zrinnys ,
I mmttitq; hyemes pelagi, & fe proripit umbris.
N on tutce fhbulispecudes,non oppida muris
q iiij
DE STELLIS
N c n ipfo infertu claffis.fiemit Adria,& atros
H crrefdt trepida C arcanus ab arce tumultus.
N cn illo quidquam uento crudelius, ut fe
E xruffitcj antro ,& portis ruit acer apertis.
P afbres cohibete ignem & procul addite flammas.
DE TERRAE MOTV.
Qjtie uentos mcueat caufie,quis & halitus aurat,
H ackntts o mhi care puer -nunc unde tumultus ,
E t tanti ueniant terrarum in pr celia metus,
V nde uag excutiant dimlfit cacumina mer.tes,
E lumna couertant cur fit m, aut premat alta uoragp ,
V nde tremat tellus, quamprimum (aduerte) docebo.
P rinapio ingenti late ciramdata ponto
T edus, fumificis incendia pafeit in antris.
I nde tepent bruma fontes, cerealiaq; arua
S pargt pepe neuis,quas euormt Aetna, futilis.
H eec eadem fitb flelunas tenuem aera claudit-
I nde fonant fepe occulas mgttbus antra.
A rida quamquam etiam, ac ueius ftientibus , amnet
E rmttit tamen, & dulci Wgjf arva fluore.
E t quarmis lartium coelo ruat agmen aquarum,
E xapit vn fefe,ac rurfus madefient remittit.
H inc ergo humenteis animas, fluidumq; uaporem
S pirat agens, calido aut rurfim fient aera fimo.
N mc halat fictum, & craijo de pellere flamen,
A ut tenui uolucrem [bffitu exufatut auram.
H inc ide & motu fidlis'q;,& uiribus acer
S piritus,atq : imas habilis penetrare cnuernas,
E t rurfiim uiolentus, atrexq; erumpere, claufiruty
riB. ris
X nclups fremit, & multus ttetcua utria uerfkt.
I dem etiam in flammas abit,& furit igneus, atros
I n for emens lapides tormento exclups aheno .
E Hoat hac grator rerum Sol excipit aer.
I pp parens tellus larn mdefeffk rmmftrat.
tamen e' nimijs nunc inde caloribus ujbt,
H inc nunc uieht glu,& multa durata pruina,
C ontraxit dubios languenti corpore morbos,
V t neqi fit fkperar.te anima ffirare potefhs.
E rg> incerta ferens raptim uefb^a anhelus
S pvritus incwrfat mne huc, nunc peratus illuc,
E xplor atq; aditum infifhns,& fingJatentat,
S iqua forte clueat uichs erumpere clauflris.
I nterea trermt ingentem fkfhtra ruinam
T erra pii quatiens latas cum manibus wrbetf.
D iffiliunt auulfa iugs immani a faxa,
P rocumbunt turres, jkrnuntur funditus arces,
M agnonmq ; cadunt templa impolluta Deorum,
E xadium ut magni iamiam timeatur clympi.
H oc etiam ut magna e paruis cognofeere pcjfis,
C ernere entywftro quoties in pechre fifbt
S piritus,dc tenuem necf dat, necf fiifapit esuram •
T um uelut intercepta anima tremor occupat artus.
P ugna intus. rmcat extrerms inpartibus horror.
E rgvubi collechs immenpm utribus auree
C rebrefbmt,uid fit,ruptisq; meaubus efflant.
A ntra pnant,mumtq:plum,uallesq; repleant.
T urbatos putei eruptantpper hcfha fontes.
V anefatpaulatim <egr dolor, antra quiepunt,
Quiq; usxpr pit ante,reprt fe in uipera terne.
MET E ORORVM
A ttp alacres redeunt defueta ad munera nenti.
S eefe igtur cum iarn multis maduere diebus
A rua,natzint fletus demerfa nonalia fbjjis.
N ec felagts caf it auulfis minitantia rifii
E lurmna.tum (ha csjlra mcuer.s fubltms ab ardo
N ubila de Sutu Boreas difatfflt olymfo
E rigdus ,& fiocijs cv mrm fit fr celia esuris.
H ictellus frmuvm affiduis grauis imbribus ,et iam
O bjlrufis uenis ualiiarum fendere a quarum,
P eft borea ferfiante folo concreta, & iniquis
O bfitafrigpribuS /e fi contraxit, & horrens
H crrenkm late duxit fer membra narrem.
V nde nequit claufis efflare canalibus auram.
V t quondam tnfilix ua.lido Carri fani a metu
0 ffrefjit m feras iffis cum atubus urbeH.
C wm vatem (fice uix eri fuere camoenrs
X, abena e' thalamo, ac tech minitante ruina.
1 nterisun matis tellus male tufa cauernis,
E irutims'q ; agtata fietis frof ter maris cefflm
C onattiturttenusfugruintibus. efflerit intus
V is ingens, extra fr ebibet uentuscfffletumq;,
Qucd fiefe eubcico tejhmtur httvre Cum*,
I t quondam uexatzt grani Pelof eia motu.
P r a ter ea fiefe caulas fornacibus ignis
A efflat, ifiucluitq; globos, fi qua fotis extra
R wnfere,& imfofito lufflms fhb fendere peuit
I jnf robus, attdhtq; elato uertia colles-
A t poflqmm/hf ens uichrferua fit aderas
S f tritus ,mmtffl,s fumo,& ctdigne denfa,
P ulueream jfiargt treme fictu fer effida nubem.
ilB. llG
I mmundtm & cinerem iacht montifer arua.
A ecliamfama efi Lyfarer. de rufe frcfmqua
K cc fenfiffe malum, & lucem deluite rugatam.
A ent.rum queq; certa manent uefhgd ut elrrn
I dem agit m cineres glomeratus puluis ad auras-
P uluereum queritur ffargiPrcchyte ardua mrnbit -
I tta [olo fumante, graui conatffa ruina,
S far git de fertos incendia la tu fer agros.
P ertimuit mare flammigeros deucluier amneti,
I ncenptm & late fofulos fhfer aera ferri ■
A ejbti,atq: hyem male creditur. & tamen udo
V ere magis, fu cumfedibus fluit ma fib ursfits,
T im feuit furor ,& bello fef arduas armat.
Quin etiam ut natura f olifraftusqi locor im eft,
P lumna mne iter intorquent, mne alta ucrago
S orbet hians ,nunc fccnjuit quee terra, falttdem
H aufln facit, quae coeruleo arcunfiua fonfo,
C cr.timt. inf luit Pelago, qua imekt manebat.
N mc nutare urben,nunc & fluitare uidetms
V- ndarum im morem, dubio mneuerbere f.bter
Qie affari ,aut fhrfitm fhblatofondere ferri.
H o rrendos nunc clamores ad fydera tolli.
N wnc mugire [bLv/m,<Mt animas Acheronte rermffks
A uribus mftrefere.duc equitem refenare fhb armis.
S ibilatecce ahbi,mt antro fieimt aurareclufb,
V idvmus antiquas ueterii viaarchidos arent
A ffiduam longo metu traxiffc minam.
B ii mtfjor legit fp icas,, bis m nitor unai.
I nterea uahdi quatiebant moenia nenti
P iinditus,atq, imo uerftbant.tarta.rd auerno.
METEOR.OR.VM
A rebant [nente [olo fala, nec temere ulhe
M cenabant calo plimce,trifhsq;per arua
S qualor erat3moeror'q; herbis morientibliS ingens.
N on u fixam coeli rabies fcrrentior arfit.
A tpcjlq ceffit tremor, ac [olida arua quierunt,
(c erta [des)terris ceffit mare. reddidit agris
K eptunxs longo tandem joojl tempore quod iant
A blhslerat prius, & uicter ditione tenebat.
V fiueadeo impellens uariat uis- ergo age coelum
I njjice, [quando terrefinbus cernula [gnis
A rma ferant Mars bellipotens, et luppiter A mtnen,
I uppiter aerias quifulmne concutit arem.
H i tibi [gna dabunt ueiuentis ab aere metus.
Qjso tellus tremtmclufo, &• grauida antra fingit.
N ec uero aut tenebra, aut noibtrm filentia, cu iant
T rigore concre fiunt terree, gr uis humda regnat,
S unt tantum metuenda, aut matutina pruina,
V erum etiam medijs in folibus,atqi ubi fieuit
A efhrns alor, & cum [juramenta retundit
S cl medius, retro & fumes compellit inertns,
E t tellus tremit, & uolucres erumpit inauras
S piritus indignans claufo arcum aggere angi.
I pfe uides quoties agatis flu&ibus cequor
T cUitur,& fal fit [sumant affergine cautes,
X ittor a tum ftnucft magsq:,niagsq;uideri
C uruari,& [olito maius :po[quam alta quierint
A equora,uentorum'q: fimul grouis ira reprefjk e fi,
T um contra, recto traftu maris ora uidetur
T endere iter, pimmee in longum fj> e fantur arena,
A c nullas agitat fublatus fpiritus undas.
I I B. 127
H ic terras quatit inclufus, maria, intima uerfat
E xdgtans ,uerritq; aurai-hic impete uafb
D ifandit nubes, exploftq; fulmina torquet
C um tonitru, et rapidis illuminat aera flammis.
H ce igitur cefp.nte,aer filet undicp,ut illum
D iuidat aquali interdum nubecula traflett.
T empore quo inclufus fpecubus longe afluat intus
H alitus arefcens,& humum quatit improbus, unde
T ellus intremit, & uacuis fonatidkt cuuerms.
S ed tamen & per [ape cv.uis furit abditus antris
I nfletmtans, quando aerio fe tranute contra
V entus dgt,uetnt atq; imis erumpere claufiris,
T antxm adeo uariant & uis & cnv.fa mcuendi.
DE MEPHITE A NS ANCTI
IN HIRPINIS.
Spirat ad Anfanlh ualle jfeats -hinc procul et grex,
E tpajbr diuertit iter -procul molat ales,
I ncidat in fattam pennis ne lapfa Mephitim,
E t cudat infelix ftbita exanimata ruina.
S pir amenta foli quondam tremor ille reclufit »
E xhaldt uis rn.de nocens per uifara terra
C cnfliflata diu,tttro'q; infecta ueneno.
H inc necat afflatu miflro.fkrntiq; animantes
S aua lues, procul a fla erebo,fiygu/q; cuuernis.
A n non Harporum in campis Carqnniie terra,
Qtcaq; celer dubfs ripas fleat Aufidus undis,
E ffi flet tellure uapor cerealibus horreis
I nclufts fubito exarumatlnec ut aeradiuum
A capiat, reddat ue infiffl exhaufbr acerui.
METEORORVM
V fp, adeo mclufas peftezs dira occupat auras.
DE IRIDE.
N wnc aov fiquando xtherio delapfa ah olympo
I rii ades ,uatts'q; oculis permitie uideniam,
D u/m gpms,et certos memorem quibus orta. paretis
N am te uel natale decus, uel fangtinis aufer
N cbilitanf tu forma inter pulcherrima Nymphas
S pedanda gy calo, gy lufis celebranda canoris.
P ajbrem fima eft phcebvm peneida ad undam
I ncufjum pojl abfn raptos m uingne fletus ,
P c(l deploratos toties in cortice amcres,
I nuitum ad [uperos.ac munera nota, rediffe ,
S olantem ctfus cithara, ac tefhidine eburna,
P aulaim irrepfiffe nonam fub pecbre flammam
v irgnis Aeria piam quam lv.no mniftris
P retulerat fidam thalamis , gratis q; fbdalem
A Uoquijs,cui cura omnis quctp, credita herilis ,
T entanti m thalamos aditum, ivfidiasq; paranti
E t reperijfe uiam ctfum,& docuifje repertam.
0 ceano forte in magno fub T ethyos antra
1 uno aberat, ducens latam per pocula lucem.
A eria e' thalamis ut erat lafauior annis
P radier at, procul emetas ftatiataper auras-
P rofdit e ffeaila irnenis ,timicLm'q; repente
O empat amplexu tum nequis cernere poffet,
N ubecetuainuoluit,mcxadfua gaudia uerfus,
0 ptatis fluitur thalams_.gr auidamq; relinquit.
1 da uterum celans , nono pcfl menfe grauatum
P cnit oms fratriprejb Lucina petenti
IIB. 128
A ffuit, titcepit neptem, gremio'q: leuatam
N ukbus Aeria prolem commendat alendam.
V t creuit forma pnefians,gy corpore Nympha,
V ifaq; digna Deo proles fiim luppiter illam
E anus aMusfiuit gremio, rmratus & ora,
E t crineafi anos, gy lumina digna parente,
E t pharetram , et apici, que pater illi tradidit, arcum
I, unabat, capita ut furni accuruata coirent ,
S olis ad ocmfis ut Jficula Solii ab ortu
M ittat.ab oa nfi ficile ut iaatletur ad ortum,
N eptis ano digna, furni & patre digna uirage.
I uppiter ob meritum fieculo donauit,ubi omnem
A eraprofiiceret, terras, pontumq- uideret.
Quo fora gy nymphis etiam fpcchbilis ipfis.
N ate igitur f quando fidens cejbte fib alas
P crtic.bus , forte aut nemorum uiridate fib mr.br a,
A uratum admcris labris finentibus amnem,
N e pigeat fami ac gelidum cratere liquerem
H aliferis, ardentem ad filem, atq; aci lapada phoebi
S ifiere, pe fi altam tua lumnafirre fib wmbram .
I ilicet afinaes filem laquearibus ipfis
E erniabus fue m mtdtjs,altaue colwmna
E ulgere,oppofihtm radius dum fleli-.t m oram
L ubricus,effifi'qs fiper loca, lumine lambit.
H aud aliter leui m mbe,coelo'q; quieto
0 bliquus cum fi radiorum impegerit ardor
N ubiia per, comer fa ades in ficr.te refiltat.
E lecbintur retro radtj. fit protinus arcus
1 Ile quidem, nanos ducens e' nube colores,
V t uiridi quoties ligno celer hefirit ignis ,
MET E OR OR VM
5 lamma rubet tmadida referens a matre uirorelH-
F crfitxn & cum nube cana fe cjkntat mago,
C ceruleum uideat^qui non eftjpfi colorem ■
A c memtii dum cnjlra fe quor , metuor tidq. arma,
Quaprceceps feje tyburna rupe uclufus
P ert Anio.tmltzq; cadens dffergne fitdat ,
P umofd fulgere fiper confpergne claram
I rm,& aurato iaaentem /ficula cornu.
E tiam Sol medium clarui peragrabat olympum-
M ox ubi fyiereii noxfufat fuperuenit alii,
I mprouifi aifunt aufiris madidantibus imbres.
X. iquitwr vn latices axium, lutulentus & antro
P rofdit,ac ripis Attio caput extulit altis
I ndignans, liquidos rapidis torrentibus amnets
P <xdari,gy moefhts arceri a fonte Kdpeas.
N ec jlauefcentem afficiens miraberis arcum ,
P unice o uiridem fi addas, rarefdt uterq;
M am /muti, g? fiamm mfcent utrrinq; colorem-
N ec uero cum Sol medium luftrabit clympwm
(vrit enim,jeruetq; adec,ut apice denfa, relaxet)
X baumantis natam afficies, quanquam horrida q
B ruma riget,medijs liceat uidtjje diebus.
E rn gy cum adueniet firmi, gy cum deciderit Sol,
I ris ab aduerfo capiet data figna parente
L Uce quidem, quana in tenebris fub nock maligna
A urea cum pleno radiat 'Latonia mltu,
T um quoq; curuato meditatur /ficula cornu.
CVR IRIS SIT ARCVATA.
Et qrh obliquum ad [blem,aiuerfimq: parentem
Apparet
A pparet longe oppofitis in partibus I r'u,
I dcirco non m gyrum, non coga in orbem
S efe audax, neq; enim efiipfi arcundatx Soli,
V nde referre queat foedem tote ore rotundam.
S repe etiam duplicem in tenebris eft cernere Lunam,
N ube nonam referente dliafib magne firmam-
I pfa fiict fieculum ; dextra tenet, & uidet ora
A Itera nympha fia,etqbus hac quo lumina cernit.
V na quidem fiaes,ffeatlo referente fiamdam.
E rgo & in aeria talem fi nube figura
I notmnatzt refert, fpeadi fi margine qualem
N ympha fuper,uitrea & fimtle fi reddit in umbra.
S ei necp cum filem aut ipfim,folis'ue firorem
A ut rutila arcum, aut atra caligine dngi
P rofpides, alium credas duxiffe colorem.
N am uapor in cnufit eft, qui cum fulgentibus afiris
0 ffundit fi fi, obtundens radianda tela
1 nfidt hic nefiros inficio lumine fenfis,
V rujlrdturqs ocUlos filfi. fib imagine captos,
L una magis , Luna hamatis nanus apta fagttis.
T 8 tamen offufa quoties caligine cernes
P ouldtim elabi, & claro mox lumine firri,
T ranquillam licet expecks ncckm'q;,diem'q;.
S in multis fimul effundent fi partibus ipfie
C clleci ce in gyrum nubes (nulla efi mcrdjuentt
D iuerfis fimul erumpent de partibus, ut iam
I nuoluant codim/q; firmi, terra/qs, fretum q;,
V ix adeo ut fabulis fini tuta armenta fib ipfis-
S emper enim qua diffracto uapor euclat orbe,
I lia parte ruent populantes nubila nenti.
Pcnt.yrania. r
METEORORVM
Q uyn etiam qua fe inamdens nofo extulit ignis,
I Ile quidem claro fignans liquidum aera trafht,
I nde ruet fortis quamprimum uentus apertis.
E rgo& cumexaiffit rapidus Sol omnia late,
E t cum uidkt gelu glacie, & concreta, malignum
H crrefat tellus frigus ,tunc aquor a longe
P acem agitant, nulli uerpnt pper aera uenti,
A c tranquilla quies pacato regnat m orbe.
A ftubife nebula tollunt, indenfet & auras
C aligo fumofa altans, hic aggere rupto
S piritus ad fiperas fenfim jeje exerit oras,
M‘-o x'q; ruit portis ermfps uentus apertis.
I pfa etenim uentos tellus alit,e'cf; repp
E mtttit foecunda fm.pl hos pater achs
E ducit radijs,per'q; aera trudit apertum-
I III iter intendunt curp.paffmq s uagando
C onapiunt uir m,mlle(hq; robor a firmant ■
D onec uel coelo irati domnentur,& undis,
E t quatiant validas mimicis flatibus arcas-
H and aliter, quam cum liquidis caput extulit antris
E ridanus , molem ingentem rapit undiq; aquarum
P rogrediens pruetq, vagus per adorea culta,
^ H uc, illuc fmofa agitans fecum agmmaucluit,
R umpit & in pontum piperatis fluchbus audax.
DE COMETIS-
Ventorum quocp certa dabunt tibi figna cometa.
I lii etiam belli metus, feraq arma minantur,
M agnorum & clades populorum, et puera regum,
V t cum feu cotli oanpm.fiu piis ad ortum
IIB. IJ®
E xtulerint capit infilix,& crine rmnda
H errend-tm Ute implerint terroribus urbes.
S i jhterifit,certv'cj ; loco uejhgd figent,
F intttmt bello inuadent ,cuiliacf arma
E cedabunt fodas cognato fanguine dextras ■
S in ortum tendent uerfits, peregrina mcueri
B ell.i fotas, hofiemq; externis ajfire ab oris-
T u nero quod decernit MauortiuS ignis
I n filix coeli fidus, quod nuntius Arcas,
H oc dirum in primis fiatues [ignare Cometem.
I pfi etiam tibi figna dabunt manififia colores.
H alitus ille autem ajhuam [ublatus in oram,
M ole ingens ,tracbtlongusqs,& plurimus ipfi,
M ulta etiam fomenta firens, concepit ubi ignes ,
F lammatos ignes, & late incendia ferpunt,
F it coma quee rutilum fiargat de uertice crinem ,
E t longo jumefd trahat uejhga pafiu,
S ei Solem, Solu'q;uiam decimat, ad arcbn
S ape iter intendens, celeri nunc concitus axe,
N unc lento temone premens tardantia lora-
ti am mtrmni quondam icario de fidere lapfitm
S qualentem prcefirre comam, tnrdoq; meatu
F leckre fub gelidum borea penetrabilis orbem,
H inc rurfitm prcefirre caput, cur/uq; fecundo
V ertere in onrtfiim,ac laxis infifkre habenis.
D o nec agenorei finfitfira cornua tauri.
E rgo inter fi fi aduerfis concurrere f ignis
H inc Tureus, illinc Parthorum examina, uidit
E uphrates belli medius. caput extulit dlueo
A rmcrwtn finitu excitus tAauertius ifhr-
r ij
METEORORVM
V ix unquam maiore alias in pr Aia uentum ejl
M ole uirum.lati manarunt fanguine campi.
H orruit Oceanus ,dwm tot procul amne cruento
V erfat Rhenus agensfimul arma,uiros'q;,ducesq;.
C cgnatos enjbs,atcp impia comminus arma
S ufhdit afluetis pudens Hiflania bellis.
0 bfhipuit .cgmmtq: firmi mauryfia Calpe
1 ngenteis uelorwm alas.crepitantidq, arma
0 ceano,et fleta lata atisflumantia rems.
M ox Tmgjtunis fleuire incendia techs,
A tq; amnm tabo fcjualere,& Jknouine campos-
N on alias uenti pelago incubuere tumenti
M aiores,nen teelij rex car ceris unquam
S ceuius infleimit,rupto'q: mtnugijt antro.
D elxtuit ripis, imo & caput abdidit alueo
V ndarum pater Eridanus fidentibus dmnes
E xa flere antrif.moejhe , et fine numine Nymphe
E uderunt nullos terra arefcente liquores.
1 nterea nullus coelo demittitur imber.
A refcunt herbit paflim fluentibus aruis-
P ratorum perit omnis honos. nemora alta laborant
A efhbus ,muito'q; cadunt e' jlypite frondes.
I ndiru/m tranfit anerem de gramine ce fles.
v ota louem non ulla mcuent ingrata ,nee ullum
I ncenfls aris meritum, fenfitsue malorum.
X. awgtentes impune cadunt cum matribus hedi,
E xan<mes'q: iacentpafflm cum matribus agni.
I nfllixdn-.mam conu.ij.fo in ceflite linquit
T cuirus,& ingentem ipfe cadens dat mele ruinam.
N ‘ec bellator equus non ficto m margine fontis
1IB. 131
M teret & affletis mcriens capit abiit arenis.
S trata dolent armenta botmq^drmtntaq; equeril.
£ xitio fitis efl etiampajhribui,ut iam
E rngret aldbris procul armentarius agrii
A eger. agens parucs isgra cum coniuge natos.
V fqueadeo infindam in rabie fir a feuit Brinnys,
E t dirus quatit in terras iaculaajpra Cometes.
DE VIA E AC TE A.
N ate etiam fiquando oculos ad fydera tollens ,
A llentem coeli trafhtm mir abire, for fan
A ddubites qua caufa uiam fignauent^an fit
H alitus idem aufer ,lonqp quem tramite ductum
S tellarmn denfits arcum fe complicat ordo.
Quippe uams folcm figens ,forrentiaq; aftra
I n Ituum, dextrumq; latus declinat ipfa
R aptatus circum caeli uertigne cmdet
S yieribus late ffarfus ;pallentidq; ora
S teUariem,atq amnes Latfis fub imagine prafert.
N anq; ades obtufa,& non penetrabile lumen ,
E t feries mmerofd,mmutaq: corpora paruis
I nfpatijs uerfi.fa procul candere uidentur,
D um nequeunt radios iaculari/t firmare flamma ,
C aniet& a multa cnligne confitus aer
H ime, illinc agtata,&lafkdconfht imagi.
Nec tibi nonfra funt fkucrwm nota ggmntum
P reliaywn phlegrcea phalanx fuperrumqdabores,
I v ntentansq: Deiim excidium 'Briareius erifis .
E rgo iUi-fwud wgenteis ynuoluere mentas
A BoreacpjAvftreq: ingens fitml ardor utrbtq;,
r iij
METIOEORVM
V trinq & metus ingens ,exitiumq; paratum-
T erra nomm auxilium natis tulit, excitat antris
N igrantevq; globos fumcnm,& fydera fcedat
P uluiribus,tetra offendens caligine diuum
A ttorutas aces,atq; arma meantia fhiflra.
C edebat rerum gvnifor, cedebat &ipfe
B ellipotens ; v.auors-fruflra 'Latorua tendit
D icheos arcus, nigrantem ex axe booten
B xatffkt calici -haurit globus Oriona
P uluereus,ceecum capulo dim fuftulit enfem-
B oce autem ffamrms, & luce corufus eoa
P htxbus adefl-phabum finfit nox. illi cetipji
R efhtuitq; aaem,gy dextrajenaq ; coegit
C edere fumtfcum difcuffo puluere nimbum-
B rgo ubi laurigeris uiikria conftitit alis,
B t coelopax nota redit ,monimtnta quod effent
A nnqure pugnee ,uolucres fub fidere fumes
B t ] latuit pater, & filio fic iuffit ab alto.
A tqs hinc puluereus manet inter fydera limes,
Qua uidhr pepulit flammato turbine phabus.
Nec utro naturte omnisuis cognita, quando
M ulta latent, tamen & cnufas /citamur, & unde
P roueniant -Candor q: uitejimscp per afira
P ufits, in incerto e fl. nebulas in fydere Cancri
A rirte eadem caligo, eadem quoq; atufa notant,
H cc quoq; m incerto ejl.nam plura fibejfe uidentur,
Qguig artent ratione eadem, aut aduerfa repugnent,
L acka cur ruueo canefcat fimta tradbt,
C urnebulofa axuo palle fennt fydera uultu.
I IB.
Iji
DE FONTIBVS/ET JLVMINIBVS.
H incego dtgrediens,fbntev, te nate docebo,
E f cur perpetuis decurrant j lumina uenis,
E xtremus labor, & wglatee ad lumina nocks.
T k mea dickt puer memori nunc accipe corde.
S piritus bic(craij jecerunt aera nomen )
Qjii terras, pontumcpleui circunkgtt umbra,
E t penetrat rimcfa means in ui fcera terree
(c erta fides ) fi.ale humentem permanat m undam,
I n liquidumcp coit contracto frigore rorem,
M ox abit in latices, & ripis plentor errat,
E t magno labcns intrat cum murmure pontum,
A rmatus etiam raptans ad littera claffes.
1 pfe uides pepe in foribus (udantia faxa,
E t guttas de marmoreis (hilare columnis •
N ancj; aer rircunfufits dum frigora fentit,
P dJiiLitim fi fi cogit, mcx defluit humor
I Ile quidem fuco ducens e marmore guttas,
S peluncis quep de gelidis manare liquorem
C ontimam,unde fimnt crepitanti murmureriui.
MAGNA FEVMINA E' MON-
T I B V S DEFLV1RE.
Si Rhenu, R.hodanuq; uidens, magnucp Carina,
A ut Hebri, Pridanum'ue, aut clari nominis ifiru,
A ut qui per latos populos mare peruenit Indus,
A ut fiptemgpmni rumpunt qua flumtna nili,
P erferutere ortum, & fontis faera antra reclufi,
(n on dubi;m)muenies fumms e montibus illos
r iiij
METEOROR VM
D elabi gems,& gelidis deducere ab antris-
N anq; aer terree mmfms, melem q; fib ipfitnt
I nclufus, montana rigens ut frigora finfit ,
I n flulas dbit,& longo fluit dgmne multus.
D efitper ima petens. donec idm uiribus duchs
E rumpit mllo,atq, in campos turgidus exit.
M ultam etiam fhllante fiolo ,muibusq; liquatis
A uxiliv/m accedit uenis tellure (ab ipfit,
M ultum etiam nebulofa iwgs immanibus aura
T dbefctns coelo gelido cum firingtur humor ,
V nde fibi cxulti fumant alimenta meatus .
TERRAM ESSE CAVERNOSAM.
Nec uero quamuis folido Jiet robore tellus
M ole fudgr<uiiij& denfo fe robore firmet,
N on uaflis intus fpeatbus patet, atq hiat alte
I mmenflm duchs abrupta fide cauerms,
E quibus aut euri fparfim funduntur anhelis
F auc.bus ,ddriacosq; attollunt flatibus aftks,
E t flragem dant arboribus, techsq; ruinam ,
A ut amnes flbter Ltpfi de montibus alas
E rumpunt curf rapido,& folida aquor a findunt.
QuAppeder antro inclufs lentefat in uniam
F rinda fiib locz,& aeternum fluit abditus humer
A ctemo defbnte liquens. hinc cafpia clauftris
A ntra frt decipiunt fintes, tot fliumma ,mcx quee
R ur(i.m interfis emergunt partibus orbis,
I n mare fiu tactis delapfit meatibus intrant-
Quin & cm Hercule’, rident fata lata Tarenti,
piger hv.mtlb.t flauentia culta GaUfus
XIB. i?5
S axa fubit, tacitus* q; auofe condit in antro,
C cndit & in latebris NUuspcft Uber apertis
I nfultat campis -Jepteno & gurgite fertur,
F elixfrugenoud,foecundii'q;uber anfhs .
DE FONTE CORNV.
i/l praenostis in mentibus horrida antes,
I ndigena ucciunt Cornu, de uertice cuius
M anet aqua gelidus per [axa rigentia torrens.
H unc non antra cani montis, non humda milii
E ruptat.non uti fhperas impellit ad cras.
V erum der ripa admotus, arcum'qs,fltpraqs,
R imefoqs latens fubfbrmte fidat, ut ipfhm
F rugis & alentem finft per membra rigorem,
S tillanmq; adit fluitans, atrff.mq; fecundat-
E rgp& perpetuus tenor eft filantibus mdis-
P erpetuiq; fluunt fontes, & flutmna,& amnes,
P erpetuim quoniam firtutt natura tenerem
A eris,aeriam fefe uertentism undam-
FABVXOSE DE FONTIRVS.
Necuero fhales Nympha,queis fiumnacordi,
E t fieri fontes, a tq; antra liquentia riuti,
N cn ipfe dulceis latices, non largi mniflrant
P ocula, non gratas longe fitientibus undas-
E rgp nudatis pedibus &, &• pefhre nudo
C ceruleaper fkigna agitant liquentia Nympha,
A Iter ni scf; impleti undantets roribus urnas,
A i ternis fvml effundunt. Tum murmure magno
I t praceps per fixa fonr-ns fumantia nuus,
ii ox crefcens findit tacito plana aquora curfu.
METEOR OR VM
N mc fi flee Letas ducunt per prata choreas
A rbonbus tedhe,ac circum variantibus imbris-
N unc tenuas mulcent gratis concentibus auris,
A ut amne vn medie ludunt, uttreisq; fhb rndis
i dfciue alternant dgzles fer brachia metus,
1 ubncucf intorquent mueis uefhgd plantis.
E natet hiec,leuasq ; manus, & brachia monftrat,
A ut tenerum latus, aut melleis cum poplite foras.
V> efiht illapetens hmum,fl>lendetcp fob rndis
M armcrewm femur, & ceruix argentea, & ilLe
D educunt codo diuos quee adfortepapillce.
M ox r efiht, flauwmcp caput, ntgrantiaq; effert
J.umm,tum niueo qua purpura folgetincre.
H ic aliquis atnwfo latens pofl flumina pafbr,
A grefhs D eus,& Satyrorum e' fhrpeprtcnci,
C cncef it pcflquam ardetem fob pecore flammam,
H uc, illuc oculos agt,& fofpiria ducit,
I njertatq; mput cannis, refogtq: uideri,
D Ktnqj uidet,frigctct; fimul,feruet'qi,cupitq;,
D efporat'q;,audet'q;,ferox'q: libidine m undas
D e filit,at<p cadens forutum dedit. At chorus antru
A ttomtus petit, & latebris fefe abdit opertis.
1 pfe Deus nano fiuflratur gaudiatacht.
A QVAS N AT V R ALI TER ESSE
SINE COLOR Ej ET Sapore.
Nec fopor,aut color ullus aquis fluuialibus. I pfe
T ellure hos de matre trahunt -hinc fepe uenenum,
S tepcfalus . adeo variat teUus'q;,fclumq:.
T erra falutiforas Hiras, eadem ipfo nccentas
IIB. I?4
P rabet aquis, ficcvq: fuo prcdeflq^noatf.
T erra eadem arante large fxcunda,fd aer
V btr aquis, Hereiq; nonas hinc fifpat undas,
P rcedpue tamen arficc fb cardine, qua fe
V ii ingens cohibet, quamqs & Sci languidus errat
D eftfjus fjtatijs, obliquo & tracbts ab orbe.
I nde perennis aqua manat fluor, cceamscp
A efhtat ,arckoqs (luunt e' cardine riui.
DE FONTIBVS CAUDIS.
balano fed ne fumare in littcre Thermas
M irere,aut hquidii fluitare incendia uenis,
V ulcamfbra f.lfureis inanft cuminis
I pfa mcnentjate multum tellure fb ima
D ebacchari ignem jcumposq; exurere opertos-
I nde fluit calidum refrens ex igne uaporem
V nda juoax,techs f ruent & balnea flammis.
DE AMARIS FONTIBVS.
Hinc etiam falf.m fontes traxere ftporem ,
E t laticem longe ingratus infeit amaror
T ellure incoctu exudans ,cineriq maligno,
(luem liquit quondam axenfis ftrnaabus ignis ,
P ofi ceuo extinents longo mommtnta relinquit
E xufhm anerem, & cocto fola fubdmftxo.
K vnc alibi exhaufbs antris putealibus amnes
V ttlcnno fi ruente coquunt, dum craffior humor
S tringtur ,in'a: flem tepidee ce ffere lacunce ■
A f alibi in lapidem tranft liquor, ufsxdeo uk
T elluris mriat. v ideas lapide fcere Sartu
METEORORVM
C osruho fi.b finte alnum, filias <p maniplcs,
E t falere intortos lento cum uimne culmos.
DE RIVO VENAFRANO.
D ecurrit t emi labens afpergne rims
R ufe uemfrana,fifjus quempepe uiator
I ncufht gelidos raptim cauluiffi liqueres.
$ <epe repentinos fiadh de mente tumultus
E rimp.ev.iis aquee timuit fi.b uomtre taurus.
I pfa fidi nunc diues opes natur d profundit,
N une retrahit defifjli marum, fecpipfd remittit-
H ic Idchs fluitare amnem fid dd ubera mater
i cetatur, dolet hic omnem cbritgtiffe liquorem -
M dteriam fepe ingenio ,vnflrumtnta uel arti
D e fi are, ip fi operis prudens dolet <uitor,& dckr.
N une ergo mg&itetsq; animos ,uires'cp ualenteis
P nefifirt natura, opibus'aj,& robore pollens ,
N vmc inculta fmlongtjq; efficta finedkt
JL angue fcit.prcprimnq; negat retinere uigprem-
D wm reparat uiren,renouataq; robora firmat.
I pfa fisos tunc plena fiMS,utrrwnq; relaxat.
Qjiiqt uigorfuit ante.refirt fi ad munera nota.
N ec uoro atfhsq; inopes, afjkntiaj^ arma
N afur £, nec rur fis opes, luxurncp, fluentem
N on hominum, nor. alituum genus, et pecus, et grex
S quaPHgerum finfire, grani & deluere mina.
H inc etenim mifiranda Lues mortalibus fime &
D ira fi.mes malum fer u-iinus utrunq; -
DE FONTE AMMONIS.
Ammnem fima efl rndijs fib nochbus altum
riB. i$s
V eruere,& in medijs rurfum friare diebus.
C aufa quidem uel certa fi.be jl, nam frigora noctis
I ntus alunt ignes, nock & uafor eeftuat intus ,
V nde fluunt calidi nofhs fer tsmfora riui.
L uce autem cum Sol terras fofulatur ,<&• ardens
E x halat uis,tum uenee recreantur hiantes,
V nie redit gelidus fua fer uefhgia torrens.
R ara igitur ruitura foli,quie frigore L unie
Qjsa Solem fhcile admittit refoluta diurmm-
H incB.dk recreat fi fi, & firuefat in horas.
H ir, c terra, uarirnn mutat fons if fi tenorem
L ongnqttouemens loca fer uariantia dufht.
N am ne<f fefe orbe ex alio uis torrida Solis
I mmtttes ,fenetretq; uteru,et grauida ubera terree,
X ytimtnfumq; maris ftdtium,tnntum'q;frcfitndi.
DE ILVVIO TUSELIA IN
L V C AN I A.
H orrefat quocf Lucanis in [altibus antrum,
V nde fetunt trefidi affictis oracula rebus,
P reeeifitat longi immanis defcenfits hiatu-
S eftem ane arcum, & fit mos flant tura fabeeos-
A ntifhs zeno lituum tenet, & uocat ore
P reefintemq: deum, &fia numina fijht ad aram.
T urba fi.uet,mcx Moti damnata recedit-
I ffi autem fluitur q; dqs,atqs rmferat antro,
V nde fluit grlidusjetlebrefo fonte Trigella,
A refcit'q;hyeme in media, at tf eefkte liquefat-
V ere nouo,atm fi tellus ada ferta relaxat ,
T um uideas teib ex antri fhllare fluentum.
METEOROR VM
H ie riuos fluitare, illic concrefcere fontem
I M cldtras bidt erce dlibi fitmejh uoragp,
V nde aditus mi ai manen,&- tartara mundi,
P arte alia fonat abruptis fpecus atra cnuernis
H orrend "n -Ruit aiht repente analibus unda
0 mitis, ficcoqi diu deuoluitur alueo.
P ajhres cohibete gregem fidentem, & ab unda
P edite. non foetum optatum, non ubera Haec#
D ifknta, aut temr.mt cum matre afpexerit agnum
E rrantem,qui pota fequens ad ftumma pafhitn
E g erit armntum,& crudo faturauerit amni.
C apripedis potuit tantum dolor, irdcj; launi.
X.uf r at ajpernata procum Ripenia,& ud.is
A bdita fluminibus detejhbatur. ibi amens
D eturbadqjpedim pecudes 'q; a fonte repellit
1 nclamans. nulli foetus, non ullapropago
S it pecudi, quoties fidentia rnttura ad miam
A dmcrit, pofvcp.gr <uii( de f.umne abibit.
S emamnem flatate bcues, fugitate capeUie
I ratus q: gregi m nemus, &■ lom fola recedit.
A t cum declinat rapidus Sol,& ficgt annus,
A clafjdta fitu, tellus q; effeta fenefcit,
A ruit & uenis humor, mirabere fontem
V el biduo effuxiffe,ac flumina tanta requirens
1 ncujesq; Deos,naturaq; abdita damnes.
VETVSTATE IEMPOKVH MV-
TARI PONTIS, AC MARIA.
Sei necperpetuce feies f.nt fontibus ulbe,
A eterni aut manant cur Jus. mutantur in aenum
riB. i}6
S vngula.gy inceptum alternat natura tenorem-
Qjscdq; dies dntupta tulit ,pojl auferet ipfa.
H cc M.are,<juod nunc wigcnn duo littera tralht
E uropam,Ubyam'<\i feat,{ncnfbula)cjuondam
T ellus una fuit. medio fktit ceguore Taurus
1 nfndans filco,atcp attrito uomre fifjus,
N memerfh tellure natat uento adht carina.
V ulenno facra,&fumefb uerttee anhelans
1 nfiLa,cyclopnmhcrrijbrus incudibus antrum ,
N ulla olm.mnc mlla 'Elice nonacrid,ut illam
E lulhbus ,iratoq; abforbuit cequore Nereus.
A egyptum Casij foluens de rupe fe cubat
N au tu vagis, non dum ullum illi mmen'cp, decus ut
S ed pelago (htgnante palus, udxtplacunce,
N vane rego gy populos late fecundat ,& urbm,
P yrarmdu ofkntans monumenta, & nomina R egu.
SITyM TERRAE MVTARI, ET TER-
RA? IPSA? RENOVARI.
Q uid mtrum fintmficmfo &• flumina curju
D efinereladueruet luflris properantibus aetas,
C wm pelago emerget tellus nona, cum mare terris
I ncumbens mole ingenti, firmi oppida, & arem,
C ulbtq; fitb rapido fecum feret haufht profundo.
N ullushonos regum tumulis .impune deorum
T empla ruent.ldem f.uftus pccudemq;,Iouem'q;
A uratum affiget (copulo, exitium omnibus unum,
1 t clades una abfumet wucnesqj fines cn,
M atres,atct uiros,& corpora cara nepotum.
N ec natum complexa parens nu forabilis udis
METEORORVM
P rofciet lachrynus, clamantem, et dcerba gementem
C ceruleus cano uortex abforbet hidtu,
E t uoht,& piem fecum firet mda penates.
N on ulle ultra relliquice , aut monimeta manebunt,
N cn rerum labor ,aut operum uis edita coelo.
M aiefhts ipft ingrnij, decora illa fororum
A ortidv/m,wnfeckt ftu,atq; in nube tacebunt,
C imflnp fitb tenebris, & opaca nock tegentur.
P arte alia exurgent immani corpore mentes,
E t nigra primo ccel”/m caligine tingent
E umefis iKtrt uertiabus ,non dum aere aperto,
N ec fient tellure fatts.Pofl tempore certo
T erra recens .codtrnq; nowvm,noua littera , & udi
!• abentes paffim lymphis crepitantibus amnes
I napient pr celere nouis alimenta colonis,
P uddtmqt ncuus f.to vnfhtur alitur orbis-
Te quot }; uel imet ad finem ueniffe laborum
V rame, licet & fontis ieue murmur & ipfe
S pirarint placides zephyris felicibus auree.
R ura feneret. uatemq; [itum ffua ad ocia felix
P arthenope uocat,& ftfjo blanditur alumno.
N on ederes, mea non lauri per tempora ferpant.
M e fat erit fi cerruleo sebethus ab amne
I ntaftce fc.lics fmiali munere donet,
A erruhi pomiferis uacet Antimanafibhortis.
PINIS.
!?7
I.I. PONTANI DE HORTIS HESPE-
RIDVMjSIVI DE CV LTV CITRI
O R V M A D IIIVSTRISS.PRIS
CIPEM FRANCISCVM GONSA
GAM MARCHIONEH MAN
T V A E LIBER PRIMVS.
Os o qua: liquidos fonfett,quie flu
mna tsymphce
u naiades cohtts , quz florida cula
nape ce,
Behclcsq: hortos littera cogni*
ta Mufis,
Qjlee colless Baccho latos, fiauentutq; arm
M efflbitS,ac fumm curatis rura vefeui,
Q m folem uitetis , iniqui & fyderis aflum,
H ac mecum placida feffe requie/ate m umbra
G ratorum ne merum, Dryades dum munera nati
A nma,dwm magno texunt nona ferta Maroni
E melli viola,e ferrugneis Hyacinthis,
Qyta/q; fvuent teneras Sebethi flumna myrtos.
V os gelidi fontes, genitalis & aurafiuonij
I nuitant, uos coeruleo qua littcre piihe
N ereiies ,itaridA ducwUad plectra choreas
E t nuda pedibus ftflecij ad colla capillis-
E n ipfo de fonte, & arundine an frus, & alno
F ronienti caput, ac uitreo Sebethus-ab antro
R cr antea latices, mu fco 'q; uirentia tecta
O fkntans, placidas de uertice f /citat auras.
Cluet} folem fiugt,& falices defendit abieflu.
pont.vrania. f
DE HORTIS HESP.
E r<m agite, & uindets merum fecedite in tmbras
N diddes,firml& foda properate Hapeee,
Quieq latus Tyrio munitis Oreades arat.
N o nhic P ierij cantus, nem carmtnd defini,
A duentante D ea-fumms en collibus offert
V rame fe Leta-agite dfjurgamus eunti,
E t dammam comitemur , opaca & rupe /edentem,
E t rore I daho,& Syrio ueneretmr odore
I nfignem dthara, & fhUanti dd tempora ferto-
0 f ■ alis, felix q ueni Dea. me per dpertos
A eris ttnmenfi campos, (ummcfucagintem
A ethere,mox toto numerantem (ydera coelo
D uxifh, leges cp deum, dtp, arcana docenti
1 Harum er relegis feries, &fhta recludis,
A tq; ipfo rerum cuufts deduas Olympo.
O aa mtncfortuu iiment,genidlidq arua,
Qitaq; & Armlphea focundant littara fylua
C itriffrmm decus, Hefferidum mc.mmha fororum ,
D eltaa qucq; & ipfa tua. Peneia Phoebum
D elecknt Tempe, fraternaq pectora Lauri.
T e Sebethidca capiant nemora inclyta atri,
E t quas ncjlra fuo colit Antiniana recefju-
N os canimus ■ Tudim fmte,dtq ajjjjk canenti,
D xm Udtis ueteres facri renovantur honores.
E n manet irriguum te blWla Patulas ai amnem-
At tu quo Conjuga domus, quo Mantua gaudet
P rindpe,divmcayumt;s,pcftdrma,graum flabor es,
I tala dum fpargis ,T amarv.fi aq arua eruor e
G aliorum, & utebor fpoha illa pheretna tentas,
V ranafee heroum genus, at q Bianore dnchem
DIB. i. rjg
N e defis, ne ue hortenfem contemne laborem,
H erculece decus, & fretum numerabile clauce.
QVALIS SIT ARBOR CI T R I V S,
ET VNDE ORIV NDA.
Orbe etenim Hefferio,Niafiq; ad littera quondam
0 ceani,auriferisprmttm fefe extulit hortis
C itrius , arborea referens preeeoma palma.
1 Ui perpetuus frondis decor biter opacum
A Ibefcunt nitidi flores nemus. Atq; ita late
S pirat odoratus zephyris felicibus aer.
I pfa quidem lauro fblijsq ;, & cortice, & ipfb
S ttipite tum fimilis,tum frondefcer.te innent a,
A t cono inferior , ramis q; ualentibus impar.
N am florum longe candere, & odoribus anteit.
Quin grauidd e' ramis , triplici difhnckt colore
M ala nitent,uirides primum referentia fondrtf.
H inc rutilant .fitlucqi micant matura metallo,
F Lore nouo femperffemper quoq; fotibus auckt,
P erpetuum Veneris monumentum 3at trifk dolorum-
DE CONVERSIONE ADONIDIS
IN CIIRIVM.
Mxrebat puero e xtmclo, lugebat amantem
S afp. comam, et lachryms humebat terra profufs.
H umebant lauri, quarum fronde, , te fub umbra,
E t poftum ante pedes lamentabatur Adorum,
E t je oblita Deam, tundebat pedhra palmis.
V t uero feje dolor, &gr aciis ira reprefjit,
A c ueterum admenuit Daphne Deruta amorum,
f 1
DE HORT IS HESP.
E t noflros ineptit tepnbitur arbor amens,
N cfirorwm & maneant moramenta aterna dolorii.
A mbrepo mox rore comam diffrmdit,& mda
1 dalia corpus louit, mcompertaquerba
M urmurat ore pperfipremaq; & epula irngt.
A mbrofimt fenpt rorem coma,fenpt & undam
I daliam corpus, diuinaq; uerba loquentis.
Ha ferunt terree crines, riguitq; atpillus
P retenta m radice, & rech in ftipite corpus ■
L amtro in teneras abiit mollifpma frondeis,
I n florem candor, in ramos brachia, & ille ,
I Ue decor trta di jjups in arbore ript.
V Imfrcos pina reprunt in cortice dentes.
C refcit & in patulas Aphrcdipa Citrius umbras.
C o lliqzt hinc fparflos crtnets Dea , mandat gr altet
T elluri infbdiens.tum pe affata. Meis heu
C onfita de lachryms , nunquam uiduabere fronde.
S emper flore nouo,femper'q;ornabere pomis
H ortorum decus, et nemorum ,iUectbrce'q; domor mn.
0 fatlaq; illachrymans ligno dedit ,e'q; capillis
S umma p.b tellure agitans, frbramtna duat ,
K auriatut ptiens undam , atq; alimenta rmniflret.
1 lia uelut dormnee Ludium folata,recenteis
E xacffit frondeis, reppinaq; uertice, canos
D iffrtdit florum nimbos, quetspechr a diuee
I mpleuitq; fimm,& lachrytnas fedauit eunteis.
E xin Heperijs arbor nitet aurea pluis.
DE APPORTATIONE CIIRII
IN ITALIAM.
LIB. T. ijg
At poftq Herculeis humeris fhtit axis,gy Atlas
P rcfpexit coelo, gy [f[s requieuit in antro,
E tiam[.ta Deum,Latq gy f celera impia mcnjlri
V Itricem expediant clauam, procul orbe [abacto,
G eryoneextincto,ffolqsmfignis abacktmq;
A duexitprcedam,gy noftris fhtit ultor in aruis ■
I dem humeris, idem ipfe arcu, clauda.; fitperbus
D euexit firmi H cfperio de littcre fyluas,
H ejperidmi fyluas, nemora effulgentia gy auro.
Qjtpspofl phormadum [Itus, fragrantia myrto
L itiora C aiettefontevfq; orna.uit,gy hortos
V irgitus Hormialce. veniente ea Thybride ab udo
A capit hcjfiao , gy thalami fimul addit honores.
H incgy ob atatis fierem, placidosqshymenteos
A urifree pretium tulit arboris, inde recenti
I mpleuit campos nemore, gy xephyritide fylua,
Qjsalttflrygonios [Itus ,faxa horrida Kereus
L ambit, gy tequorea Lyris fecat artut Sueffk,
Q ttaq; gy oliuiferis de collibus edita prifo
N ympha Lamo,irrimcs Eundanidprcffidt agros,
D ifhnchsq ; hortos porrus, gy littera myrtis.
Cguin gy rura [o roris Amalphidos ,gy Sirenum
D nav.it [opulos tiiafei munere mali.
QVAE LOCA SINT APTA SE-
RENDIS CITRUS.
N unc age qui cultus atriis, qua certa, ferendi
T empera, qua'q; illis rego magis apta frendis,
E xpediam ,nmi'q; loquar numerata priorum.
Principio apricum ad folem ,uentvsq; tepent eis
r 4
DE HORTIS H E SP-
V cr-g.tdgr putres gleba ,quce'q; cequoraraftris
M olle fonent. fluidum fiale admfjitra liquorem-
N ecrmhi difpliceat falebrofi glarea ruris,
QjSteq; j olo terni gradlns imitatur arenas,
S i modo fepefimo fpangts fiproruor unda
D iluat ipfa fuper ,lcettu'q; imfhuet & imber.
Quid non expugnet j olers mdupriainon me
A ut pudeat, dum mane (has phdemela querelas
1 njhurat.feu maiores folfufatat umbras,
P lena manu liquidis muergere delta lymphis,
S pumantemq ; atuis inferre canalibus amnem,
S clari & mcllem cantu mlcen te laborem,
A ut etiam oimfum ad Solem, primasq; tenebras,
D um nox oceano nigris fefe exerit alis,
A ut tenebris medqs,& cum intempefia filet nox,
N ec nofhtrna negat rorantia lucrum P boebe,
E t flumen ruere, & fontes merfatilis urnee ,
T antum anet injferot fefe mbre Hiapas arbor.
QVAE LOCA SINT EVITANDA, ET
QVIBVS VTENDVM REMEDIIS.
Jn primis fuge fithenij mala frigora coeli,
A (flatus caue Threicios, boream qsniualem,
Qjstq; 'Lycaonio jfirant deuemce cauri.
Qteoa fi non alta poteris ratione malignum
E rigus gy Othrisij compefcere flatmna uenti,
O bqcibus cohibe, aefumm molimine muri,
A ut olea,gy multa prudens arcuntege lauro,
A ut ualle occulta, uafhqs crepidine [axi.
A ut ubi celfa [his cbftenl fijhgd techs.
i i b. i. 140
Qjiin g? per ualida hy emes, per fodero wa,
C tm coelum rigtata; glu ait ditior <ether,
T um gelida nolks, mncretacp terra pruina
I n primis metuenda, gy iniquus luppiter hortis.
E rgo quamprimum coniefto (Iramtne.gy arCxis '
C ratibus, aut foarfis circum, fopraq: maniplif
I mpigr alpini campe fce inammcda coeli,
I ratum cp eurum, aut fumes foetende ucLanteti,
A ut calas uiua cumulescpfomumq; calentem
I njkrne,gy calidis ghdv/m aera uince fouillis,
A cfipplex uenerare D ecs,gy thura benigno
V re loui, mertat glaciem , componat gy iras •
FABVIA DE C1TRIORVM RE*
paratione , nouaq; apportatione in ife-
liam e' Mtdiaregone.
Nana; forunt ob primitias quar.de q; nectas
I monent indignantem animo, granifer q; dolentem
I mrmpfo & firagm arboribus ,atrijsqi ruinam,
H efjterq gr neris malorum fhrpe perempta .
D cnec eam venus e Medorum diuite fylua
R eUiquids relegens .per hfoorumpir.tgtid c/.lta
R urfo.s it i Italiam genti tranfmtjit habendam
A eneddum,quo prifeus honos , gy rura nepotum
I » fyluis ueteres renouaret Adonidis ignes ,
A sternum gy maneant monumenta imfignia ameru.
Tu uero quoties refhtsq;,gy(blis iniquum
E eruorem metues, rapidi gyfora fo dero, cancri,
A ut glaciem quoties, inirmcte gy tempora brumte ,
V ergr iterum latices, iterum fitmalia merft
f iiij
DE HORTIS HESP-
S tagrn fiper fic ipfe ceftus.fic frigora umces.
N anq; &ftn fitientem alte,externo'q; calore
A rentem madidans , fidas lepumi j; ,fmm'q;.
A t glacie inclufis calor cefhtat ,gy furit intus
E Lamma uorax. Tu funde imbrem, tu fiutmnelargp
I rrora fians occultu ex igne medulla,
Q^uo uigor aduerfim foles fe & frigora duret.
QVOD TEMP VS APTVM SIT SE-
RENDIS CITRUS.
Vere autem, et cum Sol paribus fi temperat horis,
T mc tuto liceat telluri infigere plantas.
N ec toto uerear firckbus committere in anno,
A ejkte m.brofism uallibus. Afi hyemt,& cum}
M ollis in aprico mitefiit terra recrjjit,
S i modo perpetuus laticum mihi defluat humor,
N ec defit co niux, plena qv.se diluat urna,
E t nunc frondenti ramo defindat ab eefbt,
N mc filem hykrnis admittat menfibus,& nil
X inqttat inexhau(btm,curaq; utatur arte.
qVASDAM REGIONES NON A X E-
re atrios propter frigus.
N ec uero In fibri tom campis Tidnide terra ,
Qjsaqs Pado almfirisinfirt fi fi Abiua ripis ,
A ufit fi riguis committere Citrius hortis,
N ec qua iuncktPadofiinditfia Minctus arua,
A rua u:rum]nero:tm,in prmisq; feracia uatum.
A rte tamen, (htdioa; cloneia ponitur arbos
I n rkeda,cui pingue filum, cui piurima tellus
L IB. I. 141
I affidm madeat fhrps durcd dextra,
S ub loue epice ferat cejhtes ,hycrm'tp maligna
I -nfirturtechSjcnlidoqefiuerarin antro.
B ena a tamen ad ripam, charideefe recrfjiis
i teta nitet, ramtsci! exultat adoni as arbor.
M mus &hoe Cytherea tuum, dum forte canentem
A d uiriieis Sala fallas, tua iv.laaf.irht,
E t pueri amplexus teneros ,& Adonidis igneis,
M iraris natem egregium, cui czndida plaudit
V erona,& liquidis a thepsfhuet affcrns undis.
I Ue (has canit ad uclucres.fta reddit Adonin
S ylua.Diomece ludunt ad carmina Nympha.
I pfa tuos repetis lufiis, repens cp hymtmeos.
P er fy luas, per ftxa fonat tik gratus Adonis,
A ntraper,gy ualleis refonat fbrmcfus Adonis.
H uc d Adoni ades-huc ades o mihi dulcis Adoru.
A ddis &his etiam fliffiria-fufbirarunt
E t teram falices&tecum fiununa-Dimaj-
E tjledhmtfalices ramos, gy flumina cur fum,
1 Uicet gr falices frondeis, gr poma tulerunt
H efperidmn nemoris, nem fic Dea grata tulifh.
I Uuet gr flmij gaudent Cyrenide fylua
D elituiffc ,nouo'<p comas nituijfe decore.
G aud.et gr ipfafio Verona ornata Catullo,
A Itifonisip fsuet reflexa e' montibus Echo,
S irniacp auratis rejflendet rura uolemis.
DE ALTITVDINE-
ICEOBIVM.
Sed tamen et fcrokbuS medus hic erit, ut necp i altu
DE HORTIS HESP.
D epdeat nimis ,ut quantum radice profunda
H cefirat, hoc paulo iaceat plus, eq; lacuna
H auriat v.t [alitos 'mbrens, madidumq; fluentum.
T um baculo ,aut pedibus facilem calabis arenam.
p arce tamen teneris fibris, cnutusq; benignam
A ffer cpempniuloT- & leuibus pueriliter annis.
H £c vnter geni wr. q; loci , Nymphasq; for ores
I mplora auxilio, &fiueas fimsil aufpice dextra.
SERENDA S ESSE CITRIOS NA-
tenacum terra,& qualis fulciendas.
Qjtin etiam uellens fbfjo de qurgte plantam,
R urpts& imfvdiens, dextra fiutn ce uideto
C imteneraradice, fimdqihaurirejimulq;
N aMtsinjvdere & multum telluris, utharens
I n patria pcfftt melius confne fcere terra.
I pfe uides pueram materno lack repulfim
I ndignantem alio duchre e' pedore mammas ,
V beribusq; alqsdulceis haurire liqueres.
A Itera amftfhm fubeat te cura,ualenti
S ifkre eam uaUo,foctjsq; adiungere truncis,
N e uentt excutiant teneram, ne uerbere torto
A uferatindudv Boreas immanis hiatu,
E t fnblime uolet rapidis iaftanda procellis.
FERRO COERCENDAM ejfe luxuria.
E rg> qyubim ramos frondens fife extulit, achs
S ub terram ffarfim radic.bus ,inijce ferrum,
C tede mam, ne in luxuriem fundatur manem.
N am ueniet quocunq, uoces.sed frignauita.
■ i IB. I. 141
N e ue alte mfrifhtm ara continare minus
S it pudor, urat ne calor, aut ne frigora Ledant.
D£ PROPAGINIBVS P recurandis.
Atqhinc quo cultu citrij,qua'ue drte,uzl ufu
P roueniant.pauasfnam necfunt mulbtjdcabo-
P artem etenim infimo, partem [ibi femna, partem
V endient in generis fiobolem produckt propago-
E rgo «si I ubdufhtm filici e' matre flagellum
V iderifjhoc gladio medium firi,& muce fiaxwm,
(fitea mimis patet, & plagis fic confiulelnianti.
I nde terebrato per aperta foramina fundo
E ichle conijaas, pulla & mox obrue terra,
N ec fit parca manus filiam infundere gatej.
R adicem lento ducet de cortice ramus,
S ubqdetq; nonas gpm nato ex ubere utrev,.
E rgo ubi m I talum quater aduentauerit ales
D aulias,i,refdnde mam,atq;exande Jecuri ■
F rondentemramum,& terr£ commtte fubacht
O piatam prolem, fibris, & fronde uigvntem,
0 mei ut excultos & flore, & frugibus dgros.
Qvfin etiam cum fe filici matris in umbra
E duxit [oboles, ferro diffinde, gr adafhtm
1 nfims lapidem, ducb mox infode fiilco.
C refeet in bnmenfnm multa raiih uiragp.
DE SEMINIO FACI endo, Qr colendo.
Si tibi femniwm curte, primum elige terram
S olejlib aprico, nulli quee obnoxia uento.
H ane uaLidUraflris,&duro utrbere marris
DE HORTIS H E SP.
D ifiute,& in tenuem redigis fhdiofus arenam.
H vr.c femen legito- lectum gr uniore natatu
A eluatis ffatqs firito,dextra'q; fideli
I n fodito -injoffiim filifo de more rigato,
E t fbdiofia manus diuellat gramina circum.
N o n mora,iam toto tollent fi fi agmina cnmfi o,
E t paribus fpatijs aquato & Marte firentur-
H inc brsuibus ualliifitbfigmm figito, &herbds
I pfi manu legito, ledas fi.bfole cremato ,
S apius & duris agitato bidentibus alte
T rondentem fyluam,Z.ephyrosq;, aura/q;aentem.
Nec uero non illa tibi fit maxima cura,
E t pubi tener te, &poftq fi fi extulit arbos,
S ordentets [oleas, firmi & pr.efigrmna tetra
I llmiem immundam, crafjiscjs liquoribus haujhm
I ngerere, humer em ut lentum radicibus mii
I nfhllent imbri, atq; a£hs fimidhbus undis-
Pndpue fertus grauidos,nitidam'q; innentam
P riefhtbuni infbffd canum tibi jquahda tabo
C orpora,dim pingues gaudent uligine fibra,
L uxuriantcp hyeme in media-, atq arentibus aruis.
N ec dubita aggefhm cinerem, fqualentiaqiofjk
M erfit filo infidere, aut hcrmnu excremeta,fitum'ue
I njfirre, aut latis fiparfimradiabus , urnam
V undere,& humani maleolentia fiumtna lotii.
N o(k tamen, ne te petulans uietnia damnet
N idore offinfa,cr grautter fifirantibus auris-
EVAGATIO QVAEDAM PcettcU-
lam tempus legere, &• cultis di ff onere in hortis.
X IB. I. 14}
I t tendere manu,& riucs affare f onantets ,
C elhgere & plenis redolentia atria ramis
A ejhuum ai folem,& uento crepitantibus umbris.
C clkfnsipfe manu.Ccniuxvnparte laborum
D ulas adefl. cupit expenfis de fune caniftris,
£ t mirata, fimm pomis gravioribus implet.
E t msmtmfajhbat coniux ) floresq; legentem
I ialiwm in rorem veneris mcllifjima dona
A mplexata uirwm melli dejedit m herba ,
E t metum dulcet s e^t per carmina ludos ,
Qjute nunc 'E.lyfios o fortunata reafjus
X <eta colis fine me, fine me per opaca teagtris
C ulta rojeta legens, & ferta recentia nechs.
I mmemor ab,mnnumq: tui fhdiofa, quietos
V mbrarwmfaltus,& grata filentta captas.
S parge puer uiolas.manes faluete beati-
V xor adefl, Ariadna meis oneranda lacertis.
0 felix obitu, <juee non violenta Brigantum
P erpefjd imperia, qua non rmferabile nati
V ums,& orbati fenis immedicabile minus
V idifh,& patrios foedata fede penates.
S edfolamen ades coniux. ample(kre,tuu me
1 ude diu,amplexare uirum, ac folare querentem ,
E t metum folitcs atriorum collige flores ■
FRVCTVS CITRIORVM ALIOS
dulcets effc,dws fcritncnicfos.
E/t uero & duplex dtrij genus, & quod amores
I utundcs referat, dulcets gr Adonidis ignea •
S ic placitum Veneri.Dulcehoc.qucdq; acre , dolores
DE HORTIS HESP.
E ttrifiets lucius, gy lamentabile funus
S orte refirt,pus ut lachryrrns ne it fit amaror.
R. ara fii Aufrmio,Lamtieq; m littore fatus
D at dulccts.pccosq; frequens meditatur acerbos.
C onira folii ad. ortum, atq; in Gangetide terra
S ponte pa dulcem uilhtm,ac redolentia rames
M e!la liquat fluit ea, ; indit liquor Atticus hortis.
N ufer enim Hefieno oceano Calletta pubes
D igrefp.,ignotvs'q; locos, & inhoffita pileans
A tquorapon folitvs trafbts,nom littera cbiuit,
E t prooil arentis Libya penetrauit arenas
A uiax, nec notas, pontus quas arcuit, urbtPS-
H incetufiro approperans, coeloq; intenta cadenti,
S yieraq; aduerfo firuans labentia mundo,
I nadit ofcurutn gelidi Aegocerotis m orbem
A ttomta,& rerttm nouitate ,&mbriiq; locorum.
I nde pedem refrrens Prafji canuerat ad oras,
B arbaricumq; fretum exuperas, Rhaptiqs procellat >
T andem gtmmtfiros Indt defertur ad amnen,
L ittoraq; e' atrijs fimper fragrantia jyluis,
E quibus Hyblteosq: p.uos ,& Hymetld fretu
M ella dari,dulcemq ; refrrt e' cortice rorem
S ponte quidem, at pccos longe indignanter amaros.
V jqueadeo ccehq; fitusfrlaq; abdita terree,
E t foles mriant ipfipofitusq; locorum.
Ergo alibi natura po fi robore firmans
I ndiga nil opis e fi nojb<e,ui£lrixq; pperbit-
A fi alibi curaeq; hominum, atq; inuenta requirit,
O bfiquiturq; itrfi.gr legum fi fi arcktt habenis.
N anq; haec ffente pa, quadam fi m lamnis cras
I I B. I. 144
E ducunt, matris'c{; (iae tolluntur in umbra.
I Ra hominum expedktnt 0 peras, manuum cp labore,
N dturee tactum munus. nam prcrfis ad artem
I nfitio efi referenda humanes gy menas acumen,
D e quapcft in parte (ha, fio & ordine dicam.
qvomodo CITRIA Yiant craffora.
Sin curte tibi fit grandeas eduare fastus,
E tpdtulas implere manus, ag, decute ramis
C refcentem prolem, e multis ut pauca fiperfini
p 0 tm,fed & maiora, loco et magis av.fiice nata.
V feriore etenim ficto Letabitur heeres
P raterni la(hs,uacua & dominator in aula.
QVOMODO CITRIA TOTO A N-
no mfideant in arbore fia.
Ne'«e autem foto fiufhts tibi defit in anno,
C arpe manu partem , & plenis bacchare canifiris.
Qjsa reliqua eftgrauidU finite gaudere uclerms ,
C cnfijhm,qua parte dolet uiduata, recentem fe
I nduit m forem,atq; implet fise diuite ramos.
S ic etenim alterno ditefcet fylild metallo.
DE ratione Derar» hcrtenfts.
time que fit fbrmte ratio,et que atra,dccedtm.'
V iidicp quo decor ipfe fibi , gy noua gratia confiet,
N ec fiufira ueteres veneris referentur amores.
N on alias cultu maiore incefiit Adonis
V enatum, nen Hiliacas fiefktticr mquatn
I n f luas, non ante venus maiore paratu
DE HORTIS HESP.
0 rnarat,quam luce quidem qua fiffis ab apro
C o nddit,&* nigrat faba madefecit arenas.
C ingebat crinem myrrhte de palmite ramus,
A d fr-ontem rofeus diffilgebat hyacinthus,
S Ucancht & nittdv.cn udabat purpura pedtus,
C cUaq; fulgentes uariabant candida baca
S parfim purpureis, & coeruleis mmifhs,
C ing.daq, auratis radiabant afrera bullis.
E laushumeris pendebat aheneus enfis,
A d aipulvm uiridis fu! orbat in orbe frmaragduS ,
1 nterfhndkt auro tidgtnd,argentea cufrii,
C rura C leonece uefhbant leuia pelles,
D ifnr.ch.qs auro Trifones,& aurea cymba,
Qjca quondam Paphias venus ipfa enauit ad arem.
H orrebant manibus duro uenabula cornu,
E t paribus nodis, paribusqs nitentia gemmis.
T ahbus ornatum in fyluas Dea mittit opacas,
O fculdp in rofeis linquit fignata labellis.
A rborecs igitur cultus Dea pofat,& ipfis
0 rnatu,atq; auro longe frlendcfceremhortxs.
Qyio circa cumprmum netas frret,ipfe benigna
S ifh manu plantam ,re(ka; in fhpite firma.
S iquid& incultum, ferro preme- ferrea cera
V ulner a per linito, faqus ne permeet artus,
1 n conum crepat fidto,ramesq ; fruentets.
S edulus attondeto, & legem frondibus indito
V fcp fuus puero ne defit lackus humor.
T u tenui calicem fi frende in palmite flo,
I mple et aquafinuemq; in aqua mox inii ce uitfam,
Q^uce labro emineat pendens, qua fhllet,& ufq;
Languentem
riB. i. 14?
X. unguentem rorem ,leui qui cortice laberis
D ucut limofitm gutta fluitanto lacunam-
A tfoflquam feje fummas fubduxtt in auras
£ t filix trunco, gy rams frondentibus arbos ,
X. iberior tibi fit, durata & frigore, afht.
N on omnis tamen aut labor eft,aut cura neganda.
N ec tu far ce oculis, dextra fi farcis, nec te
A utfobolem tmrari, aut ramos forte grauattss,
A ut figeat medijs laudare in folibus umbras,
A ut genio indulgentem agitare choros, gy iniquo
S ole fiib,affofmscg toris,menf/q ; beata
L udere,fumcfum fuero fundente filer num.
I nterea florum nimbus cudit, & fragrantem
A df radam coniux, ad f radam neta, generq;
S urgt Leta toris, & fore exultat honefh,
ledhtm liquat, ac thalamos inodorat, amer umcf
I ffa uiri mtmer ,gy ueflets intingit, & ora.
E rgogy frondentem bruma mtrabere,gy afht
£ lorentem,auratu utroqs gy temfore malis
V ulgentem.cole jub niuibusfib fydere Cancri,
N o fhsrnis neu far ce oferis,neu far ce diurnis.
Q mq; modo id fkaas,txemfla antiqua monebunt.
R iuus aqua fluat, aut fontes rorattlis urna
M uniat elatus f aries. D afhneia laurus
M ulkt tegit fufer,gy grato tueatur amttfht.
A ree at & fulmen. quoties gy cura uo carit
S farge fimum, calcis tutmlos age, ne ue niualesi
S ifkrc fer rames fatifer fid difbtte nimbos,
I ngentetsq; cita fumes, & mnfere fugwm
F latibus hybernis,culmo'q;,gy crate faligna.
p ont.vrama. t
DE HORTIS HESP.
POST RICIDAS TEMPESTA-
TES Nom effe amputandas.
Sed memini cum nulhe artes, non arma/ldit p
V brt coeli aduerf/.m ferrent, periere comantes
S ylu£,cbn<nterc oelu nemora omnia.late
I rrumpit mors . intereunt decora alta fororum
H efjjeridum.peuit Scythicis aquilctubas aer,
C cncreta & folitos fiflunt ama. fiurm.net nerfits.
Qgaodquanic(euertat Venus iffa)ripntibus euris
C ontigerit,Keu tu gladio, neu cade jecuri
A renteif hortes, fed calce, fed imbre madenti
A {fer epemhee fiepe ipfi hyeme,hec & uereteperm.
D ecrptumnecte follet labor -Ect repente
P ullulat ab radice, aut fummo fhpite Letus
E ffimdit gemmas, turgenti & germine frondet.
DE DISPOSITIONE C itriorum-
Si te delechtt fpeaes quadrata phalangis,
I n quadrum diffone- Aries fifirte latma,
P orrige & in Icntgim.sin & per florida rura
S par fit manus, decor ipfie auri'q;,&- gloria frondis.
E fit eadem, nitet in mtdijs fiirps aurea lucis,
Qjtalis mane nouo cum fi fulgentibus afiris
E xtulit oceani fbrmcfits Lucifer undd,
Qjcocunq; ir.ffedkt, quoquo' fka uerterit ora,
N il illo radiat fulgentius, ontrua cedunt
A ftra fimud,toto exultxt venus aurea caelo
E t quoniam affuetudo mali, ueterimq: laborum
N aturam exuperat tvlerando,& acerba ferendo.
1
L IB. I.
I ddrco videas fy lue [iri pepe recefju
N oh ulli rdprorum opera, mammn'ue labore
E tfiufbts parere, & folidis fiondefcere campis
H ejferiam Citriumjnculto & domnarier aruo.
H mc ahjpopquam e falco fefe extulit achs
S ub terram late radicibus, & petit artus
F ixa folo,rmms indulgent,operamq; remittunt ,
A teneris quo' mnfaepunt muibmq:,ptiq;.
N ecv.tr o cultuscp pili, aut uis falas cthcrue,
A ut tantum iv.net undanti de tramite riuus,
Quantum aufkr,libyco'q; ruens de littare fatus
A ufamno noceant .Perit hic labor omnis ,& ille
A h frufhs decor ,ac frondis fqualefdt,ut arbor
A refcat uidHdta, ut ramo,& fronde perufkt
M oeredtjieu liquidis nil proficientibus undis-
E rgp altas fepm pratende,& brachia iunge
D enforvm nemorv/m,& clypeis ramalibus obfat
A duerfe lauri,aut quereorum umbrante cohorte-
DE OPERE TOPIARIO.
<Zjscd fi nec fhidium frugis, nec cura mouebit
H ortenfts lucri .nemoris fidfblaueluptas
Quaeritur & uarijs umbracula nota figuris,
A nte locum capias, quem fons , aut fiumtna propter
L apfa fluant, unde & riuus ducatur aquarum,
A ut puteus propius pateat, ne farte per tefhim
L anmefiat mcricns, mox &• rigor affer adurat,
I t labor, <Zr fylv.ze pereant incepta faperbee.
P arietibus mcx obde, futuras ante procellas
A stertens poft hinc quadrae age. dirige (offas,
1 H
SE HORTIS H I 5 f *
I t dijfone locos,& uallis agmina cinge.
I njbde dehinc tenera prolem, & fere tr dirute arte ,
E tumclis cbjlrsnge, obeunda ut tmnerd di fiant
A pueris, fed quifp fio fpatio'q;,locoq;.
I nde ubi & affiduo cultu'q;,opera'q; magifiri
P orrigt rames, & frondea explicat arbos,
A d munus lege qmn q; ptum,&- dijfcne figuras,
C ratum opus, mfbrmemcp gregem adfieaofiauccaft.
H <ec altam in turrim, dutin propugnacula fergtt.
H tec arcum intendatis:, & fiiafla trudat. At illa
M uniat & uallo fh[Jas,& moenia cingit.
I Ud tuba armatos ciat,& uocet agmen ad arma.
A Itera tormento lapides iaadetur aheno,
D ifatffet cnjhtla,& ruptis agmina miris
I mnHttatfictaq; acies(mmane)ruina
I rrmnpat, portis & congrediatur apertis,
E) iruat,& captam irrumpens exerdtus urbem.
A rs igitur, tempus qt,& uis innata perenni
C ura hominum, nemora in Unas uertere,ut in horiis
E fi>hjs,rarmsq;,& dtuerfis contextis
I am nide as fulgere nouts attUa. figuris.
ARBORES CITRIOS D I V T I V S
VIVERE,
Nec «ero fpdttwm uitee breue,feu breue tempus
E fl Qitrio, sternum penus , immortalis crigv,
E t ffecies sterna quidem. Stirps Citria longum
I pfa manet, fecla exuperans ,& imgere feclis
S ecla parans ■ tr teneo extinih mox firg t & diter,
I nde alter ,uifirix'q; diu fi a robora feritat.
IIB. I. 147
S ic placitum Veneri & parca fhttuere [suentes,
Qua rerum ftriem , & fatorum arcana rmruflrant.
M anq; ferunt rurfitmqi colos, & fkmrut retro
C otptjfe,& uerfosrurfum in contraria fufos
V oluere fatorum domnas, quo lucis in auras
E xtinfnim reuocent uitaq; ai munera Aiorum,
E t veneris dulces iterum infburentur amores.
N 0 paffd efl Dea dii uerfum i nona corpora mojlrdt,
D um folijs fmud& pomis longum optat honorem.
I ILe igitur properare mam,atcp euoluere penfa,
X enuia pollicibus formabant dudkt fupinis,
A tcj; eadem mpreffts purgbant merfa labellis-
D ifmlor at pefitis «oriatur lana carifflris,
C <xrulaq;,umiis'q;,albo'q; mfignis, aureo.
C arula dum digtis intorquent fila,uirens'q;
S ubtegmtnneitur,fkpes fi ftbijat.ala
1 n latum pandunt ram,& nomprouenit arbos,
A c fenfim patulis adolefat frondibus umbra-
I nde canunt, crefee atermmuidhra, perenne
S eruatur a decus foliorum ,& diurns umbra,
0 matura domos procerum, atq; palatia regum,
M ateriamq; datura faerts pofl natibus arbor.
A tep hinc candentis deducunt uellera lana,
D iuimmq; labris fhllant fragrantibus imbrem,
S tumtna quo intincta, fu fi pmul omne uolumtn
1 n flores uertuntur , opacocp fylna nitefat
C and ore uiridi mtfcent fi ebera indica gemma,
A emulaq; Aftyrios ffirant pomaria odores-
I pfe autem tenerum folantur uoce laborem .
E umdite odoratos flores, nemora inclyta luxu
t <5
4
DE HORTIS HESP-
p erpetuo,& ramis fimpcr florentibus horti,
S em fer odore neuo,fmper'q; uircnnbus umbris
A etermm Veneris mommentum infgne & amcrn.
M ox& fipofms educunt fila quafllis,
A urea fi!a,auumq; rotant implexa fib orbem ■
I Hiat Kefferijs illa intumuere uolemts,
P crnaq penflibus micuerunt aurea rams.
I nfolitum radiat jblia inter opacttcricalam.
T um farcte auffncio adierunt omina Leto.
E tfrucbt filix ,& flore, & fr-onde recenti
V iue arbor, fupera & feclis tabentia fecla,
H ortvrsmtjs honor, & ne morum. ac geniale domcrie
D elidum,tua uel reges umbracula captent,
I pf.cp continuis itmttum alebrere choreis.
T e comiuia,te thalam,nuft<e'q; frequentent.
S emptr ament, quicunq, tua uer fantur in umbra.
A ffiduum refrant frendes uer ,<etmdus aurum
E cetus argento niteat flos concolor albo.
S ic placitum -Sic ftaneunt.Amathmtidi fic jht.
Ergo dgite o' teneres celias qua fumna Xymphte
3? mdana,& LatmosriuU trepidantibitshortos
P hormades nympha, qus rofeida culta Suefpe,
Qk/j & Amalpheos fdtus fulgentiaq; auro
S irenum rura, &fitluisfatafa xa metallis-
H cc agte o' rcfste mecum fita ferta puelhe
E erte Dece,uartoqs halent altaria flore,
S piret <*r e nitidis genialis Amaracus aris.
M agna louis proles, eadem pulcherrima mater
A eneadum,tibi nos nuntos largimur honores
I dalij Regna,tuos nos pangmus hortos.
XIB. I. I4S
E t tibi Arangitit crcfatni ad jlumna fylua
M ceriadum& littus filix, Beremciaq; arua.
X ujtirpcm v>ea,tu citnos defende cvmantm,
A ree afkim,compefce n'uezs,& frigora pelle-
S ijk& ab Archo perflant qui cardine uenti,
P erpetuum tuajka decus. frondefrat ut arbos.
H <ec ego.ucs autem puc.diffima mmtna Hymph/e
O (alia e jitmmts fujfendtte mollia rams,
V ormojumq; pnervt & rip£.& littera Adonin.
P ars choreas aetate, Deumq; adfajh uoattt-
P ulcher dies , fahxq ■ ades ad tua munera Adoni ,
E t cape P arthenite necbmt qus textapuelhe,
T exta aurcradiata,& flereuirentta uerno,
Qiteerefrrantucteres fbrmcpe Amathusiis ignets.
N cs canimus, fauet en fatalis cantantibus Echo,
E t diutna procul rejfonfant antra fororum-
t iiij
DE H ORTIS HESP-
I I.P ONTAKXjDH HORTIS HESPE.
RIDVM AD lilVSTRISS.PRIH
CIPEM IRANCISCTM
OONSACAM MAN-
T V A E MARCHI
OREM XI-
BER II.
A mq; alios uocor ai cultus , dlitmcp
laborem
i H ortorum, ruo; enim fmplex genus,
una' ut Jhrpif
H efferi* j obeles , ratio aut tantum
una colendi.
A crumtn genus omne, nemo fitb novenne ,plur eis
V iditur in parteis,uno qu* cortice foetus
D ani alios tamsn,atq alio fe fhpite tollunt-
P ars exacta quidem prima cft.Kmc o mihi nat*
p leiones afktc,atep afpirate canenti ■
v ejkr honos djntur.ueftrc feb mmme crcfat
H oc cpu{,& ueflrti mea tempora cingte fertis.
V cs queq; aiejk firml,fhciles'q; ejbtepuelLe
H ortorum memores.Tuq ; o rmhi culta Patulci
P rima adfis,frimcsq ; mihi Dea colli gf fores,
I mpleat&fotiosteatmAntiniaw.quafillos.
S ic tibi perpetuum fpiret rofa,fioreat urna ,
S cilicet urna, tui qua conditur umbra Maronis •
A mbrofi* fundat riucs,det neftarti amnm
M merus, gr nmeos femper tibipafcat olores,
E t Letata ftos iteret tibi Mantua cantus.
s <
L I B. 149
antuadiues auis,d-ues Qon[agide prole,
c nona lucrinte fhtpeant ad carmina cautes,
S ijhtt &■ ip[a fhcs mirata Neapolis amneij.
TU quop partem hanc phaurufij ne deffict ruris
F r ancifa, armorum & frndijs quandoq; remfjis,
N eu tibi difpliccant fylttce Stachiritides,aut te
N on capiant fuluis radiantia poma corymbis.
M ars belli decus, ip[e DeuS,beUi'q; repertor
E t venerem, aut; hortos amat, dtp hcrtenfia dona,
E xemplumq; Dei [equere armtpctentis,& arteis.
N anp tibi Aethiopu e' campis, caramantide ab ora
P orna fero, poma excubfs uiglata draconum,
H esculea meritum clau<e,ncm munera gentis
R ormlidwm,cetherifs fbmam quafifhilitaflris.
E ca autem, num ne hac calo delapfa liquenti
S tella, nitet? num firte nomm fefe exerit aflrrni,
E t felix aflrtm,& noflris aura addita coeptis ?
E n uirides Citro fylute en Limonia rura
P ratendunt frondes.en quepandmtur & umbra-.
Q utcp aurum luci, nemora & generout metallum
Irradiat, quibus ipfa nitent ramalia gemmis?
A n (vrtiux Ariadna utri memor, &■ memor horti
S efi offert? ohortenfhs mi fer ata labores
V xor ades -Caperaflrafimul, cape [arcula, & ipfis
I nnitens incumbe bidentibus, &ffcndo[as
E ala premas Citros, firmi & rorantibus urnis
F unde amneis . fpument plenis Jhtgrta tpfa lacunis.
A c tandem iuuet optatos decerpere flores,
E tfruchis legere, atq; cefhis mtare fub umbra
D ucentcm [ocias nympharum ad pleclra choreas.
DE HORTIS H ESP.
V os meram vratue Actuum inflattrate laborem,
A c merum auricomas Citrorum frangite foluas.
D£ CITRO, ET EIVS
CVITV.
H efoeridum in fylu'is,Vtiapei gy margine fontis
N ecfiuibt,nec ciere Citro, nec munere muli
P rejkt adhuc arbor, tantum fibi fompfit honoris,
S i fit gyipfia arbor, nam fhpite iebilii imo
N ec ano inforat, nec in aera tendit apertum ,
v iribus at de fodkifoU, aliena moratur
P rcefidia,& ttallii aiiuta potentibus , alte
E xpliat & ramcs,gy jefe extendit in artus,
1 nfignts fronde, gr fi a gr antis imagine pomt .
T anta etenim coeli mole,ac uertigine preffos
A tlas,dum'q;humiru timet, & profpeckit olympo ,
I rnifo.s Citro, & fomur ,gy uefhgid firmat,
I nconcuffd tenens firmatis terga lacertis,
S uffedtej ; oneri, & mundum aruice refluxit.
H inc manet aaurttata, &• pdlmte fiexilii drbos,
T efontu/q; fotus cedentia membra labori,
A tdiuum meritis & fiuiht,& fronde foperbit
I ndignaM tmbrasnemonm , aatatp antra foraru.
Zrgp illam quernis in pcfhbus,mq ; delate
R obore confotus, gy multo cum uirrnne uina,
I mmtf[is'q;hafos .traiecht ccnfore canna
A pncima.d Solem, auertens bcream'q;,muem'q;.
£ ffonde gybaticum pntebrcx.Ke dbfijk nottare
T dlurem, radice procul, neu negligv Campte
1 'nghmem cohibere manu, fou carmmdich
r'
P ellere limitibus, Mdgcoq; auertere capit, ■ J*
x er quod ams fucanda irato mmrmfe/m%£\y. ... '
I mocet &- mne*},Utb*<e &• mmeaieipfe.
p rima igitur florum tibi atra fitperfifff olnne : -
I mpendehuc fhtdium-nam fite glorias-rerim
D eleckt,iuuet Hefperij & pr<e/hnti\ihji.if
N ec mora, dum grauiics oneret tiindhMji ramos,
G randiaq; infixis mirere £r mala colfis^fsf' —
V t timeaspendentem alta de mele ruinarr^SaSi
V t mdijs perfiepe decembribus , in f furenti
S olis anhelantis rabie fit cernere gentem
I n florem ruere, & frit frus properare recentets.
A nmaquanq&‘binut,fimul'q;&mtnflrua pubes
p endeat uberibus, fraternaq; brachia late
D i fundat. domus alta nouis Letatur alumnis-
V fipueadeo furit in venerem gener ofa propago,
N atorumq; & amor trahit , & atra illa nepotum-
E rgo age crefeentent prolem a bcreahbus auris,
E t culms tueare,ime3x> & mergite fiirris,
A ut.grautdo centone, aut uimineo contextu,
F rigora ne perimant, pereat labor irritus anni.
N ee pigeat fcenam frondentem ajhtef. perne
I nifcere,& rarms prohibere tenacibus tellus,
F eruentns teftus, rapidi gr fera minora Cancri-
Cguanquam fole fuo,mudetq: calentibus aruis,
E t patriam Aethiopem meminit , yiauryfiaq, ansa.
S terne gr humi calidum 'q; fimis, lapidesiq; recofvos,
D um ccel v.m riget. A fi utrem m tempore largos
E unde tmbreis-jnucrge urnas, & flumina fient.
V ere autem mmprifbss honos hortis redit, & cum
DE HORTIS HESP.
C arrula limo fas fedets moliturhirundo,
A c tenui folitum fiufiratur noce laborem,
5 alce premes atri fyltuts ,annofa readens
3 rachiayum tamen ijht tibi fit ut annua cura.
X um fragmenta le ge,gy rames fecerne valent eas,
0 bliepusep infige filo tamen ut capite extent,
S tipitis aut truncum, gladiocp, & filce dolatum
1 nfb.de, & in tenui nudatum contege ficlco .
C . britimv ingentem uicino ex amne paludem .
E lice,dilmio'tp comas immergr falubri.
H aud multum fiuet. emerget uafhffima fylm ,
S elacp pr cernitis regnabit Citrus tn hortis.
P endebunt grmidii tabulata aurata raceims,
Clgce mox lerta tibi natalibus annua fifiis
0 rnenmr menfisjciratmci; domefhcu pubes
1 tbct,CT ante ficum meile illita ,&• undip turba
C lamet le, bonus annus eat. tu, flatibus euri
N e noceant, memer ante ueni.fiue obijee firmo
P rseruptorum cpermnjcng ue crepidine Jaxi,
A ut aduerfk procul dcpulfit uerbera laurus,
A ut circum ramofia abigens tejmdine cinge,
A tp aufero tuear e una, dtp, uredine falfk
D efinfir nemorum, generoftej; incola ruris,
S i te cura mcutt , tantorum & fima laborum.
S in firte in varias imit Qr te ducere firmas
N afantem atrum, mutato & corpore mala.
X uficiem e ' ligno, arglLe aut de cefinte ductam
S ubtjce,& infimtcmtencrum nutrias amato
C or.de fim-pMilaiim artus firmabit, & inde
D uat membratos fignatein cortice vultus.
XIB. i. iyi
0 cmltas natura hominum naretur ut artets.
S peccatum ueniant non nota ut fama Hdpcte,
V t Pomona fuo laetata, affirgat honori,
E xultansq nouis plaudat Zephyritis alumnis.
1 ft nemus extremis Calabrum imuiolabile terris
T> vjs facrumpatrijs ,rmlta& pietate uerenitm,
A rboreidiues foetus, Holucrumq; rapinis
0 pportuna domus, tuta gy fi: eia a fir arum.
H cc nemore ex ipfo,luasqj horrentibus clmt
A duecktm memtiu fiirpem,quee Citrcn ab omni
P arte &• odore cjuidem filijsq; gy flore refirret,
S eifiufhi uariata,gy longi aliena fitgira
V ix orbem retinens, protento at corpore longos
S efe agt vn dufnts ,uaria gy trahit agmina cauda.
Quid moneam, ne te capiat tam indigna cupido
H ortenfis menfiri calatam implere tabellam?
A h procul infbmemqs notam , atep auerte pudendum
D edecus. E» firmcfits adefl chorus. Empuelhs
1 am cupiunt legere idalics gy vmgerc flores,
N e prohibe idalicu carpendo a' flore choreas
I nfimu portento, aut fieuadb magne terree.
N eu pudor inficiat , ne ue ora tenerrima pallor
D e firmet, fippreffh tegtnt ne lumina palmee.
A eternum tibi fic niteat uer. aurea femper
M alaadfint,fi>iret Syrios procul hortus odores,
N ullo gy Addalif defint ubi tempore rores.
T u uero prolem M teneram tueare, benignis
I ndulocns fhidrn. maior ace corpora firmes,
F ip trabes, tabulata firmi difione.gy in altis
X nfintes injhrne cubilibus, & fiondofi
DE HORTIS HESP.
S ife tero. ducent placidam per amici quietem
O aa,ut ignaucs fopor,& cibus impleat artus.
S i acte tibi fit lecta e' frondentibus hortis
S eruar e, ut uiridem teneant annofa uigprem,
H oc a ge -Carpe manu im tenebris in nock maligna
E rondentem ramum, frondenti & palmite mala
P almte cum valido frondem retmentia,ramum'cp,
E t tibi nulla fit as ofhndat Luna tenebras,
L una I operi fris fub terras abdita bigis.
M exilia in latebris unco fbfpende tenaci,
E t blandire matus, & uentvrum asserte procellas,
A ut paleis firdta,& fhpulis arentibus , inde
S eruabv.nt nitidam propria cum fronde fenecktm .
QVO DIErERAT CITRIVS
A CITRO.
Hoc Hero d.ifert Citrio Citrus, illa fitperbos
S efe agit in ramos, procero &ftpite forgit,
T ertmte at hcecf agili, lentvcp cacumine terras
P rona petit fxiiq; cadens incumbit inhajbs.
H Hic maior fhjs odor eft,& fetibus ,illi
E loribus.ceterna fyhtd Ueftttur utero;
S tipes,& aeternam ducit f.b fionde mientam-
E los iUi albe fcensyntdioq; interlitus auro.
H mc inferfa notat pc fremo purpura limbo.
E rgp ab odoratis maturo tempore rams
A urea poma legunt, plenis q; relata camfrH
S uffigtint laribus, diuumq; altaria donant
P rimtijsferttstu deos halantibus ornant-
S epefitus etiam uefetsfucenfia texit
A tineti tutantur, odore nudentur & ipfo,
A rcent & Tyrios tetra a rubigine comptus.
M » nere quin etiam mali frondentis, ab alto
0 ceano[nam prifica quidem 'fic credidit atas)
P hia Alcyone Heptunum ad littera traxit
M ulta querens fragilemq; fide , thalame sipneqafos,
E t fibi priepefifos Stachira thauru fidos igneas.
C lamabat,dextra'q ; & ferta, &• poma tenebat
1 r.felix coniux-Ac mne rmferanda,papiUas
N udabat ,rofeeq; finu mutabat amantem,
N une exerta genti, prbna/q; iUapfkper mdas
C andiia reieEhs ofkntat crura cothurnis.
N une efifhfit comas, fcvpuicq; infignis ab dlfo
C rudelem uccat, ac uires fuper ante dolore
L abifur exanimis, ficatq; infkrmtur alrt.
S er, fit fragrantem extreme de littore ramum
N eptunus, captus 'q; aurati munere mali
E t ferto mfigni J.acbrymis quoq: uichts amantis
C urrit in amplexum, atpidisq; extollit in ulnis.
I lia uiri ut gremio m tepuit, calidusq; per offa
I gnis it, amplexu & tenero fbuet ora mariti,
0 rnauit ferte caput, atq; cloneide fronde ,
1 mpleuit'/}; fimum portus feli cibus, auraq;
E xtmchs reuccat prarepti contagis -igneis.
DE LIMONIBVSjIT E arum cultu.
Tertia iam fuperat Limcnis atra colenda,
E t rarus laber, (gy coepti meta ultima no [iri,
A dfitis nympha Cyretiides.c mthi nympha
M afithola djfirate.d qua Palturides umbra
DE HORTIS HISF.
C audetis, iumt& fhmios habitare receffus,
E t citri iuuet umbra, itmcnt Limoniaes aura,
H efperidum & ueteres cantu rencuemus honoris.
I n manibus nemus auricomum ,chariteiaq; arm-
V eftru opus o charitis ■ uijlro nam muneri quonda
I tala Limorum ncuerunt littora.nam uos
E t caufafn memimfhs,eam & memor dre potejhs.
N ecueftris meritis, aterna aut parate fimn.
Tente Niafiio fefe venus aurea quondam
T. atterat, <*? pexos comebdt nuda capillos.
P urpureo charites pingebant ora colore,
A mbrofio & mutas afflabant rore pdpillds.
E cte puer paffts uolitans fiper aera pennis
L atus acUfi, matre amplexus ,nond gaudia portat.
T e Sireniis felix hytntnceus in oris
E xpecktt /hdldmcsq: pdrat Magnetis Amulphti-
I propera Italicos illic molire triumphos
M ater. ament & faxd.Atq hac effatus hiulco
0 re.fnml genitricis gy ora, & labra momordit.
S v.rrifit dea,& alleths Trifonibus, altum
1 re parat. Dum colla venus, dum pingit & ora
A d thalamos uentura, & A mor dum territat afat
S ermieos maris, ggr ponto minitatur, & undis,
I nterea charites Limonia' dona pararunt,
Cpute ferrent nupta, triplex genus. Altera foetu
E xiguoatq; acrem gtfht referentia fenfhm.
A Itera quei frufht maiore, gy rorida piceo
V beriore fed cblcnoo tamen utraq; ductu. •
T ertid qua grandi fulgent onerata uolemo,
A c citnj referant finuefa ab magne firmam.
r, ib. ii. 15-5
S ed fucco ingrato ,quemq: ora offt nfa reasfent,
H ic tamen admotusq; fa j .fenfimqs recofhis
I njhdante anima, ac tenuem cumerjhs in amnem
0 ra puellarum maculis lauit, & caniorem
1 niuat, nitidis per colla argentea guttis.
E rgp ubi concinuit feftis bymcmevA,& ipfk
F effa. efl affiiuis ludens Cytherea choreis ,
M unere filici charites Nereida Amalphm
D 0 narunt. fuit & teneris [ha gratia utrbis-
H ime rarum aceeffit decus hortis, &• nona fyluis
•G loria, gemmiferis fontes nituere fhb umbris ,
C aniidaq; auratis fui ferunt httora ramis.
H ime gp jhrpis honos, hinc gy chariteis Amalphis
M unere Limcnum, et nemorum redolentibus auris
O , meant thalamos, felixq; hymenalis gy arcti
P inxit fore neuo,fpar[t'q; Atlantide fronde,
E tpafftm [iratis Le tata efl alga mt tallis.
Q ucd uero aut uiridem trahit a radice colorem
E rondib'M,acfrufht,autac/.it Jenfimq; , palatu qs,
H inc nomen dubia certum [hb origine manfit.
E fl idem cnnchs eultuscj;,gy cara,gy iniquum
C otium indignantur, frmsq;,afhmq;grauantur
M afithohe Limcnes ■ At hmmda flumina pofaint
A uxilio,gy denfas laurorum inprielia turmas.
S cd miner illa quidem cultu maiore tuenda.
N anq; tegenda hyerm tecw.ac fhpanda maniplis ,
E t arcum tabulata fime iungenia tene. a,
N e coeli rigor, aut boreas immanior urat.
N am neq; fic thalamis claufts afficta puella
F ota [mu genitricis ,gy cfiro induta nitenti,-
eont-vrania ■ u
DE HORTIS HESF.
A ut timet obftrichts gelidis aquilonibus auras,
E rigoris aut rabiem fiib iniqui fyduS Aquari {■
I darco fblem fpeckt-poft tergi uirenti
S eu lauro, flu rore maris tingenda, nec unquam
S cla hyertu credenda tibi C hariteia Limen,
E t florem fstnper, pariturae)-, femper honorem
A urati fastus , ramo &• placitura comanti,
Qjsalemprcerupti fhb uertxce mentis adejo
L ititsre,feceffu m melli, feb rupe auafa
E t Baccho filix, filix Amathufide myrto,
E rondem & lauro Neptunia Merglline
X eeta colit, non <eftitseam,mm frigora tenfxnt,
N on riui crepitantis opem,non f Chiis urme
E xoptat ptiens, large quam Theffias unda,
A Chaqs Aorifs irrorent dolia lymphis-
A h fltum crudele hommum,£r fors inuida ustis,
I gnotos nunc per populos, per Gallica regna
H orremem ai Rheni ripam , atq; ad Norica faxa
E xulat ,oceaniq; uaia ad fquallentia tabo
N auiflagu, extre mos queritur Syncerus ad Anglos.
I nterta fmunt Citri, ac Mimonide in umbra
T orpet hiemus. decor ille horti flagrantis, &• aurea
P lendum intereunt mala, ac fine honore reliftum
X itms.gy erratem dominum lachrymantur arer.ee.
A t nympha e' populis, fltmtmq; cacumine faxi
X notflttq; deos,coeiam'q;,&4 fydera damnat,
E t faxa,& mejere refponp.nt antra puella.
DE INSITIONE.
latn reliqua influo efl,homini'q; induftria. Nuc tu
LIB. II. ri4
H Uc aduerte animum et ucterwm cape didit uircru,
C itrigrnum fptries cum fini gr germine, & ipfo
C cruce tam fimtles, cognato et femine innet £,
H ofbitia hinc focijs innuunt communia techs,
A ffines rames gr dant, capiunt q; uiaffim,
E t mutant proprios alterne foedere frudus.
N on urne hinc feces, fed mtfa femneplurm
S cindifur mparten nemus, & pia nomina rmfcet.
A capit gr Citriwm Limen, Limonaq, citrus
H opino, & (ocijs ineunt conuiuia menfis-
A capit et thalamo citriwm Citrus , gr pa tradant
I ura fimul,im(hs'q; toris accumbit uterep.
H i-nc pedes mips erepit uariata figeris.
E rgo nunc ramos libro demitte pb udo
A rttfici dextra, fixo nunc mijce ligno,
A tq; alte mpado cuneo infere, a!terius'q;
C ornee cum imge,& cera mox illine adada,
V Imexp obfeptis confringe gr uineula plagis,
A rato & pluuiam coniedi afiitis herba.
N mc gr crefccntem uicino e margine uirgtm
A dmeue,& indfio leui pbuulnere libro
S ic fige, ut lento defint ne angi’ a nodo.
A ut & eam trafmtte prato ad ui fera trunco
M irantem latebrasq; cnuas,& operta uiarttm,
Qualis gr Heleis longe delata pb antris
M iratur maris occultos Arethufa meatus,
E t coelum ppirat, amica gr littora terra,
QuacpSyracufiis fpirant de fintibus aura.
N tue exade illam. Sinito de matre propinqua
H Auriat ut pons folitos fiohta ubera lackt,
H ij
DE HORTIS HESP.
D orae e« grandem rutu.. lortgeq; valentem,
A tcji rmirada firmantem enixius ulnas
V iieris,& prcprto mediantem umere fucco.
T une abrumpe manu, materna etjhrpe reuelle.
C refcet,& bnmmfum ducet Ute aufa acumen.
I nterea lato firgd dwm furculus auchi,
S ape rigfape dv.dkts de fhpite gemmas
E ue!le,et durie ismerte ligonibus arua,
E t matri blandire, fua dum frole repulfa
C cgtur indignans alienes p a fari fatus-
Quin & /urgentem [obelem definde fub umbra
E rondentis rami, dum fol furit ,&• farit afhts
V idht fitildem ipfe in glacie tcgp,tecki faperne
I nfarnens crafft e' fkpula,cnnna'ue pdluflri,
V rat ne teneros rabies Aquiloni d thyrfos.
C um primis ualida nitatur fur culus hafht
A nento tutus Jongeq; urgente procella,
E t mne falpello tenui, nunc molliter mgui
D eftmdens , prima luxum compefa itmenta.
V tendtm parce ferro, fid nec tamen ipfk
X uxuries folerandaparens nam crimine m ipfo
H aud natos nuferatur,at acri peratus ira
I ncrepat & diehs,& pena crimen acerbat.
A tq; equidem mtrm.ni, tantum fi vnduflriaprrompfit,
Qui diuerfa quidem parua fid femina in urna
C ondat,& educens collo breuiore fhlones
S ubducatq:,. drftctcumam, ac fub uktcula coqat
C refanteu.bi tandem uno fe fhpite irufcent,
A ter uno obducunt fe cortice -ne' ue fldgvlld
D ilabi finito. neu fumma ateumna uentus
XIB. II. i $S
D iuellat,ard linito, aut diducat adultu,
V ntgdne dum proprio corpus innuuntur in unum ,
A tcp operit lentum p.b eodem codice gluten.
P ojlquctm altu fhterit radice inft>fjh,& opimum
R aptxritfhrpes pctum,mirabere poma
P lenacp,grataq;,non uno tamen una ftpcre.
S unt qui diuerfos ramos, pd cortice rafo
C oniungnt,firingintq; fimeti, quo glutine tmfh
I ner e pani atque ,acpxo tnoxfhpite iunflzts
I npgant pariter. twm mltucs rite coronent ,
E tpllax opus admota tueantur ab arte,
Qpco ramo ex uno, at 0: uno de palmite fruftus
N cn um ueniant.pt ho noscp,& gloria ruri,
G audeat infolito natura admta ft.uore.
S ei nec defuerint,jcijjb qui codice, adach
D ilatenttmlnus cuneo, mox uulnere crudo
I neludant gemmas aliena jhrpis alumnas,
M ex tenui obfirin&tnt uitht.nenfit mora,lor,gps
E imtamlrdmcs,& jylua littus obumbrant,
E xeifo Qr ueteri ceno fica brachia fundunt,
A ederfo alteriuf(mirum)ncua pullulat arbos.
Quin etiam alterius nudato cortice plantam
V idbnus, alterius frendente cacumine ramos
E rigere.ir.ventem e' tunica & p.bolefare fy Ictam,
E t fhrpem infimem nemer a in generofancuari.
E rgo caflsma e mclli,e trafkrr.te pig.tta
L audatie genitricis, adulto & germine uirptm
E xuife, eximas gemimsq; ocultscp rutenteis
S e/igfo.hif periti fpeliatum cortice truncam
D cgvnerem indui to,Htnclc'q; urgente ligato,
U iij
DE HOETIJ HIJP.
Q uo fefe &“plntiid,& Solii tueatur ab gflu.
N ecte blanda manus finito feufiretur mertem ,
A ut ludat Puniat uitiofe m arente flagellum.
I am uideas doalt e' flanto, pube far e prolem
1 rugferam.Tunc carpe manu, tunc erue ferro
Quod feperat matre e' flenlt,& blandire nouellii.
M ira fides , nitidis palmes fi follet alumnis.
i AV DES INDVSIEIAI Humang.
Scilicet ut loue nata fides , tellure relicta
D etefintabomnum mores fe cefftt ofempo,
I litat emerfitfiaus,admcnitucp Deorum
D efktit affuetas tellus producere fruges
S ponte feid,nuUishomnum ante obnoxia curis-
C ut labor ,mpatiens\; ocij languentis egvfhes
A uxilie oxurrere&fito ifiduflria maior.
H ac indo aduexit merces, pelago'q; negatum
S trauit iter, feotitcp amis liquida aquor a uelis-
H ac armenta bomi domitans fummfit aratro ,
I nuertitqs fblum, cultis dotmnctur ut aruis,
P rafcripfitq; euibus,carpfitcp e' uellere lanam,
N udaqs textilibus uelauit corpora pannis,
C cnftruxitcpdomcs, frigus quets arcet & gftus,
Qjcgq; olim [krilis fuit arbor, & horrida cultu ,
H anc ferro dormit, uertttqsctd numera fiugum,
I nfrno ut plantas fixcundet,& imperet hortis,
D egenerent nepoma,gems'<p in fecla propagent.
N on igttcr tantum pratis armenta,necherbg
I mbribus ,aut apium debent examina rori,
i^uantum d: rebus merita eft indufma noflris,
tlE. ii.
C uiuf ope ingeruum fefe extulit, & caput aftris
A imcuii, maria, ac terra ftbi fiibdtdity.t rui
L iquerit intentatum, ut fkmmo e uertice olytnpi
X raxerit attonitas C itrij ai ffedkscula M uftts.
DE CITRIORVM SAPORE D V-
P IICI, ACR I, AC DVLCI.
Quado aut e eft Citrio duplex fapcr , Acer dbipfa
N atura duccv.s ,Tjulas ne ex arte magftra
V enerit,in dubio eft. nam tempora longa ,frequesq; %
P retulit vnfmc genus Qy ieras. Ars qucq; multa,
V ftts gy experiens reperit ftmuljhac quo<$ ut ipftt
M ala, colore aurum,fed mella fapore referrent-
N ec uero non, &• ueteres noluere coloni
P unica de fibris quondam crefcentta amaris
I n ducem mutata faporem, lotia peftquam
S enfirunthommem arienaconcockt calore.
Qua pcftquam diffisfa mam,nuthum'q;,dm<fs
I gne fuc acremq; attxcht dormiere p.perem,
C encotfhtm & utrtus calido infregere liquore,
I ranftit m lenem fenptm purgatus amarer.
A n ne hocipfo etiam mutata gy citria baccha
S ylueftrem Pc fuere dnitmm?ey fregere rigorem?
Qtto non ars penetrat: Palmes cadatur,& ‘pfi
C r affor, in palmtm 'q; exuetur, gy rndiq ■ labris
I n gyrum du[h.s,nec pollice craffus \Uuc
I n fer mella liquata, & grandi contege faxo,
Cgucd fblera duertgt.Poftquam arida fuxnit arbor
1 nclufum humorem, & fitiens ncuapeatla ghftit,
m elia exuo mmrftms ft mentibus imbue nuis.
H ii q
DE HORTI? H ESP-
R urfus,& euaatam Thymbrae nechrre cellam
D ifknde,ac latices humano e' corpore fufos
M ollibus irrora radicibus -Interea ne
N egligc fronde fas toto de fhpite opmmas
V ellere.Mefopius ni qua liquor implet, & ipfa
i abra trahunt dulcem mulfi de fonte liquorem-
I Has tu gemmas, illaq;& germina ferua,
E t blandire manu,& uentorwm auerte procellat,
A rcehyems,fundehybheos& largiter arnneis.
N on deerit tanto filix fortuna labori,
C refcet&mmenfnm fata meile cleartias arbor, ,
0 rnabitephortos ,ac tanto munere beta
D illinas natur ahormmm mirabitur arteis,
Cpuanquam aduerfa uirii,& fortibus inuida coeptis.
S unt qui lefh mam,folerti & femina cura
C ontmgunt mulfaficulo aut mad:fi.flu I quore.
P cflquam autem traxere ipfnm ad pracordia rore,
S edaruntq; fitim medicato nedhtre, terree
1 nfbdiunt,& culta rieunt.ea detuq;frufhi
I am referunt ,teneru que quondam haufere fapere ,
Quemq;& arundineo duxere e palmite fuentm.
Quddo et inexpertu nihil ars finit ,hcc qucaj et horas
Accedat ,uel difht etiam mirabile, de quo
Qjsamuii longe audax ,quanqmm fibi confdus uflts
A ddubitet.Kanuim foecunda e matre rewdfum
D ccutiens capito crfiim mox midiq; librum
A eqxdttS ferro JfdtijSjdextr/q: uolentem
E xuito.lndepdri confofjum ucdneredorjum
S tipitts alterius nudato. & uefk recenti
I muito,ut coeant extremis pambus ora
E IB. II. If7
V efhs,&e' lento molle fant utdnera limbo.
V Irnea dehinc teneris indatur cingula plags,
V inatlatp ingentis committant urineris era,
V eftiat et frondens truncum tog, pellat ut imbre»,
A rceat ut (oles, & festis uredinis iram.
D qfrdmsrmrandivm.harentie cortice cortex
I pfe nasus ,uifhtm medius rapit, at a; fr pernis
I nfhllat ramis, quacp in pia pabula traxit
E xuriens alimenta, jucut de frnterefifa
I pfc pu infundat alumnis, ipfe gy amicum
I rroret lac, ut fenfim in fi a nomina stertat
R amcs'q;,frondescp,gy eodem femina fretu,
A nte,quater nidum in tignis quam figit hirmdo,
E t quater extmChrtnouet quam funera nati.
T antum ars ipfa ualet,tnntum'q; indujlria pollet.
DE VIIIIIATE HOR.VM Po meru.
omnibus his ufis fius ejl,feu ferte ucluptas
Queeratur, feu cena falus,pudiumq; medendi,
P racipuepueris.Semnlegt.Ccnijce lefhtm
I n cyatho, et latices ad fimmum infinde liquete»,
S ub Jcue quos txcitie contingant frigora nodas.
M ane autem puero ir.fhUa, bibet acre uenemm
L imbricis. Stomacho, nurum, medicabitur agro.
Quin gy arundineis mala ipfa liquoribus , ante
A rte quidem mediata coquunt, ac lenibus inde
1 ntmgini fricas, gy uafr madentia [eruant
A uxiliim latura, & epem languentibus itgris,
R egtlensq; epulas suario affhfhtra frpcrc.
Quid, quod ggy in calidis fornacibus igne tepenti
de hortis hesp.
S *pe liquant lectus fores, & in horrea cor.iunt
V itrea, odoratos latices,^ fuffmtna nota.
S ape & ftihlibtts in Uncius imbre re ana
D imenfis ffatqs, macerato cortice, nulle
C cntmpunt.fiadaue fremunt concocta liquore,
A tq; hos, dtp alios conutrtvM Citrid in ufi.s.
C cetera te antiqui doceant exculta Salerni
P eckra,quen arten medicas monfrouit A fello,
Qjtets rerum nota caufe, quorum inclyta in agrii
S ylua mtet, fulgentq; auro radiantia culta,
A c nemora H efpcrijs mna indignantur ab hortis.
Hocftt erit Nympha Sebethides.c mtni ftqua
E uebis,fiqua Nympha Sebethides.udam
B enaci de fonte firat P er me f da laurum,
Q ita manes ffartgtm magni fenis, eq; f pulchra
E liciam filicem umbram, ac uenerabile numen ,
Qjto nemora I talia fenferunt Pana canentem,
E t mirata fies requierunt jlumna curfits,
Qjso lata in campis fe petes, quo munera Bacchi,
D itarunt colles, nec non cosleftid dorsa
S tiparurU liquida diuinc neftare cellae.
S alued £r gregibus decus, & decus addite fyluis,
Qpuo ducktnte itala fremuere vn bella cohortes,
M artiap horrifico finierunt cornua cantu ,
A udijt &• Triuia lonpe lacus , audiit & N.ir3
A c trepida matres preffere adpedkra natis.
S a lue iterum & neto filix & utantua tuite,
E elix & populi; tanto principe filix.
Opto Configi domus ffclijs exultat cptmu
C aliorum,™™ excuffi metu tremt itala tellus.
L IB. II. ryS
S immittit q; humdeis alpina ddgtfa fi cur eis.
1 e duce dipuffere lugum Branafce fhperbutn
X nfkbrium attomtie gentes, quiq; ora Timaui
A mnelouunt populi, quos & rigat Abdmdiues
G urgtibus ,long e gr cultis Mela inclytus aruis.
P er te a Jeruitio caput eximit accola Varmce,
E tquas faxcfiuexat ripaafpera Rheni
S ciliatas urbes, epicis & de mentibus actis
T urbat Senas aquis, campo infiriore uaegtus.
E t tibi nimbiferum inclinat caput Appenninus
C ommunipro liberta te ,& fortibus oufis ,
T eq; & arundineo inancbts ueneratur amiftu
E ridams, late irriguis plaudentibus undis ,
p ro decore Italice, & Belgis belli arte reprejjls.
M atte anime Rranafce,&- mafk ingentibus orfis,
A Jfirgt cui filia Campania trafru,
A fjurgt latis uenerata Daunia campis,
Qfueef nitctpigro tellus madefiufkt Calefi,
Qjicdq; mare Italiam fupra,qued'q ; alluit infra-
E cr? autem infignis cantu, atee, infignicr armis,
B ellormi & laude, &■ multis fpedktta triumphis
P arthenepe tibi Leta canit, quod te aufpice, regno
R eddita fit,quoi'qi e' filio uimrabilis aureo
1 mperitet populis , fiblate & Marte triumphet.
N on tamen Hefperidumq; hortes ,Berenicia rura
I ddrcOjOUt hbyccs tu dedignebere fi, Itus,
Q VXS elrm exafirq; Hydrie, domitor ij; 'Leonis
A lades adijt, quibus gy-ff lende fare iuffit
P hormiadimq; & agros, & littera itm tht V e fiuo,
Q^ucs £r Sirenes fiopulcs , quet fixa frequentant.
DE HORTIS HESP.
A equaniq; ferunt colles, Meteiaef arua
Qjtcsq; [icat sileris fior.dofo manant cnmfcs,
A enant quos nojha colit , colit afferet & Anf-.r,
A tqSuejp.uagp Liris quam temperat aluec.
Necmhi N aiades in tanti farte laberis
A bmerint uiridem filias de fronde coronam ,
N ecmhi culta fios ne<gt Antmanarecejjus,
Qism piferat uites Hermi, atq, rofaria Pefh,
Qjtaq; &• idumteas mittunt f ulmaria bacas .
HNIS.
I. I.PONTANI EEPIDINA, CV-
IV S POMPAE SEPTEM.
COX Z OCVTORES MACRO N,
ET LEPIDINA.
M. t grauida es Lepidina , oms
grane languida defers
e obbam ladhs.et hcec fumanti far-
ta caniftro.
Hac agedvjm uiridi paulu rcquie-
fce fhb umbra,
Declinat Sci dum rapidus ,defsuit & <e[hts.
L. E» labhs abi fmnt,atp hac fimil cfcv.la trado.
V mbramihi hac ueteres\mtmores)iafufabit igneti
O coniux mihi care Macron, redde altera M acrcn.
M. Hic mhi tu teneras nuiafh prima papillas ,
Hic Lepidina mbifitffiria prima dedifh.
Tunc Macron Lepidina tibi , Lepidina Macroni.
L ■ H as inter frondem, uirgultxq tuta latebat.
Cum tibi prima roftm, primus mihi fi-dg* tulifh.
M.Hic Macron Lepidina, meus, meprima tiocafh,
Ef primus ,ma,te alternans Lepidina ucraui.
X.. Viximus ex illo penarii fine lite columbi.
Nox focios uiditfodos lux.ofada iunge
Mutua, fic gemini feruani in amore columbi.
M.llla uxor(nurmni mnc)ofculaprima fuero
Koftra tuis, tua labra mttihcefire,diuq;
Spiritus alterno huc, illuc Je rmfcuit ore.
T unc orcus fi nos und' rapuiffet,amantum
Vna futura anima, una etiam fimul umbra futura.
LEPIDINAE,
I . Qjlcd filix, fiuftumq; omen fit,reijce coniux
Hirfutum huc thalamis -thalami fint omnia fiufia.
Parthenope thalamo nana; e fi digruffima fitujb.
M . Hirfhu.hom piliq: abpnt.age candida anipfto
Vifa uiro uirgo efimerce & coniugr digne?
I. OMacron-tnea cura Macron,llh alba liguflra
Concedant, collata illi fint nigra alcftra-
■ Delicii adfimtem fola,ac fine tejh Lutabat.
Vidi ego,uidit Anas uifto candore pueUce,
- Q ui niger ante fuit, nunc eft netidifftmus ales ;
Et mihi tum fubitus creuit per pedhr a candor.
I pfi uiies ,niueas cerne has fine labe papillas.
M-Q wn heee candetum lux o mea pa fata tauros,
Qjaad nec fietafirut ,nofirce [uni mite. -a nympha.
I pfe tusa mea lux teneo fiueoh; f apiUas.
N f c liquido cedunt argento, aut pondere phmbo.
Figp oculos m me coniux mea, qui mhi lucent,
E t lychnii, et quod nec nigricate Cictndula node.
P arthenope annealijs annehis dea fulget ocellis ?
D. Magnetem gerit illa oailts, fttUamq; fipremam-
V enent ad Littus, trahit ad fua lumina pifens.
I -uerit in fyluas, trahit ad fhecktcula ceruos.
I 'dicet indomiti fungunt ai praelia tauri,
v erterit illa oculos in quem iuuenem' ue, finem ue,
I Ue perit, mfirishiec crefiit amantibus error.
M.Mt tmfiru,ne oculos in me quoq; uertat,& ipfi
Auellar procul his, procul ah Lepidina lacertas.
L. ite coniux, ne care ttme.nam fidiila mater
H cc docuit, ter te ut leui pro limine pcjhs
A mpleckcrjter rapta tibi fimi cftula umnm.
XE&IDINA. l£o
E t dicam,mtKS es.terurum qucct E rwgo» ore
E erre dedit, dedit atq edene cum frende racemum
T erre [mu , & ymsms te nofhi onerare lacertis ,
N eu limis mea. lux domnam ff edaris ocellis,
P rtefertim f lianda pedem nudant. ibi illa
R eu a tendit, & mfidias parat, & fluet ignem,
<2yia nubi frater Acor., foror, et foror altera dixit.
M-H <ec eadem mihi Naretas, gy amicus Omafbn-
Quin maiora ferunt- fiant dum nympha capilli'
Ad (feculam, et nimie ludunt [me uejk papilhe,
V idit,& o dixit Salicem f.htts, alis
V tar,& ad celfam pennis ferar ipfe feneflram-
Annuit, gy placidis rifit dea dulcis ocellis.
I ile uo!at,celfam pennis petit inde feneftram.,
D ic mea,dic firmefa,cumt di Nympha per cefli,
A udieris ne deamtLAd fipem tum forte lateba.
Cum canere inciperet. atrox hic dente pilafkr
Latrat, ibi ipfapcqa fepem, in fidid/q; reliqui.
I nuidialfic Nicia refert)?hilomda recefjit-
A t arcu attonitee fhtpuere ad carmina Nymphe.
I pfa quidem camt.at nenti pofuere [dentes,
S trataq; pacati requierunt murmura ponti.
E xcptzt mefftmcp fafer,frugemq; colonus,
V er ales, carum uirgo deffcnfk maritum.
V kis in arboribus, eder ce pro rupibus altis,
C oniwgs in cupidis yaudet nona nupta lacertis .
I rritgtwm [tiunt for tem fata, pabula rorem.
Nupta fitit focif lufi.s,CT gaudia ledi-
H ac dea. fhrgims, meus hoc age,perfonathyme.
P opa uerut, celebreaq; uocat Hymenaon ad <sd.m
LEPIDINAI.
POMPA PRIMA MARE}, AC
ftxminiee rure projicifcentes
alternis concinunt.
P. s Verne tuas fulices, & myrto tempora cinge.
De/ere fipta fv.zr.ndp urbs tud qaudia fer-
M,Pone tuos faihs fialex,dtq indue meres (uat.
Parthenope, et quid amor ,quid pnt conubia, cura.
I. Difaz puer thalamo Lufus & wrtiuge dignos.
L.ufits amat thalamos, et amat fua ludicra lectu .
M. Parce puella utro nimium pugnare uolenti.
Ln thalamis aliena, &habent (ita foedera lebh.
p. E jl nigris nem nupta oculis, e fl nigra capillis.
Spirat Acidalios & toto corpore flores.
M- E t roflo munis ore eft,roflis'q; labellis,
S tiUat Acidalium reflo & depectore rorem ,
p. Intafhtm florem,maturaqpoma legenti
Seruat in occultis uiryp iam nubilis hortis.
M-P cma manu matura leget, fleremq; recentem
R ore ncuo iuuenis, tenera mulcebit & aura.
p. Kimlus e' tenui manat tofb. exit in amnem
Vdulatim,& ripis cre fatis decurrit apertis.
M. Ex oculi leuiore icht fbns jhllat ameris .
Vauldtim amnm lachrymaru , et flumina uolttit.
P- T errate deparuo tenuis primum exilit ignis,
ty'ox aitfhis uerfat latis incendia fyluis-
M • Ignefdt tenui afflatu fkx lenis amorum.
Hinc vnanft filrit uenis,& pectora torret.
P OM P A SECVNDA NEREIDVM.
Collocutores
POMPA. II. l£z
COII OCVT ORES M actm,&- Lepidind.
Ii.: e Id agedu coiux, <j na procul cequert Popa?
Haud capiut uirides. firmantia Littera N ym=
Nereidis chorus oisadeji.en caerula prima e (phas
P aufilipe implexis edera frondente capillis ,
P aufilipe mthi notauides , procul innuit -huee me -
Sape manu fua ad antra, Juos deduxit mhortes,
Donauitcp Apio,& odonjero Serpillo.
Et dixityttbt mte Pyrwm,tibi pr&coqua feruo
P aufilipe nigro fub candida guttura tueuo.
M.Q uam molli incedit pafju,& fefe exerit ore
Qua feqtur.prac.ncht finii et pede cadida nudo.
An fbr,tajfe tibt.mniux rutidiffima nota ejl?
L. Vt fefe ad choreas Mdcron mthi care refoluit.
Vt lepida eft,uetteres ut tofo furat ab ore.
An peto ejl oatloimemtni, narrare (olebat
Crambane mater. ea ne eftka,Mer<gUine
lmideant tibi uel djgtcs P rochytt, Capri te\;
Nerine o firme ft,c Nereis Heroine-
O fi fim imtenis fecum ut cowwnptre dextram,
vt tecum hanc libeat choreas Jlexijfc per actam.
O nymphe fbrniofa,o candida Nepturune.
Dum fiaas fmutl ad folem,pechs'tp capillum ,
Tunc ego, tunc ruueee pennas imitata Columba
Sim uolucrisfibi qua cerafi cum tempore primo
Matures foetus, gy fragi rubentia rojlro
Protjctam in gremtum, primos ut ruris honores
P er me prima legis, noftro et fis munere prima.
M. illa illa, haud aliam uidi gr/hre puellam
Pont-vrania. x
r. ep-Td i n a e.
A ptius aut pharetram, aut medere fortius drcit.
A t<£ alio' hos arcus, alio' tua falcula tende.
M e meus ignis habet, et habet mea fetiora utims.
I.Mt rmferd,meus eft , alios fete nympha imencos.
M i Micro» fegr- me, collo & tua brachia neck.
N e feni Sarruti Eea,&tUa felaretradkt.
M.T e teneo -ouertit telum Deafaxit gy Aulivm.
Ah rmfer , ut madidis unitum demi ft ocellU.
L. O Micro» memini, mater me docta monebat,
S arnitim fuge nata, truam s amanda uita.
V ert mtinftum oculis, arae fert feuauenemm.
K on parat pueris, feimq; inimica puellis.
H ime uideas Satyros pafftmjnmc laguere KdpedS.
D eperithanc Alcon,ecfogenarius Alcon.
I oifatiit M orphe, nonagenaria Mcrphe.
D e [eruit fyluas, qui nunc colit aquor a , Vauttus.
E cce uenit R e fana, auia imchffima noflra,
T rijhor illa quidem patris de clade Vefoui.
N am teneo- ftc lenis ams referebat, dmaffe
H ane nunq,fareuiffe procos, at httore fblo
Moerentem ctfa.s ,exufhp regna parentis,
Tritonis cupidam uix ejfagifje rapinam.
T er fefe Cea forripuit ,tnaforuidus heros
O jcula comprefais liquit fignata labellis ■
N une quoqs liuor adefl • at fant fine labepapilLe,
CtufV. fkperat Kymphasuideasfi forte lauantem,
N o» tibi candidiora poli fint latita texta.
No» tibi fit planta eryfhllus purior alba.
E x illo vnfidiem littus. fontemq; relinquens
Rura colit, dumsq; fotae ftudiofa capellas
POMPA. IX. l6l
p dfat, et err antea [eruat cum matribus hedos
Quadruplici infignes hir juta ad tempera cornu.
0 MdcrcrijMdcron mihi me, tibi te nona Nymphe,
Qttd uenit , eripiat , angit qua ad tepora myrtas.
1 pfe uides. I Ut ridet mare, ridet gy aer.
C ingit qua ad collum calta florentis honorem.
I Ui concedant Dryades, Nereides illi.
0 longis pr alata conus, gy lununepeta
Hercli (itperdlifs nigris candente papilla,
E s memor, & mtmtniffe decet mea nubilis Hercli
. Quos mhi corr alios, qua mella liquata dedijh ,
D iues corrallis,& mellis munere diues,
S is memor, et ruueum tibi me dona [e tvlcfirrnt,
D elidasq; rope prttna,gy uctania prima .
M-r i[it,gy argutos in te Dea flexit ocellos.
£• Vallor, an aduentat Caprei maris Heroine ?
P raceditep chorus Tritonii, et littera clangunt.
N on capiunt midante falo ca.ua littera puppes.
H ac ipfa efi mniux.Caprei Maris Heroine.
C ircujktnt Aequana hinc, illinc intiba Amalphis ,
E t [die comites, & litteris altera cura.
1 llam em dum Capreas petere cu matre, [edente
A d [opulum uidtfitmla properare legentes
O ftrea,et ernlfts lapidcfo e' margine conchas.
A erepit Dea me grermo,gy donauit echinis.
O bfbtpui ingetemqs humero , ingetemq: lacertis,
A tep utero, & foto retinentem corpore formam .
H orrebant [ed crura nigris gypefiord [etis,
P urior Aequant cum [tmhil, aut [it Amalphi,
V tracp odoriferum ff irent gy peckre anethum.
x ij
IBPIDINAE.
Littera feti crepuere, ennitip; plentia Triton. ,
POMPA TERTIA. TRITON Canit
dona ofjtres. Macron et Lepidina coUcpmmtur ■
T- e Vetus Italidusn, longe pulcherrima Virgo
Sirenii gerns egregii, et Dijs acjua propago,
E» tua coerulea centum ad comubia Nympha
Dona ferunt, aarc grauida & qanoetide baca.
E n tibi odoratos Panchaea mercis honores,
O ceanocp aduech firunt elecira Bntano.
. Ferte agte,& plerus hac dona reponite rrtenps.
E n tibi nulle ferunt muta fua firta puella.
Serta auro intertexta, & ramfaris corrallis, -
E n totidem eois bacata monilia gpmrms.
Vos agedu ndta capite hac nona dona mnifira,
Pn famuli tibi Tritonespmd are canoro
S eruittu, et uolucms propter cana littora currus
Promittunt, iter & placido per coerula carpi
Ter centum imeenes, ter centum numina ponti,
E t ter centenis dant hac tibi pocula gemrns
Tulud auro, Hortata Smaragdo, & iafjride tefm.
Vos hac o niuea thalamis feruate puella -
En cuprei Regna maris, cui nulle minipra
Telebois DeaJat fuiuis radiantia bullis
Cingula Cynipheo ex auro,et Car amande ab ora,
Pnfcu opus, arti fi asm mamsVijs nota Taburni.
H<sc o lim Aenaria Nereus, pater, illa prori
Donat habere fin menittuntum , et pignus ameris,
Dw migrat foda conpma ad antra Minerua.
E/e illis adamante,Kouo & uanata Pyropo
POMPA. III.
P ibuld, concordis thamali filicid uincld-
H dc comux ubi nuda fio cum mniugt.umdkt eft,
A ctubuit'q; toro. celeri di fcordid pafju
D ifjugit,& thalamos jitbithmc concordia notos^.
H dc agv N lympha tuum fimul et te ange maritu.
N ime o' mncjoctj celebres datate choreis
C cerulet rritones ,& omnia fiujhuocnte.
H yrntn o hymtmee hymen ades o hyrntruee.
X. D icimus o hymentee hymen ddes o hymenae.
p elix o hyntencee hymen filix hymentee.
L. D efijt ille quidem imenis malilf. o mhi Micron,
- O Micron mihi quem mcufjit malus ille timore.
H eradis adfbnfem mater jecur d Lutabat
G aiufapiwm,ipfa udos ficmbam fola capillos .
S arripuit mhi Supparvm,mox innuit, &fe
0 fkntat jvrmofus. ibi per littera frtectps
E ripio me me. fequitur malus -hic mhi dexter
C alceus in fummarm fer ee defluxit arena.
Ciuidncn pollicitus firus hicinemnc qmq.tecum
1 amuidecr fecurdrmhi,nerefp ice comux,
Qjidm uereor fumma ne nos dejbebkt ab dlga,
L ittore cedamus, manet illinc altera P empa.
i pfe uidesfieiie properant e rure K-apete.
P O M P A QVAEIA. MACROBII
Lepidana colloquuntur de nymphis
Vrbanis,& jhburbdnis.
L. e Ccefuburbdiuslcngtpr&UtdpueUii,
Ext uenitpinmi tmltum faturahefagna
B' utinejbcijsmecum confueta. choreis,
x iij
£EPIDINAE.
B utine diues hedis.fed ditior agnis,
E t au fini prima fir anum pinguia atrae,
V t rubicunda nitet, plenisqs intenta cnniflris,
N obilis & libis ,&• cognita buccellatis
V lma,gr infertis tantum laudata ter allii.
Qj^te mhi culta placet mmus. at de polline miti
N o nihil albaplacetjtame ejl ferus ardor amatu.
X heodoae foror hanc fi fis nam fiepe diebus
A d choreas uocat. hic dulcem meditatur auenam.
T mccamput taciti ftupeant ad pdfcuaraurt.
A d fontem duc Hija boues,dum retia tendo..
Qjiid cum fola carut frcndope ad culmina uilla-
H ucadeso Amarylli. ucmni Amarilyda fyluce.
H ac Macron mihi czre (tulit forsfafiice nymphe,
A d cliumn Pifkfis adefien intuba purgat,
R afdibusq; onerat calathis, & flringt anethum.
N cn climts, non fons ,mn lonn hac litteris acki
V idit eapicks melius contexere qualos.
N unc quoq; fama refert ,liqdu quod inaere rore
C egere Apes, gemella exuis infindere cellis,
P ingt,gye uanc reddit fia rmntramnco.
x orma illi damno efl.tuiUi cvnnubia amantes,
N ulli etiam thalamos nymphas petiere iugnlets
Qjccd timeant cupidiefimil afiirare rapina ’
H inc Faunos, illinc Lafrygonas,^y Cyclopas
C erreptos ficie, <Q- candentis honore papille,
E t neuo nigrante, nigroq; ad tempora cirro,
C oniuraffipri iura & molare mariti.
H-H eu fqualet fbrtncfia domi. metus urget amantets.
c apparionubi nuncubi Scdtgtus Mambnoni
POMPA. IIII.
Aufietiam medijs uxorem audiere claufiris
N eptunii centum hic iritones, at ille fiperbtm
E xcuttt cuiriqxm curru, gy laceru abqat undis,
C apparion P etr conte, Aeronte fatus Mambrien ■
I llfiUi heroes, & digni ruris alrnnru,
E t quercu nutriti, &.cnjhtneis hirfittis,
A rbuta.quens ,mdtuq;,hques abdomen et mfiu
M i fiebant fifis conuiuia lauta diebus.
i . P tfmfis fiiqm e fi, digna e fi heroe marito,
C ultorem tamen Qr uitis fnfpirat,& horti,
E t cui fit cucutms, fit gy wun cucurbita, curet,
E fi quoq; fies, aqiUs [ciat ut tornare catinos .
A ttton Hertmtis ,nee oiympias,aut Corucle
H' cec fibi anuum, aut hos exoptant hymemeos.
C crucie confinem platg.s,& retia ferre,
' V enatarem amat,gy uenantis amore tenetur-
A itv.pqs capta efifivnc aucupii uritur igni
H ermtis, nec amica colo ,fed gy apta choreis-
H ce cufus nuhi fiepe ficos, gymdnera nudant,
(fiucdfilixhymcnteo,gy quod te coniug filix.
N otus Olympiadis wn e fi atrior, et ttmet,< et mlt,
A ft: prohibet j?!idoT;& dur<£ reuerentid matris,
I p fa tamen cocurrereeqm, et refomre fiibarmt
G audet, gy e' celfa immoritur fiedktre finefira,
P vngt acu tamen, ut credasmugre iuuencum,
I n como grunnire [iem, crepitare acndds,
V t modo cum gtmtnos filo aifireuit amores,
H tmc artare anibus nfii nutem, & tamen alis
S ieuire,gy tacitum fidlare in cordauenenum,
I Uicet infolitum uolucres fintire calorem,
x iitf
‘ • IEPIDINAE.
I R-vm arcu,fecibusq; truce mafeefeere inherba,
S eijumrn celeres oculis iachre fiuiUas, -
I Utcet manfes errare per auia tauros.
E fi internatus foccunde prima LabuUt
M omne formllis-nonhdc felicius horfos
V Ra colit, nuUi concedit munere jufe,
• S eu ducat Unum.feu mcUif uellera Unie ,
S trica feu digtis premtfat fela magferis,
A ureafeu niuea texatur bracka dextra.
T elix ferte fea,Nymphaq; beatior omni.
■1 Ut fecrens fens efe nttidiffums hortis
P omenis donum. matris tutela Labulhe
M atris hamadryadis. et amauit hac quoqi P omen,
P omen auus Fragole,atams cerealis Acerne,
V itiferaq; abauus non certa prole CdfeRte-
C entum hdbct hic neptes ,centum'q;e' fhrpenepotes,
P crmeUis,fed cara ilh.non aduena fentem,
N auita nonfetqt,auido quin captus amore
D e ferat &pdtjridm,& feffes retate parentes.
V ir ignis hiec nuc feda comes, thalamo q: mniferat,
E tferma intoleranda, & pichs alta, cothurnis,
Qvos iRi feiit ex auro mniefes Almtas.
B lddatame,feciliiq:,gy amata ad munera comis.
M ille adfent huic delicue, et bona cotncda ruris.
V na mhi muidie efe cornix, cui ncfhta Bauli
C efferit,atcp oculis Sabuloni gracculus dlbis.
H cec^Qr aue fbrmoJa,et hera o rmhi cara felufat.
O bferuansqs feres, quis ait nunc hofha pulfetti
M. C edam egi turturibus nigris, no (Ir eq; colutnbie,
S itq; fetnduidiffe Deam. Le.uel cefeeris Alne
POMPA. III. 1 6S
d quam defilfi centum illi ex are trientes
S eruantur .nunc illa domi parat anxia lachs
C andentem jiorem,mjb & cum meile farinam.
M oxfubigt fucanta fimm- m ddkc lacertos
p neft ringt uiolas albas, & lilia mna.
p arthenope tum culta manus miratur -ibi illd
L adedas etthyrfmlos, & olufcula ftgnat,
I nde latet firma nimivjmcg„& dote fuperba.
V erii age,et hoc comux(fhs eftfrequiefce (kb arcu.
N am defeffa traho uix genua,& inepta caruflri
S aram megrauat,&cliuofudau'mus ambo,
N uper &hic ctamfje ferunt tAc!ifecn>& agros
S dantem curas,nec mitia fittz ge mentem
p hofphoridos nat te -en hic e turribus alas
1 iliuld dependet, peui mcnimenta doloris,
S ignaq; certa manent, numeri a; per ora feruntur.
P hojfhon nata quis heu,qs te mihi phoffhcn ade
O mecum o filices, mecu e lugete Myrica, (rmt?
M. Q uim age pone et onus, et membra labore relaxa
tiagrauida es lepidia, et onus grauclaguida Sfers
H ac quop Popa uenit,uia nec capit ipfa napeas-
H ic licet et jf echre una, et requieffe jub umbra.
POMPA QVINTA. COLLOQVVN-
tur Mdcron et Lepidina.ptamris fuperue -
nit,qudPompamhero itn ad nuptias
comenientimn dejeribit.
M. u vidula efi quaprta uen't,pd et utut rofetu
fert Pefh,prt & uioldsbac una Vefeui,
F u/kujssofaidf, & uenofis lactea mammis.
lehdi.vai.
I..O comux prima hac, prima, hzc ne defpice,qudntit
E t cuiamts ticuet.gr cctntu.utrwm una uideri
N o nfbrmcft mptjuxwn afiernata,preco^;,
A jvarap inudet, fknpscp operofa legenda, '
Qgtos gy her^quos gy matri dimittet m urbem.
O mihi cura foror (potes & forer ipfa uocuri )
I> ic age, qui comites, quos gy ducunt hymenaos
P lanario gener cfa foror Leucogdu alba.
.p/.D efandut foror et ne mera, et cuna fumi a currut
A d thalamos -mtlle antra deos uomuere, et ab altis
M entibus mdigpme Eoum proterunt'q;,ruHntq;
A d portas iter mgenteis mnexpliiutorws.
Quos AcherufidCce fuces, mna numerus, mittunt,
S fugnaqi £ attlornm, quos hoflid pingui. au erva
E nu fere adytis, lacus & fluitantis Araxi.
M ira illis funi ora foror, radiantia fonti
L urmna .fulfureU fumus de naribus efflat.
T empora per ferpunt ratm, mentvcp rigefcunt
H ircofe feta, tum guttur a, mlldq; arcum
S qualent,fulfure<e tofvq; in pedore crufhe- ( nox
C ater a membra nigrer merus oempat, et fitus,et
L Me mferafu ne etiamtprocul ah procul, p/. o mea
A d crypt-a ferratus adefl AeroniuS,adfunt (fifle
T er centum rapidi wmbrones, totidem q; mclejji.
I pfi abigent, tech colla ,gy longa ilia ferro,
0 re latrant, fkuu tutleant q inhibere Typhoea.
M cuerat Aenaria ferus hic,gy mcnteremlfo
R aptubatq; iter,gy littus pede celfus obibat,
1 ntrabatq,- antru,ecce Acron,eccc affer a proles
L ancufi Pelicon, gy marficus Armillatus
POMPA. V- l££
D eturbant antro, & femori cuna mlnerd figunt.
I Ue per extremas praceps uix effiint undas.
X,. E tfiffd es mea planuri, & liquidifftmus amnis
I t fi.bterfinenti & aquas, & pocula promam,
p rcximatp vranie fmrteu,& fiiapoma parauit
Qiiie mbi cara foror firma prior, et prior annis ,
Qjpodq; uidesfimma procul innuit alta fimfira.
p/. A ffideo Lepidmd,& poma, & pocula fimam.
ti cx tibi, et heroas refirafimmos'q; Oriarchas,
Qjtcs rmrere foror firmi, & uereare fitperbos.
p rimus agt pompa Gaurus cum coniuge Cape,
I ngentemq; manu Pinum fbrt pendet ab alta
H inc Leporugrex, inde anatum, pofl ordine logp
E t Dam<e,capre<e'q;, & aper Lebonde fylua,
E t perdix nemore e' C lanij,et mlturnius An fer,
A rdeaq;, Pulice'q;,& grui lucrinide ab alga.
I pfe ebule pinxit ap genas, et pectora gypfo,
A t Campe affar ago crines redimita turagv
F rondente a radice alnu firt firenua, ubi omnis
P endet et autumnus, maturd et fructibus afias.
P ompaq;,pr<ecoqua<p,et auro certantia mala.
E t uiridi cum frende Pyra, atep Cydonia cana.
P er medios uohtant rames mtrulce'qi,ulula'ep.
p ippilat etpdjf:r,et dulce canit philomele,
V rfi.lon infequitur frontem mfignittts echino
I pfe humeris, pedibus oj inges, et cornibus inges.
C ornibus ingenten nutanti pondere afias
C afbtnta e mcllifirbisq; uirentibus ,idem
F ert humero crumera mas, et mulftralia lachs,
F ert Lateri geminas 'mmani uentre lagenas
V. : LEPIDI N A E .
S orbino e bimc,atq; ex anniculo Viridi [co,
E t dextra hinnuleos querula cu matre gemellos.
A leua comux felici prole Mtar ana
L <eta canit, foaa plaudunt dd carmina Nympha.
I pfafkucs,ac mella fimul , nutcenmcp Eupinu,
P lurimaq; in nitidis fert oua recentia qualis-
H tec illa efl felix, cvniuge digna WLarana,
D oekt & acu, docta gy lirw,dochfJima lana.
D os illi, ingentes ter centum ad fydera quercus,
T ercentumq; nuces, quarum tria moera campi
B rachia protendunt, mille gy cum uitibus alni,
T ercentumq, fuit armentu,et nemus midiq ; cmciu
A rbuteiscj; conus, & mchferis Pinetis,
E t quce fe rmlta circuntegt E fculus umbra. •
H rncpofl incedit lentis lAifeniushtros
p afjibus ,ipfe fenex, imenum fed umbus ufus.
V echbus hi fublatum alte per brachia cetum
A ttollunt,cBudaq;iter,& uefhgauerrit
I mmanis fera,& infbrmriget horrida dorfo,
T v/m quafjdt caput ,gy minitanti tergere nutat.
P aucibus at tenebras fimul et Homere, et fimul ipfa
V ifa lues pelagtsq; haurire ,dtep hifare coelum.
0 cmrrunt,trepidc'q: fmu fuapignora c<elartt
A ttonitie matres .pa/uor hmcfbmc phutfits eunti.
1 pfa uiam fili, qua greffuim fert, bellua pandit.
A t tubicen uocat urgentem ad jfe/ktcula turba.
C antatis loge igeminant nemora arduatmrrmr,
P afwres tellure fati, gens q, eruta fulcis
M enjird cauete Maris. fcopulcfb gy tergiri cetum-
v ulnerat,& cauda infidians,gy ieuorat ore-
POMPA. V. i6y
Vos imznes celerato iter, & um afferte lacertis.
Hac tubicen, turba inventi clamcre flutat
Sebethon, nout nupte mees p ara, & indue uefkm.
Cluam tibi Acerrana rmfco fauente Napea
Neuerunt,quam pinxit acu Pontilia, ut imo
Prenderent limbo patulis Saturneia rams.
Sibilet ut tenui de fronde loatjht fitfurro.
Indue CT intextum buxo frondente galerum.
In medio telas operofa cbferuat Aragne,
Diffomtq; manu ,uolitantem & captat A filum.
I lle.fugam parat, afi tenui interceptus armfht ,
I mplicitatq; pedes, &paffis infirepit alii.
Lydae,; de tacito prodit tum turgida ntdo.
H mc iuxta cotuux Prochyteia incedit, & ore,
E t gefht ffedktnda,&picla tegmine pall<e.
Nexilibus cochleis limbus fonat. horrida echinis
Z o m riget, uiridicpfims fronde/at in alga.
I n maruas querula ludunt per flumina rana.
Cumfubito extremas inter jlrepit anfer ad ulnas,
Tum linquunt medifs conuitia rauca fiib undis
Attonita , inde canos referunt ad carmina riftus,
R aucaq; limcfa meditantur murmura ripa,
A uribus hinc oriens radiat Scffplendet at illinc
L una prumofis incedens candida bigis.
I pfa manu fpeculum dextra fert, cuius in orbe
C um fefe gemmo inclu fit Latonia cortut,
Ke(k quide infidias Satyroru,artetsq; procaces
Detegit, & cautis aperit nona furta N apeif.
I Ha iter occulto rapiunt per deuiapaffii.
L uce autem cum Sol ffeculo diffulfit, ibi omnis
IEPIDINAI-
C ernere erit curas,& fxcht infida uirenm,
Qiiiq; -paret thalamo fraudem , litemq; maritus .
H oc firtur dprnnte rarum , ac memorabile donu,
C \up Jecura fui tueatur foedera leih.
claudicat hinc heres CapimcntiUS ,et de fummo
Colle ruunt mifh imenes ,mjheq} puella.
0 mnis amat chorus et iuch glomeratur amantes.
1 s lento incedit paffit.baatlocp tuetur
I nfirmum firmr, & choreis dat figna mouedis ,
A ffuetus choree ,ludisq; dffuetus amantum-
H m inter rmhi neta Marillia cantat, ad alnum
C ogzfe cues,amat alnus, amant dormniqs.gregescp.
R effofant,amat alnus, amant dormniq:, gregesq;.
Sparguntur paffim e' calathis uioheq:,rofie'q;,
E t cana Mena lios fhfpirat tibia uerfits.
P recedit grauidis bis feptem onerata canifiris
P empa puellarum. pendent mantilia circum
A Iba quidem .croceis fid flduefantid uillis.
Cuiq, fitus comes hceret amans, cui corniger agnus
E x humeris graue pendet onus ,fita fifiula aticp,
P laudit & arguta de ualle canentibus E cho,
S parge tuas Sebethe nuces, en colligit uxor.
P arthenope tua poma finu{uir Jeliget)effir.
A t iuuenum manus ufa humeris, et pectore hanelas
I ngpnteis taurorum armos, ingenua aprorum
C crpora fubueclat, duplici pendentia conto,
B is feptem capita hirta albis nutantia fannis.
I ngemnant phutfits,& uox foncit, exue nupta,
E xue gnufapinas ,& nudo corpore ramum
E xctpe, puniceo prafirt quem cortice coniux.
P O M « A. V. ' I6'S
I *8e Qjmppinas conhix.ramcq; ualenti
S tertie ddem,clmfis uxcrisq; ingrue portis,
C ommtnus arma dens,teb.m'q ; vn famgtine tinge-
V efcennina crepant latis comitia campis.
At lino felix, filtxq; Anfitiafifi
0 jhntat rarum decus, ac uariabile textum
C ojhrltonis opuf,tebe'q; infigns decorum.
H mc,illmc fluit amnis ,cpdcusp ripa uirefdt
Marone cinckt fio, ruptisq; immurmurat undis-
Apparet certo temis jed fembt calle ,
Qua nigrum formica agmen trahit ordine logi.
F efhtuint alice, ut plenos populentur acernos.
1 Ua redit rapto grauida,atq; e' pondere fiffit,
I nuitat fidam mprtedam,ac fefe ore filutunt-
P ars condit terra, atqjhyenu male credit iniqua.
E rrucat agmen agens, figetiq; infertur abdfice,
V t nunciam v.ideas, nunciam uidiffe putaris.
I n medio pofitis clauduntur cuilia fiptis.
B alat ouis mota ad mulftram, et fi calce tuetur,
V pilic at. geminis fiians premit uberapahms.
fffiuit hinc, illinc tepidus liquer, adimat uxor,
B Idndifurq; uiro/mlgetcp indnekt capellam,
E t cana fumanti fpumant rmlctralia lafk.
V iliaparua ficum bucca exdtat.effurit intus
L afkd uis, florem inde legunt trepidantis aheni.
P e fi ubi concreuit liquor , ac deferbuit humer,
T wncparco file contingunt ,oneramq; caniflris,
T) eco/htsq; nouo lentefiit cafius orbe.
C ircunfht pecus ignauum,fucusq;,culexq;,
Quos fimo puer, aut ramo frondente coercet ■
I E P I D I N A B- ■»
Sedulus, ipfa (uo uaridtur tela colore.
Egregium domina quonda,ac memorabile munus.
No» arbor frondafa cmiii fic uallibus , hortis
Sic rnedqs protenta cucurbita , non adeo grex
Altilium , dum fadpit humi , fiquiturq; parentem,
oblectant oculos, &• corda liquentia mulcent-
T ale decus teLe, talem prafcribit honorem .
Hos ego cara foror uidi,noui'q; Oriarchas-
Murronem fima e fi cum coruuge Tifitea
Aduentnre etiam, & centum properare quadrigis,
ilice frondentem caput, & colla ilice cinctum.
Hunc centum ciceris gr um mos, totidem q; fi filii
Ccmtetbtre,fiba'qj ingenteis uoluere aceruos ^
Ho rreaq; anno pe, Cereris, tum prala trecenta,
Et uini fontem, dtp lacus Lenaidos und-e
Curribus effluere, fkgnare liquoribus ama
Baccheis, ipfiim ex alta fluitare Ca ferta
Euchion,m laticemq; lyteum abijffi Zaforam-
Vxorem uero affictam Marctnida Seli,
Et Uni cultricem ,olerum'q;,& cannapis, illam
Et properare ttcr,& rheaas agitare uolantets,
Hequa fit thalams per fi mera. ne mea, ne tu
Crede aliam fiu utre fibis,<ejbtc fi, filo
Fortius infidare ,atcj; inuigilare colentem-
Ipfit & acu it.fktas uefies i unco, dtp gemjht
D at domna. tp fi et crateras nouu epus F aberant*
iegzf hera, et triplicem palma defende coronam,
Fittiliumcp operum decus immortale mitellam,
Intinchmq: croco ,et frondenti bacchare cincktm,
Et mihi v/.nfta fide,& ceparum Euluica cura.
Hoc
POMPA. V.
H ocgy idem mea Panccoclis feudiofe lupiru
A duentare refert foda cum gente Vefeuwm
O blitum clddife; fiite,ueterutnSj; rudiorum,
F imiimosep hercas,gy dia ex drce Ciculte
H ircofem Capreonem hirco ,nymphd'q; credtum
SucanfhimrdpU,& dmtfhtm tempcraporro.
C urnbtlS hime corbes, atq; hcrred duellanartcm
D eueherejpfem udd referentem carmen auena.
Pura mea te Amarylli tenet ,ego uechr in urbe.
D um redeo fimul & Pepones cole, et allid uelle.
E x urbe d Amarylli tibi nouatmner aperto,
F ufis'cp.fldudmcp colum, picte sep cothurnos.
A Iternant fecij, atq iterdnt nona carmina Udllcs.
Nos domine fi!iquds,& corna rubentia, felix
0 feuld Sebethus feret, & feret cfculd virgo.
N os ferimus dulcem Pepcnum,et Melimela beatis,
H iVeportu,& Melimela leget,, thalamocp, tvrocp.
Ipfi autem monte e femino fea dona vefeuus
D eueebt triuiivm ad uetus,Artufi'q; macellum,
1 nuefbtscjidfrno far git fea munera plebi
Delictas ruris,pof&digtalia,& aptos
v eraculos fef>,& txnmleas uolfellas.
P lebs plaudit, ttariolp afinum clamore felutant,
B raficulisq;,apioq; ferum, nucibusq; coronant.
M ox uelh grauibusq; retant uinatia cantis
P lena homo, plena & bimo nitrata cjuairitne.
I lia ruunt, ipfe ex afmo fea munera laudat.
£ audantem plaufe (equitur vefeinaiuuentus ,
D iffeltantq; cnuefeuet gy de uallibuS Echo-
Q tta fide mea p lamri,quoeftore vefeuus ?
Pont.vrania. y
I EP IDINAE.
PZ.P crticid hoc mihi fida comes narrare (olebat, '
C drmtli fami di fintem dum rapa lauams,
V entre quidem medico , dt medio de pedore gbbit
P retendit , quanta eji Bauia cretatilis clla,
Omua mfctt fhibus pultes, firdtq; catinum,
Ojsodqs pudet, nullas rts hic habet, & caret illis-
p ro qutbus intumuit cucumis niger. inde N ape<e
Hmc rident, rident & Oreades, ille ficptrbv/m
N utat , gy inflexo quaffat nigra tempora cornu ,
Qjtod longe horre/at fetis hinc mde reflexis.
A t calumn caput, & nullo uejhtur amtfht-
S tant mento jentes, horren/q-, ad pedor a dum •
A h uereor foror , gy dicam tamen, huius ab ore
C uncantur gemina pinna , quaru alterapontum
T etra petit fiuftuscpfir ex littera uerrit ,
A Iteras ara ftris fauces, faxa horrida Sarni.
A c ktntu no, De. Ah foror, ah mea define , gy ifbs
E narrare oriarchas,en uenit aurea Pompa.
E n culta Dryades, copta quoq; Oreades adfunf,
E t choreas ag.tare pares, & dicere uerfits.
POMPA SEXTA, DRTADES AT-
QVE Oreades alternis concinunt , Ma-
erori et Depidina colloquuntur.
D. t- V nuribus jlta certa fides , certusq; columbis
Efiamsr,atuariatno mutuus ardor amatu.
O- Turturibus fi certa fides ,certus<p columbis
E fi amor,gy thalam Junt uincula certa mariti.
D. Tert filicem de fertus ager, male cultus gy hortus.
N m filicem bene aratus ager, non cultior hortus .
POMPA, vr. 170
O- N on rixam cultus thalamus, nen culcitra litem-
fert pacem thalams cultus, fert culcitra fornmrn.
V- S omne Io,Pax dulcis Io, cantate puelle.
O-Ofcula Io, amplexus & io celebrate forores
I. H as coniux.mea planuris fat nouit,at illam
N cffe nequit mea fida comes , mhi atra Patulcis
Culta comam, fucanda fims,et candida pe fhts,
Qjt/eq; etiam rofeo uer ipfum fpirat ab ore.
M-T alis eras, cum te primum Lepidina fub ulmo
C antantem uidi.crocets fic ipfa cothurnis
S altabas, fic ora rcfas,fic colla ligufirum
F lorebant.mmni numeros , & uerba anentis,
V rit me M aeronis amor me fide creati-
L. I pfi refers, Patula antat meus ignis ab ulmo,
V Imus amer Macronis, amor Macronis ab ulmo.
A Iter erat croceus , alter tibi calceus albus.
C ingbat crines fiondofo e' fubere ramus,
E t primo for. fore tibi nona barba ni tebat.
lA.Ipfa canis, queruLe rumpunt tua uerba cicada,
E t dixti,nec amant, et funt fine amore ciadce.
L. I pfi arcu querulas ftrings de fronde cicadas,
E t dixti, querula rumpant nunc uerba cicada-
V t fefi ad choreas Macrcn mcuet apta Patulcis,
E t niueis furis, nigruq ; patulas ocellis.
M. S ic memini ,niueas nudafn tum mhi plantas ,
A d fontem, cumfeffa lanas, ego condor m ulna.
X,. Ipfa canit fbrmcfa Patulcis, amat q; patulcis.
M e mt-fera, uttrijhs fungunt ad tempora ruget.
P a.P arthenope Sebethon amat , platamonis Halatu.
vtra<p Kymphafuu tcmt,etfvuetutraq; amante.
y h
IEPIDINAI.
Sola Patulas amans, fola eft fine amante Patulas.
I Uum Hifit tenet defirti ad Littoris algam,
N igra gem,crocetsq; genis, & lumine glauco-
A Iba gpnu,rcfiis'q; genis j& lumine nigro,
0 ref puniceo nueret deferte patulas,
E xpefkitcp Dece non feram uindias iram,
E t uenit ad choreas, nec iam defierat amantem.
N ifa meum tandem reddes rmhi Kifit Uiuamm.
t languet firmcfa,& amari digna puella,
E t fud furta rmhi narrauit fiepe Ntnams.
N ifa illum [hdijs aurum ad fiia littora traxit-
T M medofie uiridem Ligurim de comugv P anfe
(Deperit hanc iuuenis)nunc hec age perfice coiux
C cniugede Pan pe dono ferat ipfa Patulas.
N 6 mora,<pn retrahat celere m fita uota Nitsanu.
1 pfa Patulan adi , cura e(l rmhi adire Niuanum.
i. Oconiuxo Macrcn, ego hccpro munere iam fas.
Scis tibi quid refiram,refirt fi.a dona patulas.
tA.tcce uerut for mefa, uenit decus Heroinon,
E t myrte diuesffirpillucu inclyta uirgo,
C lar a thymo, longeaj etiam clariffima meile
A ntmiana.rmnt huius fima mdiq, amantes,
E t bona pars fine dote petunt combia Nymphce.
Ipfa feni blandita, finem cupit, huius ab ore
E t choreas agt,& carmen meditat&per hortos
i ceta canit fhtpet ad fipem mirata irmntus.
H ime fola incedit, pafjucp elata fupe bo,
I nuitatq; finem, & fi fima ridet amantum.
N ec nojh Lepidina DeamsLe.Qjein o' mea cura
(nondum notus tras)finfi fib\upe canentem.
POMPA. VII. 171
P rima illi uox Eurydice, meatp optima coniux
E urydice mhi filus amor. tum uerbt notam,
N une numeros memini, quid amer ia deni a-, finfi,
Qtiid fit amer, quid hymen, ad fint conuhid,mfco.
M.E fi illi fipofhtm opus artificis Mehdoxi
F ifttdaffuni numeri mtnih cantoris H ymelLe'.
D e filat hinc et oloris ccuenam, et carmina cygni,
T u feptenitxdce fimtprafio dd munera Nympha,
S cduldcj; Vranie fcenam , atep VAr.br acula tendit.
I Udm non alias edera cinxere uirentes
A ptius,aut refiis infidit fifiula labris.
Qvfin numeres meditata canit nom carmia uirgp.
POMPA SEPTIMA, ANTI NI ANA
hymtneevAn celebrans filiciter ominatur ,lu*
uemm,ac puellarii chorus recinet, m a
cron,dc Lepidina alloquuntur.
An-d Iatcloimetus,& lo gemina te puelle
Hefierus aduew.et fimjh eu fydere,nymph<t
Qjii refieret thalamos, q uincula necktt amanti,.
D iate Iol menes,& lo geminate puelLt.
ch. Dicimus 0' hymen ite ic hymen H ymtncee.
An -Hefierus adueniet ,ficij qui foedera lech,
Qui Jhtuat leges, qui deduat Hywenaum*
D icite Io iuuenes,& Io gemmate puella,
ch. Dicimus 0' hymenae, Io hymen hymenese.
An -Hefierus adueniet cari de fionfir ameris.
Qui teneros lufes,& mutua gaudia mcnftret.
Dicite Io wienes& Io gemndte puella.
ch.Diatms e' hy menae Io hymen Hymenae,
, iij
: 1EPIBINAE.
An .l nterea aduemetdum uefierus aureus, & dum
P lameohm,et rcfics hy me parat ipfi cothurnos ,
0 mnia dicamus thalarw,geniim'q;ateims.
C aufitpims uiridesyioua mpta,ncms'q; maritus
1 nduite,& uiridem capiti gmn&te coronam. .
S int uobis aniu uirides,uinduc [; imentv.s,
E t uirides horti, fint & uiridantia rura-
D icite Io ficfila neuntfiic flamma uolmnt. '
ch-Eugs io ficfila neuntfiic flamma uolmnt.
An.N afcetur proles heroo fiamgtine dignet,
A Itera quce tauros domet,& fidat ordine plantas
T>iffierere,et lentam in quincuncem pomre ititem ,
F elix & pratis, & filix ubere terra-
D icite lofic fila neuntfiic flnmna u cluunt,
ch. E tege Io ficfila neuntfic fhtmna uolmrit.
An. A ltera,quet telas cum pechne ducat eburno,
D ifarmtq; & acu fyluas,& fiumtna ducat,
E tfitfb,doalicj; manu mgeniofia propago.
D icite lofic fila neuntfic flamma uolmnt .
ch. E «ge lofic fila neuntfiic flamma uolmnt.
An. N afantur heroes, & heroum inclyta pubes ,
A ckdibus'q;,J]>aro'q;,uemtisq;dptu imentus.
Qua monfira oceani,qui faxicolas Tritmes,
A stertant terra, frenum & littera flruent.
D icite lo ficfila neuntfic flamma uolmnt.
ch. E tege io fle fila neuntfiic flamma v. cluunt.
A».N afcelur qui Uop[b,& lauru genis Meliboeis
D ent iura,& gregbus faltus,et pafcua mcnftret
I pfipdjbrwnReges,peainmc]:mdgflri.
D icite lofic fila neuntfic fikrmtna uolmnt .
POMPA. VII. 7' 17*
ch.E ugc Io fic fldneunt,fic flamina uolmnt.
An.H afcetur qui Icngnquii procul aduzna terris
H eec adeat pajhr pauper loci, cuius ab ore
A ridauidni refonent & fxx. i veftui,
I p fle quem t mus, ipfa hmc arbujh uocabunt,
I Ile dita fitb rupe canet frondator di auras
P djkris imfa.m Damonis, & Alphefbati.
-I Ui concedant hinc Tityrus, inde Menalcas,
A Iter ouets, alter diflentas lack capellas ,
E t mirata fues requiefant flumina cur fis,
D amenis Mufam dum cantat, & Alphefibeei.
D iate Io ficfild nsunt,fic flamma uolmnt.
ch-E age Io pepla ncuni.fic flamma uolmnt.
An.H afceturq: alius longo pcfl tempore papor
. A duena et ipfe quidem, preprij fed conftor horti.
A ufit&hic tenerum calamo triuiffe labellum.
H ume & Damoetts ,&• amabit lychus Aegon.
A Iter ouets niueas dono dabit, diter & hedes.
H icpafat niueos herbo fa ad flumina Cygnos.
M ifceat ipfa flos pa flanti Amaryllis olores.
Hicgy populea uacuus cantabit in umbra.
V ranae intackim cantanti iunggt menam,
E t cantum argute referent ad fydera valles.
D iate Io fc fla neunt,fic fbamm uolutm.
ch-E age Io fic fla neuntfic f hemina uolumt.
An-S uxedenibj dlij V amotus Alphefibeei,
Qui q, etiam tenui Mufam tncditentui* autna
P afhres edera ittfignes,gy arundine clari.
O mihitutn ut choreas agitare, & dicereuerfus
C empofitiqi fenis rrwtct applaufiffe fiuilhe,
y iitf
POMPA. VII.
V t iuuet ,& netam tumulo infimare querela.
I pfi finex tacita pefitus Letabitur urna.
D idte loficfila neuntfic jhtmtiut uoluunt.
ch.l age io fic fila ruunt, ficjkmnauoluHnt.
An-Viicite lo,Hymtnae Io Hymen Hymenae.
C. D icimus o' Hymtnae io, Hymen Hy menae.
I o Hymen H ymenae Hymen, Hymen Hymtnae.
5 elix o Hymtnae Hymen. filix Hymenae.
1. O tAdcrcn Nympha hac lepido ut fer mone locuta
I Ut mei labris, fiuns illi jhllat ab ore (ejl.
M-O coniux, Nympha hac longe ejl ditiffima tnclle.
C entum habet hac Apiu tabulata, examia cetif.
X. Huc aoedu,ad thalamos prepat naq; mditp popa ,
Q ua Mdcrcn dno, domna Lepidina loquamur,
C onueniat,nanq; illa & firma, & dote fiiperbit •
D os illijCentumq; bcues,fotidem'q;iuusnd,
X er centum fima arnea matre capella,
C ornigeruphedi totidem, queas fronte fib hirta,
A Ibefiunt macula, finteatera corpora fului.
C ujbdes gemini Arctoa de gente Lacones.
M ille iheatmis errant qua mentibus agna.
P raterea decus illud inenarrabile textum
V Tondentis Zona cerafi de cortice nexa,
A urato & iunco,& purpureis uiburnis,
E cuius medio pandens au u altilis alas,
E t fcalpit terras pullos euocat ore.
1 Ui triticea tingunt fia refira firma.
M ox fiuet abdubhs faturos fiia mater in alis.
E rgv quid domno, domna ad utera; loquamur ,
D ic Mdcron,fita uerba fuo fimt manere digna.
XEPIDINAE. 17J
■M.Qj <i ft(»f e/? gf conus, It per adfit & ipfi,
C imprimis Lepidina tibi,& V truis illaloqueti.
M- R ura Lepos mus is coniux colit ,effigt urbem.
5 erfatan & domna rifim mcuiffe imtabit.
M . S tuutid fint quacuncp feres, L epidina memento.
L- Qjeinetutm gemnata illi furni cfcula tradam-
M.S ic dices, cape nympha bsr.il, qui me urit amore,
0 bbdtn ld£bs,&hac fumanti farta cttnijlro,
T ercentumq; illa cirnea matre capella,
M ille xheatinis errant qua mentibus apia,
B is grauida flant dnnc,bis & ubera tendant.
S ic dicam, fume hos culto de marine faufhis,
Qjii tibi notus amer noftri matrisq;,pdtris'q;.
C o rni°eri'q; illi gemmes de comuge foetus
S ufdpiant fronte albent eis & tergore fiiluos.
1 pfe marets uideas uno de uentre gemellos.
S ii Mdcron illi,illa fio Lepidina Macroni-
H <ec nos,& properemus ,et hojha celfa petamus.
IINIJ.
' <£ MELIS E VS. -
U-PONTANI MELISEVS, A% QV O
VXORIS MORS DEPLORAXVR.
(jOLIOCVTORES CICER IS CVS,
ETFABVRNVS PASTORES.
c . , I c ctdrut MchfcM, h<ec quoaj
figna dcloris
h S eruat adhuc corylus . nidi tua
funera coraux.
N on o non perij , ctefoq; corace
fig
P epulas -Ah moriens moriente Ariadna relinqs,
T- Pro' pcinus , tantum' ne abi Meli fi e dolorum?
C ui medo amuallesq; antsefialtuscp querenti
R eddebant, rnthi tenuis te mihi Phcjfori ademit?
0 meam o Calices, meam o' lugete myricce.
C. V ox iUi>gvmtv.sq;fonant Ariadnam & antra.
R effonfant Ariadnan.ikrmferabilis^heu
T e fiquor o' cvniux,alta &• derupefonantem
D e turbat, otis cara feni pendebat ab ore
F ifbtla,dtm<p cadit fluitans fia reddit arande
E t mmeros,& uerba refert uocalis arundo,
T e fiquor o ' Ariadna ymer are Ariadna fequente.
F. E rgp finta iaat.fbincfisq ; obfita dums
1 lia quidem et nymphis, et mufis cognita, auena?
N ec Qcrydcn,nec ihyrfis ea^nec legit Amyntas?
C. Cguin lfgt,dum ffirat adhuc fi b rupe,Vatulds ,
E t dixit tibi Daphnifibi ncica munera feruo.
C antabisq; fine ad tumdu,cvndesq ; fipulchro,
I nde leuem calamum labris adracuit&alto
M E L I S E V S. 174
C crde dedit gemitum, cuntusq; effudit amares. "
S euer.it ipfa fio [extern cum coniugc,& utut
p urgrat valida fegetem cum cvniug: marra.
1 pfa fio [extern cum coruuge fila: fe carat,
E t grauidos torta culmos rehgrat auena,
C 0M:derat'q; fio meffem cum cvniuge,& aure
I achrat fragilem fodo cum coruugt arijhtm.
I nterea foao dttmlferat aera cantu.
IA ox firmi refuta requierat frffd fib umbra,
C arpebatq: leuets curo cum cvniug; femnes.
A h dolor, abreptamq; toro ,atmlfamq; lacertis
C eniugsfianc rapuit uclucri proferpina curru, •
C Ltufit gr ittertw torpentia lummfomno.
L ugc.it hanc de fertus age, de fertus gr hortus,
E t deferto, teges, de ferta gr compita uillte.
I n prm ii luge labor, heu Libor irrite luge,
E ,'t marrae, & fe geles, fraudatas- Prama rttrts,
E f mnam fme fruge operam, manuum q;,bowm’q;t
E n /qualem prata, & fia fient fine honore fa.lidu,
E xtmcktmq; Ariadnen agri , Ariadnam &ipfie
C v/m gerrntu referunt fylu<£,uallesq; queruntur.
E xnncmmq Ariadna iterant clamantia faxa,
E t eriles iterant Ariadnam , Ariadnan gr amnes.
C cnueniant ulula ad quefr.es , mmnentq; querela ,
I nfrlixcp Ariadnan auU gemat ore fr.b imo.
I pfe etiam querula 1 ungent fiffiria frondes.
D uxerat ipfrt leuifufo fi-.b tegimn,& ipfra
T enuia fib celeri uerfarat pollice fila.
I pfra fu a fhedicfa manu glemerarat in crbem ,
A ttp hinc uimmets otterarat leckt canijiris.
MEXIJ EVJ.
E) tm tenui infertas orditur pectine telas,
V nde uiro,unde & natis fua texta pararet,
V nde ftbi adtumq; mantilia cana,
Queti olus ,intacktm'q; rcfam deferret in urbem,
A t<p arte folitos uerno fitb tempore flores.
A h dolor ,dh lachrymaMerr entem licia, & orat
S tringentem teLe,radiosq;,& fila trahentem
0 cmpat atra manu.trv/ncntcp nuentia pen fit
1 mmtis Lachefis, crinemcp e uertxce uelht
P urpureu,& fitrua arcum atput horret in umbra,
Quo radfquo perfaiquis o quis flaminis ufusi
Quo tehe trudium ynfilix!quopeckn,& orfiti
0 dolor, o' lamenta- gemat m fer abilis eheu
C onfuetus dcnunre turtur, confnetu columba.
1 lia colum ducebat. ibi uefiiga arcam
L udebant gemnee uclucres ,, ludentibus ipfa
I t acer,& tenerum fpargebdt blanda cuminum ,
M ulcebatq; manu. gemat heu mifirabilis eheu
V e trabe mosfia fisa, nidumq; relinquat hirundo.
D um telam firingebat, & acre fonantia lina
E t cantu lentbdt opus, tum flebilis ales
I ungebat focuts lachrymcfo cnrmtneuoces ,
M ifcebdtq ; medos. gematheu meferabilis eheu ,
H eu gemat in filix Liguris, cui grata petenti
P urgabdtqs nucem ,mntuftq; crufh liquabat
M ellis arundinei, uitreum & de finte liquorem.
A d gemtum coeant lachrymcfi compita ruris.
p dfhres Ariadna, Ariadnam armenta querantur,
E xtincktmq; Ariadnen opacis Luccula fyluis
C um gemita te fletur, & antra Ariadnan ,& ipfi
MEX.ISEVJ. lj$
I notminent motes-Ariadna, Ariadna et umbrat.
Claudite oues fabulis, fabulis cohibete cupellas
F ormofe ruris natce,mnupte'qipuelhe.
D u. matres Ariadna iterant, ucs auiaplanfh*
I mplentes , legite intactos, & imgte jieres ,
E t Solis lufhtm, & pueri laehrymantis amorem-
Texite et abfcijjos V eneris de fronte capillos-
P ojl ubi Io A riadnan Io Ariadnan,gy ipfim
I mplejhs clamore nemus, hunc addite honorem
A d tumulum, pia uerba, acrem tefantia lufhtm.
P ro fufb'q:,cvlcq;,& uimineis calathi fas
H os ftores,dtq; hac tibi ferta Ariadna paramus
Ad laurum, tumulo tibi qua iam crefat,& offa
A mpleckns denfa tumulum mox conteget umbra.
P ro lino, tela'q;,& pro (ubtegmne,& crfis {mus.
H as lachrymas Ariadna, atq; hac tibi dona ucue *
E n lafhs florem ad tuimlu,et redolentia mella ,
P lacnmusqspios manet}, & condimus umbram .
A eternum & rnleas Ariadna, aterna ualetv.
nebat acu tunicam nate, indu fium'q; puellis,
F mdebatq; manu latices, dum pingit ab urna
■ Spdrgenfrm Sebethon aquas, dum labitur amnis,
P er falices flrepit & ripis frondentibus aura ,
M urmurat & terni decurrens lympha fufurre,
Ipfafia lucem dextra in ftgnibat,& auras
Spargebat flammis, radijsqi meantibus atras
P ellebat tenebras, primo ut fol fflendet Eoo
I ulgiius, & tremulis intermeat ardor in undis.
Ah doler, ah gemfus, fleat o fleat excita Jyluis
E fculus,& durce ueniani ai funera quercus
' M IX ISE VS- ' '
F crmt acu iu quercu, et mollibus efatlus umbris
D ufirgt uiridans, procul ah procul ingruit acht
T empejhs erebo,ueUit qua funditus altam
E t quercum, & fractis difandmr efculus VMikrii,
E t tunicam ,& tantos fecum rapit au jhr honores.
I nde repens lucem nox occupat, occidit & Sci,
E t radij,ippt ticuis Ariadna offufa ttiubri;
C alitat nock,obfatra & circundatur v/mbra.
C rudeles radi], quo Lux, quo purpureus Soli
C rudelisq; dies,ueatm o mecum ite pueli#
A d luctum, meam ite de# , mecum ite forcres
N aiades , quibus illa choros imgcbat& una
N udabat liquidis argentea membra (ub undis.
H ucfoci# Dryades fumi & celerate Nape#
V mbrarwm memores ,chore#cpm montibus adi#
E t quefhts geminate, & amarum intendite luclu-
S ol obijt.tenebr # exorte, non pabula rorem ,
. N on mbrem fitiant figetcs, non culta, liquorem ■
I n lachrymas abeant rores, mberaj.liquorq;,
V nde fluant queruli lachrymofo margine riui,
M urmuraq; ipft fonet Ariadna , Ariadna etipfi
S ujpirent curfis,ttd#'c!i querantur arer,#.
L uxperijt,tenebr# cfpife, iam robora frondes
E xcutiantfilijsq; l.eues (fohentur & alni.
I pfa comas laurus, trifhsq; auellite myrti.
D wn frondes, fblqscp com# mi fantur ,& auris
H uc,illuc agitantur, & excitus injtrepit aer,
I pfe aer,ipf# frondes, filia ipft,com#q;
D wm uclitantfirepit et miferts conqufi.bus astra,
T rifk fleant Ariadnam, mpul&.q fax a refultent
MU I SE V S. ' I yg
F lebilibus niimerit Ariadnam, Ariadnan,ut ipfi
I pf fenex renouet ludius, & prodeat antro.
Ci.F inierat ,ldchrymisq;genas,dtq; ora Patulas
L atterat hic rm ferre comites & pedata durii
P lanxerunt palmis ,& faxa fonantia longi
I mplerunt clamore & fiemneis lamentis.
T urn Jentor gnatum vngnte dedit, et J adit alba
C arucem,fimd hos effudit pedore quelhts.
Arefiat mthi ros, & Apes fit a mella negirir.!.
N cno non rmhi atra fatos que deliquet uxor.
T crpefcant fores, pomum mhi deneget arbos..
N on o non mihi poma tuam que felignt uxor.
S quale fcttt fegs& meffemmhi culta negtrin'.
Non orum cererem mhi que mea uentilet uxor.
A repant horti, fugem mihi deneget hortus.
N on olui omihi que, non que mea tondeat uxcr.
T o rpefint focus, atq ignea ficus ipfe neqar.t.
No no non mihi frra fico que torreat uxor-
D iffereavA fintes, & aquas mihi deneget antris.
N on o non latices mhi que mea mtfceat uxcr.
T rifk ruat coelo excidium pecudi, dtp atpelle.
N on foetum dent armenta, aut rmlftralia ficr.-x.
N on o non rmhi lac que ara coegerit uxor.
I nfilix calo exitium ruat, ut neq; lanam
V ellera dent, nulle ueniant ad licia tele.
N on o non mhi texta manu que neuerituxcr.
D ira lues coelo ruat, & ruat altus clympus,
S tragsm agris, firagm arboribus , terreq; ricina
V et fiper,& medijs tellus interna te t undis-
No» uxor rmhi ara domi que far cula curet t
MELISEVJ.
N on falcem qute acuat mcffi, lignis q; fectrrm.
N on fodd gratorum operum, confer sq; Liborum.
N on heu qu£ defecki frus locet offa cubili.
C antanti non quae numeros, & uerba rmruferet.
P ulfantem non quot digitis imet,& imet ore.
N on oculos quee claudat amans , donet 'q; capillis
E xtin£lu,et lachrymts decoret mi fer ada fe pulta,
Qjpce memor cetermmqs ua!e,uale ad hejhd dicat.
Ci B<ec MelifeUS,& antro fefe condit opaco.
E x illo latet, & cura tabefit, & Annis.
F orfan & ipfe faburne dies (hiabitur agrum,
Mitefcetq; malum, nec tanta filentia feufera.
N uper ad extrema, foribus qua proxima , rnyriu
N onexpreffa quidem, tamen efe uox reddita, lauri
'Ejhmei memores fintemq; inducite lauris
N aiaies mthi culta, & solem arcete hyacinthis-
F a- yuper ad ueteres citrios,dum tondet anethu
Vxor,et ipfe fimul mentam, at q fipmbna purgo,
S ujfirantem illum, & querula cum noce ferente,
I ntenti accipimus, Longis o defleta, quid umbra
N ec mihi neck uenis,nec annca occurris rmags?
H uc aures ciceri fce ,uides quid coruus ab ipfe
I mphttdo confe.etus heri ploratibus Ales,
Quid Coruus fecum incrodtet,nuditetur & ore?
E t manes me me fligunt, et uita grauatur.
C ur o cur no feri non ucs qucxp pernitet aura?
Ci.Qum aureis uetere adpofeefquaiama hiulca efe,
A dmcueo ? ipfe fetb hiec coryleta Paburne maneto.
An potius, qua Ictos, & alummce Cypariffe
Trijk gemunt, fcriptuq; dolent m cortice Cedri?
Parcite
MELISEVS. 177
p arate apes, ni fi trifile, nihil de rore legetis.
I nficere mei rores, et fabula quefius.
A h dolor, ah defyderivym,non anlra/icc hora,
N on ima uaU.es ,twn fylute, dut flumina /eruant,
N on monumenta fenis. quin hic quoq; figna dclcru
' T ojus habet memor, et lachry mas, quas ebibit a te,
N v.r.c quoq; qv.tfri refert,refrunt & faxa dolore.
Ci-llle quidem flet adhuc, fed multa Paburne leuari
p offe monent, numenq; monent, et uerbd queretis,
Qjoaq: ipfe in tmltu jfieculans,& uoce notaui,
D wm uacuam in firibus di/creto uimme texit
E 1 fallam, & uario [oldntem fe Orphea cantu
Coniuge cum foda pingit, memorem q; querelam
Quecunq; ad iuncu ingeminas, rm feratur amate.
Mox pibitjO mea qfnafihsuqs mea mtlnera curet ?
E n audi. Mihi curi cur 0 mhi trife minatur
l ris ab exortui moirent fata, luget & hortus.
J ade 0 tunde Aquilo nubes di/perget, et auflrcs.
Qui nam 0 qui defyderiu,et ma wilnera fedeti
O rpheacp , zurydicenq; fquentejn intexite imci,
D utnfifcellaleui dreunfiondefit acantho.
Sauit hyems dira, et pecori frus ingruit aer,
A t<p Apibus , tandem 0 tandem mtefcet& aer,
E t zephyri uer diffundent, qua na aura,qs agrii
S olatur ueris tepor, aut nona mulcet irundoi
O rpheaq;, 'Eurydicenq ; fquentem intexite imci,
D utn fi/hlla leni drrunfronde/at Acantho.
A refunt coeli uitio,atq; uredine prata-
E fiyluii cecidere coma , tandem c tandem imbres
R efhtuerdq; comas fyluii,& gramma pratis .
P ont-Vrania. z
ME EI SE VS.
Quinam c refhnquitq; ignes, &vMbma fanat?
0 rpheatp, Eurydianq; fequentem intexite imd,
D umffalla leui circunfrondefdt acantho.
H ec fenior .petam interea nec fperr.it auenam,
Etpatera exornat nymphis, et mulctra Vacuna.
Td.Non amnes Ciceripe,authec qua flumina cernis,
D ecrefamt,non ujh calore, augentur ab imbri.
P ofl coeli tempepates ,pelag'q; procellam
C omponunt fefe fiuftus,& nubila aiunt.
T rifhtue quc-q; meta pa eft.MeliJeus ab antro
P rodibit tandem fertis memor & memor horti,
D iluet Qr rajlrif cur at, & fklce dolorem.
Ci.Qipin potius , quoniam uer appeht,& pa cure efl
1 nfitu.flcemq; illi,cunecsq;paratms ?
C ortiaquoq etiam lente pat urinus, & udo.
Que fkpcr ipje linens imponat glutina libro.
FINIS-
MA H OTN. ' 17S
S Y N C E R I V S, E T Z E P H ¥ R E V S. P A
STORES Q yeermtur apud [pulchrum Mapnis,
mox a dolore m uoluptate couerfi , amatoria, ac pa
■ [oralia quadi atnitt fitb ipfna aute Maenis per*
fbna Pauli Amldi media mors deploratur.
Sy- pfeuides,quo tot Zephyreeinuen *
ht, [pulchrum
i Cuntfn tulit ,flperat uix ah, uix
eft flper umbra.
Te. Synceri non umbra diu, non /a-
ma,nec ipfa
E xtubunt nwrumenta ■ rogo uix pauca fuperflni.
Mox eadem nox obfcura caligine condet.
Cgua tumulo arcum mcrefmnt uirqpllx,uel alte
Ignea uis exraffi polo, aut manus improba pdet,
offacpmda (olo [parfa,atq ignota iacebuni,
N epoftofjd quidem, nec fabula Maonis ulla.
Sy.Hac igitur Zephyree diesshae /limma laborum ejl?
Quin potius , quoniam nulli fini Maeni fenjls,
Ma ona nec lachrymd ue iuuat,aut carme, camus.
A ra uale, cineres magni pajbris auento.
N os m aonyvos te aternum faluere iubemus.
Ze-Difadens ego terra tibi, qua Maona [eruas,
E t defyderiu.et lachrymas,meaq; ofcula linquo.
T e Zephyri fbueant mclles,te lenior aura-
M aonis&de qua fronde fcet Amaracus urna,
V fq; fluat liquor ille tibi, quo miner a & ip[
S anebat, quo tiaiadum comebat & era ,
F undebatq; D eu Ambrofiaper rura per hortos ,
£ H
1
MAEON.
Aeris & mdicu purgabat ab arte uenemnt,
Q j*o fuit & fyliiis clm tam notus, & urbi,
'Et fima fuperauit ccrim,iuoaq; alta Mdtefi.
I pfe Hale sternum M.aon,mthi maxime Mceon.
Sy .time agsdrnn termes calami, mea dulds arundo,
Dif cedo, terris umbrte,ncs lembus auris
C antantesip fluamur, &• ocia Leta fequanmr.
Cura cieram, fhtdiumej; herbari artescu medendi
v iuentemimere,expref]i & Maena fuca.
Me cvmpreffk imant labris labra.phylli uenito.
Ipfe inter frondes, coryletaqsdenfa latebo.
It. ofatla me fitppreffk innant, mea Lychni maneto ,
Qua piatam ftrepit ubrafonat leue murmur aquai-
Sy.Nen me tam leuat aura Canis fitientis m asfiu,
S pir at Aa.Ua fua | quod de pedere anethum.
Ze.Me ripis fluet aura phil«nidis,aura cachinni,
S crdeatut Philomela, apitmcp ad fepta piptrri.
Sy-Vidi cqppicht manu ,fekdht<p faga legentem,
I nmit et mthi , ferta D eus du fimtgt in umbra.
H ic ibi tum femur hir Jutum, fetofacp menta
O bflupui,atq: oculos fiuticofo in marine fixi.
1 e- vidit me, dum poma lcm,arrifit'q; legenti.
Et dixit mhi Nais, amant &poma Napece.
His ego tum mpleuiq; fimm,obfhipui'qi papillas,
P eCnra dum limis oculis, & collapererro •
Sy.Suauep tefintem ad fonte flat ubi unda, canorum
A gmen,& argutas ranarum audire querelas,
V ellera tum criffantem,et cornua lata mouetem
C irrenem fjechre,falit du fcrg* m adlie, (pfitn
Mox Eufitm,mox Albigrna,mex ihyrfitnjet H y-
MAEON. 179
A c ittxta re fidere, au tua gaudia narres.
Ze.S nane fer hybernum frigus, dum nox filet, iffum
A d fartile hotrn murmur, cum ruminat omnis
G rex fimul,et pajhe fuffirant f ignora matres,
A udire,& faturi difknta fib ubera fatus
0 um ludunt, fetit kicfi>aum,fugt ille petentem,
A ttpuna recubare,cui tua pectora iumgas.
S>H ic Aries uillofits,gy hirtis cornibus, aure
Quadrifida, cui tergmni lato inguine tefks
H orre fiunt, hic iffe Aries gregis omnis, & omnis
V ircffdtercf gregis -Patrem hmc fatura fittetur
A dnufficra uinm.fies e ft gregis omnis m uno.
Ze.M iraris taurum huc. f atri huc Lucania, et unii
1 adkttfiabetcfuiru- armem laus oismunoefi.
D uat ab Herculeo gtms, & cognsrmm Tauro.
H mc Dryades murantur, amat’cp,& deferit illa,
Qjtrefi.ae tauros, oculis caf it aurea ansos.
Sy.S it modus o' zephyree-vnjbt nox, ite cnpelLe,
1 te & cues,agr coge Lacon, age mgp Lyctirba ,
L atratu & rzuoca, ceffit egui a ' matre, iuuencum-
Ze.S ynceri hccage,le&t fim dimmefpila condo,
I n thyrfum dum forba fi.it cum frondibus afto.
H it gaudet tua Sila, probat mea Rufula [orbum.
Sy.R ia eia saturifin, domum adprcefepianota.
Quid figwskia ite,eia,nox aduenit,eia
I te domum jinfidfs nox opportuna luporum e fi.
Z. ii\
E INIS-
ACO N.
ACON ADOLESCENS NAPEN A
SE AMATAM, NYMPHIS PRAE-
fert N aiadibus-ilheueneno ex oculis emfjo. Napen
conficiunt . Vertunnus eam in N ap<sm comertit.
Introducuntur itzq Petafillus & Salimcus pd-
fiorcs fibeUam hanc referentes, deinde quoq; rufii-
canas quafdam uelifii cantiones decantantes.
P ET A S ILL V S, E T SALIVNCVS
COI I OCVTORES.
pe. E dite Ndiades N ymphajam ce-
dite,umat
t P ulchrdNape petis qj oculis, ni-
groq; capillo.
t' V erberat his puer acer Acon,dtip
increpat ore.
I • Ihe oculis, conceptum atro fib corde uenenum
I nfpirdnt,quo uiftt N ape tabefctt,ut alas
T defiunt fib fiole niuesin montibus, & tam
V onit hum latete diam , nxrsq ; ocrupat artus.
• H icter Acvn [adit ora,comam'q ; a uerttce uellit,
E t clamore nemus compleuit,quefiibus auras-
C lamantem Vertunnus opaco e lirmte fin fit.
A cmrritpueri memor mfiratus amantem,
I nieckt tellure Kapentegt.lUd repente
I n Bulbum conuerfa fiolo radicibus ha fit.
V efiit eam filijs Veus ,& ftondefiere iuffit.
H mc colus ,hmcherbofa Nape turgefat in agrii.
K <ec nebis quondam pueris Mehfeus ad ignem
ACON. 180
N arrdbdt,amrdpdfenex,pofv.ni'q;probdret,
C ontttfkmef; fibdm ffarfa condiret amurca,
M i far et 'q; apio rutam, coridndrcn dato •
Sd-H on puduit cantorem igitur refonantis aaence,
C tu tot oues, pecoris tantum ,rmlctralia tanta,
P ellitum pdjbrem olitorum accumbere mtnfis,
V lpicatp,& ueteres ruptare ad prandia cepas?
PM Ilum cepa recens, uindiscp cucurbita captum
D ucebat ,menta='cp fapor, fucati cp fifimbrij,
M unere duo uiridi recubans in afpite nucum
H <sc cecinit, uettres fiffiisper carmen amores.
K uc ades c nubi cara,uocat te Ariadna liguftrd.
X e myrti, falicesaj uocnrA.ag: cara uenito.
I pfe tibi tenerum legferuocpfi [ellum,
I pje acer -tibi fepofitis roft fieret m hortis.
E n tibi coeruleus atatmts fuper hamte c'efcit,
C ceruletis cucumis deuefhis Ar.mcgde terra,
H ic ubi nigrides rame certare Elephantis
P reefdio culicu haud dubitant , et irudimisatr/t.
T e manet hic cucuims. propera, mecum'q; recubt.
Qjiin & campano deuellere textus, &• imbro
S uppdrus,ry uiridi circum uariatus ibifv
T euccnt.hmcfnit Alcidamas,di finxit et Alcon,
H ic gf acu Mc reo f milii, quem mater Aatld
I r.fituitq;cvlo,atq; apibus fbrmamt alendis.
S upparus is tibi fepofitus blanditur, & vnfht.
H uc ades. En tibi grex Ariadna oaicrnt eunti.
D improperas, lates plaudunt de fronde acudie.
H cee cecinit MelifhiS,humtqshorten/ia dona
E mlkns mentaftrim atrox, g? feihle porrum,
z. >‘H
ACON.
S uffulit ipfe humeris, ffcetn et redolentis anethi,
M ox fifi in menteis,& p a fata notu recepit
A d ueieres lauros, fumcfkq; tigna Vejeui.
I Uittc & Mihi fi fallas, gy cymbia lachs
M ittit amicitia memor ,& triuialis Mena.
I dem pafbrum cultor, pariterq; olitorum.
p cfi dulcas quandoa; epulas imat effe lupinum,
E jfe mlas-afprina imant,pojl lene filer mm-
E t mea me quoties petit ore Bitumen, quantum
R uta innat, q labra imant redolentia porrum.
S dlicet ille fatur fcrutis,gy lalhbus agni ,
A c fale cvntinchs hedorum clunibus , atrum
I mdat olus, aeras ruptat de egttture bulbos.
Sd. E t nefiri Vetaflle greges fenftre canentem
1 n fyluis Melificn,adefaq; faxa fonorem
D vah referunt ,taata cantum jhtpuere Hapca,
E t,mmm,fefia uocem temere cienda,
P roflrataqffolo iacuere ad cnrmtna uacca,
0 blita cyafitm pecudes, fttureia capella.
1 ndpithme ■ Ariadna Pyromhi gratior ipfo,
Qjsod fitperat uel odore rofts,uel fidigt colore,
D umpeflus fiueoq; manu, traftvq; papillas,
N onmt tmlcira imant, non lachs plena reeoch
F t fana, non hedus dum ludit ad ubera matris,
B utxtda no, cupido du blanda admgt amam .
D efierat,plaufere bcues, plaufire maena
Mugtu.fodorejfonfant antra fuere,
C entidlles'q: cnua refono nemora auia cantu.
Mix iteru ■ Dulce mpratis du gramina tondet,
C eruere capreolos, variato terme,pi£hs
ACON. iSr
D ifnnfhs maculis.Mattr uocat ufqpauenteis,
S edantur trepidi uefhga matris anhelus.
X udunt & faturi arcum ubera nota, gemelli.
S uaue per afktem liquidam nudantibus auris,
U wm teche ramis uolucres connubia mfant ,
P andentemq; alcts,caudam'qs ad tergi retantem
P aucnetnfpecktre,uocat lunonius ales
C onfortem thalami, fpeculofa uolurmnauerfat,
C ouda rmcaty medijs fulgent foafyderapennis.
V enit amans, cupidis mfant firmi ofcularoflris-
1 ungit amer geminos , gemiatap gaudia ghfcut.
I nterutrofopfoos Venus ipft accendit olores.
A t mea cum liquidos Ariadna readitad amnes,
A Ibentemq; pedem, nudadq; ad flumina foras,
C enuaq; fub uitrea candent argentea lympha,
E t fungis Alni candemus, & niue Corni,
P opulus & niueos quos iadat in aera flores,
T if trahi corda liquat uel mella Sicanidos hyblee ,
M elia finis Heliconis, & anteferenda Libyfcis,
E t foeto ficula fhUantquem wrtia canna.
finierat. Sima rupere flentia cupra,
R uperunt et cues fimul gy cum matribus agni.
B alatum referunt miles, Gourupreceffus,
E t Cuma uacua,et crypta gr accolentis Auerni,
A ntraq; Mufoonis,gy opaca fepulchra Tuenna.
Hac ait, gy latis humeris qua bucana pendet,
I nflat eam labris turgentibus ■ ilia frementi
I moluit coelum gvrmtu.Qjpc conata fyluts
E rumpit clamore focum gens horrida fetis,
H orrida grmnitu,C T tundentibus aera fmnis.
A C e N.
I pfernam glandem jpargens datt ore , crepat q-
0 Yd per gy dent eis rifhi glans hau fla tioraa.
1 ambentes attuli aram flant ubera matrum.
M cx abit ai figes- /equitur firmi mdicppubes
A mentalis- agrii regnat Melifeus vn ipfis,
H cdoflo indtbes baculo, et flans imperdt. Adjhnt
V tnbromm generoft cohors, turmieqslacorutm,
i atratuq; lupos arcent, gy linune fures.
Heecmtmni VetafiUeimat memn/ffe. uel urna
C anientis Lachs pretium ferat, o mhiflquis
H tmciterum det uidifie,atq; audiffe canentem,
D et ailamcs modulare ,leuem'cp, inflare cicutam .
Ve. o mihi fiquiseum fijkt vulfonts in antro
R urfis & ad Mcpfi falices,aut rura Salem,
I Ue fibi uitulwn pretium firat, elicit agnum
C orni petam, cm lana pedes defcendit ad imos ,
B urfus gy ipfe fies recinat Meli fena amores,
A ut cum Delicii pratis, Minionis ai alnum
H ac dolet, & focos r ante imxere querelas.
Ad corylos Ariadna, canit, fibtegrmnd ducens .
D um canit, affictas rmfctt Philomela querelas ,
C emugis ab flentes hac dim fijfir at amores,
I ngtminct memc rem nati Philomela dolorem ,
D k» qsuirt barbam meminit, fltvfaq; menta,
H ic Philomela gr altem filhllitin aera quefhm.
D tvn q: torum queritur, frauiataq; gsudid le£h,
M otjht filet phdcmla, fiatep filentta lufhts,
S ufpiraniq;,reioleniq;,fimL Qjsc mrmia capta
5 cntHCce, tacitu dant lata per dgnnnaplaMfim.
Ad fumos mt torret amcr,fix urit ad amnes.
a a
ACON. iSi
0 mtatm ueteres ranis renouate querelas.
D um tik prcmtts no&.m,mtaq;cfculd coniux,
eliciatq; paro gregis, <Q- nem munera porto,
um lauor ai fontem fudahtep pectora tergi,
E t filiam nefto crines ac tempora circum ,
E cis lupum ad caculas, agtuimq; ex ubere matris
E ripit.gr tactus latebrofa per ama tendit.
1 pfi fequcr,no{hm in mmbi( perirhofita dum,
E t mea te eoruttx exclamans. pechr a plangi.
0 mtcum ueterem rame reuccute dolorem-
Dum tibi de uiridt ffcellam uimrne texto,
V irqnq; coeruleo mi fatur candida imeo,
E lattaq (upremum circundat linea textum,
E i Ihnbwn croceo fubtexunt flore corymbi,
E ccs per impluvium demtfjo june,pcdum'q;,
E t pifbiratum buxi de frende galerum,
E i fcellamq; decus textura, & ruris homrem,
S urripiunt fieres, ah mcnftra pudenda bngtntum
E xcutior fomno trepidus latrante Cynandro.
D wm crudo perone mhi pes fervitur alter,
1 ngruitatra cohors murmur. Subrcditur alter
P ero, nec a merfu pollex definditur agro.
E xclamo Jachrymansq; genas,& pechr a tundo.
O mtatm quefhis rame geminate recentes*.
Dum fatus geminos ■ uaccte candentis , adulti
S pem gregis, ad fluidos , et prata uirentia duco,
D ummht promitto fo bole;, ad aratra iuuencos,
A d mulctram uitulas.ad dolia dona Lygi,
D umq; fero cytifum uacds .arbuftaq, pangi,
A tf ferens eunto ad fulcos, uinetaa; pangens
ACON.
A d fiueasfipfi nucum experiuntur & agni.
Z udunt ad jentes infimus cornibus bedi.
A h doler, ah lacbrymce, fiomttre tonitrua coelo,
D i [currere fices.ignitaqstela corufiant.
D e coelo tnEh festus, armenta, gregesq;,
E t facite uites,<utulfit &• fiiua ferenti
A ttonitu. v ixip fi fitper turbatus, & amens
S trage m inter pecorum, fiugumqs relinquor, et atris
A mbufiits flammis iaceo.vix colle propinquo
i apfa Pales tutatur, hum follitcp ideentem-
0 meum folitas rdn<e imjhurate querelas,
E t luctum gemma te, nono sep intendite quejhts.
C cncidit hic ■ i pfi fimi ingemuere imenci,
1 ngetmere & cues,atmq; ipfis matribus agni.
I ngenutere capra, ipfis gr cum matribus hedi.
D emtfire comas quercus. liquere palumbes
E t quercus, frondemq; nuces pefuere, columbi
B eferuere nuces, ramos fiegere myrica-
D efiruere & cutes nidum, & cum prole myricas,
D eferuitq; & apis fleres, rcremq; amite.
£ t rana mutis ficere [dentia buccis.
H ac Sdlimais , & hac refirebat arundine clarus,
E f mlamts Petafillii5,uterq;inftgnis ouena.
1 nterea afiaragoscp legunt, fumgmcp recentem,
B oletvs'q:fiquuntur,& altercantur utrinq
C onditurafuo qua fit mifcenda fitpcre.
X edkt & Uterq; fibit, nigro fqualentiafitmo
H irfuti Ldbecr.is-hic & mtfetre ftlernum
A fi aram docuit, decuit piper. hic boletis
I ncolhmq; pyrwm, menta fylueftfis acernum.
ACON. Igj
Allidcf; ddijareJ& contritum ferpiUim,
p eflrtmc querulis oleum fhllare patellis.
FINIS.
' : '■
■
• • : ' '
I
iS?
AID. SVARDINO S VARDO
EERGOMATI-S.
Summa beneuoltniia in te mea , cb dulcets meres
tuos, et uitre integritate fuduiis- suardme,fidt ,utPon
tam nojlri hendecttfyllabos atra ncftra excufos fib
tuo normne emittendos aer arem m manus ftudioforu.
Ium etiam, quia cum Venetijs effes , hendecnfyllabos
ad te treti & 'triginta fhpra centum , quos detecom-
p ofuerat,rmfit,ut una cum vrania,gy cateris poema-
tis fUii mini imprimendos dares. Atq; mnam tunc id
fare liadjfet,cum & tu aderas, gy ipfi uiuebdt-pra*
firtimq; cum | maxime id atpere uideretu.r,gy quafi
prafagiretjd quod euenit , ut ante e v.ita di (cederet,
quam chdrackribus noftris , noflro fhtdio, fuos lufits
excufos uideret, fatis enim & noftro, gy illius defy -
derio ftdffetms.vidiffet quantum curte, ftudijjaboris
dcchffims fm,ac dtuinii f canatis infirmandis adhi-
bitum a nobis (uiffet. vidiffet lucubrationes ficu, (hos
lu(hs, (hapignora, amari, amplech,uener ari a ftudio=
fisfifdemq; dolhss.Qjsam quidem rem tum aendiffe,
gy tunc tuli molefle , gy nunc maxime deleo . Adde
quod f rimo exemplari intercepto, alterum f.d ipfius
mamperjeriptum tedbfentedd me mfit,orans,cbfi -
cransq ; etiam, atq etiam , ut accelerarem editionem.
Sed nide vnfbrtttmum,Simc lUe philofophus , cui ad mt
librum deder at, in febrem grauiffimam in itinere in-
ddit,pAuds'q;po(l diebus Fatauvj moritur, q flem die-
bus gy Fontanum ipfhm decefpfje remncidtum cfi.
illud etiam mirabere, anno fire pcfl , ex quo is ebijt
da
H E N O E •
mcrkm , exemplar ipfum mihiptiffe redditum ■ V.ec
autem ad te propter ea pMce fcripfims, Ut nos.epui
vn hunc u& diem ifisu opera edere lifakrmM, &
apud te, (tuus anfuram f ao plunm,& ceteros uel
iLrtmpoematum mptdiffwtos, uel Potitam amantif-
jimcs hac epijbla expurgaremus. vale.
1 1 b. r: i%6
10. IOVIANIPONTANIHENDE
CASYLLABORVM LI-
BER PRIMVS-
MVSAM C A T V L L I INVOCAT.
Twn Hendecufyllabos alloquitur, &
marinum monet, ne eos comtes
in balneas fecum frat.
I gris fieri, qua places
ocellis,
n E t cantum colis, et colis
choreae,
N igris fieri grata Dis
capillis,
E crmofe quibus inuident N apece,
D wn gratos prope Syrmonis amnes,
E t crinem lauis& comam repechs,
N e tu fieri, ne benigna defis,
D wn Letis fahbus ,fo nante pledro,
A Iterno gr pede balneas adimus.
Kuc huc hendecafyllabi frequentes,
H uc uos quicquid habetis & leporum,
I qcorrnn firml,& fcetianm, .
H uc defrtenumtuli,citi'q;.
Quod uos en pretium, aMt manet uoluptas ?
1 nter lafteolasfirml puellas,
I nter molliculos ftml maritos
L udetis firmi, atq. prurietis,
D um tr afuit tumidas puer papillas,
aa ij
HENDE.
C ontredht tenerum femur puella,
T racktt idttias fu as maritus,
T entat delitum fu tm puella,
E t ludunt pmul,& pmul fiuentur
~L dfli,ldntgtiduliq;,ftfpllicp,
T mc uos hendecafyilabi beati,
Quot quot epula, mcrpuncula/q;,
Qicct quot enumerabitis duella?
Quot pijfiria, murmura, & cachinnos?
C um furam liceat f opore m ipfo
C ontredktre papiUulasfinumq;,
0 ault&m& pmori admcuere dextram.
H cs tu fed comites Marine una,
B aianis quoties aquis lanaris ,
T uos ne ueneresjibidinesqs,
E t lupis reprant faladores,
S is &ftbula,quod pnex.falaxq;,
E t thermas quoqs, balneas & ipfas
1 npmes mimo pipinus upt-
H ane laudem potius tuo relinque
C ompdtri,chorus hunc puellarum
I nomum pquitur, colunt pd ille
N on armos uetuli pnis,pd aurum.
PV1ILAS ALLOQVITVR ADMO-
nens,quid feritare in balneis debeant.
Qua dulcets medo balneas petifhs,
E t corpus calidis aquis puetis,
I nepte fiatis ninus puelle,
I nepteniimum,parmiqsre(k.
X IB, I. iS 7
Quod corpus f 'ne amantibus fiuetis.
Quod foLs fme amantibus Luatis.
Quare confilitm Senis probati,
E t redb.m capite probum, bomtrfcp.
C audet blandittjs A mcrjocssq;,
A rnplexus petit, o fculis fiuetur.
R es efl mutua, mutuus Cupido.
0 dit trifhafolitudmetnq;.
Quid [olas fme amantibus Lutatis?
Quid corpus fine amantibus fiuetis ?
C uras pellite filitudinemep.
1 te in <g.udia, mutuos fiuete
A mplexusfine amante, mutuum nil.
Qjsare nec fine amantibus Lutate,
N ec corpus fine amantibus fiuete.
I ntrdjhs calidas, uocute amantes,
I ntrafhs calidas, fiuete amantes.
S int & mutua, fid nec ifjk muta.
A rnplexus cupidi loquantur ipfi,
I niecheq; manus loquantur ipfie,
E t dens blandulus, ebrijq; ocelli,
S enent ofiula, pzrfinent cachinni,
V ineant murmura cypriae columbas.
H ancleovmfhtuit vems'q;,Amc/q;,
H anc legem fibi balneis edidere.
N ec folet fme amantibus lanate,
N ec corpus f ne amantibus fiuete-
DE BATHYXLA P V E t X A WJ WfKiS-
B diditas fetijt E athyUa thermas,
aa iif
HENDE.
D wnqs illi tener it cernes Cupido,
A tcpund iduat, & fbuetur une? ,
D um molit fimul m toroqmefdt ,
A cludos fiat ,mprcbdsqs rixas,
S epifz- puero'q;,ldjfulo'q;
A reum [arripuit Bathylle ridens ,
M oxpiftn latus mfiruitpharetra,
E t molles idcit huc,& huc fagttas.
N il d nil reltqmm efi rmfelli amantes,
N il his impenetrabile efi p.gttis •
H m cladem imenurn [fenumq; Baias.
AD HERMIONE N/V T P A P Ii*
i AS CONTEGAT.
Preedico,tege candidas papillas,
N ec queeras rabiem aere amantum,
M e quemfiigdd conflat fenedkt,
I rritas nutle,ca!fitds'qs ■ quare
P radico , tege candidas papillas ,
E t pe fhis ftrephio tegente uda.
N am quid lackolos finus,& ip fas
P rue te fers fine linteo papillas?
A nuis dicere bafia papillas?
£ t pedbts nitidum jhduiare?
V is mm dicere, tange , tange ,tradkt?
T e'ne incedere nudulis papillis?
N udopechre te ne deambularet
H cc efi ad ventrem necare amantes.
Qjcare contege candidas papillas,
E t pectus firephio de ante uefii ,
t IB. I. iSS
A ut, f nex. liatfauolabo in illas,
V t poffim imitus tibi uideri.
T ithonum Hermione tuce papilla
P cfjimt di imenis uccare munus-
A D Mannum ThomaaUmn de lege bd-
neorsvm uirgmbui dedicatorum.
Hi? uirmnculd thermulis Lutetur,
N ullam qua: vermem in tegilla fenfit-
H is fe balneolis Lutet puella ,
N uUum quam tetigit uiri cubile.
H oc fe fonticulo eluat f ardos,
N ulla quam recreent ameris auree.
Q ued. pqtid laticis facti pudorem ,
E t tufam temerant aufa fontem,
I rates timeat Ve -e flagellum.
H ac lex eft tabula Veee dicata,
V ishac thernwleie dicationis.
S qualient hic latices Marine facri,
E t ferpuntederce Dea fallo.
N ulLehif uirmneU aquis lauantur,
N ec cafizt eft quoniam, nec ir.tigdla,
S eu uirgiincHld , feu puella, fue
C ujhs retmlei fia f cerdcs.
AD MARIKVH jhcmaallum.
Sdlaas refugis Marine Batas,
E t fntes mmtum libidinofos.
Qjtid rmrtmsfcmbus neat libido.
A nncr. o jhomaalle tunc prcfiui
aa iiij
HENDE.
E t prode fi finibus liquor filemus?
E t pro fiunt latices Thyoniani?
A n non & finibus marine fomnus,
E tpr cdeft requies. (oporq; prodefi?
B aijs fiomniculofius quid ipfiis?
Qjcidthermee ni fi lene, nw Ile, nute,
R orantes cyathos,merumq;poficunt?
S emm delitutsficcos finiles?
S e nex ad calices iocatur,idem
X, udit ad cyathum, fenile uintm,
S enilis (opor,& quies fenilis.
Huc huc en propera Marine,uenm
H ac ipfis fine tefhbus ueruto,
E t limbis fine -nam quies fenile e(l.
L ibido muenile.fi cata sq;.
E t teatm ueniat fitis, fidelis
E t fenum comes, dtqi balneorum.
P er grate accipitre, ficatasq;,
A tq; una fitis accubabit. ipfi
M ifcebo tibi poculis minutis,
I dem efi uario frequens lyao-
H oc cetas iubet utracp,,gy fodalis ,
H cc & balnea, ficulaq; arenae.
BALNEAE XOQVVNTVR.
Uoflrim fi tiHilim puella nefas,
H ic eftjpragramda recedet aluo,
Qjsi uenit uacua.hochabet tabella.
Qja cd uero officium tuim,mewm'cp,
Qttte partes, moneam -uirtmipfa tecum
LIB. I. iSj
A dduazs ualidim Joci peritum,'
C uitelmnuiride,& uirens imenta.
N ec tu defuerit comes iccxnti
A ut ore, aut femore, aut mam,icc.sv.z.
N ancp, & balnea mutuum requirunt.
N rnc dd me uenio,mewmqs munus
Quod fit,fiibijdam. Tibi fenex uir
S i fit, nec ualidus,nec ore gratus ,
N ec aptus thalamis. foriue rebus.
Qui rurpts iuuems, decens ,uatens'cp
I am fit.fiibfhttidm.fdlaoorq:
V erno paffere,martijs columbis,
C uirubro cuputhorreat cucullo.
H teciiisefl tnbuhe, uigrrcp fintis.
Quare fi pipies Manne, cum fis
E ffcetus, fuges repente Baias,
V ites balnea, myrteu/mcp littus
E Iwmbis, tremulus, macer, fetiexcp.
S etvfum H eflvra balnea requirunt.
A D D E I AN HIRAM PVIIEAM.
Cur d Deianeira,cur moraris
A uroram cupidis referre terris ?
C ur non lurmna,petulos'cp, ocellos
I n lucem exerisiac diem reducis?
P ellit Sol radijs fm tenebras,
E t lucempariter ,diem'cp reddit.
T U lucem referens tuis ocellis,
P elidi trifhtiam,& granea dolores,
E t caras abigis benigna amantum-
H E N D E.
E t quod Sol rackjs/td ipftocelliS
p rafht Deianeira,amantibusq;
E t lucem fariter,diem'q; redde.
ADPETRVM COMPATREM
NEAPOLITANVM-
Qjsod atrii tibi comfater atfilli,
E t toto atfite albiatnt pruina,
A mflexus fugiunt tues futile,
I unxijfe grpmcrifimur recufant.
Quod nec atrmnibus pii Afollo,
N ec blandis redimet icas Thalia,
Qu,a rutm,qua tibi comfater mtfelle,
Quauitaiatit quis erit medus querendi
H icefi,quem tenera timent fuella.
Quem culta jugunt mrusq;, amor cp
O mnis mdiqs,& mdecunqs, & ujcp,
V fe>& ftndiqs mdeatnf,& ufjs
0 mnis horret artior, V ems'q;,hymn'q;.
S ed nil fit tibi Comfater mclefh,
N ec ames, celerem aut time fenechm ,
S ed trifks animo refelle curas.
Qjsod nec atrmtnibus pis Afollo,
N ec blandis numeris dabit Thalia,
1 d nummus dabit aureus fetsntt,
V elteut lafkola petan t puella.
Qua tum, qua tibi Comfater beate.
Qua uitn, aut quis erit modus ioatnti!
H icefi,quemrofia uclunt puella,
Quem culta cupiunt nurus fautm/q;
o mnis mdq;,& mdecunf>& ufy,
V fp,& nrdicti.& mdecunf>& ufy
O mnis ambit amor ,v enuscpfynicncy.
T elix amicies feneffa, filix.
C ui carne nitet aureus capillus,
c ui faua riget aureuseriapus.
L AITATVR RIDITV
E R A N C I S C I Aelif
E Roma mus Aelius reni fit
D ulcem Parthenopen, Ures paternos.
O lucem mueam,diem'q:fkuftnm.
A ntiqmm uideo,& bonum fodalem ,
E t caram teneo manum, ftucrcp
G ratis collcquijs ,ftuor cachinnis,
E t Letis falibus ftcetusq;.
0 Here niueim,diemq;fim{htm.
Qjsid non pro redua libens amico
p erfolnamipuer,i,uoat [bdales
A Ibirnrn, tlyfiwmq;, compdtrem'q;,
E t dulcem Altdiwm, bonum Manilium,
A dcoenamueniarU, bibamus m£h,
V nch,permadidi,atq, lippientes •
A Ibmus numerum ncuem fororum,
A t menfra her culea ebibat M.arulluS-
B is fiptem Holo Ccmpater puellas
1 unsnis.uolo quot Dea: marina
C inxerum niuea latus mniftra,
C wm Troiampeteret tm fella mater,
V udet Altilius ciens coronam.
HE ND E.
$ altans llyfus bibat, quot clm
D idonis famula fenum fervebant,
D wm coenam profugo parat marito.
M e tot pocula, tvtq:,(zt'q.;,tvtq;,
T ct me pocula imerint bibentem,
T ot carchefia lauerint madentem,
Qytct quot Di fmul,& Dea biberunt
A dmenfam Oceani patris uocnti,
A ut quot,d:m illa canit fcnex Homerus,
S icatuit calicesyeleuit obbas.
D ulct eflcb reducem madere amcv.m.
AD ACTXVM SrNCERVH.
Quid cantus ficula irnant Mena?
Qvtid cantor t/.elipeitSCMt amanti
P rofunt parthenia tibi myrica?
A ut quid capreclitdecemue mala?
A Ibo capreoli liti colore,
A ureo mala, tibi quid,o'quid Ach
P rofunt? aut gemitus tibi columba?
A ut quid fibila murmurantis auflri?
Quare d Manalitm nemus relinque,
A tqiijhs AmaryUida6,~emnna
C ultrices gelida, aridi &■ Tanagri, .
E t Bditu cole,myrtev.m'q; littus,
E t littus cole , myrtedsq; Balas,
H icfsseft imerufnic licet puella
C ertatim teneres inire luf.s,
H ic&bjfid,7norfiunculiiq;
S urreptim dare, mutuos fbuert
55 H
191
LIB. I.
A mplexus licet, & licet ioctari
I mpune ad cyathos, choros, lucernas.
E aiana hoc fktuunt Litationes,
H ic feni liaat mihi duella,
E t rixas imemm,& puellarum
A d pacem lepidam, & iocumuoatrc,
M ifcere & lachryrms iocos,iocisq ;
R urfim lachrymulas.queretur Agnes
D emorfam [ibi Imgiam.licebit
A gneti tenerum proci labellum
I nfigniffe nota, delebit Aulus
egi uim fibi bafitm.liabit
nplex bifidum dediffe amica .
I rata, efl quoties Lyco Lyalla,
P effum ampofitas libare leges,
P offam foederibus ligare amantea,
V t canent pariter, Iduentur una ,
A tq; uno fimi ut toro quiejcunf,
C oniunch & fimtil ore fauientur ,
E tfomnos agitent quiete ut una.
H as & delino/, & hos lepores
P rafbrint tibi balnea falubres ,
B aiani dederint tibi receffs,
V t dictas, ficula ualete auena,
V mbrofo ualeat reuenna mente,
M eme balneola beent beata.
N am Baias homines colunt, Deiq;.
V X O R E Mj AC LIBEROS I N V I-
mt ad diem natalem celebrandum.
H E N D E.
Dulces filiolae, paterni calli,
D ulas nate, patrii tui uolupbts,
E t ccniux requies finis mariti ,
M e cum templa pqs adite Uotts,
N atulis me 'AS efi,deos rogate,
A tq; hunc.atcp alios agamus annos
F aujb Jydere,amdidss Lapillis,
D rnn caros mhi redditis nepotes ,
Q m Uanda o foda ,balbul<uq; mees
I n compto fitrnl ore blandiantur,
I nculto firmi ore fhauientur,
K ox conuiuia uillula propinqua
S ecuris animis, dolor e pulfi
N acharnas ineamus ad lucernas.
H ic patri liceat fini filermm
D ifptfum cyathe minutiore
R orati m ingeminare ter, quater 'qp,
D um laffbs oculos fopor reclinet-
At uos, quis pudor eripit Lyaeum,
N atiuaq; fitis ieuatur mda,
D ula intingite meile, anna me<g„
H ac fiunt pocula uirgnis Dianae,
S iquando adfiiperum dapes uocatur.
T u myrtum foribus, rofitmq; menfe
A ppone,& molu humum colora,
R efperg! &■ cyprio domum liquore,
N ec defit lyra,eburneusq;pe(kn,
Qui gratas gemo atet choreas.
E t dulces penium decent chorea.
H mcuosjbmc hilares rogte,mentem
riB. i.
D et recti cupidam, fumlip hanefh,
P errmthttq; alia a diti regenda.
A D Ariadnam uxorem-
Vx.or delicue fenis mariti,
E t cttfh thalami fides, amori y,
P er te usi uiridis nubi [enectu e fi,
Quem cura fugiunt [enem fentles,
Clui feram fupero fenex finecam,
E t cuneis vmtnum cano furores ,
S ed tanquam redeat culor imentg,
E t fis cura recens, amer cp primus,
E t primus furor, vnpetusqfeuus,
A nticjudiuclcfufature flammas.
Qualis floridulo nitens m horto
N o n dvm i puniceas comas reclufit,
E t iam Puniceas comas recludit,
A t r&rwm decus explicare cpu&rit,
Q uce beto rcfa ramulo refulget,
T alis purpureis genis ore,
v t qua nor, tenerum cupit maritum,
S ed iam iam tenerum cupit maritum,
C ui prima o [culet dedicet, fiumq;
E larem uirnnei dicet pudoris,
S ufpirans uiduo puella lech
F ulgebas nuhi,prbnulosq; amcres
S pirabas oculis, fimq; blando
A {piabas Arabum fies odores,
F mdebas chdritum fuos honores,
E t Letum G iudia, daa nitorem,'
191'
EENDE»
Qjidlti fulgdulo renidet ore,
Qjt<e amo uehitur decora cycno,
C wn compfit caput, & coma repexa
P rocedit thalamo, nouosq; amores,
E t nouas parat excitare flammas,
S pirani omnia, qua comam reflecht,
S plendent omnia, qua refedht ora ,
T alii, qua niueos pedes ferebas,
E t qua jflendidulos moues ocellos,
E t qua per uacurnnref.elhs ora,
S pirabas cyprios ,tuos'q; odores,
S titiabas Syrium, & tuum liquorem,
0 mnisq; ambrofiam refragrat aura.
Qualis de croceo toro refurgens
M ane Aurora nigras repellit umbras,
Qjium luam firmi, & diem reportans
1 rrorat teneros benigna flores,
E t fpargt uarios humi colores,
R ident prata, camntaj.concimntq;,
E t frondes, fylua'q:,ratmli'q;,
T alis de thalamo uocata, quando
A d molles ihydfos ucttis, cunis q;,
P etiii trifhtias, metus, dolores,
R ixas, murmur a, turbidos tumultus,
I rrorans anitms quietem, amores,
Z udes,lcetin.as,iocos,lepores,
L ufes^udia, candida met; pacem,
E tffrargs veneres, Cttpidinesq;.
R ident omnia, & aerem frenas,
E t qui te maenis uidet,fenex'q;,
E t
XIB. I.
E t qv.ce faeminafeu uidet puella,
0 piatum cupiunt tibi maritum,
T dias tibi nuptias precantur.
T mc,ut de tenui folet fimilla
C re/cens igniculus, focum repente
E lammis corripere, aridisq; lignis,
Qjsodcuntp adijdes, edit, uoratcp,
S ic me de tenui leuisfiuilla
C onceptus culor, & nigris ocellis
1 mas corripuit uorans medullas.
V rebat rofeus per ora fulgor,
V rebat niueus per ora candor,
V rebat coma,myrteuS capillus,
V rebat rofeis latens papillis,
M ox curfans amor huc,& huc,& illuc,
E t per quttura, per gnas,manus'cp,
E t per colla'cp,luddam'cp frontem,
E tper pechra, candides'^, dent ms,
V t iam non amoris, fed ignis effet,
Qu,i feram quotp culfitat fenedam.
AD BATHYEXAM DE AMA-
RACO COLENDA.
E t mollem cole Amaracum Batbylla,
E t multo madidam fbue liquore,
E t fparfas digitis comas repone,
A tep illas patulam reflede in umbram,
i ufum,& delitius tus fineflrte,
E t rarum cupidi fenis leuamcn,
D :m te proffiat hortulos colentem,
bb
HEND E.
T cndenttmq; comas, fiml'q; rames
I n conum docili manu frementem ,
M iram difntvsfapetq; ccellos.
E t totus mfer hteret m pap illis,
F rtgensq; cefluat ,<tlhtans'cj figet,
I nfelix firmi ,&firml beatus,
F elices fed apes, nemus beatum,
Qjtie circumuolitant, legente]; fores,
E t rorem firmi, & tuos labores
I n tefhs relinunt, liqturntcjj metar.
0 qui mcpfopq liquoris auram ,
H ybhe & quieritis, & tcalere hy metum,
H yblam & dicite rnl bathylliamm,
1 te,& quieriteforiet Hybla, fordet
V ertex atticus,& liquor Hanborm,
I te,& queerite mei bathyllianum.
AD BATHYELAM.
Cum rides,: nubi bafuvm neqafh,
C tm ploras ,nuht bafuttn dedifn,
V na m tnjhtia libens benigna es,
V na in Letitia uolens feuera es.
N ata ejl de lachrynus nubi uoluptas,
D e rifu dolor. osmifelli amantes
S perate fimi omma,& timete.
A D Alfhr.fktn ducem Calabrix-
Cara: mollia Drufithe labella
C um dux magne tuis prerms labellis,
V no cum gertunas m ore linquat,
X IB. I.
I ncludis pmul,& fimi recludis,
£ duas a: animce beatus auram,
Quam liat Drufida pectore ex anhelo,
C ui cedunt arabes,(f/ri'q; odores,
E t quas idalite dea capilli
S pirant am'orcf;a,cum amantis ipjk
I n melleis thalamos parat uenire.
D ic Dux maxime,dic beate amator,
N on felix tibi,ncn beatus ejfet
N on uel forte frui deum uideris ?
I dem cum tenero in fim recumbis,
E t iungis lateri latus, geiusq;
C empotusq; genas, rmmsq; leui
H ceret altera collo, & altera illas,
Q^uasparteis pudor abdidit, retradkts.
M ox pofl murmur a, rmtuoscj; quejbts,
P cfl fitfpirid,& ofculationes,
I rms cum refolutus a' medullis
D efluxit culor, & iaatis ambo
X af]i,Ltnguiduliq;,frjJuli'q;,
I gmrasq;,tuie ne .Drufulane
T UUS pedore ffiritus pererret,
T Uo an fpiritus illius recurfet,
V ierq; an fimul erret hic,& illic.
D ic Dux maxime, dic beate amator,
N on fordent tibi regna; fordet aurum?
N on unus tibi coelitum uideris;
E t cum lackclo fim quiefeens
F efflts languidulum capis (operent,
C arpis dulc.cuhm beate fommrn,
M
HEND E.
N on fallor, tibi credo dormentx
O comit chdritum nitens fitgira,
O aurrit Venerii decora mago,
M irdrii ft>.dem,gends,cn pillwn,
D entex,cfculd,cundiddm'q;facntem,
N igrd & lurrum, petulos ocellos,
C clld & candida, uefculcu papillas.
A t cum te pldadus fopcr relinquit ,
R eliquii chdritum nitens figura,
R eliquit Veneris decora imago,
S eld 0" D rufald lefhtlo remanft,
Qjdas famnus V eneremq;,Crdiut/q;
0 jhndit tibi, quas quies fopora,
N ori ne his D rufatlapar tibi uideturi
V namq;has tibi Brufalam refarre?
D ic dux maxime, dic beate dmotor,
N o n credis firmi &■ deas doler ei
A tcp uni tibi & hmidere diuos?
SODALES imitat dd Martinalia.
Maroni facer eft dies,dbite
C urieperuigles,uenitefomni,
Quicquid fbUidtum, re cedat d me,
D ulces undiq-perflrepani cachinni ,
H derui luce bibddus fat unquam,
N ilhisfomniculcfius tenebris,
S edfomnospater exdtet Lyteus .
E e fana puer ,i,petrudanas
C dias ithbus ufai uerberdto.
1 Uasnam pdter incolit Lyceiu,
r
IIE. I. ijy
I Hinc promtto, quas udo quietes.
C retenps fluat hinc kide,Bacchus,
H ime illinc liquor aureus Falerni.
C ertent M afflat Ccecubis r acerum,
E t lenis chios,ac puera Lesbos,
A c uernada Brutijs dyotis,
V uniat rega Meream Panhorms,
S ei nec Corfica,Barolvam'q; grate
B dcchi delitue,aut madens Tarentum,
N on dulces mhi funditent lageenas.
M itte & Melphia, clari ana mitte-
M ufatum mhi mtizthcee,& illa,
R aros populat hac dies liquores.
N ardo non fine,cypria'q; Myrrha.
T u Scalam pete non nonum pialem.
D ic e fcritiiolofinuq; amatae
V xoris,rmhi cyprios odores,
Z abeti quoqprcfir at liquores-
H eu quodfri<gdame grauat pnedht.
N on non heee fme uinula puella
A biret mhi ncx,adep Lyaeus,
A dep laetitue pater valete
T rifks excubue. foperuenito.
M ifce nunc cyathos puerrepofbs.
S ic pomni pater imperat Lyaeus.
DE nvptiis Io annisBran=
chati,& Maritdhe.
Branchato Mantella copulatur.
D ulcts contugif bonum fit omen.
bb Hj
HENDE.
S it jelixfimul & uiro,& puella,
E t natis pariter, nepotibus^;.
N dfatur fitmlis puer parenti,
N dpntur firmlis puelld matri,
G ratus cufkrlia puer chorea,
G rdtd & dulichia puella diua.
H ac nos coniwgbus bene ormnetmr.
N unc qualis tibi fit futura pugna,
B ranchate dcapm.noms maritus
C utm fis,& nona cum abi fit uxor,
I ntras cum thalamum quiete prima,
N e fatim uenias ad arma dico,
S ed blandis precibus, iociscj; blandis
P ertentes aditum, cztedmnuluq;
M ifce his ofculd, nunc petita blande,
N mcfurtim tibi rapta, nunc ncgtta.
Qua per wm capias-nec erubefats
M cx ad lalkclat manum papillae
T radktns mucere , ac f.bmde collo
I mprefum tenero notare dentem.
N ec non & tumtdvmt femur, latuscji
T rachtbii mutum, mamhi leut
A d dulcem uenerem uiam parabis-
N am dulcis ueneris manus mnijlra.
P cfl blanda epula ^ru’ asq; mas,
D ulcmq; illecebras, lecoscp mcllets,
P cjl ktchis teneres, leumscp rixas,
C tm fefe ad cupidos refluit illa
C amplexus funid & timet, cupit cp,
X unc figtutm ca.nep.nc liabit arma
X IB. I. 196
T otis expediasarmce cnfirti,
T eltrn comminus binc,& inde uibrans,
D u/m minus ferus inferas amatum.
DE E ANNI AE Labellis.
Si quarti Venerem ,Cupiiinem<p,
D ulcis Vannicla labella quaras.
H ic /edes poji.it fias Cupido,
H ic latas dgtat Venus choreas.
LOQVITVR p ueUdfhfiuU.
Qjecd fim fufcnla,quod niglldj&ipfa
P ufco in pectere nigricent papilla,
Qstid tuminox nigra, fufatla tenebra,
N ofturnis colitur Venus tenebris,
O ptatnox venerem, Venus tenebras ,
E tnoftes venerem tenebricvfe
D electant, pueri m finu locata
L ufus dum fhcit ,mprcbae'q; rixas-
E rgohis in tenebris latebricofts ,
H tinos in latebris tenebrico fis
L ecb compofiti, quiete in una
D ufkmus Venerem, torccpimlh
C cndamus tenebras, j (opere ab ipfo
D wm Solis Venus excitet fubortum-
mortem fibi imprecatur 0 b
Zelotypiam-
Qu,ti hac, me mtjerum, labella fixit?
Quti has,me mfirum,ffnas momordit?
bb iiif
HENDE.
Quis collo, ah m ferum notes reliquit!
Cluis ah, quis teneras manu papillas
T rafktuit digtis,mamq;pre[fiti
<luis candentia gutture ex eburno
A ccepit fpolia ore,den te, labris!
Quis filix animam beatussudo
Quis de pedore rettulit faliuam!
Quii o caterafid quis, ah quisiheu
M eme iam m firmi imut perire.
Quis fricto pugcnepeftushaurit!
H ichiceft dolor enje finiendus.
TVRTVRES AltOQVIIVR,
Safcitens eas de ameris natura.
Qjsa ramo gemina fidetis una' ,
A tq una canitis Udga uolucres,
V nn'& gutture luditis canoro,
C um uobis amor unus, una cura,
V mrn fit ftudiwn,& fidele amoris,
N oftri nam uariant fitbvnde amores.
V os blanda uolucres, ameris mfhr,
E xemphm fidei iugalis mivm,
Qjsa uis,cbficrc dicite e fi ameris,
T am conflans male, diffidensq; ficum!
N am fi pafeitur e cnlcre,& igni
C ur o cur mfin fkbir.de amantes
E rigefeunt firmi ,& tr emunt, gvliup
T ctvpedkrefanguis ebrigefat!
S in efi frigida u'ii,geluq ; ab ipfo
H orrefeit firmi omnibus medullis.
C ur, o cHrmiferi fiibinde amantes
V rmturtuatv calore, & ignit
1*0- pechre [anguis uftulatur?
Qipen hoc tam Horiaris fiibinde uisiut
A l ternis calor imperet geluqj
V os o dicite blandulo uelucres ,
£ xemplum fidei ,atq, amoris unum.
DE FV Lgentiffimis Lucilio papillis-
Cum malleis digitos, acumq; miror ,
M ircr artifices manus ,opuScn
I nter fi{aolas,pdpiUulae'q;
O bliquis oculis repente uidi.
Quid uidiluideolan uidere credo ?
S ed certe mdec}en uidetis ipfi
P ulchro e' pecbre, gemmeis papillis
L uallo, radium refklfe filis-
N ox efi con[cta,quo repente luxit ,
Quceq; expalluit illico lucerna ,
A d quam tum digitos mouebat ipfit-
Qjeod ni fi[ciolis,papillulis'q;
A dmoffet teneram manum repente,
P ulfijfiet rofius dies repente,
P ulfijfient mediam diem tenebret.
P ert Lualld diem fim mrufco,&
S flendet pedore candicante filem.
AD PITRVM Summontum-
Baianas petijt N tora thermas,
N e oram [equitur Yems, Cupido
HENDE.
I t matri comes, it i ocustp, A mcrcp,
S uccedunt charites,preeit N euro. .
H tec acrett oculis iacitfdgffns,
I ncenfts \enus txomt fhuiU&s,
A t fitffiria fufat&t Cupido,
C it eurets teneras locus, leuesip
E t rifus mcust.& ferit lepores.
T orquet fpicula findit acer arcum
I nnitens Amor, huc'cp,& huc, & illuc
S pdrgt nubura, funditat uenemm.
A t blandus charites canunt, leuantep
C uras fo Hiatas, It m nt 'cp plagis,
M ifcent & Uchryms tccos , necer a
I pft inter v enires ,Cupidmes'cp
I n cedit domiutns,regt'q ; eunt en,
E t legem jhtuit Deis,Deabus'q;.
O flix(mhi crede)Petre,flix,
C ui for rm fit netor a, cui cupido ,
E t Cypris fiuet,& fuerit Amores,
C ui blanda chdrites pdrant choreae,
E t metus numeris,modos'q ; mifcent.
0 filix iterum,& quater beate
S ummcntt.tibi lackce puella
P ratendunttencrosfimSjUeara
P rafrt e foda, mordicat labella.
DE ALTILI O-
Comptis Altilius placet puellis,
1 ncomptte Altilto placent puellce.
I ratam quiafcerit Dionem
C ano cnndidior puella cycno.
Quam fatis amer infidens medullis
F ulgentis pueri iujjerdt atlore.
0 blatutnfibidum pauiari,
D v/m leni cupit hirsc,& inde collo ,
V trdq;& fumi implicare palma,
H ic trux Altilius reflelht era,
E t dextra cupidas marns repellit,
A c uerhis frus, improbus minatur.
T une illa in tmferes abit dolores, ■
E t langis abit imber ex callis,
T crpznt pecbr a,mens'q;,corcuhmcp,
S emi & mortua lefhtlo recumbit
V Itricem in puer wm imprecata Viteam-
1 neomptee a Itdio hinc placent ptielhe.
DE HARVIII A M 0=
RIBVS.
Mufe,qteas adamet meus Marullus,
A ut [qua redament meum Marullum,
M ufe dicite, nanq amare artum ejl.
N c jhs delitias puellularum,
N ofhs,qute Veneres, Cupidinesq;
A rqutis iaculetur ex o allii-
furat cnpamq;,cinmtmm'q;,
M imftrdt pharetram jiteesq; Amori,
P ulchro pedore dia Septinulla
H ac illa eft,quam adamat tuus Maruilus,
Qjete contra redamat futn Marullum ,
F elix copula, mutui calores.
H E N D E.
DE amor ibus Prandfa car adoli.
Quid caradolus meus fodalis.
Quid Franafcus agt mensi calet' ne?
Quid rutati tener igrus ufa;,& ufp,
V fi; & mollibus ardet m medullis ,
V fp& julgdulis tmcat fuillis-
C rudelis pueri nnpias fagttas .
I mmanem pharetram da minctas,
A bfns uritur hic amans nufellus,
A bfenti rapitur mfeUui igni,
A r denti mtfer ufulatur aura,
E t trux Harmcfine fas mmijlrat,
E t ridet fiml,& dolet querentem,
P remittit fimd,& negt roginti.
0 quam difficiles, grduesq; amores.
Sed tu,fi fapias meus [odalis,
C entemne Harmofinas,h/iyrofinas'q ;,
E t dulcets tibi quare Pejthumllas ,
A d quas tu uenias meridiator,
E t no ffarnus eas,* eas diurnus,
C wm quis m [odo foro quiefeas,
1 n quarum tenero fim recumbas,
O piatos cupiens fimlfopores.
p cfl gratam Venerem, leueseprixets,
C um fefe improbulus rem fit ardor,
X arment corpora, fucadunt ocelli,
E cclloq; graues cadunt lacerti,
E t mutce reticent in ore Imqua-
X tmfflix(mhi credejtunc beatus.
I IB. ' l'i ' 199
T im luces tibi fulfirint ferente,
T wm nefies tibi luxerint betit te.
Quierunt ludere,non delere amantes-
AD STELLAM PVELLAM.
Dumfurtim mihi conniues ocello,
P lefiis mox adem,ftmul'q; rides,
P ofl hinc & mtidt color fer ora,
E t (hffiria Uffd finduntur,
S tiUatim mthi corda deliquefiunt,
S udor temf ora frigdus fer errat,
E tfaffim tremor effibui uamtur,
V t finfi.s animum repente linquant,
V t fiam mfir,& beatus una.
S ed iam ftus fiolifo nitefiat aer,
X am lux candidior diem fer enat.
C ur ah cur tenebra re f ente nobis,
C ur nox exoriturfmgrefdt aura?
A n fintis mfir,an mfille fientis?
S tella eflad ffeculam; reful fit in te,
S olem lumina uicktfemme fiunt,
O clara medio die tenebra,
O lucem fine nube nigricantem-
DE MARVLLI MVNVSCVLIS.
M ifit caficlos rmhi Mar ullus,
C v/rna; his uerficulos uemfhores,
Quales Mancine canunt fuelfie,
v net cum gelido Iduantur amne,
Quales Ac nite canunt fiorcres.
HE NDE.
C wm lettAS dgptani furni choreas.
p ar efl uerfeculis referre uerfits.
Quid pro cafeolis referre par eft?
0 randa efc mihi blanda SeptimiUd ,
V t pro cafeolis uelit referre
C entum bapola ,& catulliana ,
C entum fuauiola,atip lefebiana.
AD CH A R I X E V M.
Sunt gratie m tenebris fias, in /tjh
A fflatus leuior recentis auree,
D efeffis (opor, m ftrepentis unda
1 anguentifonitusfitifi preflis
S tiUdns e' patera fluente lympha.
E /t grata & fenibus quies,merumip.
N ec ergo imem fiper,nec aura,
N ec rimis flrepitans, quies, merum ut
A ufirt trifhtiam,aut leuat dolores,
S ed rifits tenera procax puella,
P etisq; ex oculis remffa flamma ,
A filat cjuee uenerem 'q;,gratuu q; .
S ed dulces recreant leporis auree,
E t mclles chorea, & modi cancri.
P elix Endtmcn fuopte fomno-
N on aeree uigiles ameris illum
T orquent.fblhcitudo ntc diurna,
N on fufiirid,<girutiut cptefbts.
Quem coelo dea dum petit reliih,
D wm Lamcn petit, & fies amores,
S epitum placido toro titillat.
t
Z I B. I. 100
S opito illecebras facit, iocoscy,
S opm immoritur labris, ffnis'q;,
P arat fadfUddg tamen quieti-
A t te balneohe tu<e bearunt,
B eauitv eneris fopora myrtus,
B earunt charites deee mnijlra,
E quis/ cbaritee nomen hauris,
N e dum balneolis frequens lauaris,
D im myrtos canis, & canis Dionen,
E t L unes reuocusfer ora nouem,
I ll.im oompofito toro loatuit,
E t latam gelida fkrtere in umbra,
E ffulfitqnouo decore Luna,
A c nudis iubar extulit papillis,
C uius roridulo e fim beata
S pirabant rofei liqueris aura,
C uius de teneris fluens labellis
S tdlanm ambrofue liquebat humor,
Qjso myrtos ubifefhdimq ; & ipfa.m
A fflauit .zsphyrwmq; ab ore ciuit,
I n te delinas-ptas refudit,
R efatdit cyprium, & farum liquorem,
A c teatm uiridi iocofa in umbra ,
T eatmej; aflyrio beata ledo
Z udit idalia iocvs pahejlrce,
E t teatm placida cubat quiete .
E elix balneolum lauante Luna,
E elicesq; dea iocante myrti,
E elix lefhtle lufitante diua,
E . elices chariteo amante Sai*.
HENDE.
AD MASIVM AQVOJAM.
Ne tu ne fete balneas Aftofit.
Quin melleis iubeas rnlere Baias,
E t littus madidum, ebricsq fbntets,
N il illis petulantius lacunis,
I nfraflum tnag.s,mpudennus'q;.
0 iam idtn fete balneas A cpiofa,
E t littus te pidjem,&. lacus falubreis,
N il Sdijs moderatius feueris,
A d quaspalladius chorus mgrdliit,
M igrauit fhtdiim pudoris omne,
M igrartint fitml attia lepores,
A tcp artes itidem bona migrarunt,
ispoflfusm Hippolyte Uuouit uniis,
Qtiam tmfe erudiere, comtascp,
E ouit cecropio fim decorqj,
A tp um pudor arte temperarunt, '
E t uirtus numeros fuos per omnes
E xorans, folio fuo loatuit
R eddentem populo, patriq; iura-
H inc mores deminue feqmmtur unda,
V tnilfit mage balneis feuerum,
N ilhdijs moderatius fit ipfrs.
Qm arat cole balneas Aquoft,
E t littus medicum, at<p aquas falubren,
Quas & P ierides colunt puella,
Qjsis & fe Cicero,uaro'cL; lauit,
D um hic Anchifiaden cttv.it Myuntem,
1 Uic S ocratioos refert libellos-
DE
IIS. I. 2or
DE AI B IN I uumfculis-
Holo eafeolos duas tenacis.
V ani cafioli ducis ualete.
D uds eafeolos nihil moramur.
D uds cajeoli ualete, abite.
A Ibini uolo dona liberalis-
A Ibinus mihi carduos ficanos,
A Ibinus mihi falfitlas oliuas,
A Ibinus mihi mella, facntrtmbp,
Quin & fifaatlcs dedit rofarim-
P rormfit quoq; cyprios odores,
M iffurus quo f myrteos liquores.
V ani cafioli ducis ualete.
N il iam eafeolos ducis moramur.
A Ibini udo dona liberalis.
A Ibinum faciles ament puella.
A , Urino fiueat uems'q;,amcrrq;.
A Ifbnfum tetrica doment puella ,
A Ifbnfo noceat uems'q;,amorqi-
S int & Drufitla,Drufitla'q; ocelli
I rati nimis, atq; fatuentes-
E t cepas firmi, dUiimq, ruckt,
S iquando ad thalamum uocabit illum ,
P rofijjus dare, quod mihi recufat,
P aucvs eafeolos , inane donum.
cc
T I H E N D E
IO. I O V I A N I P O N T AN I fi EN
DECASrLtASOKYM
L IB ER SECVNDVS.
AD HAR IN V M THOMA*,
CEUVM.
T fbnten calidos amant
mcena,
e E tmufa calidis aquis la-
■ nantur,
- E t rmfe pldadcs colunt re-
< effis j
E t dulcets numeros amant amoma,
E t rm.pe choreis, choris amoena
T raducunt rapidos per antra joles ,
E t foles rapidi tepent per antra ,
D um rmfe placidat aqrunt choreas,
D wm mollets agtant choros amoma.
N obis trijhtue,graues'cp cura
M ulknda numeris Marine, &■ inter
X, udendmn cyathos, bene ominemur,
p axe fi Italia futura, pacem
E t uinci,& chorea, & venus fiqmntur.
H ac & balnea lege fient colenda.
A dfitis charites feni ioanti.
A dfts Syrtfuo o' infularum ocelle,
A dfitis cineres Catulli ani,'
C antud>ym fetuum leuomclefihtrn.
N e tu ne alidat Marine Thermas
I ritres cum tenera finex puella.
101
riB. it.
N ilhabet fbdtm finex puella,
A fine cmnimc dis puella differt.
P ro thermis patera, & merum, lagena
A d fit pro tener a tibi puella,
A dfiit Melphiad cadus lyai.
X herma nam manes decent, taberna
I enate mualidos fines, ii ipfi es
A rens, frigidulus, nunutulusq;,
c ui pendet cucums,rigentq; uena,
Cgua Bacchum fidant mademoretn .
A mabopuer hos minutiores
I rrora calices, Marine fume,
N am cpiot quot calices tibi propinas,
X ct diuos tibi fi ceris propinquos.
E t quotquot cyathos tibi litabis,
I ot aras fihtuesdqs benignis-
H ac fiunt deliaa,hac fienum ucluptas.
AD ELYSIVM Galluciim.
Blandis uerfibus Blyfii iocarnr,
B landis condnimus modis amores,
E t blandis animum fonis leuamus.
M irumiblandus amor. Cupido blandus,
E t blandus iocus eft,vems'q ; blanda.
S unt blanda charites'q;,gratia'q;-
B Undis templa deum fonts ddmms,
E t blandis predbus louem precamur,
L ux blandiffima temporum imgftra,
V ale fieue rigor, fiueritxscp,
V ale durities Catoniana-
« 1
HENDE. V _ ~
N ilfilandum nifi,qu<eritat uoluptas,
T e, te fi mhi cara. phanwella
I n molli foadm dabis cubili ,
I n nofiro uenias fwu fbuenda,
S ic ijhec tibi. fixerim labella,
S ic ifins tibtfixtrimpapillas,
S ic cmnem tibi finqiuncm refixam,
V t matri redeas dolor cjuerenti,
V tquatepeperit,necipfi norit,
S Uch <yutture,prefjulis labellis,
S ucb pe£h>re,fiihdis ocellis.
A c ne p allia fint mclefia nobis,
N udis corporibus dendapugna,
N udo pecore, nudulis papillis,
N udo pe(hne,midulis'q; coxis,
E t nudis pedibus ,gem'q; nudo.
A c fi fert pandis firor finefiris,
N ulla ut miner a m irritum petantur,
V t nulli in uacurni ferantur ichts.
DE ANDREA Contrario-
Dilexit imenem Thalia, quem nunc
S enem candida diligit Sophia.
M onflrauit imeni Thalia cantum,
N une fini fipientiam Sophia.
C antauit iuuenis medos Thalia,
N mc fenex fipientiam reponit.
O filix iusirns, fenex q; filix
C ontrarifi mtenemfi finem beatum,
Cguem dottus puerum erudtuit Aon,
LIB. II. iOJ
N unc fanem erudiunt gr cutes Athenx
C dfb pedhrejtnoribusq; cafhs.
DE POCILLAE PueUee callis-
In tuis amor infidens ocellis
M ira coepit do arte miner dre,
N ec fuetas phdretra idcit fa/gttas ,
N ec tendit ueterem recuruus drcum,
S ed cum lurmtut, petulos q; ocellos
H ucjlluc d<gs& fkbir.de rides ,
I [h s utitur ille tunc ptgttis,
I jhs cvrdd qudtit.fantq; dmantum,
I jhfpicuidjnrtf,faasq;oaUi.
Qupfaainq, dfpias ipfah, mlnerdntur.
O mnerts miner dt,dfpic.s quot ipfd.
0 mneis ufhtldtjpfad quos tueris.
1 fhjunt oculi faces dtncris .
A f tu ne peredi tuis ocellis,
I nte neuproprqs dmcr ptgrns
V tx.tur,fbeculumPoallduita.,
N e te cum in fpeculo uides,prcbd/q;t
E xipfo fapeculo ,tugr'is'qs ocellis
E xcuffdsdrmr ingerdtfagittds,
A tqurdretuismfeUdfadmms.
S it tibi & fpeculwnfait quod olm
N drcfo Uitreifiqurdfiintis.
A D fecitldm de capillis dd frontem ffdrps
Quid fydrfdm digito comam repotiis ?
1 ffjtfiimqsKdg e le<gs cnpilhmi
cc itj
HENDE.
A n ne ut excrucies PeciUa amantem?
V t perdas miferum fenem puella!
N e tu nema collige,eiea^ri
A d frontem fine, diffluat capillus
C ircum tempora, uenttletc}; crinit,
A uram qui pariat feces ut ipfas,
B landis quas iaatlaris ex ocellis ,
S nocendas, agtans & huc,& illuc.
E xtmfhtm ut reuoces fenis calorem .
I am tutam mea collige, & repone,
C nnem contege, fubltg & capillum,
A uram ne citet ,exatet'q; flammas ,
Qu* noflru/m prope pedhtsufhdarunt.
V os, e' nos tener ce precor puella.
Qua myrtos, & amaracum rigttis,
H ocuosfhoc mferwmripttepefhis,
I ms quod procul ardet ab medullis.
E n flammas firmi, en furni (agitas
I pfa cernitis, hoc rigite pedtus,
I pfa extmgtite,& ufy (hbrioate
E t flammas frml,& firmi fagttas.
AD IOANNEM Pardum.
Inter Socraticos licet libellos ,
A tcj; mterfhdium decet Sophia
M ifcere & teneros armet lufus,
O P arde aonidum comes Dearum.
Q^uare nec medicos lacus, nec hortos
E aianos fitgt, myrtemnue littus,
M yrtes nam Maro, balneas & inter
Z IB. II.
A eneam cecinit, petit profundi
D itis dumhcfha,dwn parentis umbras,
E t prolis friem accipit futur te.
M yrtos & Cicero tuus frequentans,
F onteps'cp,& celebren agros SibylLe,
0 rmv.it Utivm petente lingua,
D etray.it ffolia atticse & cnmomte.
H M Marcus coluit pater Senatus,
X errarim &• domnus, parenscj; Renue
A tf omnis fapientue Mdgjhr.
H m & tu cole parde .nam fueram
Qjsandoqi & iocus addecet fophiam ,
E t ludit fapiens, dies &ipf,
E t Soles uariant.itemq; Zwue,
E fi & trifhtiee lepor leuamen,
B diariis lepor, & leuamen rndis .
AD fo Cilldm de cohibendis ocellis-
Zdfciuos cohibe Vocilla ocellos,
N e perdas m fer os uidendo amantm.
S wmmffs nechdbe Vodlla ocellos
N e perdas mt f ros pudendo amantes}.
1 ratos queq; comprimas ocellos,
N e perdas rmfe ros minando amanteti-
N e fpende fheileis benigne calles,
D e jfe ne perimas benigna amantm.
N e t iwgts lachrymis mtftlld ocellos,
Z ucht ne perimas mflla dmantm-
N oli(crede)t calla, crede, noli
1 fbs exerere oRocilla oalles.
ce iitj
1 04
HENDE.
I jh quiequid agunt Voalla calli,
S unt incendia, fit nt Voc,lla atnantum,
E mus(crede)vodlla font amnium -
AD IOCIILAM.
Si rides , veneres V calla rides ,
S i antas, veneres Vacilla antas ,
S i [altas, veneres V calla [altas.
V emumptnt veneres Vealla,quicquid
I udisq;,& loqueris, fias<p,ags'<p.
A t cum nudula leftulo recumbis
I nter deliacttjibidines 'q;,
T unc non es Veneres, venus pdipfa *
V enus, ne dubita, Voalla tunc es.
i
AD E R ANC Ipum vucdmn.
Qjtidfbnteis alidos, nemus 'q; auermm
V ucn,quid medicos petis recefjus?
B aianos habitant [mus Amores,
B aiamm veneres colunt recefjum,
B aianis charites aquis piuentur.
A duerps cupis an D ijs valere?
I ratas tibi & excitare vaiis?
Quin vucamhiare,are mttps ,
C wmprvmis veneri, Cupidini q;
H cc,ps,hcc ape pro tua falute-
V nam Sulfitiam precare, g? uni
R em [aeram ficiat, roges & unam,
X reas ut Ambropee berugna guttas
S f iret de teneris tibi papillis,
DIB. II. 40 $
A fftatus totidem fragr anas aura,
H is rifum adijaet benigniorem.
S ica Sulpiaa faluf petenda efl,
V no aptam liceat tamen parare
r uram baficlo repente rapio,
D emorfts labiis, & ore hiulco,
S piranttsq; anima reflante flore,
S ic fient abi balnea falubres.
V nam sulpiaa faluas eftfyes-
AD CONSTANTIAM.
I nfedere tuis apes labellis,
I n labris re fidens tuis Uelifjk
H yblceum liquat, atUcumcp rorem,
Qjsemfhllent pdphitecp,gratueq;.
0 qui cajklios lacus poetie,
Qjsiqs & thejpiadum fidas amnets,
H mc & cujhlij lacus liquores,
H mc & thefpiadumpetads undas.
H as Co nfhmaa mollibus labellis
1 nfhllat, quibus amae camoeme
R orarunt uenerem fuam,cbarin'q;,
Qjsie irnfis comes, & comes poetis.
IO.PARDVS AD PONTANVM.
Fontane optime, fe mper haud uocatt
C ut Dij comiter ajJident,Dete'q;,
C ui ftles madificetueq;
S etnper dulcibus mfident labellis,
C ui perlucida, muldplex'q; uena
: HENDE.
A Ut imihepede neas, aut follite,
X> ij magni ,ut lepide,ut fluit decenter,
S ic fenus male de. tuofodali?
S ic durum potes jdc putare ineptum?
V trnt ddbalneclcutuMUocare
X e fit fuppudutunijinuemifhjinepte,
H acmre medo, non uemfk, inepte,
H acmre male,ftlfe uife ubitp,
C um fis ftlfior amas /almis-
M e ne non decet bis loas inejfc?
V bi tu pater es pueritatis,
V bi tu Cate feculi ipfe nojlri.
AD FOCHLAM,
I n I omnis tenerum mihi labellum
O fftrs dum malefiauiorcputrmcp,
D ecurfim lachrym re tibi exederunt,
E t largo ft.aem madore tingis,
A t<p haedum lachrytnas madenti ab ore
D etergo fmd,& fimi relingo,
S urreptim nuhi,mordiats'<p linguam
E xctptam rapis, cbteriscpdente.
M ox nfus lachrymsjocosq ; rmfcens,
H ttc nos ludicra, imagnesb; noths
H Af,ir.quit,fimul in die uiaffim
E t utras fidamus. gy probemus,
H iste in iudiaum ueeo, fidem q;
E n linguam tibi, porge mi labella.
AD FOCIUAM.
Ni reddis mihi uitrecs ocellos
X. IB. II.
C aaepr ce fidium mea fineche,
A n ejl, cur eg> non tuis papillis
M ams inijaamkrahamq; prenfias
V fip ad bafiolmn,fipim quod aes?
Quod des ipfit ficpina,qucdfitpina
C erui ce excipias, quod are hiulco,
Quod'q- ipji eripiam tibi fi. pinus •
A tp illud maneo.fitpina nites ,
N e lapfis pedibus ruas repente,
A ut m firiniolo renifarefhs.
N am nec fit fuerit necare matrem,
J* urtum reddere, fupplicemue ftert,
S ed mdo(mhi crede)crure,coxa,
N udo pechne,&ufq; ad umbilicum
S enemperpetiere uerpulentum-
E t clames nolo, reddo, reddo, reddo,
P rc quo f:c eop.fiibdo fitbdofi.bdo.
' AD FOCILDAM.
P romffum mhi fitauimi dedifii,
Quod mox dwm repetis reuendientum,
C Idttfi in firiniolo cbferans locnfii,
N mc furto quereris fibinde plorans,
S urreptum tibi ne puella, ne fle,
V el triplex tibi bafium rependam,
V nam fi tmhi lachrymam refblues.
AD FOCIIIAM.
Ldfauos male temperas ocellos,
N ec tw firce m fer et tamen finecht.
106
lai HINDf. -
Quantum uU imenes amafiuety,
D wm ne me fugas /enem puella,
A tq; hos, at q; ali os ames It abit, .
V im ne me dbijctas puella amantem.
N olo delicias, libidines'qs,
A mift uenerem,libidinem'qs,
X afciuos oculos uolo, preoo/q;,
X afciuos quoties refiechs in me,
X t rides firmi, & doles, ocellos,
I nfpiras imenls mihi itmrem,
Quin omnem fumdexuo fenechm,
S i ter blanda P calla fuauiaris,
S i limmam tenero fub ore fitgs,
$ i collo quoqs complicata pendes.
AD Prandfcum Pudericum-
Qjiid Satae Puderi a, quid' ue fbntets
S ujfiras tepidos ,amcr is expers ?
B dias nam Veneres Cypro relidet,
R elidis charites procul Cytheris ,
V efertis Paphia: vrijsuetufhs
M igrarunt, amer Crrmgrauit una,
X t blandus ioass,& tener cupido,
A ltrix'q ; & imenum,& fenum uclupfas
Qjscd ft tu Puderice uina,coenas
S uffiras, cupis & fales procaces,
N irmrumCdpimontijreceffus
P rafknthoc tibi,pr<r[kt & rojartm
C ultrix Antini ana. nanqiBaias
Qui dulcnt celebrant, ament neajfe ejl.
riB. ii.
207
AD IO CILLAM.
A credis quoties fxcras ad ades ,
I nui fis q deos,adisq templa,
T eam ne comitem fealld amorem
A dducus, moneo, donuq claufitm
S trrnri in thalame iube,cuue'cp,
N e diUos,komtnesq; amore captos
A d rixam deas ,uoass'q; ad arma,
E t fis cuufa tua uolens rapina.
Quid demens moneoinec ipfa amorem
I jhs minorat ufq, qui ex oetllii,
I mitum fuges ,amor nec ipfi
T e te de fer et, aut comes relinquet,
R egmm qui tenet m tuis ocellis-
H cs tu fed terni Vcdlla uelo
C ompreffis tege, molliter'q; uefk,
N ubemq; cbqce terniore uitta,
E lammas ne iaculentur,& fagftxs-
S ic & at! fides F ocilla amantm,
N on ures tamen impetente flamma.
Quid tum, quid mtfero feni, culor quem
I amiamdefhtuit,Vodllafiet ?
E iet quid mtfero feni E ocilla?
Qttem frigus prope mngvlauit cmnetn.
Cui longe efl opus uflulante flamma.
I am furam mtfero reclude uelum,
O bliquis refiue & loalla ocellis ,
E uruuo & refbue finem calore,
Quoprmam refiret uigor imenhm.
\ } HINDE.
AD rOCIUAH,
E rifu in Uchrytms Vocilld uertis ,
A uertis quoties graudta ocellos,
I n rifum e Idchryrms Pocilld mutas,
C onuertis quoties bentgnd ocellos,
Qmit pacem ge ris,& geris duellum,
Qu,en & trifmdmcp^udv.tmq;,
C uro cur tenebra; repente obortee?
C ur lux dejhtuitldies nigrefat?
O bieat ne oculis Pocilld udum ?
E t lucem obuoluit tegente uitta?
O Um detege iam tccillst udum,
E t uittnm remcue,& reclude ocellos ,
Qups lucem firmi &diem mnijlras,
E t lucem pariter, diemqs redde-
AD PETRVM $ wmmontiwm.
Ducit dum choreas Heterd,Unqumt
E tprdtd,& uindetf dgros Hdpece.
p ulfat dum cithdrdm Neter a, currunt
A d pletfnm driddes'q;,oreddesq;,
C dntatdum di numeros Neterd,cultie di
C dntum eidi dies rmnt frequentes.
M ifcent hme thydfos ,Ktterd ducit,
E t dudt carut, canem
A fjurgt nemus, dffimntq; ripie.
E t littus refotus fidere plaudit,
P Lutdit coeruleis Auerms undis,
G aurus iefteculd fuperbus altu
E fifiundit uiolas,rofiks,Cyperos,
E t myrti teneros ,thymup fiores,
V nam & balnea, confionant moram.
D ic o dic age Petre, quo uoluptas?
C \uee mens tum tibitnon beatus efifie?
N o n li is per fimlis tibi uideriss
Qufidiaim de charitum manu capillum
0 rnatZjdmbroJhe & comam lupior e,
1 n te dulciculis tuens ocellis ,
I n te Idckolo fiim refufit
I nfhlat plaadwm tibi uenemm,
E t mltu}& labijs ore hiulco ?
A n non inuideant dij tibi ipfis
N on quod dij dederint, dedit mora,
I ndicts etiam ut dtjs duellum.
Svm mcntius amator di moram .
Stillant derofcis tibi labellis
H ybloi fimtdjdttiaq; rores-
S pirant de rofeis tibi papillis
V nd coricij,fyYi'q: odores,
V emes & zephyresyecentem & auram
A fflas ambrcfic mora ab ore.
T tcv.m ergo Syriam marajiymitumep ,
A c dejers zephyri recentis auram-
Quin ipfas charites mora,& ipfitm
D utn rides ,v eneris refers figuram.
I Jhtm fied remcue mora dextram ,
N enienedigtismoratmlce,
I jhs articulis, finijha & ijht
HENDE.
Qnuicquid ccntigeris,repente prurit,
E t quicquid digito, ah mtfer liquefio,
E t quodcunq; manu tiesra trackts,
I rms intima pruriunt medullis.
P ruritum digtis tfesraprsfirs,
P ruritum manibus tiesrarmfies ,
P rurigo tua dextera eft Nesra.
AD ANTONIVM GAtA-
TEVM MEDICVM.
Gaurance Galatee te puelis
E xpecktnt, calidis iaues ut undis-
E xpedktnt medicum fitlubre littus -
X (Stentur medico iocunte hais.
E xultent medico Lutante thermis,
Qtti rifiis tamen inde? qui cachinni ,
S enex herniolofe dum laxabis?
Clui lufits tamen inde? qui tepores,
S enex uentriculofi dum natabis?
H is te nec medicum dolere par efl,
R ijus qui foleas ineptiores,
V lafa, calido fluere uentri
I niteto & liquida madore malus,
T wm beta, at q; oleo,fhle,dtq; meile.
AD PETRVM CRAVINAM.
M ecum fi fitpies Grauina, metum
B aias,& placidos coles reafjus,
Quas ipfe & veneres colunt, & illa
QUce mentes hominum regt uoluptas.
X IB. II. toj
M ie uina,& chorea, icci'q; regnant,
R egnant & dodrites,fitcetta'q:.
H as fides Amor, has colit Cupido.
H is pdjjlmimenes puellula q;
i udunt,& tepidis aquis Iduantur,
C oenant'q;,& dapibus, leporibus 'q;
M ifcent delicias uemfhcres,
M ipent gaudia, & epulationes,
A tq; una' (ocijs toris fiuentur.
H as te ad delicias uccant camcen a,
I mitat mari.myrteimcp littus,
I mibtnt uolucres canora, & ipfi
G aurus pampineas parat corollas.
Qjsis cum dulcicula accubans vhilena,
A d menfam calices madentieres
E xictes bibulus, citescpfbmmm.
H ac te, dum tenero m finu quiefas,
D wm lento caperis fopore, molli
A mplexufiueat,uocetq;fomnos
E t cantu, & numeris, firepente & aura,
C omponatet; genis genas, &• ori
O s blapde admeueat, quiete &una
C onimqnt pladdos & ipfa fomnos.
H ac Baia dederint tibi crauina,
H ac capta illecebris tuis vhilena,
H is in ddicijs ages beatus,
M ecum dum plaados colis receffus.
INVITANTVR P ueri,& puella
ad audiendum c harites.
dd
H IN D E*
Ai myrtum mutues uenite, myrti
X. tette dum charites canunt fib umbret.
A d myrtum uner te fimulpuelhe,
I udunt dum charites, uenite mitte.
C d.ntnnt dum pdphite,choros'q; ducunt,
E t fpor.fe,& imenes puele Lintgtii.
I ncidit choreas venus. pueli te
I mmtfhe pueris agmt choreas.
I nadit choreas A mor. imentus
M ijh uirgimbus choros frequentent.
I ibertus ftta balneis tributa efl.
C ufbdes abeant fines mlento.
A dfmt blanditue, Halete airte,
E trugee ualeant fiutnores,
T oto & littere perjlrepdnt cachinni ,
I pft& balnea molliter fufurrent,
E t lufits teneri & lates lepores.
L ibertas iubet hoc ,vemsq;, Amor cp.
D um lux eft, pueri, ptieUulteqs
E x er cete oculos fimul procaces,
E x er cete iocos benigniores,
E t fiffiria grata blandiantur.
A t d’/m nox fdet, zytequnt tenebra,
I n molli thalamo meuete rixat.
A mplexu in cupido ciete pugnas.
N ullus fit lateri modus, pudor'ue.
C ertent c(htla,morfimmhe'q;.
I ibertas iubet hoc,vetuts'q;,Anwr'q;.
M ane rofiidulis nitefat ortis
F rondenti rofa ramulo, recentem
2X0
X IB. II.
A fflans e fblijs benigna odorem ,
A tq; hanc horridulo colonas ungui
D ecerptam mrhe implicat eoronte,
V erntq; in proprios o doris ufits.
M artat roridulis fluens puelle
X abris ambrcfius liquor, fragratifi
S tillans idaliwmper ora nectar,
A rdor quo imetutm,fitis'q; amantum
X enitur [ocio fimi cubili,
I ungunt dum cupidos fims,& una
M ifcent humdulasper ora linguas,
S tillatq; e rcfieis fluor labellis.
H uncfimc o' imenes licentiores,
H une florem legte.hoc liquate nethtr,
V obis ambrcfii fluant liquores,
V o bis ajfiyrij fragrent odores,
E t fiiCtts liquor effluat labellis,
X ibertas iubet hoc, Vemsq;, Amor q;.
V os o,uos alios item liquores
H aurite, atq, alios puelle odores,
N cuas ambrcfias.nouumq; necktr,
A fflatusq; animae fragrantiores,
H os flores legite, has rofas liquate,
V cbtslefbtlushasrefas parabit,
S pirans Affyriam fimd,Cyprum'q; ,
H os flores fimnl,& firmi liquores
A fflabit thalamos, foruscp cultus-
H os ergo thalamos, foros q; nupte,
E t jponfie colite fiequentiores,
C omprefju1iUecebr'n,fale,& titiUis,
dd ij
HENDE.
I, ufi,& mellitis p oencior e,
H ii rixas firmi, & iocos feratis,
X ibertas iubet hoc, V emsq;, A tnorqt.
D ens rixas moneat , manus titillans
E t lites dat, & Isum querelas.
A ft os & lepidos files, & ipfe
X impue fnanlcquos fingant fifnms.
A dmota tepido ftm papilla
P acem concilient, iocosq; paci,
E t lufis fimdes ,ieas'q; uerba,
A mplexus fimiles &■ his,& illis-
i ibertas iubet hoc,V emscp, A mo /q;.
S ed iam Sol rapidos monens calores
N os oci admonuit meridiani.
Quo circa imenes ,nurus'q; comptee
P cfl dulcets numeros, choris perachs,
I te hinc in thalamos meridiatum,
I te in gaudia, mutuosq; lufns.
N ullus delicijs medus fit, ignem
S uccenfim idalia fiuete lympha,
Quo fifjds fopor irriget medullas-
H o c ipfa otia nam meridiana,
E t mulcens fwutl imperat uoluptas,
H cc nati V eneris, Venusq; mater.
I te,dtq; unanimes fiuete fomnos.
DE IOANNE PARDO.
Dulces balneola, tepens 'cp littus,
A c Edite eliciunt repente Pardum.
Par dum ne elidunt repente Baicel
i-ib. ii. an
P ardum mm v ems.aut trahit cupido?
I nfirmam d fapientiam,cui ipfi
P rajiribitvems, imperat cupido,
E t natus puer,& puella ma ter.
E rgf meconice caput pahejhce
D natur V eneris fuperba pompa?
D u a fur pueri nems triumphus?
S pedatam o fapientiam mnis teui.
B aias idm properat meus foddlis-
B aias Mopfopice caput fophice,
E t thermas petit euge aula littus,
D ulces balneola ,ldcus'q; anete,
O rbis delidie, Theatrum amantum.
AD MANLIVM R dllwm.
Manli delidie dttici leporis,
A tp idem latice lepos camceme,
C antas dum teneros ~Lydnn£ amores,
E t Coi numeros refers vhileta,
D um melleas veneris reponis igneis,
Quos dulds tibi fugerit Tibullus,
N os Manli fenio gr atlante prefft,
M iferti autpladdis uaqntmr oris,
B aiarum aut placidis aquis lauamur ,
E t cultis gsnio fbuermr undis,
H ortorum autrefides tenemur umbra,
Quos noflra Antiniana,cpios Pdtulas
R uris delidie M aroniani
O blechnt teneri lepore cantus,
Qtios feptem affidnis fimi choreis
id iij
HENDI,
I Uufrant cypri & Dea mnifra.
S eptem nam venerem colunt puelU,
M olles, dulcicula, leues, tenella,
E ormefe cottutes, decora pompa-
li ac cur m akgns ,mclejhas'q;,
I ucundi mmor memor leporum
M ifcet delicias, fcetiasq;,
L udorum admonet, admonet ioconm.
A tq, cre, ac teneris procax labellis
A ffiat blanditias, mcuet titillos,
I t arcum omnia lufbtis fer enat.
I IU gy munditiem, leuetfqs cultus,
E t curat nitidos beata comptus,
V nius (ludium ni tetta ,& unus
O rnatus amor, elegamacp.
A h labes ualeat, mletefordes.
H uic fola & fpeaes, decor cp (olus
E f cura,ratio'cji gy una forma.
S pedhtri cupit mdiq, gy probari,
Qjeu cultus deceat, color q; qualis,
Q ufi comptus nluees benefit artus,
O mniscp in tenero decore cura eft.
H a grata idalia Dea menifra
A jffhtPA thalamo, coluntqs diuam,
H a gr at ae comites ua.igsnfur una ,
A tq; una uarias agunt choreas-
H inc nomen charittscp, grati, eq;.
A tpetts oculis, decente nutu.
G audens Opfglyce a.quamqs blandis
L alatur charieta.ru fufurris.
212
X, I B. II.
S clers illecebris, ficeta, dichs,
gratis animos iocis titillat,
D iuerfits veneri ficts mniftrant,
A tep ignes uctrijs fiuent venenis,
£ tuel mede linunt, linunt' uefille,
A ut acri medo temperant dolore,
A ut ffe,aut Utitia,mcdo ex utrifij;
1 nfper (os relinunt, fnmlcpmfcent
I mtmte,& placidmt,nihil'qs linquunt,
Qjccd fenfis moneat, utcescp, amantur».
H vnc cantu tenero, fide Qr iocofi
I nftgnis Gelopos.ia,ncbili/q;,
£ trifi,& lepidis decens cachinnis,
A tq; exculta finum, comam repexa,
P dffi wmpofito, decora geftu,
0 mnmq; ad numeros , medosqs prompta
P ermefis Vdfiritbmie lacertis,
H amatas acuunt manu fegtfcts
1 mmtti puero, neuantep tela.
Qua mox idalijs premunt lacunis ,
T ingunt & medico recoftaficco.
C rmeles calami, truces
C ufpis queis adamantina, afl inertes,
Queis efl plumbea uena ter beati
F elices quater hic,& ille,quem'qs
F ixtt caffidis aurea pharetra.
I nfilix mmum,mali'qs fitt,
H te fit cui lateri terewnuerufum.
H icfvt perpetietur ipfe, tot q;
A rtes, quet rapida, & lenes puella,
dd iiij
> <
H5NDB.
Quot quot longo m amore funi labores,
tpoffit mfir omnibus uideri.
n Manli paphia tibi rmnifira
S trfnxere aureolam liquore pennam
I ntm&tmCyprioihmc tibi. Ly cinna
E t r t fit ficilti, benigna & ore,
A tqi uni ubi fi beata comit,
0 filix amor, o poeta filix.
DE FABIO DOPITIO.
Quarti qui Fabium. L cpitiumue,
1 Sum quarere de fine in theatris,
A ut urbis plateti,firo,aut palafirti.
M ufartrn hic tacitos colit reaffis,
E tpucd adiatlas fibi facratas.
X llicaonios legit libellos,
E dificens elegos Properuanos,
A dmrans numeros tuos Tibulle,
E f quos ad citharam refirt Corynna,
A ut magni adlitues canit Maronis,
T> iuini aut Ciceronis haurit artes ,
* «
C urans Socratica injhtuta uita-
H icquaras Fabium, hopitiurnue.
N am pucahofpitium colunt amoena,
M ufitrum Fabius colit receffits.
AD petrvm Paulum Sarranum
pffingis ueteres Petre, gr recentess
F crmas gramma ticos,ntcefi inuentus,
C ui plus debeat ipfitfiue morum
xib. ii. iij
M ira [implicitate, fu bonarum
S umma cognitione litterarum.
I dem P diile nonos colis foetas,
O bfiruas ueteres ,fas'q; & ipfi
V zrfs.ac numero uenujhore,
N efds necueteris larem (bphi*,
H mc ergs tibi Petre Paule nofrwm
C ommendo loui anulum qmtrbmm,
£ t matre ingenua indole gyp udem,
H mc digmm infiitue & patre, & camam.
AD MARINVM THOMACEL
lum,& Petrum compatrem.
Annos fex nouies Marine ama •
V na uiximus integello amore.
A nnos tot pariter, quiete gy una
T erni Ccmpater egimus, nec ullas
S enft no fer amor per hac querelas,
£ xemplum fidei, atqt ameris imum.
H ancmentem,hos animes fibi requirunt
X ucrina quoq; balneationes,
. H anc legem & cyathi fiequentiores-
Qua re hoc nunc agite o mei fbdales
A cquatis numeris, tenore eodem
S cyphos ter gemmemus ,gy trientes,
S it triplex acies, triplexqjMaUors,
A c Marte in medio, calente rixa,
T trnas i P uerpsoca gy puellas ,
N cfiram ut adjiciant fimul fnedkm,
Q iteeq; inter pateras, furore in ipf.
r. HENDI.
p das commoneant, ferant <p lufus,
X nterq; ofada mollibus labellis
I ncludant animae fenilis auras,
C cntimgmtq; animae uirenas aura.
H aec eft illa Manne lenis aura,
i Idt cpce de tener ce fim puella,
Qjt,a mulcet imxnum V emts caleres ,
S emm fhgda corda confballat.
AD VXOREM.
O blita es thalami, tori'cp tiojlri,
O fallax finij mi levamen,
C onnubij miwnwr,mmmcr<p amorum,
0 fillax amor, o nihil fidele.
E rgo Jlb tremula mtfer fineckt
A te defhtuer,mihi nec ipfa
1 nfomnes ueniensjeuas fineche
I p frus grauidas dolore curas,
N atum nec memorem finis parentis
A h dura ejfe finis naiete Uterp
H as nebis fine per firamprocetUs
X. dnguensjfrtg&us ,atp: defututus.
V ana a' nomina, fjiesq; liberorum .
H eu res coniugij parum fidelis.
D E AN N ISA I E EA»
mano in balneis-
Dico' dic puer, AnnibdlnelcUtit?
i auit,fid latitat puella in ulnis.
H ic Vamatic-htS latet fiitatcp
XIB. II.
P er fluens veneri ferum, quod oltm
V ouitpro tenera ftlute H yella.
T « ne pollue fierem ue turba.
V erum ipfas charites uidere fis tfl,
V na dum uiolas legunt, rofasq;,
2 t gratas Veneri parant coronas.
M c llm en digitos, manus tenellas,
£ t quis de ntueis nitor papillis?
Qjaem ore e' rcjec refagrat aura?
I am Vamaticlusn litajfe utram efl.
DI lOEDIRICO REGE AD
Balneas accedente.
Quid, quod plus folito ferentis aer?
E t gramen uiret,& rutefat arbor?
Quii, quod plus folito canant uclucres?
C antant gutture leniore cycni?
P rogne & lugubrioribus querelis?
E nfpirant Zephyri fdubriores,
E t rident pelagi filente arente,
N ulle & murmure littus obflrepefat.
E n ducunt choreas per arm nympha,
E t mufs numeris fis feqmmtur,
I pfa & balnea per jhepuitt cachhmis.
A n non,adueniente Bcmerico
I pfa & balnea mdliter cachinnent?
1 pfa & littera f.auiter f.f.rreni?
A gncfamt domnum furam lacuna.
R egent balneola: ftmt falutarj,
A jjurgunt & hero fio liquores j
214
HENDE.
A duentat decus elegantiarum,
E t flos aduenit omnium leporum.
I Utum delicia feqmmtur omnes •,
I Ihtm mnditi<e'q:,grattee'q;,
E t fieptro [pedes potente digna.
N e, ne balneola amete/iejne
M mortem [bdmti,truces<pmltus.
M aucrtem focum nihil umete.
I u[Ja nam timet ipfe Vxderio,
P aretcp imperio, & ueretur illrnt,
F elices domno Iduante ihermte,
F dices & hero lauanteBaiee,
O felix [fanante rege littus.
M yrti dirifOjIoeuge T «der i ce,
E «gr Io canite, euge F cederice.
DE Martem balneis Iduante.
Mars ne in balneolistualete cuflra,
M ars ne hic ipfe lauadualete bella,
C wmcp illo e[i Cytherealpax adefh,
H ccfors imperat ipft T «der ia.
T « «ero Venerilla dulce coeli,
E t terra: decus, unicum & Litamen,
M dlets illecebras decoro amanti,
B landos Martiolo tuo fufurrcs
F ac & delicas, libidines'a;,
M ifce & fitduidjmge dulce murmur.
H is lufiis adhibe beatiores,
M ox finge Ambrcfio liquore fjjum,
S omms fto placidus per offa ferpat,
lis. n- iis
E t belli rapidus furor quiefatt.
H cc hoc te romt ipfe Bcxdericus.
DE EATHYLL A.
‘Lauit delicium meum Bathylla,
L auerunt charites fimul,Vems'q;
I ntrans balneolum lduatq:,& tueret,
Que fit de mmero,choroq; quarta,
Qua nam fit charis, exter a aut puella,
V nus cum decor effct,una firma.
D wm'q;haret dubitans, &hanc,& illam
P er rifumq;,iocumq;fudUiatur,
S pirauitrofeo Kathylhe ab ore
E ragrans Ambrofi liquoris aura ,
Q ua iam de charitum coma fueffet
S pirare,ariifci manu repojh ,
S tillatim gr medico liquore tinckt.
T mc ridens Cypris extera o' puella
V icifti charites meas, ab arte
Quis fpirat coma, cum tibi e' labellis
S ti lient Ambrofia perennis aura-
DE Hieronymo carbone patricie
Neapolitano-
Cur ille m fluidis alefdt undis
C drbolcur fluidus liquor corufati
C arbo cur tepetimcalefat unda?
A n non & venus e liquore nata
I gnefcit ftceiuis amoris hac efl,
E rgo balneolis meus fub ipfts
" " K E N D E.
C arbojOUt afruat bipotente fratnma,
A ut rurfim nimio e gelu tepe frit,
V t frigus medo nunc calor recur (it,
T abet nobilitas amore uierk.
T u nero iheoniUa dwm lanaris,
V eruentem ftrml;& fmwl tepentem
C arbonem cole- fic tibi e' capillis
S tillent fimper dmcma fic ab cre
S pirent ambrofiue Liquentis aura.
AD TERINAM.
•Verum fi liceat uelmi T trina,
M e tujjis licet &■ premat grauedo,
T ecum has fiigidulosfimere netteps.
O nofletsmhi ter quater beatas.
O [omnos fine fine pruriente#,.
M e cum fib tepido Termo lecto,
M erum fib teneris fiusbii ulnis,
M erum rofddulis procax labellis,
E t figes firmi, ofruldberiscfj-
O nofteismihi ter quater beatas.
Ut tu ne digtts Terina fieui.
N e peni aridulo Terina dente.
A h quid pallia lelhlo excidere?
A h quid lefhtlus ipfi fibtremfati
N e fieui ron.ne Tenna fieui.
Sic fic o ' mea fieuias licebit.
H ac merum ratione lingto.
N mc umapatiaye, nunc repugna,
E tmne ofiula porgi, nunc neqatB,
2 2
tIB. II. ilg
une rifum lachrymis ,iodsq, fletum
i fice, & dulcia uerba tinge amaris-
H ac cumficeriso' Terina, mox te
A d lufius placidos refblue nucum,
C amplexa & teneris finem lacertis
X udas delicias uemfbores ,
D icas blanditias procaciores,
F ingis nequitiam proteruiorem,
E t ludos age fitc licenttores,
E t nofltm qucsf duc amantierem,
D ftm lafjis fiopor jnfkt ex ocellis-
AD svar dkttm Smrdmt.
E t ncjhr quo f balneas frequentat,
C umanum colit & fimm S nardus -
A defte hendecufylldbi Lutanti
R emano & fitle,& attico lepore,
M ulcete &plaados fims legentem,
E t cantu & numeris CatuUiams.
Ne tu ne mea Syrrmoni defis,
I ntaflvs culamts modos referre ,
O blandis comes :at<p amica cycnis
D ic e' dic aliquid meo S nardo,
Qjtod dulce & lepidrni,qucd & uemfium-
S ic noflra Antiniana,fic patulas,
N rnquarn tionrofias tibi corollas,
N unquam non tibi myrteos liquores
G rata /ufpdant,& ufq; Letas
S ebetus fialicum nxnifiret umbras-
Kegnabat veneris puer jugoq;
HENDE.
H erdM,fuperos,icuem'q;&ipfuiH
V iflor fubdiderat ,coepvrdt'q;
V i(bs,jeruitiwm patt fuperbtm.
S upplex Acrifd di fbres idceret
R egnatorfiperuat futurus imber,
D ulktret niueos greges Apollo,
A mphrifo teneras leuante curas,
N eptunus liquidos fubiret amnes,
E lea ut fbue at fimm fuelhe,
E ffet Perfephone rapina Ditis,
X udus Mars veneris, fenex equinos
A h iiuumpdfer mduiffet armos.
I re adlatmidas cfcuUtiones
0 rnato properare t ore Luna-
E rgo bine mlmjico fitperbus arcu,
P roftrafor'q;hormmim,deum'q;Uichr ,
E t coeli iemfor puer ,foli'qs,
A ufus PaUdda,VaUddis'qs pefhts
1 ntorte penitus ferire telo,
I nnifisq; humeris mam,gem'q;,
X unato iaculmi tetendit arcu.
I rato mniunte minus idbt
A uertit dea torttletsfagttas,
A c mnas iaculi refregt iras
P r retenta agde.Gcroonisq: crine,
Qm uifo, pueri repente ocelli
A jfldti tacito ueneno ibidem
0 bducunt tenebras,uocutq; matrem
1 nfelixpuer,obtegt'q;mltum,
E t flens lumna cupta pergrtuidtur
infelix
I nfilix amr, didit & pharetram
A h maerens Amcr,dhpuer mtfelle,
E t aecus firmi ,atp, inermis erras,
A h terra domiter :,fhml'qf coeli
K ideris pariter dijs,uiris'<p
I mhellif pariter, puer'cp,Amcr'cp,
I nfelix iterum puer,deus'q;
D eldpfe interea polo fagtta
I uffu Pdlladts,ieg.dis'fi trdfbi,
Qua fixa fkterdnt,rotante penna
S dxofi procul Anfuris recejfu
S ub fidunt parili Jlrml ruina.
H ic illas dea uertit in uirentis
S ylnam fuber\s,dc referre iuffit
A tro cortice, futigdisq; aenis
C enatus fidglets,mnasq; inaners,
E t nanos fine utribus tumultus.
I n fungos igitur repente uzrpe
E gerunt fidletj folo meatus , *
E gerunt teneras repente fibras,
M ox fefie tenues dgentm -auras,
S urgtntq; in folidum fubinde robur
S cabro cortice, fungdiscp libris,
Quo peflin (oleat, pedmney in ufits
V erunt cbprcbriim perenne fiecli.
Quid fieuis dea; Quid fremens mna.ris?
A ut cur agda concutiscp parmam?
N dm mater pueri dolore uickt
P hoebum confluit. recludit ille
E dtorwm feriern, docens fidutem
HENDEv
B aianis fore fontibus petendam-
Quod mox eorngt annuente feto,
C umanos puer ut. fenus pererrans,
I tUrauitplaados lacus, &ipfes
L auit fontibus, dc calente lympha.
T er ludens, oculos puer Iduabat,
T er natans, puer ora furripvbat.
I Ili candida lux repente fulfit.
F ul ferunt nitida dd latus pharetra,
E jfedfet nitor aureus metalli.
F ulferunt nitidi lacus, femsq;,
F ulfet plus folito ferenus aer,
E t toto micuere littore unda.
T tom felix amer, & puer, deuSef;
T inxit felicula feruidis in undis.
M ox lato pariter falutat ore.
S dluete o' liquidi lacus, & unda.
S aluete o ' latices mthi fdubres.
O ftlue mhi Tulliam lympha-
D e cuius merito refemo tela,
C uius mmere & hic refirgt arcus.
Qttc fetis memores mea [alutis
H ocq; Ut feculd,pofkriq ; norint ,
Q isa uis efe mthi, qua nuis fcugttis,
H ac ipfa & tibi fit falubris unda,
Q tta uis efe mthi, qua mea pharetra.
S it uobis latias,bcnaq;therma.
M ecum ucs pariter fbuete amantes,
E t curae imemtm,& puellularum.
M eoum hos capite, ©• tenete captos
iib- ir- *is
C ratis iUeabris,leporiyuf'q;
N unquam blanditae ,ioci'q; defini,
E t nunquam chorea, leuesfy cantus,
S emper d,ef dia, libidines q;,
E t coena,& lepidi fales,& ipfk
A ffirti nequitia, proexxq; lujus ■
0 dulcet mihi balnea &fdubres,
D ulces balneola, uenufblaq;.
1 p fa & littora,& ipfi ament reajjus ,
E t tellus amet,at<p ament lacuna.
D ixit,mox refidem tetendit arcum ,
E t flrmxit uolucres manu fagtins,
Quets & flumina fixit, & paludes,
E t colleis fimufatq opaat Infra.
C onfefhm uolucres fml,fra'q;,
E tpifces ftrnl in furorem additi,
S en ferunt pueri trucem pharetram,
S enfcrunt Jyliia'q;,flofuliq;,
E dtanis amoripfe ut mf tundis-
Hac ludens tnthi Syrmtonis.at fit
S ic noftras cole balneas Suarie,
S ic nofiri lege littorti recejfitm,
V t leges teneas A moris, ut te
E t littus f$at,& faant lacuna,
E t colles quoqs fntiant te amare.
Qui Boios colis, & colas amores.
« h
£n HENDEI4
SAX.VTEM di GIT Hendeatjytta-
bii.bmcyoqnt le(hres,ut feo
aneri bene precetur.
A litte HendecuJyllabi,meorim
A uete illecebra, duasq; amorum,
A uete o' comites mea [enecta,
R urit, delicue, atqi balnearum.
S it lufiim ftis.&fatis toatfum,
E t finem lepidi [ales requirunt.
E ft certus quoq; terminus cachinnis.
E rgs qui imenes meae legetis
N ugts, qui tenera io cos xhdlitt,
O ptetis cineri meo quietem .
Sit tellus leuis ,&■ perenni m urna
N on unquam uidce,rofeq; defini,
T ecum'q;H.lyfiis beata campis
V xer perpetuas aqat choreas,
E tjfarfim ambrofii irrigent liquores.
Sic nebis in amore nil amaram,
N il m fit rufi dulce ftc amando
E t ncftets pariter ,d:iesq; agatis,
A ffijkt lateri & comes uoStptas.
tiq
IOANNIS XOVIANI PONT A
NI IVMTL ORVM
LIBER.
TVMVLVS DRVSILLAE.
V ne etiam VrufiUa iaasite ne
improbi cloto
t a bfhtlit ? indubitem numina
& ipfa mari?
T erum delicia ficum ueneresqi,
i ioaq;,
Et decor & cultus, mmditiie'q; iacenf.
B landmas,charites'q; omnmextinxit auarim -
’£musJ& ex ipjoeft funere friemus Amer. -
0 tid Amer ,V enus etia agt. di fcedtte amantes-
Bellk meant imenum.Libera corda meant.
S ei nec bella meant, nec Amer fi a perdidit arma,
yranftulit m fiperos telaficesq; venus.
N ume fiperos ‘DrufiUa. feris, wnc (ficula mittis, t
Tela oculis, oculis retia, & ore paras-
1 uno louem,Citherea tuum mmple&re Martem
C celirn amat. an ce [fas Vru fila? tende, feri.
I ummm (pernet coniux, dirceius Heben-
luf tibi cedet Amer ■ cedet & arma Venus, .
I undabis fiperis-fiperi tua iuffd (equentur.
Ipfa fides, mlgus (krnifur ante pedes-
$ ei nec iura dabis, nec diq tuaiufja fequentur.
■ Ipfa iaces -tellus & breuiscfjk tegt.
L eetatur luno cuius prece fidula defo
ee iij
TVMVIORVM
Sttflulit.i demens, & uenerare Decs.
r v M V L V $ Luci* fili*.
L iquifh patrem in tote Iris mea Luda,pcftqtutm
E luce in tenebras filia rapta, mhi es.
S ed nec tu in tenebras rapta es, quin ipfa tenebras
Liquifh, & medio lucida fiole meas.
C telo te natam afpido.mtn nata parentem
Ajfiidsian fingit h*c fibi nana pateri’
S ciamen mortis mfera.te neta fepulchrim
Hoc tegti.haud anert fenfus ineffepotefi.
S iqm tamen de te fitperatpars ne.ta;fiitere
felicem quod te prima- imenta rapit.
A t nos m tenebris uitam, ludbtq; trahemus.
Hoc pretium patri filia quod genui.
r V m v L v S Angelm* Senenfis.
N e coelo idali um fydus,ne queerite amantes.
Ocadit ipfajdtet uiftn dolore venus.
L figent te Angelina De*. fiet gratia ,Amor'q;.
Deferuit trifietf trifiis & ipfe Senas.
E xhnxitq; fices puer ,excn[fit'q; pharetram,
it decorhumatas traxit in ore notas.
M undia*,cultus'q; nigra fib uefhpheretro
intulerant .duat funera acerba pudor.
V tpofitaefi tumulo, ainfi*pLnxere pueli*.
Abrupit fi anas blandida Hympha comas.
H as inter lunipra graui fuperata dolore
Mceftn filet, lachrym* pulchra per ora firnnt.
I pfit Lutat corpus lacbrymts,ung2t'q; liquere
XIBER. Jio
Quem rugtr e lenfv palmite fundit Arabs.
I ffk Hale extremum peragt dum, noce retentis
Concidit, & uifk efi fi quoq utile mori.
D iffiftum afflexere, breui nam tempore firgt
lunipera e' Uehryrms lumper orta tuis- ,
M anfit Arabs odor m ligno -de cortice amaras
Qjtce referat lachrymas, mnc quo <j; quftx cadit.
Qjsiffiarfi crines tumulo iantere perempte,
Nmcuefht ramos horrida fronde coma.
D ii pietas, lunipra tua e fi accepta forori.
Contingit per te nanq perennis honos *
TVMVIVS IESELMINAE.
p ara hoffies uiolU-manes ne Lede fipultos.
Si nefas, flores hiqucq numen habent.
S Ipsee uicLe nunc fient, fuit clm culta puella,
Vota parum filix fioluerequee nequift.
V onerat amplexui primos ,atq; o ficula prima,
Et primos flores hoc H ymencee tibi.
N cnpafik efi Lacbefis-mferi pofi.en parentes
In tumulo, & mafhs thura dedere fias.
C ertarant quie'q i; ora rofts,quiecj; cfcula gtmrms,
Atq; oculi, per quos bella parabdt Amer,
T abuerant, immane nefis, terne slqspapilLe,
Scilicet optaffiet quas Cythere a fibi.
T um memor ipfi fibi uotvsHymenceui amores
Tranftulit m florem corpora uerfa nomm.
P ro attifibritgiit cortex, pro'q; cfifiibushafit
Stipes, & e' fibris fibra renata fitd efi.
f lurima qua fuerat Nympha coma, plurima manftt
ee ii ii
- ~ TVMVI O E V M~
1 t denfim fiblfispreebet opaca, nems • -■ '>
S far fis & m tofo fuerat qui corpore candor ,
Ume rmifo niuei (loris honore vitet.
M anfit odcr,manfit'q; alio fib cvrpere nomen.
K ocuoti pretium dia puella tulit.
I efilmnafiit nomen- flos didtus ab illo e(l.
Quifipuv, amas, tumulo paret, nemus q; cole.
TVHVIV S V IOI ANTHIS-
K.Q pix nhic uirgo idcetlM-CuiuS de funere monens :
H. fregi A mer pharetram, dijfcuitq; genas.
H. Q»,if comes m tumulo' ni Dujus,uemres'qs,io6cp.
H. Qti,is tam demiff qui madet crdM.aecvr.
H. QjiodnomeniM.vicldnthisH.Origo noismde eJH
H. Surgrbant uioLe fixit ubi illa pedem.
H. I mmane Lachefin,qi mne rapis, heu breuis eftfbns
Qptem necp ros pofihac, lympha nec ulla riget.
TVMViVJ A V E A E.
T ecum utut tnta nata meri maferq;,pater'q;
Debuimus, tribus hac ut domus una fbret.
N atapatri,nata matri, & (oror unafiorori,
Vic ah dic m ferti nata fro/q; ubi esi
H M pater mfilix laehrymas,mfraniaq; mater
'Exoluit, crines hos foror atra tibi .
N ataaudi .pater bic gemit -dedit ubera mater,
Ei tenera wflixprefifit ad ora foror.
N cn audis-nil dona monent ingrata, nec ufqmm et.
Nec pietas, aut eft ullus in orbe Deus.
T erra ubi has lachrymas mfirormn donaparenttm
X T B £ R. 571
M obilis,atuoces aura fororkhabe.
A ura tenes. quod adhuc nomen tmferabilis aura
Tena quod heu aneres ui fcer a ttoflra fegw.
TVMVXVS EETSIAE.
Qjtie patui Jachrytnans perfoltti funera mater ,
Et tibi qtue nollem filiadona dedi.
N am teram quatmis primo cum fere imeytte
Optarim aneres contumlajfemeos. .
S ed ustuire De#. Natura femcriStfr ;
Et proprio quod non enfi iacere licet
H ree Ariadna tibi foluit atm coniup grate.
Aetermm,4c filix mater Tlifa Vale.
TVMVXVS S ANTI A E,
Qttcd uitttnt fine me anluxmuitus apbas,
in lucem ipfe artis munere refituis-
S ictibi nec fmemtuita efi ingrata funera-,
nec mors quam fuerat, tam fit acerba mihi.
S ed netp me ad lufus,uel ad ofcula grata uocnbis,
Mutua ne ue etiam uerba referre putas?
N am corpus pifktr a refert. non corporis tjfum.
Atcphac mne uates,Sandanon loquitur.
T v m vius AMonij Panhcrmtie.'
S ifh: hcfbes-fis efl cantus audire Dearum.
Grata mera eji nmfe nam loca facra tenent.
A ntoni monimenta uides-hinc templa frequentant.
ille fuit facri maxima cura chori.
1 liu/rn fepe futi, medium fhtuere choreis.
TVMVLOR VM
Duxit ampofitos drtc docente choros.
S repe lyram ctfjtt cho,ctffere [oror es.
Concinuit teneros uoa,mam'q;fonos.
E xtinfhtmjkuitq; Aon,fieuitq; Aginippe.
Sebetus mi feros egt m amne medos.
S irenes quoq; de /copulis mt fer abile carmen
I ngemrutnt.planfht littera pulfa [inani.
P ierides trifkm ad tumulum effudere querelas,
P lendes pajjispofl fua tercg conus.
H mc creuit defyderium,nec cura recejjit
vatis, at extmeto uate recefjit amer.
C omeniunt mne ad tumulum, celebrant^ choreas,
itmemorantlufhs magne? oeta tuos.
E n audis, fontt ut lenis concentibus aura?
Vt jlrepat applaufu conata terra pedum?
H ree nati memores uufe po[i fata rependunt.
Carmnis hoc meritum efl,mm fattsthofpes abi .
T/M VLVS THEODORI.
S ume lyram-dic Mufa modos du condimus umbra,
It puer & coluit numme ueflra finex.
I ndtgnus tellure, Deos Theodore peti jh.
Sera quidem, tamen efi longt parata quies . .
V irtute,m^nij'q; bonis hocipfe parajh,
Vt coeli afficeres aurea tefkt fenex.
N os artus terra tepmus.tu cufk facerdcs
Da requiem. Aeternum iam Theodore vale.
TVMVIVS frandja Haurite.
M artibus hoc facrwm efi -Manes ne Ude uiafvr.
riRER. lit
Sed terram cineri qutefo precare leuetn.
H duria Xrandfcus iacet hic Jacet ipfa voluptas,
Delida/cp orbis muicU claudit humi-
li eufibs inuife puer,fhUax'q; parentis
Spes,& germana cura, dolor 'cp tua-
X u nepuer mferte fubito tam erepte parenti?
Heu nimimmifiro mors properata tibiefl-
Qjtcd fi certa fitas referunt pcjl femmamtffes,
Hitmrum hac cafiamjhuracp terra dabit.
IVMVIVJ compatrU-
C. D ic xumlopia uerbtt fires pretium, iacet hic ,<p&
Non fenfit liters Jurga' ue ulla domi.
H. m dfte utr ingenio fpiret uer,f{oreaturna ,
Dent pacem & aneri numina. da pretium.
C. D o pretum-fugp uincla tvri.fugpiura mariti-
Non tibi erunt lites Jurga' ut ulla domt.
H- D udhtefl,coniugum fibij,fucoiYre marito.
C. Duckt ejl Parthenope fi tibi,ume Senis.
H. M ack iterum tibi utr fpiret ,tibi floreat urna,
Xt pafhvnJs manes Attica mella tuos.
C. C ompater hanc legem fktuit.conmbia ttitit.
Connubijs nantp efl addita rixa comes-
H • X ncrefcznt tumulo uiohe,nafattur amcmtn,
Vefhat & aneres fpicn Ciliffa tuos.
IVMViVS P enthefilcce Sororii .
S eptennem te fete foror rapuere parenti.
Dum tener in cunis ubere matris alor.
N en finfi tua fhtstjumtn confuet* petebam
j * iVMVt.ORVir
O fiula,a>nfuetos blanda per ora modos. '
S #peftnum,dulcetsqiiocos,tenerosq; cachinnos,
Et mltum,&graas illita uerba foriis.
S ape etiam lachryms,quod abes,& ucce gerebar..
In jomnis etiam fave petita tmhi.
E trifi quod ades, fient quod abire parabat. •
vberaq; ex ipfir xeppulit ore dolor-
S enfirat hccmtnx, fingit uocem ipfit (ororis-
Admcui repetens ubera ad cramht.
H oc potui foror m cunis prajhre perempta,
nmc titulum, et lacmyrms uerbaq; fratris habe.
$ pargepuer uiclatuimhmfiifjjtnditv N ardrnn-
fumet odorato mynhaqyhusq; rogo.
A edpeq; . & lachrymas fratris foror, acape queftus.
Atq; etiam,at0f etiam penthefilea vale.
T V M y I V S Leonarda Ama.
H. D ij manes fi.luete,an quas hic conditis umbrat?
M. Saluehcfpes, fandam amdmushic animam-
H. QjtiititulusiMa. Zeonarda iacet potam fipulchro.
Poft centum, ac denas con ditur hic figetis.
H. C ufhdes quis uos fhtuit?Ma probitasq;, pudor q;.
Ccnfhtuit tumulos an VeatMa.conjhtuit.
R elligionimlcsjhtuit.imerepuell/e
Pierides, quoniam cura nepotis erat-
X urequiem aneri optato.sicfita quie fiant
Et tua.uii ne aliudiHo.iamq; ualete,abeo ■
TVMylV! PATRIS.
X n tumlo fitus e fi uatis pater. hoc fatis effit,
UBER. T iij
Sedpdteripje fiiis laudibus dttdbts crdt. .
N on efi quod tumiio exoptes, coelum illepeauit.
Sed uetkrare pijs offdrepofht locis.
A nte diem rapuit iambum mors. filius illi
Qsts nequijt cunis, dat modo iujht fenex.
T V MV1VS VENERIXLAE.
H os tumlosne temne precor, ne temne uidfor.
Sic tud continent gaudia, fi quid amas.
D a requiem & dneri.virgp iacet. huic fua quonda
Regna ferus ceffit, matre nolente, Puer.
S pirabdt ueneres oculis , afflabat amores
O re firut charitas,defidiam 'q; genis.
C ontulerat findi um fhrrme mhiL,& tamen illi
Scepe comam finxit, pinxit & ora venus.
C cnfuluit jpecultm nunquam .Cytherea WMrdt,
N e flammam e fide duceret ipfa fua.
R ififftt Mandi paffim comtanw amores ,
Ridebat fufo gratia & ipfa fim.
H ane imtnes ar fere, fenes cupiere, fuellce
Optauerc marem- Qui tiidet, ille perit,
p erfephcne inuidit,uellit'q; a uertice crinem .
lUd cadit, cecidit firma, decvrq; fimul-
I pfi amor, ipfa venus rnfero incubuere pheretre.
planxerunt charites peihra nuda manu.
V t jfclid,effigem'q; uidet plutcnia coniux,
P cenitet, &fpede umdtur inuidia.
E annca dicta fuit uati,V emriUa puellis.
Quisquis amas, tumulo ferta, rofamtydatt.
I VMVIORVM
TVMVLVS H enrici Puderid.
Quid fatis huic hofipes cineri filidter optes!
Cui fuit ex omni parte probata fides.
C ogna.tis, patrice bonus, & tiir commodus agris ,
vitiis & bellis ,par'q;dom,atf fibris.
D etrafbsm Hernico nihil eft fub iudice morum,
Qtio meritniacht fe Puderiax domus -
D ic igitur pia uerba fimul cum thure facerd.es.
Da nardim.huic tumulo dicere non fiat aue eft-
TVMVLVS Harmcfines.
H arrmfine 'tacet hic.fiadhs quos rejfids arcus ,
Etfiparfos crines, dtq; fine igne fias,
A reus fregit amor ,charites jparfere capillos ,
Extmxitcp fias ipfa 'Erycina fices.
Cgua tunudo inereuit laurus myrd^roficeq;,
Vieridu/m e' lachryms noueris efife fatas.
H arme fine extmckt eft,fin(us'qs extmdtv.s amandi -
Hemo amat,gy numen defiit efife Venus.
I n filix quid ages natesU,defere catum,
Et pete inhumanis luftrahabitata firis-
E rdnge lyram, contemne deos,lucem'q; perojus.
No (km ama,& a fomnis gaudia pofce nigris .
TVMVLVS jhermioniUcc.
H m c tumulum, fiquis tumulu ucat hunc, ubi Nais
Syluicolis habitat N ais amata procis,
H mc tumulum cultaq; mrtts, tener ce'q; puelle ,
Et multo uettiens thure frequentat anus.
LIBER. «4
N ai doce atufam nam te p ars tangt honoris.
Sic eg> fic rcfeo N aiat ore refert.
D orta lyra, dortn & cantu, feertznda choreis.
Et prafeignis acu Thermiomlla fuit.
H arc multi petiere ,& mites ipfa pernit,
Aufeadare & cunctis, aufet rogare prior.
C ui pretium fine honore fuit, primati; iw.znta
T.xe<gt gratis munus amoris amans.
I nde ubi ruga genas laxauerat,aduocat artex
Sedula, & ignotas tentat inire uias.
M uneradatfelandaicppreces ad munera img.t,
%t precibus gratos adijcit apta modos.
A nte hanc indcche iaatere ai uota puelle ,
E t rnlli motus, liwgtacpmv.ta fuit.
p rima lenes agitare nates ,trtmulumcp muert
Sat femur ,& gratas continuare uices.
E t docet inter opus mfeere ad gaudia rixas,
E t merulum murmur, uerbacp digna ioas.
O fecula nunc repetita dare, ac reptata referre ,
Et nunc pugnaces cppofuiffe manus.
P rima Arabum melli de pectere fudit amomum,
Pejhnam & cypria mtfecu.it arte rofeam.
E t lenem erafea uelht lanugine pubem.
vt nunc ars hac fit, qua rudis ufets erat.
A tpofiquam conferta fetu, conferta feeturta
Tabuit, & nullum comperit arte locum,
V rbe procul lirta, moliet) concefefit in hortes ,
Deliaas'q;petit rubre Priape tuas-
S aera dei multa cum relligcne mim ferat,
Et pleno felix pectore mmn habet.
TVMVLORVM
H ane adeunt qu<eamp optat ,ud amare reatfat,
A tq: redit notis utracp plena fis-
I P fi ueiit.fcj.eis educit carmine partus. ■
steeeundam &,fhrilis quee fuit ante, fiat.
I pfk uditfevM compellit amare nouercas,
Hippolyto partets fbilidtante fas.
X onigim efl emnv.rare.cytetiia uicit , & illam ,
Oftce potuit jfdtrti jpargere membra fui,
Quee. potuit nautas in mile notiore figuras,
Tantum iUi nomen marpettep herba dedit-
H inc tumulum ailtsq; nurus, tener aqs puella.
Et multo utruens thure frequentat anus.
I pfa mtnifkrijs data fm comes, & mea certa
Nota fides.V ni fidit & illa mihi.
S i meritum qther as, utracp efi accepta Priapo,
Profiratce & pretium uingmtatis habet.
TVMVIVS MIRTILAE PUelLt
tneapclitanie. Amator ad tumu-
lum queritur.
H ic fbli mhi flere licet, tu laurus, & um
Myrtus ades, ponas & lapis ide fwtis.
P arue lapis, quem flore nouo,qum thure fabao.
Et ueneror multa tum prece, tum lachryma,
X umea, tu tmfiri tumulo male cvr.tegsijb
Gaudia, & exultas peue dolore meo.
R eide meos, mhi redde meos, redde improbe amores..
Qjiid imate lachrymts mmaduifft meis ?
I mmadedi.madmffe irnet. si nen mea flendo
Lumina pcattie defiaunt lachryma.
Sed
XIBER. lis
S ed Idchrymas tibi habe.nec.n. queror, aeape odores.
Acape asm fletu munera mtfkt fio.
V mgienta,atq; rofam,& cofhtm proper ate puella.
Et uiolam,& mitis Jfargte ueris opes.
S pargte opes Arabum, Idchrymas egp-tu lapis illas
: zbibe , & in rorem lurtuna abite nouwm »
R ore nono madeat tellus, qua contegt offa,
o[Jk pios er&nm, numen & offa meum.
A t tu perpetua laurus qua fronde uirefcis
Tu myrtus, de qua Myrtila nomen habet ,
E mdite odoratos flores, fyluamq; perennem
Ad tumulum lachryrms crefate & ujq; meis.
C refcite iam in latices. liquidu iam foluorin amne,
I am fluo, jed fluidum me tamen urit amor.
IVMVIVS BARCAE Ancilla,
ipfa loquens inducitur.
P athmamhi in patria nomen tellure, loanna '
¥.ic fueratjMauro B arca uocata feni-
S eruiui Mauro, ingenuam me patria uidit.
Hic domni laribus ius uel herile dedi.
M mdicijs placui domina, fufo'q;,fide'q;
Demerui domnum fedulitate,^y aqua.
N ec mufis non cara ftti.me cnrmnermfe
Donarunt, tumulo qui rmhi uemt hcnos.
D ulcis hero,dulcis'q; her<e,chantum quoq, cura ,
Et cura Aonidum [cita I oannafui.
I pfa manu domna pheretro collata, deditcj, ■
Adpberetrum Idchrymas, qui trnhi fauit, herus ■
Qjeemfy finu tenerum fbui,cui /gtrula lufi.
TVMViORVM.
Ad cumis locat hac vatus herilis humo.
I Ile mihi inferios, ille & funebria [oluit ,
Digne parens nato, digne parente puer.
T erra mihi fit,& aura lenis, ndto'q;,patri'qi.
Sil memor & B arae fis mea dulcis hera.
IVMVtVS Ariadna Saxona vxoris-
viator, Vmbra,& Hiacynthus
colloquuntur ■
Vi.Vnde repe ad tumulos? mde hac molaria? nunqi
Hi tumidi & uiolas.&peperere rofas?
Vm-Ver tribuit fha iura.fimd tribuere Napcce.
Hinc cineri, hmc uiolas.hkic peperere rofas.
I pfe& aadalio charites definte liquorem,
Ipfa & aadalio rorat ab amne Venus.
H incuiohe florent. hinc rofada lilia canent.
H mc tener ipfe tuo fore Hidcynthe nites.
E t nitet, & queritur morienti fore Hiacynthus,
S ujfiratq; rwuo iure dolore puer.
E n audis.lachrymoft uolant (hfjnrid,& udis
nfolijs fefe febilis aura aet.
Hi-F ermepe quondam domina nubi cura udcnbdt.
Hinc mihi tuta afhs.hinc nuhi mitis hyetns.
M e domna fales digti,fhdimnq; colebant.
V er nuhi fic fetnper, resq; perennis erat.
E xtrnfta ferut Kymphie. venus aurea qfh efl,
T erq; comam euellit,ter j adit ipfa genas.
I nde mhi,sy nitidus addit fos, & mihi trifhs
v enit hyems,perijt qui fuit ante, nitor.
Vi-F dices tumuli, cinis at felicior en tu
£ IB ER. tig
Dic puer, unde nouvA qui tibi uenitjhcncr.
Hi- A rebam domina interitu, fid coiuge adempta
V ir mhi de lachryms pbuenit u/q; fiis-
H ic tumulo ex oculis rorem diffundit amcum-
H ic anerem ex oculii imbre fluente riget.
H inc redeo in fierem- fios hinc ai bufkt reperent.
Scribitur & jblijs nota querela nteis-
Vi-P elices tumuli, cinis & flidor.heu quee
Sors dominam eripuit moejk Hiacynthe tibi ?
Hi-I tmidia eripuit dommam, Lucri nide m unda
Dum lauat,& calidis nuda fiuetur aquis.
0 bfbpuit firma nympha Mifnia,& atro
I nuidia hnfidkts filleuenena.t aquas.
H inc rapta efl.fieuere Dece,ldchryms'q; dolorem
lejktee. ad tumulos inde perennis honor.
E lachryms uieLe, lachrymsq; refaria uernant.
Et mihi de lachryms hic quoq; creuit honor.
Vf- V fq; t luant lachrymeeq, i tibi,uioiis'q:,rcfsq;,
Vtnbraq; flebilibus ufiii rigetur aquis
D ic age de lachryms fate fios, dic o puer alte
De lachryms titulum, dulceq; nomen her<£.
Hi. I lld tori benefda ames ,cufos'q; pudici,
Cuiq; & acus placuit, m placuere coli.
Q ug'q; ficum, czjmsq; lartis airauit,& arae
Et thura, & lachryrms ,& pia ferta ded.it
1 n prolem (htdiofa parens, & amabilis, uni
Q Uje ftuduit ct>.ro cnjh placere uiro,
H icpoftzt efl Ariadnd.Rofk,vioLc'q; nitefiunt-
QgUi epofita etldchrymcs-hicmhi firgithones.
Vi-V rrut crocum domnee fimdat,dijh!let amentum
ff H
TVMVtORVM. '
A d tumulmrt,& aneri ffica C iliffk fluat- 1
IVMTLVS chrijhatue matris .
Optabunt tibi chrifhana M upe
A d bufhtm Une, nec mhi negibmt
A d matris tumulos adeffe flenti.
H as.laEhs pretiu/m tibi quotannis
E x noto lachrymas parens dicamus.
H os quefhis tibi pro ldbore,& /efht ,
P ro puerperi] damus dolore,
P ro mjh fmutl imfhtutiotie,
P ro lingtae f hdijs.bomqs cultu.
E t defyderiim tui perenne,
Ltfuffiriapethrisueuemts
C rnnluftu,g;mttu,dclore,& tefbi.
N ec rrnfe numeros netura querenti -
Quod uiuis bene, quod deos nereris,
Quod cnfhm colis, & probas mcdejht ,
Hinc te pierides puelle amarunt,
A mauit dea uingnum tnagftra,
A tq; hinc te ad [ ocios choros uoatrunt,
1 nter quos ags,& beata ludis.
IVMVIVS Ludii] filioli.Pr<ef at
puellas alloquitur m funere.
Puelle refycndent.
P r. Infanti lachrymam ad tumulos, foremhppueUte
Spargte.mm et uejlro e Jl dignus honore rogss?
P. E n feres. nariu. ad tumulos, balnemt'q;liquanws
LIBER. 117
Ipfa edam lachryma fycnteper ora fluunt-
Pr.N il infimare infknti,uix uagt.at ipfa
Munera uejlra pqs fedula ebite modis-
P- L udUi tibi Lux nornn dedit, & dedit ipft
Mater fella tibi,fkUaq.,lux'q; firmi.
E ripuit nox atra , nigra eripuere tenebra-
Vixifh uix quot littera prima notat.
H os ne diesibreue tam ne tibi lux fui fit, & aura
Maternum m nimbis fic temere iubar ?
I nfelix fttum,puerheu male filix,heu quod
nec puer es, nec lux,nec nifi inane quid es-
P • S it ucbis utr perpetutm,ac fine nube puella
I.udlliJ& aneri Jfiret tnujb.s c der.
ff «
X. IO. PONTANI NENIA I.
NVTRIX SOMNVM
INVITAT.
O mne ueni ,tibi L uaolus blaiitur
ocellis,
f S omne ueni, uenias, blandule fo-
mne ueni.
L uaolus tibi dulce canit . fomne
optime, (omne
Somne ueni ,uenl<ts, blandule fomne ueni.
L uaolus uocttt ki thalamos te fomnuie fomne
Sornmle dulaade,blanduk fomniaile.
A d cunas te Ludolus uocttt.huc agefomne
Somne ueni ad amas, (omne age, fomne ueni .
A d cubitum te Luci olus uocnt. eia age (omne
Lia age fomne ueni,fommle blande ueni.
L uaolus te adpulumum uocnt, imfhtt ocellis.
Somne ueni, uenias, eia age fomne netu-
L uaolus te ad complexum uocnt, innuit ipfi,
lnmittenuenias,eri modo fomne ueni.
V enijh bone fomne, boni patetalme foporit,
dfui curas hominum,- corpcraa; agra leuas.
nvtrix cum tribus fororibus infantu-
lo ttagerm blanditur.
n E uag,ne blande puer, ne paruule uag.
Blanda uocnt blandum Luda Luaoltm.
HENIA1. il$
N e tutg,ne lachrymdis corrumpi m filiis
Turgdulosq; oculos ,turgidulasq: genas.
E cte tibi balbo oro [onc.t.blcefb orefitfkrrat
Eugnia,& dulcm girit m aureiccos.
E cce tibi inflefkns mcUets Aureliauoces,
Tabellas bellas, cartmnd bella canit.
N e mg mellite puer, tibi Lufcula ludit,
Gejht ad cunas blanda Catella tuae.
C urttolus tibi JhfJv.ltans.en fi erigt,en fi,
Id{htat,en teneri crufatla lambit heri.
A n Imgs lafaue gnas.ah Curtule Cura
ipfa abi irafcur curtule Curtide.
T une oenas, tu ne crdimeut e fi puer, improbe Curti.
Lucidus meus e fi improbe Curtiole.
I tnprebe,an ne audesiah nfit LuauS,ah fi
leat m amplexus Ludus ipfi mos.
E npecbts fbrmofi tuum mihi dulcia iunge
Ofiula,& m (olito molle quiefce fitut-
h As eop tuctolo mammas, hac ubera feruo.
dextera mamma tua efidpfa fmifira mea efi.
S mgiltitfid Lucidus , mutare liabit.
Ipfa fmifira tua efi, dexter a mamma mea efi.
v traqsfid potius tua fit,iamdefme Here,
Lefine,dextra tua efi,mamma fmifira tua efi.
R ifiit 'Lucidus ,tnammasq: utra fi; momordit.
Tu ne mea mammas credule, tti ne meas!
I am fieuit quod dico meas. ne candide fieui.
Hcec,at<p illa tua efi , utrdq; mamma tua efi.
N mc Lua nunc figo? ambas, ne quis malus illas
Auferat, & dmfo fate reconde [mu.
_ ff *i
0
NENIAE.
Ka quis, aut qs labra mihi,lmqua'q; momordit?
Luctus improbulus , Ludus ille malus.
Quis colitim, mamma s'q; meas ,pefhts'q; momordit!
Ludus ille malus , Ludus mprcbulus-
N epcfthac,netange puer, cui bafoa feruo,
Labraq;,m linquam Antinoo Antinoo.
I am properat LifeUa-ped im uejhgafenfi.
Em? uenit nudo Lifa parata fmu.
E n tibi lackcLe Lua formo fepapilLe,
: E» tibi turgidulo plena mamilla fmu.
T ota tibi tua Lifa uamt,tua Lifula tota. ejl.
Sume uemjkpuer ubera, carpe finus.
C arpe foms formo fe tuos ,fommm'q; cupejfe.
Liatur cunis nenia grata tuis-
p Allidus EUmoniltS puer efo,Tityusq; nigellus.
Vrfgrf &• hic nccieis,udgit &■ ille dies.
I uaclorofeus color ejl candore refitjits,
Necuagt no fht, nec f repit illedie.
D ejfuit Eumonius mammas, timditq: papillas ,
Qfcula dat tumidis Lucius uberibus.
N o n TityumEabella imat,non nenia Lippit
Nenia Ludolo,uerbaq,focktimant.
R idet & mfomnis,& Life Ludus hieret,
Auferat & nequis callidus ipfe timet,
n E !dtra,ne pelle bcmm bona Lufcula fomnttm,
Et tibi nam fornms Lufcula gratus erit,
I ngrcdere o' bone fornne, nihil bona Lupula Idtrat,
Lufcula Luciolo, Lufcula blanda tibi ejl.
I nnuit ipfd oculis tibi Lufcula, Luaus ipje
innuit, & diat fotnmle leuis ades.
NENIAE. 129
L ufhtld iam dcrrmt ,Jkrtit quocp bella catella,
E tfua Luciolo lumina ffjd cadunt.
D ormLuaole,Luci dilefitquiefce,
E» canit ad cunas gtrula Lifa tuas.
Ai ulcet languidulos, faturatquoq; fornms ocellos ,
Somnus alit uernts, corpora fornms alit.
£ t fedat curas, requiemq; laboribus affert,
odit trifhtiaS; grandia femper amat.
■S omne bone d cunchs.adfis mini candide jomne.
Somne bone & pueris, (omne bone & fembus.
I pfi trnhi tumidas fatura bone fmne mamillas,
vbera Luciolo quo' mea piem fluant.
S entit Lucidus, dormtq;,& ridet, & optat ,
Ef mammas digitis prenfitat ujqsjuis.
E ugv puer ,fitibmde puer, capelaffile (omnes-
mox tibi iam uigu lafkus amnis erit,
e Xcitus e' fomwmus ejl puer, huc aot Lifa,
E n ag: deliaas decipe amate tuas.
E t fittt,& ridet, dulcm & iterat ocellos
ipfe abi,mltus affice cara tuos.
H is pro blanditijs teneras da Lift papillas
Luciolo, amplexus quos parat ipfe tibi.
A n refcgit mala Life, nihil mala Lifa neretur.
Carpe puer plenos ubera carpe firns.
S uge arabas, fubmorde ambas, neparce, papillas,
vbera Luciolo fluita negarepetes.
S cinde comas, contunde fmus,di(lrmge capillos.
Tu ne meas fagos improba fenta manusi
C ui pedhts,mcllmq; fimim,teneras'q;papillii
En cape delicias tinnula pledira tuas.
NENIAE.
S sd tpuipptam noflra puer hic ceruice pependit.
Mentior, an arte ejl Ludus improbulus?
I implicuit alio [imd,& fimi ofiulafumpfit,
improbulus non iamfidprcbuS ipfepner.
s Cite puer, mellite puer, ruite unia dormi
claude tenelle oculos, conde tendlegvnas.
I pfe jopor non condis ait, non claudis o alios
E» cubat ante tuos Lufcula laffd pedes.
I arugdduloslfiene habet)ccndit'cp & claudit callo s
'Lucius gyrofeo ejl fujus mere foper.
A urd ueni,fiHed/cu meum pUddijjima natum.
An jlrepitant ftondesUamJeuis aura uerut.
$ cite puer, mellite puer, nate uniadorm,
Attrd jvuet fatu, mater amata fiim.
5 V ii puer hiciag e L ijk tuas abjamde papillas
Hic puer, en illas fitbripuiffe parat-
L ifit teg?,en tege LiCa tuas, tu ne improbe, tune
Ludoli mammas fubripuiffe paras?
i udcle huc propera, propera nunc candide Lua,
ille malus properat, tu prior anteueni-
V iafh,dtcphanc ore premas, hanc corripe dextra.
Ipuer hinc alias, i pue" quare alias.
f V [cula nox, cr cus quoci; fu [culus, affice Ut alii
P er nockm uolitet fufatlus iUe nigris.
H ic uiglm captat pueros ,uiglets'g: puellas.
Hate oculos cohibe, ne capiare ui<gl.
H ic captat feu quas fenfituagrre puellas,
Seti pueros. uoces comprime nate tuas.
E (re udat , nigratu caput caligine denfat,
itcjutent natum lufculus ille meum.
NENIAE. 23O
0 re fremit, dentes 'q; ferus Jam dente Idceffit,
Ipfe ucrat querulos ,peruigdets'q; ucrat.
E t niger efl,nigris'q; conus, ncgrcq; gilero.
Tu puerum clattjb Lifa reamde fim. .
1 ttaolum tege L ifa ferox quos pandit hiatus,
Qjtasqi aperit feuces,ut quatit ufip caput.
M e m fer am,an ferulas gefht quotptparce,quiefdt
LucM,& fesnt qui ruf abijjfie putent-
R uramus Luallus habet, tui ipfe molefeus,
KecuigUt no ftu, conqueritur' ue die-
N e peuijhirpitasq; manus tibi comprime pene.
Et tacet, & dormit Lucius ipfe meus,
E t matri blanditur, & 0 fecula dulcia figt,
Bellaq: cum bella uerba jorcre atmt.
I I fe ueni,expedkttit ueni,quid lenta moraris*.
E n age quid aff&scnil remorata netu.
E t uagit,tibi mnc comitia dicit
Ludus, & atros queentat ufep fenus.
A h femlant ambofemdate & perfide Lud,
EdllaxLifd ncuis mfidicfe medis-
I pfa nbi eripiam mammas tibi febdola natum
Subdola que fugas, perfide qui renuas -
p Vps meus, pupille meus compledkrc matrem ,
Ir/q; tuos propera pupule care fimus-
P upe bone, en cape care tuas m pupule mammas,
Pupule belle tneus, bellule pupe meus.
S vgge, amam tibi neniolam -ne nenianon ne
Nota tibi nate eft nenia nenicla?
P upe meus pupille meus, ne nema non ne
Neta tibi nate ejl nenia nenicla?
< EFICRAM.
B elle meus, mellite meus, ne Neniajnon ne
N ota tibi nate e ji nema neniolai
S cmmculus tibi iam laffts obrepit ocellis ,
Dtm tibi nate placet Heri a nota nirms.
P upe meus ,dormtfce meus, ne Nenia mfiro
Vd nockm nato nenia fomniferam.
I. IO.PONTANI EPIGRAM-
MATA.
irini moneo, bene, acpudice
u Scruetis mhi nos meam puellam ,
Ne fe conferat ad ftosamcos,
Qjsos cmnm amat impetente amore,
N ec mirum, quia mentulatiores.
Q uyn & fi cupitis probi uideri,
T aleis pajferibus falariores
L cMgp a contutibus mov.ete «e [iris.
E t tu fi fapis d puella nequam,
I jbs de fere pefftmcs amteos,
E t meatm maneas bona, & pudica.
N am iuro tibi per tuam Serapion
T - eam continuas iactre nofam
I n multa reatbans fututione.
Deprecatio ad Deam nefas-
tt Ox amoris confria,quce furenti
Duris optatam imeni puellam,
O rata dis magnis, & amica caftee
nox bona Lm ce.
Qjtam colunt unam Genius, Hymen'q;,
Et fit o pudens irycma nato,
Cwmfirus diras acuit figttns,
Surmt & arcum-
0 puellarum decus, & uoluptas
Sentit a te qualia dona lefhts,
Ltftus expers te fme bafmum,&
Deliciarum,
Quas fimulimlh fidunt amantes.
Dum cubant complexibus obfiquentes.
Et terunt compadkt labella labris
Dentibus, atq;
1 trvgdas fig<gtnt,dmmt'<q; forem
Ore deducunt querulo, par iq;
Concidunt mctu,refoluta po fiquam
Grata libido, ejl.
T u quies rerum'qs homtmm'q; fola,
X « graneis cur as, & amara fi fpe
Amoues menti, & refiues benigno
Vechra fomno-
T u redis inundo redimta fontem
Sydersm fertis ,& amcn blando
R ore per findis uiclaria, agros
trug.bus explens.
D a meis finem dea quoqs uotis,
Vt quod optamus liceat potiri.
Ne uoret trifiis penitus culenten
llamma medullas.
AD periliam P uellam.
1 P I G R A M.
SoldtioLum meum P erilia,
o C ic quid Cmndma nofira rure fiat
Hos fex continues dies.uaWne?
N dm quidam mhiptffvms cinadus
D ixit,quod tenerum fedem catella,
D wm hdit, rumtwm procace morfh
1 Ili prefferat,&dom manebat
E xpedans medicos ab urbe miffos.
Q ii are te regoper tuos oalios,
I Hos prceutmas,probeq; cures
N equa fe nirmvM licenttofos
P rajhnt,dum cupiunt boni uideri.
N arn brachii fmejpallio tumente,
A rre&os manibus geruntpridpos
I nfejhs puerisypuellulisq;.
In Antonium, qui fuam puellam Id ferat,
KfvnineCimedule
d Huc ad tm reieas.nanqper Herculem
ijhts turpiculas nates
S i teprendermvscidm ufq; ddeo malis
V irgis exagitabimus,
Q tsod culum referes hinc lacerum tuwm.
A udes in media v.ia
M eprafente mea cvmmnitarier?
A udes tu mueit rofas-
E nefira gremio follere Cinnam#?
p cjl hac tam male pallium
2-j ixus Junipere? atqs in teneris manus
C cmmtfcercpaptlmts? 1
E PIGRAM- i'jj
Qucdfi compulerit me furor httprcbus,
D ifces poftmodo quid fiet
T am bellas manibus Ledere foemnas -
lnmalrnnpcetam ,quem mutato nomme
vtrtccllum uccat.
O n fbnt carmtna, fed cncuticnes
rt Q U£ fe Jcribere iacht vtricslluS-
Rfl merdofius omnibus latrinis ,
Qucdfe jcribere iacktt V tricellus .
O bthura rnfertm camcem nafum,
N e te carmina tam cacata Ledant-
0 merdofapcemata o' quid unquam
E rit,uelfuit his mags cacatum l
Qjsamprmum medicos nui fodlales
A d me ducite.nam maligna febris
D udmnmetenet,utdij,deteq ;
1 jh dent mala multa, qui nec unquam
S cribit carmina, fid cacationes.
De improbitate puella fltce-
Rata ejl quoties mihi puella,
i T ripis me uccat aridum poetam ,
Et lajftm minima fututione
I ndoftum v eneris, trnliq; penis-
P ofl hac m triuqs,in ore mlg,
I rridentibus omnibus puellis,
D icit tam male me effe mentulatum,
Qjsdm uel pumlio,puef ue trimus •
Q^uamobnm confhtui meas querelas
EPICRAM.
D efirre ad venerem, vn'q; ius uocttre.
N am quis tampaaens amator ejfet ?
Q mi fi fenfero mhi ius neqnri
H ellsfiontiacum deum precabor,
p ctrtns filapiae meas,uelitcu
p ro me, quod minimum, ficJlimmr/q: e fi,
V Icifa muria manu feutra.
c v I Donaturus fit fiam columbam.
c vi uefirum niueam meam columbam
Donabo o' pueristxbi ne iuli ?
A n C elfi tibi? an abi Nearche?
N on Uobis dabmus mali anteii.
N on uos numere txm elcqante digni.
Q wn ite in rm feram crucem, diutp
C cndfis maceremini man(as,
I nfilfi, illepidi, & parum uenufit.
S ed cuinam cupis o' columba munus,
D e fini? fido, nam meam puellam
A mas plufqtutm oculos tuos, nec ulla
V iv.it mundior, elegmticrq:.
H tecte in delicijs habebit, htec te
P raponet mtiiis fiis oallis,
N ec tanti fidet fiam for orem.
H uius tu in gretmo beata ludes.
E t arcunfiliens manus finumqs,
I nterdvym aureola uoles papiuas.
V erum tunc ctmeas proterua nefis.
N am poenas dabis, & quidem fueras.
X dnblhm modo tam uenufit pom
Seces
EPIGRAM. t]}
S eas untgtibits.efl enim Dionis
T utehe hortulus lUe dedicatus.
N wntn Ledere tu tuum emeto.
I mpune hoc fines nolente Dias,
V telum terofeo ore fuauiatur,
R ofium luteolis premens labellis,
M ellitam rapias iocofit linguam,
E ttot bdfia,tot'q; ba fiabis,
D onec mdhtrei fluant liquores.
Antonio Panhormeta Poeta tnuitatio ad rijltm .
a Ktvni decus elegantiarum,
Atridem pater omnium leporum,
V nus te regit ex tuis amicis
C ros ad fi uenias,firas'q; tecum
Quantuncunq; potes fiatiarum,
.E t quicquid fuerit domi iocormt.
H dm rijus tibi tantum apparmit,
Quantum Democrito diebus och
P refundi fiti\s,& fiiperfuiffet.
Qjuod tecum patulo cupit palata
p erridere fitdpte rificne,
C endita leuitate,ineptijs'q;.
A D m ufam,ut decfiuletur Petrum compdtrem,
fodalemq;,& a fi ante alios diledhm .
s Pxantas modo bafiaticms,
Da nofiro mea compatri Thalia,
Qjiem nos plus oculis amamus unum-
N anq; efl dulcior attico liquore,
it
E P I C R A M.
E t quem Sicania tulere anniti
A c ncflrii prope carior medullis-
Q itando nem alius fodalis unquam
D ilexit ma^s unicum fodalem.
Cluam nos ille, amat, at q; amamus illum.
S i non fint fatis ha ofiulationes ,
? ac fint mile ducenties ducenta-
IV1IO FORTI SICVLO.
Vli pars anima fecunda nojlra,
i Quid non me pateris meas camoenas
Omnessproijcere ignibus cremandas 1
Qitarv/m depereunt graues labores ,
E t perdo m fer as frndcp chartas ■
N am quarnis ueterv/m diesq^nodetscp
E uclmm mcnitntnta iulicrum,'
A ttrittq; adeo nui libelli ,
V t nil a' folea deeffe credas,
S emper ncjira tamen Thalia frigt,
C uius nequitias ,mpaasq;
N o lis iadere,uel putare nullas,
N ecme fordidulmi uoces poetam,
S i non pofihabitv facetiarum
L u fi, carminibus uaara fueris-
N am cum deferint graues catenes,
E t fint tempora Bufuluniana,
A equum quis putet effc, laude facra
S celefbs celebrare T arraconesl
EPIGRAM. 1J4
Ai cfnnamm de eius inclementia.
VERSVSMIVRI.
eque lachrymlis hnpones Cinnanus modii'
e Qjsado m w/ Iero regem dabis' tprobd?tiides
Ignibus exuri me,nec tuproijds aq nam.
C ruidis qua nec tuo amanti porrigs opem,
'E t nec tantillum mi fer et te perfida mei-
O ego non filix, qui tam crudeliter amo,-
N ullaq, me redamat, fii contra m male cupit.
A D Seipfum exhortatio ad nouos amores.
vingentas fb litus cum fis flagrare puellas,
q Kmc ab amore tuo quid icuiane uacus?
An quia difficilem fife tibi Cinnam a probet,
Ittrauitct; tuum perdere uelle caput ?
C wm tot fint fi.ctles ,tct fimt ht amore benigna,
Q ticere aliquam ex illis, qua uelit ejfe tua,
Qua tibi fi dedat, qua fit tibi carus ocellus ,
Sitq; quater plufquam Cirntama cara tibi-
Quaq; tibi dicat, mea lux,ma uita,tneus flos,
Liliolumq; meum ,bafiolum'q; meum,
C arior & gemmis ,&• caro carior auro.
Tu rofa,tu pajfer,tu mea ficus eris,
T uqi meus pe (kn, meus anmlus ,atq; meum cor,
Melq; metmf&pra te nil iv.-u.at effe meum.
E t quingenta fimi cupiat tunc bafia raptim.
Et fme mente furens, pauca fuiffe querens,
E t linguam claufo diffiggens ore trementem,
H H
EPIGR AM.
Serpentem ferpens te putet cfji fuvM ■
T mc dicss,amor e[i fucat jucundior omni,
Melie quoif e ft dulci dulcior, & melior .
N ectibi quingentas fuerit fat amare puellas.
N il numerus certe ,ntl in amore ualet.
AD MV S AS-
N ymph<e,qua nemorum comas uirentril
A tq undas Aganippidos tenetis ,
E t faltus gelidos uirentis Hem,
V os c T hejpiadum choros dearum
V ejlrii me jocium choris ,& antris
V ulgi Merate dentibus maligni,
E t me cnjhhte liquore lymph/e
S parfum angite laureis corollis
C antantem modo fapphicis labellis-
Ad ranniam.
Amabo mea cara Eanmella
0 cellus v eneris, decusq; Amoris
1 ube ifkc tibi bapem labella
S Ucd plena jtenclla, melli alia.
A mabomeauitafiauimiqi
F ace ifam mhi gratiam petenti.
A h quid lenta tuum times maritum?
N e time, leniter fuauiabor,
A pes ut tenero ftudens liquori
L ibat fumma rhym,Mt crocon rubentem.
E PIGRAM.
S tmtna uix nbi fixerim labella,
I jhc dico labella mollicella.
Qtite me ucm fident cite beatum,
Quamfiam dto,fi neges,mfclluf.
A d Laurentium Miniatum.
' v xorU nitida beate coniux,
C m£hs coniugbus beatiorq;,
Quid fentis age de meo libello
N cbsdi[fere,mmquid a Catullo
Quemq. uideris ejfe nequiorem ,
A ut qui phtf habeat frocadiatis,
N em dico tamen elegtntiorem.
S ed certe meus hic libellus mwm
D ofhtmpcfr [equitur fitrn Catullum ,
E t Cdlmm,tietertm'q; difaplinam.
N on multo rnnor eft nem foetis.
S altat uer ficulis canens minutis
H cc,quci non fomtere tntUe ab annis
M ufirum athara, & Lydi puella.
Qui fi suadere fuaiam culinam
I t tegmen poterit netjtire Thynnis,
I- etentetj neq; uefhet Siluros,
S tudebit fuerii placere ineptis ,
S iqv.i cafisliit ffeats liquores,
P arnaft neq; dum bibere fontis,
D cdkts fid figet manus mrcrum,
E t qui Cajhilic fmu recumbunt,
C ontentus Miniate fi mclefhs
H on fit uel tibi,uel tine CtcelLe
ns
gg lti
SPIGKAM.
De.L .Coruino E pifivpo xriuentino -
Nympha CMrides,actvhe'q; Alterni,
Qjpce jvntm eolitis falubriores.
N ymphce caerulea decus la mna j
Q itas Bacchus fbuet, & fbuet Dione,
V os Nympha mteri,& bono foddli
C cruino & tenera amam cypero ,
E t molli uiola,0~ uirente myrto,
C dfht& temporafuMigte leutru,
Qv.d pW( fdcer,&- facer cumoenis
I ntret balnea agnitus faardos,
C o ruino & nemus ,a[fonent & aura,
X ota & littera fentiant poetam-
A d Marimm Tcmaalhm.
Et uitto venus, & utro puella
E t ludo imeniSjfinex quiete
E t gratis animus iocis fbuetur.
Qjto arca cole balneas Marine.
H ic ttina,hic requies pnem,ioatsq;
E f foetum ftueant-mamsproatas
L udent in Venerem .venas ftdip fit
A dftt rancidulo fetu. puella
P ofquam obdormieris, parem requirat.
Opticum lufitet, excitet q; pugnam,
E t rixas dgitet firoacres-
N querulo Venus fstferre
£ xerandaf ni. f nex papillas
C ontrelkt digitis, tocetur ore,
EPICRAM,
V cet & pruriat ,& gemat f nile.
H cc tantum liceat imenta nentis,
E t tento Halet, & ualet duello.
H tec ergo imtnis mouebit arma.
E t lingua, & dtgtis mlet fnefhts,
H oste deliba monere opertet.
A jl uina ,<ty venerem,&fuam quietem
1 nfbllent tibi habitu falubres,
X nfkndant tibi therrmLe beatte-
H ii ludis animus fenis Unandus.
IAMBICI-
Tranquillam neptem bimtfrm alloquitur
in obitu Lucij filij.
Vi tui Tranquilla de!ibum,& quies
a ■ Orbi fms,quem jies mtfUatmcejbtla
Qjitm festpatre ne, que extulifh infantula?
S entis an bac m matris ulrusian meis
£ t ipfa deflens affonas eonquefhbus?
C inditum natur ce, & bomtni ad mfitum
S etnen patris'q;,auiqs-Tranquilla hinc dolet.
P atrem delet m fella, ttueq; condolet.
S ei quid, quod arrides, quod adnutas au ot
S enis ieuamen unicum, an (blari aumn,
P cjlquam patrem luxti, (ludes mea neptula,
R idet meum deliciolum. ride mta
R ide uoluptas.o fculare awm tuum,
E tbee leuamims genere ferum fbue.
X. ena meum ludium, lena fordeis meas,
ss "i
IAMBICI;
S enem'q;,auum'q;ab egritudine aliena.
C aduaisipfa es fios,mshi sol occidit.
? Lori timenda nebula,tenebra nutem fini.
V ita occidua finis , cudunt mfimtuLs.
C erti nihil uitte tibi e fi neptis mea,
A t certum auo mortem mnantur fin<gda-
Conqueritur de Luciffilij morte cum
Tranquilla nepti-
Seni] letcamcn unicum neptis mei.
V hi e fi pater tuut mfillahncrtuim
Quem nefiias tmfillainec iam fintias
A etate in ifk prirmlaidieculis
P auafjhms c' matris alunto edita,
R ubiamdulaJ& nutricis alludens ftnu.
H eu heu gtmshommm caducum, & lanntiimt
I n grmne ipfb,uitte m ipfo limine
P utr interit. natum finex effert pater ,
A uw patrem tuum, rm filia neptula
E t ipfa patrem infantula m cunabulis.
V iuitq; auus confictus anms,ipfaq; in
C repmdijs uagis,mali tui infida,
S oras'q ; nentur a. dolor , dolor adigt
A mm, patrem, finemqj forte de hac queri.
M ifiramfinectutem meam mfirum finem-
Atta imfilla, ficte MHffl fi armfiris ,
H cc defhtuta uinculo are fies, uelut
C refiens Amaracus liquore fi fio,
S uoq; fi lenem alatur finierit.
IAMBICI. 137
Tranquillam ne ptem alloquitur.
Tranquilla quii rides mali tui infda ?
A uum quid ad rifum allicis icas tui s?
I ccaris amens m paterno funere?
S apere fei hoc ejl,um nanqi omnis, merus
X ufbis,mera e fi tmfiria.Kide neptuld,
T urar e penfulum hoc neutrae, & quantulum efl
I pfum neas tib^effulam aegritudini
S ubduc & hanc, ut ifh quamuis parmLt
I uxin tenebris emeet. nox extera e [i-
Conqueritur apud roftsie morte
Lucij fltj.
Qjiid o'rofe,quid laffuhe reflelhtis
C dput,wmie'cj; decidunt e' uertice?
H onoscp fblijs ieciims omnis perit?
V obis nec aer effiat, nec aeris
N cans fatus, uerms tepor fi uos fbuet,
A urx falubres uentdant,mx uiula
H umore fiwgzt rcfdic, quid heu .quii efl,
Qjscd lan^utix ,qucd laffuhe reflechtis
C dputicomasqdhonos & omnis concidit?
X ugetis an uos Ludum colomlwm
Qjsi uos colebat aureis rafhllulii?
A rpenteis qui uos putabat ficulis?
H eu heurnfr parens, mi fr quid axtm fintx?
S enex rm fer, pater mt frior quid nam ages?
S enex quid agettattt quid pater mifrrknus?
X ugttmtcum 0' hortuli rmfirrim.
H *>i
IAMBICI.
X, ttgte dmarda,fieant & lilia ,
leant'q; myrti longe amatum uillicum,
auricjs cultorem (itum arefcentibus
¥ clifs,a>ms'q;,&‘ ramalis marentibus.
Quis uosmfelLe drbufculeesquis herbula,
C olet, rigabit? quis manu tenerrima
A Iole, ab ceftu,Mtab g:lu tuebitur?
Quis noxias aut befiias, aut impetum
C odi procellc/um [aero abigat curmtne?
H eu heu m felix drbufulafeu heu herbula,
M i fili & horti mortuo colomlo
S qnalebitis,tabefkt & uejkr decor.
H onos peribit omnis. Ah f nex mtfr
S icipf tabefas,agroudut obfito
X abefdt arens truncus igne ab lentulo
C emptus m anerem qui abit,ac fnfim,fine
N itvre, flamma luce adempta [umigat.
Conqueritur cum Amaraco
de morte Luctjflij.
Xohjs quid heu Amaraci ,heu quid floribus
N udata [quales moefhilafheu quid languida
A rentibus conus, & horrido fim ,
X ugubri amifht fies mfellx Amarace?
A n ipfa fiert arentibus potes oenis?
D eeft enim te qui rigabat, &• tuus
C cloms ille argenteo qui ttd [culo
i iquorem amatum funditabat ,& tuam
S itim kuabaijp- Unabat fy deris
IAMBICI. 2jS
R dbirn zrigpnijAteg) mifeUd Amarace
T mmfitim meis leuabolachryrms,
e ape has mfelLt lachrymas meejh fenis.
M emor cfadortmtn illius pendo tibi
X erantum amaras pro liquore Uchrymas,
P ro rore tgtfktsfialfitlas totidem alteras
A mplexmm memor alter as, gy illius
M emr leporum ,& comitatis blanduLe-
H is tu uirefceSjgr nonam indues comam
B tata Amarace, fblijs nouis,ncuo
A mfht-at ego fnex fibarefcum rmftr
H timere namus, fepe uelut m arida
A ffi araqus igne afflatus, aut de fulmine
X adkt arbor elanouejatab radicibus. : .
Cuprejjus loquitur.
uifUa Cuprejjus puer quoniam fui. ■ - ~-
M ater rigabat m tenellam lachrytus.
£ xm adulta Uehryrms creui fenis.
Qjeem me daturam creditis fruchtminift
H eu heu pater mifellenatc mortuo
A etate in ultima, heu adempto filio,
H euheumfillefioc lachrymarum pnemium.
FINIJ.
I DE L AVDIBVS.
IOANNIS IOVIANI FONTA-
NI DE 1AVDIBVS
DIVINIS.
De mndi creatione ad Antonium
Panhormtam-
O c ctxltm, qu<t'q; obliquo difitn-
cht meatu
h $ ed certa fini fydera /ege Ki-
des,
T elluremcf; fiso libratam ponde-
rent cum
Qjtatn angit rapidis Ennofigrus aquis,
S firantts'q; nutum trachtsfiefim'q; fiperne
Qui eunda istherio temperat orbe lcuem,
A ntvnt Deus e nihilo, Deus omnia fiat,
Et firmam rebus iuffit adejfi fiam.
I pfi (ka v.oluit caelum fplendefiere luce,
E t terras c/easnoehs habere uicem.
A t venditi [; diem claro de lumine S olis,
Solis & auratum mane redire iubar.
A Iternisq; atra lucem concedere nc£h,
Temporaq, hinc jpatijs irecoadnfiis-
B i[finis'q; uagum compleuit menfibus annum,
Vf tamen in parteis quattuor omnis eat.
N anqt ubi Sol ncftrc Unguens fi fi eripit orbi,
Eripdaq; hibernis terra madefiat aquis,
S auithyems incana gvluyigethorrida bruma,
Twm tellus fixtu concipit aucta fio-
A fi ubi uianos Sobipfi recurrit ad ortus ,
DIVINI s. 239
txcurf: & parili nox'q;,dies'q; rumi,
T erra fiascfkntat opes ,& diuite gemma
V e jht pampineas uitis opaca comas,
I udit & in pratis «ctnvm uer, ludit & <ejhs
Tcrrida,& ipft fudi feduU curat opes.
H ac frumenta manu legt, hac & in horrea condit ,
Qua mox uerfd rotis parca colona terat.
H inc cedente die, longi & crcfctnttbuf umbris.
Autumnas pleno fert fu a poma [mu,
A c Bacchum plenis docet expumare lamnis,
Sordida dum celeri fub pede mufbt fluunt.
S ic fktuit pater ipfi hominum, rerumq; creator,
Annua perpetuas munera obire uices.
Quin etiam jfirare fuis de partibus orbis
Ventos, & patrijs nomen habere locis.
N anq; ab hyperboreis Aquilo uolat impiger antris .
"Excitat cppofitas humidus Aujkr aquas.
E cos ciet Eurus e quos, at mitis ab orbe
Hefferio zephyrus lenia flabra meuet.
I dem etiam occultos alta ad connexa Hapares
Sufhilit,ac terree uertitm auxilium.
V nde cadunt imbres, & matutina pruina,
Et grate fitiens rore madefit humus.
A n non & fummo decurrunt uertice riui.
Et cana nw.fmfis fintibus antra fananti
V nde fitim pecudes q;,firee'q;,artnentats fedent,
Temperet & rigeam caerula lympha fotum-
Quando aer quoep nimbops tnclujus in antris
Cogitur in laticem frigere inde fuit.
N equa igitur mundi rego mat, implet & undas
h r m n v y.
P tfdbusH campo liberiore natant,
A c gregibus uartjs ingenua regnet frequentant,
Hulldq; frptdmgerd gentedacuna curet.
A littbuSct; duras Celebrat, quibus mdit & alas.
Et corfnts penna Uerpoclore tegit.
I nduit& uirideV} frondenti grdrnne colles ,
Et tumor d arboreis ucldt opaca mms.
C onmmern & fktuit uiftum e filicibus agris.
Vomaci; frugiferis duat ab arboribus,
Osso' Harios ufis homini, pecoriq^ouibusq;
vrcejhnt.acuitce munera certa firant-
E tiam quadrupedes fietus .obnoxia morti
Corpora, plumofos edideratq ; greges.
T wm deus humanas effingere militer artus,
Membraq; de tenui ducere coepit humo.
C wncktcpfbrmarat ( ludio perfida tnagfiro,
(\u$q; artem referant, artifictm'q; fuum,
M ox auram eetherio de fomite fundit ffl illum,
Viue ait ,& proprio membra labore fiue.
A rcnme mox partem anima de mente profunda
Zibat,& erech fpirat m ora uiri.
D ux aithcechommm generi fit,& ipfa mapfird.
Et fua cvnfhtuant hac duce, fe 'q; regant.
H ac validas ponant urbetsfhac iura noturint,
Hac catus pariter, iufhtiamq; colant.
C onittgiUm, at thalamos di fiant ratione magfira
Serudre,& cufh relligione focos,
A tf arteU trafktre bonas, & numera calo
Digna & qui fichsnornen ad aflra firant •
A tfcficptam bimtmcres rech,calefha dona
2 40
DIVINIS.
Vertere m fidms,pernic.em'q; ftam,
I mmemorescp bom,jfreta pietate fide'#,
Admcrunt proprias in fua fata manus, ■
C raffati & patrium m iugulum, cades 'q; Jncrtm,
Hi fuerunt Stygo pocula tindht lacu,
1 n'cp uirum femt.coniux, in pignera mater.
Pro fceluf,dc nufcet fks'q;,nefks'q; furor,
H cec pater ut celfa m feratis preffexit ab arce.
Si feret ut fceleri, crimi nibus q; modum,
p rogentem in terreu fnmmo dermft clympo,
Qjpzq; hominis oereret munia, quce'q; Dei.
H cec coeli fecreta,& inenarrabile patris
Ccnfditvm explicuit, quee bom,qud ue mala ,
Qjta uitania hormni,qux uitte firma fecpuenda,
Qjtteq; bonos maneant pr arcua, qudqs malos.
D enif mortem obqt, uitee dum confuht ipfi,
Ati j; [ito m coelum fangtine fecit iter.
Qv,o magis adnuranda dei clementia furtum efl ,
Cui fumet quicquid terra Sabaea ferat,
Qwcquid Arabs -date thura fvds,cvfhtm'q; cremate.
Et date cum multa thurea dena prece,
P ieriosq; adbibere medos , & carmina dignum efl,
Antoni qua te gloria prima manet.
H yblceo cui rore madent & labra, cui amnis
Cajhlius pleno gtrgte fundit aquas,
N ifeicjshcerent ivfgni fronte corymbi,
Et coma Pieria fronde reumcht uiret,
E elicem'q ; atumu mpafcis pietate, fideq;,
nilqj tibi uera efi relligcne prius.
Qjioiq; deat,bona eunda deo,iuftum'<p,pium'ep
H r MN V S-
&fcribii>nofb<s fed mala nequitiis-
Hymnus ad diuam Mariam-
q Vifqttis ades, dic Lettt dies hicfefius agitur.
In Lucem qui te diua Maria dedit.
L uce fdcrafonant uenti,mtefmt & aer,
Aequoracf irate murmure nulla fonent.
P acem dgtent elementa. iubet deuf.o mbi dulcis
Gratia Laudandis fis cernes iffea de<e ,
S ii aurora cernes facra fnemtma lucis ,
Pr ce far at & rofeas luafar iffe faces-
T u Tyrios redimite fams,tu magne fkcerdos
Sacra cane,& facris ora reflue medii.
E t fiia afeijbt circum chorus, & bona, dicat
In numerum fan£h uerba canenda die.
I ffa ego quod f offam, tanti nataliihoneres
Vocefaram,& f atrio carmne digna canam.
T e nafcente,homnum melini nil fecla tulere ,
Vf nate maius mlfeferere tuo.
Qjsa'q;die yenita es ,illa lux candida frimum
Tulfet/s e tenebris clara reluxit humus.
T mc magni ancefta deifacretaq; fandi
Coefere,& natum cernor effe fides-
T mc lax£ fatuere feres, tunc limen clymfi
panditur, & coeli libera fachs uia tfi,
I nttrdi{htfrius,q>(Hmi)H cdifia ttwntis
Sfreuerit anguineo feemna,uirq ; dole.
S alue fetr.dktf arens chrijhfaalue inclyta uirgo,
Ynicu fodiatis fees'q;,fiduSq; reii.
TU
DE Z A VD. DIVINI r. l «
X » wt/?rw rapido iackms dquore nautis,
E coelo affirans aura uocuta uenis.
I upreffts longo populii bello'q;,fimeq;
Profl>ias,& pacis dona benigna refers.
X ufffis tranquilla quies, gratum'q; dolenti
Solamen, te'qs ejl auffice tnfk nihil.
P er feter os uteri foitus, cuftumq; cubile, t
Perq; dei gernuf qua tulit ore tibi,
¥ er dulcet} nati lufus,puerilidtp era,
Perq; fimis/ quetf lac veus ipfe bibit,
P er te, qua folita es uoftt exaudire freatnlum ,
1e rogo,per nomen atfht puella tuum,
D a pacem dea,dafe[perequiefcere genti.
Er nos d feuis eripe turbinibus.
Hymnus ad diuutn loannem Baptijhm.
f lliam, que prima ncuo te lumine uidit
Nafcentem eois fluctibus orta dies.
X elicem, quacunq; tibi dedit ubera nutrix,
Et qua reptafn, terra beata, puer,
Quiq; tuos primi monitus haufere loquentiis.
Et quorum mfufo corpora rore lanas, .
S ed longe ante cmnezs firtunatiffima mater.
Et quo nec toto efh maior m orbe parens.
N am quid ego de te primum mirer ue curtam' He?
Cguiue meo fuerit pr mus m ore forns?
A n quia diuines p artus, chrifhtmq; canebas,
Q uiq; deo efftt honos, quteq; paranda uiai
A n quod felicem terris dgmmqi,hormnem'<^,
DE I AVDIBVS
Atej; falutiferusn dicis ddeffeVam.
V elf Iordanis domnum Unis dtnne beato,
fluxit & e manibus myfhctt lympha tuisi
H ec ego de te aupm proles diuina loannes,
Qjpci tibi uiridicoprcefhtii ore Deus,
F cemneonep, conceptu, neq; matris ab aluo
Maiorem fete fecla tuliffe uirum .
T u nobis ades c hommm prinapsq;, patera;,
O cp-.i rore tuo crimina nojira Uuas.
Hymnus ad virginem Dei matrem.
p v re tellus extrema tuosfol exerit ortus,
Qip<e tegt oemfes ultima terra tuos,
Cgui Rhenum, patrieq; bibunt Mactidis uniam,
pheebaisq; urit quos plaga fit [ca rotis,
T e cunch regna deum mttuum'<p,coluntcp,
It celebrant nomen diua m arta tuum.
T e uafh metuunt fludhts,te nubila coeli,
Aeolijq; etiam cnrceris antra timent-
T e,ttafcente die,te,fol dum conditur undis.
Crania te meritis laudibus accumulant.
N ancti tibi fe creta dei mandata per auras.
Candidus aumfb nuntius ore tulit,
V rogeniem^sDeutn calejh oonapis.ortu.
Conceptum & nono fyiere uirgp paris.
C uiq; ften reges cali noxa figna
Aurtm,& Panchteo munera odore ferunt.
A tp ubi nsftra fua delenit crimina morte,
rnotfntm infonti fanguine tinxit hmtm,
14!
DE LAVD. DIVINI J.
V idijh e tumula mira prodiffe figura,
V er aq; pacifero uerba referre feno.
$ atr.dentetnq; patris mox ad coeUfhd tedkt
Subhmm,& dextra parte federe deum-
T wm far e fumma diffufics firitus arce efi.
Et tua diurnus mrda repleuit dmcr.
H ime terris erepta tuis dfcendis olympum.
Aurea fyderec uertice ferta gerens.
€ ui liquidi circum cantus phy d ficu deorum ,
ntfeneit aurato pebhnepulfa chelys.
T dhdici orurrunt vates, atfbq; parentes.
It tibi tum cceli regia tata tutent.
I pfd patris, vdtiq; finu gejhtd mrufio,
inter mtlie Deum mmiutprimamtats,
Qualis ubi occam nitidum iubar extulit uniis
inter f ‘der eos ettndidd luna choros.
I am coelum feblime patet, iam defpids cethram,
Zudda fitb pedibus fyderd eunda premens,
S tellams cum iurd capis confinia mundi ,
Dt datur humani curapatrod.nq,
C ondliasq; deum nobis, fkalerr.cp precande
afficis, & populis prcjptds ufe; tuis,
E refeids &pads rebus, renm'q; quieti ,
Ac meild in aerios co<gs abire notos.
Hymnus ad Divam uariam.
i pfd meis affts numeris dea, nec tibi fijh
Qua damas, htcftemas munera parva die.
f arva mcuent fiferos,dim fint & cnjh, metari
hh tj
DE I-AVDIBVS
Ipfd decent aris pendula dona tuis-
D mn canimus , fument Syrias altaria flammas,
Attp aiuo refonet tibia multa tholo.
I am ncmprontues calo uzn.tu.ra fi.breme
Legerat ipfk uterum uirgopudzcx tuum. .
E rgc alto delapfapolouox nuntia, cafbs
Toecundati p fimis ,in[muat'(p deum,
t t quem non jfiatijs mmenfus alligt ather,
Non totum coeli arcuiere nouem,
K unc tu uirgnea conceptum mater in altu
f cuijh, externo pcjl paritura folo,
N cn Tyrio fubruxa foro,fponda'ue nitenti.
Cui tenue hoffitum uix cala parva dedit,
C ui flramen tenero dedit incunabula, & ipfk
Arida uix primos praebuit herba foros.
A t ccdi partum ingentem, dtp, ingentia mundi
Pignora menflrarunt fydera luce notia.
X. uce noua emicuit coeli ieras .aurea flati*
Aurora infolitum fudit ab axe diem.
Cium matutini fomere per aera cantus,
auxerunt placidos numina & ipfa choros-.
A fkbant natum arca matremk; tmmflri.
Et nato & matri fedula turba fi.uet.
I lia plus fblito ful ferunt fydera node.
Splenduit & fblito clarior orbe dies.
N on pelago incumbunt uentt, non aer e nubes ,
Pax coelo e fl, terris pax quop.paxq; mari eft.
I pfi etiam infernis hetatie in fidibus tmbr/e,
Qjtiqspij nates hac fore prodiderant.
P er te igitur diuina parens, humana falutem
DIVINIS. *4J
$ en ferunt fer teianua aperta poli efl,
A ffkri& coram licuit dommm'q;,Deymq;, -
Atej; ftbiffe hominis membra, uidere Deum.
0 uotisffes unapqs,d dulce levamen,
vrafidium & rmftris diua maria reis .
1 n cuius gremc uagiuit parmlus mfkns,
Arrifitcj; pio dulcis m ere Deus,
E landaq; materno fitjpendit brachia collo,
figens diuinis cfcula facra getiis.
E t medo carpebat nitidis alimenta papillis.
Infime j; tuum lac bibit ore Deus.
E t medo blanditias puerili exprefferatore,
Jr/q; finu grata membraquiete lettat.
T u pia, tu uirgo non ulli obnoxia culpce,
Non ullum cajb pelkre crimenhabes ■
E rgptu prafens ncflris fkcmrre periclis,
Subfdium frjjts profpera rebus ades.
A ffice nos,fidlm ; uettipede dim fecundo,
Et populi exemi uota, precesq: tui.
S it bellum, peflisq; procul pax candida nobis
Ajfit,nec fruchis terra benigna neget. .
Hymnus ad C hrtfbim redemptorem -
a nma iam redeunt pdtrijs [biennia fueris.
Et fanfhtm referunt tempora certa diem.
L u ce bona fututi & pueri, inmpt ce qs puella,
Et functi affidua f«mtna,uir'q; prece
S olemus celebrate aras, atq; ore ftuete.
Omnia Cr ceterno fmt operata Deo.
hh iij
DE LAVDIBVS
P redeat in Tyria ffedandus uefk fd ardos.
Et chorus ornatas froaeat ante fores ,
V elatup comas, albenti & tempora lino.
Decantent laudes maxime chrijh tuas.
T e fors dura hommrn pruris. te cura laboru/m
lmrmtemfubigt mortis obire uicem,
V wm trunco affixas , cuneo & traie&us ahew,
Senfifh pmmm minus utracp manu-
S enftjh fixas ferrato fhpite plantas.
Horruit 0* cupiti ffnna cruenta tuo.
% t catta mortiferum JenJermt ilia ferrum.
Vulnere manauit lympha, mtrumq; tuo.
C umq; fitim atperes noflra fedare faiute ,
Torpuit arenti filis m orefapor,
A tep inter ptninos crudeli forte latrones
ludeapaterU iurga fauitue ,
D cnec defefjo decedens fpiritus ore
clarnam, quid me deferis alme pater?
H inc manes ,Stynos'q; lacus, loca tetra [dentum
I nferniep fitbis limina dura fari.
I nde pias animas, & calo digna fiattus
£ximis,& [uperum munera ad alta, uocas.
T ema lux aderat; ro/eo cum latus eoo
Surgs,mox uiCror fydera clarapetis-
C enfortemq; capis patrio cum numine curam
Dextra tenens, dextro confjsicuusqs loco.
H mc igtur preabusq; pijs ;fiudio'q; fideli
placemus, nof.ro det neniam faleri,
D et pacem, mala cuncta procul, mcrbcsq;, fmm '<$
Pellat, & hofhlen det fuperare manus.
i 44
DI Y INI S.
Hymnus ai D imm Prancifcum. ,
n I mbcfo quifquti fpeculans de monte faarios
Pr ana fd felix rura,netms'qi tenes ,
D iuinumsp colis tam fanth cur certi antrum,
P aroaq at vnpentt tectu habitatu uiro.
H ic ubi nudus yneps ,faxo uix tefius aiefo
Hiberno fbtuit fnb icue ferre tuum,
H umana expertus quantum patientia poffet,
Vuracp pauper tus, propefitukfq; tenax,
A tep inter fyluds,at<p inter lufha ferarum,
luerat ut nomen maxime ebrijk tuum,
C um uolucres anxere uirutn pia uerba fonantem,
Aurita antepedes gyfhtpnere ferte.
H uc aures aduerte,neqih<ec mea iiftn facerdos
Dejpice,ueridictt qua tibi mente feram.
N on auro fp leniente domus, g entmisq; fuperba ,
Nec qua puniceo lana colore rubet,
N on centum uerfata iugs felicia campi
lupera, necCrefJo palmite iiues aper,
A ut gregis mmmeri foetus ,aut merce Sabaa
Niliaco rediens littore plena ratis ,
N ec tam qutefiti multo fudore triumphi,
Subditaq ; mperqs oppida mile tuti
S elicem efficient, qudrmti mmercfa parentem
Stirps obeat, plenas exhilaret a- domos,
Qjtdm lceta,& fante paupertas mnfda mentis,
Paupertas forti regna, decusq; uiro.
Qjsa uel Achimenios luxus, regnumq: vhrahartis
Xxuperat ueflri gloria magna patris.
hh iitj
DE IAVDIBVS
C uifieui cejfire ignes, uidhisq; refugit,
Qui cupit affiduo pethra noftra dolo.
S altat gy fi audes, & noxia crimina Hiat,
Eiecitqs animo turpe nefitsepfuo-
Qjti Hctrijs mandito. Dei uirtutibus implens,
inclyta mlitice figna, decus 'q; ferat ,
i abentemq; aciem chrilh, pietate ,fide'q;
Sifiat,gy hofhleis enfe refimgntopes.
S alue igitur patriteq; pdrens ,dux'q; optime gentis,
Qjste piem pro ckrijti nomine bella g?nt.
M ach anime Erana fce,grauem qui prymus m hcfle
irruti, & chrifii miner a uickr obii.
V ubtera Judaico qui quondam illata fitrore
‘Excipii, & pretium efl hoc tibi dulce datum.
H cec gcfbiti tibifimt laurea ferta tri’impho.
H<ec ffolidfruec gentes, hac tibi currus erunt.
D efino.net tn leuius Libyce numerentur arente,
Ocyus & medio qu<e falit alga mari.
Hymnus ad dimrn Dominicum.
s O l oritur. uenit em dies, cape thura fteerdes.
Culta q; diuino carmine templa fonent ,
A rdtp Tyrrheno niteat uefhtaparatu,
Vumet odorato myrrhaq;,thufq; fico.
V os cufhts adhibete preces, nam caflus gyipfe
Dominicus, cajb fintfitcra cnjht uiro,
, I n quo mrn pietas, an iufeeconfda mentis
- Simplicitas, dubium efl , fit prior , an ne fides-
C uius brha ferunt humeris labentia Petri
D I V I N I S. J4J-
Culmina, <&■ mmoto corpore pjht opus.
O ptims ajfcrtor chrip, fid que necp maius
Heperia,aut melius Corduba doftzt dedit.
A c ueluti numero pilas comprendere non ep,
Qjtankttp in Oceani littere arena iacet,
S ic neq; Dcmruci laudes aquare amendo ,
Concipere humano nec queat ore fonus.
Hymnus de chrip ad pandem Eerraricnfim.
q V cd ttaries pelag atfts,codic];prccellas
Exuperas,na.nti qued data terra tibi e fi,
0 ce ani 'q: mtnas,& fatus pericula umcis,
Ac foffes patrio redderis Eridano,
H eec P ari no ars ipfa hominum aut Coler tui prafhtt.
Non labor, at fimm cura paterna Dei.
Quantula enim nefira e fi indu flriai cede periclis.
Cede mari, chrip ni pia dextra imet.
1 Ut repit nofiros airfi.s , auram q; rmmjirat,
ScUidtaip offert littera tuta rati.
Quare ape thure pio, fldmmsq; liquentibus arat
Ipfi adole,& plena, fcmet acerra manu.
A dpt mnpicuus Tyrrhena, in uep faCerdcs,
Et peragat patrifs mypctt facra medis.
P ax homni,tibi chrip decus, tibi gloria Coli,
V era Dei proles, uerus & ipfi Deus.
T e wlmus.tibi diuinos largimur honores,
E t nomen felix dudms effe tuum.
T u cupas, tu damna leuas-tibi munera terree.
Et tibi fi fintes,fi tibi debet aqua-
DE I AVDIEVJ
Leett fit & partu Cinyphii ora tuo.
V nde illi tnuideant & filix Lydia ,& artta
Qjset rimt auriferis lucidus Hermus aquis.
I mideat latis audax Germania terris,
Liues aquis, populis diues & ipfa fi is-
ti ileterum huqv.fnne tulit te te Apica maius.
Cuius di ingtruc crcuerit alitia fides .
V er te rellimo chrifh fietit kitegra.per te
Eiuirue legs myfnca operta patent.
T u fi creta dei pandis ,tu tradita patrum.
Etuermi,& pietas manat ab ore tue.
E t pater ,& patrice princeps, & maxime relhr.
Accipias uocets diue benigne meas.
Hymnus ad dimm Eenediftum.
h V cades o E eneditk,mees neu defiice cantus,
H ucades Orphea diue canende lyra.
V re puer copum Ajjyriim redolentibus aris j
Vre& odoratis plurima thura ficis.
D igne finex populi precibus, uetisfi potenfum,
Ligne finex, ara cui facra mile parent ■
M ille canant pater euge pater B enedi(le,tibi omnis
Turba, chorus fi omnis cantitet «4ge pater.
H ic uel mile aras tibi maxime chrijk dicauit,
Mille arcete, mile & moenia, mile tholos.
P rimus &. hic ltuhepcfi.it factaria genti.
Et claufit fiteres mania m una choros.
H uic & fieuities conaffit barbara, & hcfhs
Armatus mti uidbs ab ore uiri e fi.
DIVINIS. 14?
T otcp m du£hr,g? tantis inclytus d{hs
Vroftratus geminos corruit ante pedes.
Quid maius radians uid.it fol?& tibiplaufit
ckrifhis,& e calo nuntia figna dedit.
I njhtura iam thura puer. ane fandk ftcerdos.
lngpmnent laudes tympana pulfi rumas,
AD LIBRVH.
I munus lepido meo fiodali
N cn dura nirntm libelle fronte,
S ed qualem tenere uolunt puella
I nter blanditias, iocosqs melleis
C aris cotuugbus fiis tnejfe.
X egem uer findis dedere noflris
A etxs,& malefobrius magfkr,
V t tantum teneras ament puellas,
V t fint uir gmbus nihil mclefh,
V t molles, lepidi, leues,iom fi.
Qipos uxor canat m finu maria ,
Quos coniux legit mfinu puelle.
Quos difiant pueri, fines &ipfi,
S iquifint pueris ineptiores,
E t cafbs figunt, timentcp uerfits •
N unc ad te redeo libelle, filix
I filix, pete nobilem fodalem,
I nter nequitias amoris omnns
X udentem in gremio fine Cicelbe,
C uius lafkolo finu tumenti
S urgmt aureola dua papille.
EP I C R AM.
Qitdificit marubusfiis Cupido,
M aternas imitatus ipfi mammas.
O quid coniuge dulcius uemfia?
A ut quid carius optimo marito ?
Qualos (uni Miniatus, & Cicella.
:S ednete nimtrn morer libelle,
E efhna Miniatum adire noflrwm.
Qui te tam (sali uidebit ore,
V tpojl milia bafiattonum,
D igmm te fidat fmu Cicella.
H anc tu maluerit libelle fidem,
Quam fi Jcrinia Regis ampla dentur.
E INIS.
*dbedefghiklmnopqrfit
u x y z. ^a bb ce M « ff ££ hk.
Omnes (lini qnatermones.
Venetijs in sedibus hxrtdum Alii Ma-
nutif, & Andreie [oceri,mnfi
Augu(b>,M. D. X X X 1 1 1-
■
#